అగ్ని మహా పురాణము
352 - అథ స్త్రీలింగ శబ్ద సిద్ధరూపమ్.
స్కంద ఉవాచః
రమార మేరమాః శుభార మాం రమే రమా స్తథా ।
రమయార మాభ్యాం చ రమాభిః కృతమవ్యయమ్.
రమాయైచ రమాభ్యాం చరమాయాం రమయో శుభమ్ ।
రమాణాంచ రమాయాంచ రమా స్వేవంక లాదయః.
జరాజరసౌ జర ఇతి జరసశ్చ జరాజరామ్ ।
జరపంచ జరా స్వేవం సర్వాసర్వేచ సర్వయా.
సర్వ స్యైదేహి సర్వస్యాః సర్వస్యాః సర్వయో స్తథా ।
శేషం రమావద్రూపం స్యాద్ద్వేద్వేయే తిస్రశ్చ తిసృణామ్.
బుద్ధిర్బుద్ధ్యా బుద్ధయేచ బుద్ద్యే బుద్దేశ్చ హేమతే ।
కవివత్ స్యాన్ము నీనాంచ నదీనద్యౌనదీంనదీః.
నద్యానదీభిర్న ద్యైచ నద్యాం చై వనదీషుచ ।
కుమారీ జంభణిత్యేవం శ్రీః శ్రీయౌచ శ్రియః శ్రియా.
శ్రియై శ్రీయేస్త్రీం స్త్రియంచ స్త్రీశ్చయః స్త్రియాస్త్రియై ।
స్త్రియాః స్త్రీణాం స్త్రియాంచ గ్రామణ్యాందేన్వైచ ధేనవే.
జంబూర్జంబౌచ జంబూశ్చ జంబూనాంచ ఫలంపిబ ।
వర్షాభ్వౌచ పునర్భ్వౌచ మాతౄర్వాపిచ గౌశ్చనౌ.
వాగ్వాచా వాగ్భిశ్చ వాక్షు స్రగ్భ్యాం స్రజిస్రజో స్తథా ।
విద్వద్భ్యాం చైవవిద్వత్సు భవతీ స్యాద్భవ న్త్యపి.
దీప న్తీధాతీ బాంతీచ తుద న్తీచ తుదత్యపి ।
రుదతీ రుంధతీ దేవీగృహ్ణాతీ చోరయ న్త్యపి.
దృశత్ దృషద్భ్యాం దృషది విశేషవిదుషీకృతిః ।
సమిత్సమిట్భ్యాం సమిధిసీమా సీమ్ని చ సీమని.
దామనీభ్యాం కకుద్భ్యాంచ కేయమాభ్యాం తథాసుచ ।
గీర్భ్యాంచైవ గిరాగిర్షుసుభూః సుపూః పురాపురి.
ద్యౌర్ద్యుభ్యాందివి ద్యుషుతాదృశ్యా తాదృశీదిశః ।
యాదృశ్యాం యాదృశీతద్వత్సువ చోభ్యాం సువచః స్వపి.
అసౌచాముమమూ చామూరమూభిర ముయఽముయో:.
ఇత్యాది మహాపురాణే ఆగ్నేయే స్త్రీలింగశబ్దసిద్ధ రూప నిరూపణంనామ ద్వీపంచాశ దధిక త్రిశతతమోఽధ్యాయః.
స్కందుడు చెప్పెను. రమా, రమే, రమా, మొదలు అముయో వరకు కొన్ని స్త్రీలిం శబ్దరూపము, కొన్ని విభక్తులలో సూచింపబడినవి. (మ్వూములో)
ఆగ్ని మహాపురాణమున స్త్రీలింగ శబ్ద సిద్ధరూపవిరూపణమను మూడువందల యేబది రెండవ అధ్యాయము సమాప్తము.
Summary of chapter 353 of the Agni Purāṇa is as follows:
Neuter (napuṃsaka) nominal paradigms are presented: a-stem neuters (phala, karma) showing the distinctive nominative-accusative plural in -āni, and the special treatment of neuter consonant-stems. The chapter then gives the complete paradigms of the first-person pronoun yuṣmad (tvam series) and the second-person asmad (aham series) in all three numbers across all seven vibhaktis, since these pronoun forms do not follow the standard tripartite gender distinction and must be learned separately. The forms are illustrated with sentences from Purāṇic prose showing the pronouns in actual grammatical context, making the chapter both a reference and a reading exercise.
esc