మత్స్య మహా పురాణము
స్తంభమాన వినిర్ణయము
సూతుడు ఋషులతో ఇట్లుచెప్పెను. ఇకమీదట స్తంభమాన వినిర్ణయమును తెలిపెదను. భవనపు ఎత్తును ఏడుతో గుణించి ఎనుబదితో భాగించగా అగు నన్నిమూరలు స్తంభపు మందముగా ఉండవలెను. స్తంభపు బోదె ఇంకను ఎక్కువ మందముతో ఉండవలెను, అది ఎట్లన; భవనపు ఎత్తును తొమ్మిదితో గుణించి ఎనుబదితో భాగించగానైనన్ని మూరలు స్తంభపుబోదె మందము. స్తంభపు ఆకృతి చతురస్రమయినచో ‘రుచకము’ అష్టాస్రమయినచో ‘వజ్రము’ షోడశాస్రమయినచో ‘ద్వివజ్రము’ ద్వాత్రింశాస్రమయినచో ప్రలీనకము’ మధ్యప్రదేశమున వృత్తాకృతితో నున్నచో ‘వృత్తము’ అనబడును, సర్వవాస్తు లందును ఈ ఐదు విధముల మహా స్తంభములును ప్రశస్తములు; స్తంభపు ఎత్తులో పదియవవంతు (ప్రదేశము)ను పద్మములు వల్లులు లతలు కుంభములు పత్రములు అద్దములు - వీని శిల్పముతో అలంకరించవలెను; స్తంభ మెంత మందముండునో అంతేమందమున దూలము (తుల) ఉండవలయును; (ఉపతులలు) చిరుదూలములు (వీనిని ఎల్లవలు అందురు.) ఈ పెద్ద దూలపు మందములో మూడవ వంతుగాని నాలుగవ వంతుకాని క్రమముగ తగ్గుచు పోవలెను; నివాస గృహములకు దక్షిణ దిక్కు నుండి ప్రవేశించుట ప్రశస్తము, అందులకై ఉండవలసిన ద్వార స్థానములు ఏవో తెలిపెదను; తూర్పు దిక్కున ఇంద్ర జయంత స్థానములు మంచివి; సర్వవిధములగు వాస్తుల యందును ద్వారా వేధ (వాకిటికి ఎదురుగ ఏదయిన తనది కానిది ఉండుట) లేకుండ చూచుకొనవలయును; రథ్యా (నాలుగు వీధులు కలియు చోటి) వేధ సర్వ వంశనాశమును వృక్షవేధ శత్రు విస్తారమును పంక (బురద) వేధ శోకమును కూపవేధ అపస్మార రోగమును ప్రస్రవణ (సెలయేటి- నీటిబుగ్గల) వేధ వ్యథను కీల(రెండు వస్తువుల అదుకునకై కాని హద్దుల నిర్ణయమునకై కాని నాటిన రాళ్ళు దారువుల వంటి - వీథి దీపస్తంభముల వంటి-వాని) వేధ అగ్ని భయమును, దేవతావేధ వినాశమును, స్తంభమున్నచో స్త్రీకృత దుఃఖమును గృహవేధ, గృహస్వామి నాశమును అమేధ్యము (పెంట)లతో అవస్కరము (కసపు) లతో వేధ ఇల్లాలికి వ్యభిచారిణీత్వమును అంత్యజ గృహవేధ అస్త్రభయమును కలిగించును; ఇంటిఎత్తు ఎంత యుండునో ఇంటినుండి అంతకు రెట్టింపు దూరములో వేధలు ఉన్నను వానివలన దోషము కలుగనేరదు.
ద్వార నిర్మాణమునందలి దోషమువలన తలుపు తనంతటతానే తెరచుకొనుచున్నచో ఆ గృహవాసులకు ఉన్మాదమును మూసికొనుచున్నచో కులనాశమును కలుగును; ద్వారము శాస్త్రోక్త పరిమాణముకంటె అధిక పరిమాణములో ఉన్నచో రాజభయము-తక్కువ పరిమాణముతో నున్నచో చోరభయము; వాకిటిపై వాకిలియున్నచో దానికి మృత్యు ముఖమని పేరు. తలవాకిటి కంటె లోపలి వాకిండ్లు పెద్దవిగ నున్నచో అట్టితలవాకిటికి సంకటమనియు ఈ పెద్దదిగా నున్న లోపలి వాకిటికి వజ్రమనియు వ్యవహారములు; ఇట్టిదోషముచే గృహస్వామి సద్యోమృతి నందును, ఇట్లు తలవాకిలి ఇతర ద్వారములచే పీడితమగుట బహుదోషకరము; కావున ఎన్నడును మూల(ప్రధాన)ద్వారము కంటె ఇతర ద్వారములు ఏవియు పెద్దవిగ నుండరాదు; మూల ద్వారమును అనుదినమును పూర్ణకుంభముతో శ్రీపర్జిలతతో ఇతరులతా విశేషములతో శోభింపజేయుచుండవలయును, బలులతోను అక్షత ఉదకములతోను పూజించు చుండవలయును; ఇంటికి తూర్పున మర్రి, దక్షిణమున ఉదుంబరము (మేడి), పడమట రావి, ఉత్తరమున జువ్విచెట్టు ఉండుట శుభము; ఇవికాక మరేవయినను ముండ్ల చెట్లు పాలుకలచెట్లు అసనవృక్షము మరేవయిన నిషిద్ధ ఫలవృక్షములు ఇంటి ఆవరణమునకు లోపలనున్నచో భార్యా హానియు సంతాన హానియు నగును. కాని అవి వానియంతట అవియున్నచో వానిని నరుకరాదు; వాని నడుమ మంచి వృక్షములను తెచ్చి నాటవలయును; పున్నాగము, అశోకము, వకుళము (పొగడ) జమ్మి, తిలక వృక్షము, సంపెంగ, దానిమ్మ, పిప్పలి, ద్రాక్ష మరేవయిన పూల పొదలు నిమ్మ, పోక, పనస, మొగలి, జాజి, తామర, నూరురేకుల తారమ, మల్లె, కొబ్బరి, అరటి, పాటలా - ఇట్టి వృక్షములు లతలు ఇంటి ఆవరణములో నుండుట గృహశోభాకరము.