అగ్ని మహా పురాణము

199 - అథ నానావ్రతాని

అగ్ని రువాచః-

ఋతువ్రతాన్యహం వక్ష్యే భుక్తిముక్తిప్రదాని తే ।

ఇన్దనాని తు యో దద్యాద్వర్షాదిచతురో హ్ర్యుతూన్.

మృతధేనుప్రదశ్చానే బ్రాహ్మణోగ్నిప్రతీ భవేత్ ।

కృత్వా మౌనం తు సన్ద్యాయాం మాసా నే మృతకుమ్భదః.

తిలమఱ్ఱవస్త్రదాతా సుఖీ సారస్వతప్రతీ ।

పళ్చామృతేన స్నపనం కృత్వాఱం ధేనుదో నృప.

ఏకాదశ్యాం తు నక్తాశీ చైత్రే భక్తం నివేదయేత్ ।

ప్రామం విష్ణోః పదం యాతి మాసా నే విష్ణుమద్ర్వతీ.

పాయసాశీ గోయుగదః శ్రీభాగ్దేవీప్రతీ భవేత్ ।

నివేద్య పితృదేవేభ్యో యో భుజౌ స భవేన్నృప.

వర్ష వ్రతాని చోక్తాని సంకానివ్రతకం వదే ।

సంక్రాస్తో స్వర్గలో కే స్యాద్రాతిజాగరణాన్నరః.

అమావాస్యాం తు సంక్రాస్తో శివార్కయజనా తథా ।

ఉత్తరే త్వయనే చాజ్య ప్రస్థస్నా నేన కేశవే.

ద్వాత్రింశత్పలమానేన సర్వపా వైః ప్రముచ్యతే ।

ఘృతకీరాదినా స్నాప్య ప్రాప్నోతి విషువాదిషు.

శ్రీడాముమావ్రతం శ్రీదం తృతీయష్వష్టమీషు చ ।

గౌరిం మహేశ్వరం చాపి యజేశాభాగ్యమాప్నుయాత్.

ఉమామ హేశ్వరౌ ప్రార్చ్య హ్యవియోగాది చాప్నుయాత్ ।

మూలవతకరీ స్త్రీ చ హ్యుమేళ వ్రతకారిణీ.

సూర్యభక్తా తు యా నారీ ధ్రువం సా పురుషో భవేత్.

ఇత్యాది మహాపురాణే ఆగ్నేయే నానావ్రతాని నామైకోన శతాధిక శతతమోధ్యాయః.

అగ్ని దేవుడు పలికెను : ఇపుడు భుక్తిముక్తిప్రదము లగు ఋతువ్రతములను గూర్చి చెప్పెదను వర్షా - శరద్ - హేమంత - శిశిర ర్తవులందు కట్టెలు దానము చేసి, వతాంతమున మృతధేను దానముచేసి ఈ విధముగ అగ్ని వతమును పాలించినవాడు మరు జన్మలో బ్రాహ్మణుడై పుట్టును. ఒక మాసము సంధ్యాసమయమున మౌనవత మవలంబించి మాసాంతమున బ్రాహ్మణునకు మృతకుంభము, తిలలు, ఘంట, వస్త్రములు దానము చేయువాడు ఈ సారస్వతవత మాచరించి సుఖవంతు డగును. ఒక సంవత్సరము పంచామృతస్నానము చేసి గోదానము చేయువాడు రాజగును. చైత్రైకాదశినాడు నక్త భుక్త వతము చేసి చైత మాసాంతమున విష్ణుభక్తు డగు బ్రాహ్మణునకు సువర్ణమయవిష్ణు ప్రతిమను దానము చేయవలెను. ఇట్లే ఉత్తమ మగు విష్ణువ్రతము నాచరించినవాడు విష్ణపదమును పొందును. ఒక సంవత్సరము పాయసభోజనము చేసి రెండు గోవులను దానము చేసినవాడు ఈ దేవీవతమచే తీసంపన్ను డగును. ఒక సంవత్సరము పితృదేవతలకు సమర్పించిన అన్నము భుజించువాడు రాజ్యమును పొందును. ఇవి వరవతములు. ఇపుడు సంక్రాంతి. వతములను చెప్పెదను. సంక్రాంతినాడు జాగరణము చేసినవాడు స్వర్గమును పొందును. ఆమావాస్యనాడు సంక్రాంతి వచ్చినపుడు శివసూర్యులను పూజించినవాడు స్వర్గము పొందును. మకర సంక్రాంతినాడు పాతస్నానము చేసి కేశవుని అర్చించవలెను. ఉద్యావనమున ముప్పది రెండు పలముల స్వర్ణము దానము చేసినవాడు సకలపాపవిముక్తు డగును. విషవాడి యోగ ములందు శ్రీమహా విష్ణువునకు. మృ తమిశ్రదుర్గామలతో స్నానము చేయించినవాడు సర్వమును పొందును. స్త్రీలకు ఉమావతము లక్ష్మీ పదము వారు తృతీయా అష్టమీతిథులందు గౌరీశంకరుని పూజించవలెను. ఈ విధముగ శివపార్వతీ పూజ చేసిన శ్రీ అఖండ సౌభాగ్యము కల దగును. ఆమెకు ఎన్నడును పతివియోగము కలుగదు. ‘మూలవ్రత’ “ఉమేశ వ్రతములు” ఆచరించు స్త్రీ, సూర్యభక్తురాలగు స్త్రీ కూడ తరువాతి జన్మలో తప్పక పురుషత్వమును పొందును.

అగ్ని మహాపురాణమునందు నావావ్రతకథన మను నూట తొంబది తొమ్మిదవ అధ్యాయము సమాప్తము.

Summary of chapter 199 of the Agni Purāṇa is as follows:

A collection of miscellaneous vratas of varied structure and purpose is presented. Ṛtu-vratas spanning the four seasons—varṣā, śarad, hemanta, śiśira—prescribe indhana-dāna (firewood gift) and mṛta-dhenu-dāna in succession. The Sarasvatī-vrata requires one month of mouna at the sandhyā-times with dāna of mṛta-kumbha, tila, ghaṇṭā, and vastra; it grants eloquence and Sarasvatī's blessing. Pañcāmṛta-snāna combined with go-dāna for one full year confers rājatva. The Makara-saṃkrānti prātaḥ-snāna followed by Keśava-arcana and the gift of thirty-two palas of gold removes all pāpa. The Umā-vrata performed on tṛtīyā and aṣṭamī with Gaurī-Maheśvara pūjā bestows akhaṇḍa-saubhāgya on women; remarkably, women who faithfully perform the Mūla-vrata, Umeśa-vrata, or Sūrya-bhakti are said to attain puruṣatva in their next birth.