349 - అథ కౌమార వ్యాకరణమ్

స్కంద ఉవాచః-

స్కందుడు చెప్పెను. కాత్యాయనాః బాలకుల జ్ఞానము కొరకై వ్యాకరణ సార మగు సిద్ధ శబ్ద స్వరూపము చేప్పెదను. శాస్త్ర వ్యవహారములకు ఉపయుక్తములగు ప్రత్యాహారాది సంజ్ఞలు చెప్పెదను. “ఆ, ఇ ఉణ్” మొదలు, “హల్” వరకు మూలో క్తము ప్రత్యాహారము. ఉపదేశము నందు అంత్య మగు హల్లు, అనునాసిక మగు అచ్చు ఇత్సం జ్ఞకములు. అంతిమ ఇత్సంజ్ఞక వర్ణముతో కలిపి చెప్పబడిన ఆది వర్ణము తనకును మధ్యనున్న వర్ణములకును గ్రాహకము. వీటికి ప్రత్యాహారములని పేరు. “అణ్ మొదలు ఊగల్” వరకు మూలో క్తములగునవి ప్రత్యాహార ములు. ఆ, ఇణ్, యణ్ వీటిలో పరవకారముతో ప్రత్యాహారము.

అగ్ని మహా పురాణమున కౌమార వ్యాకరణ శాస్త్రమున సంజ్ఞాప్రకరణ మనుమూడు వందల నలుబది తొమ్మిదవ అధ్యాయము సమాప్తము.