121 - అథ జ్యోతిః శాస్త్రసారః.

ఆగ్నిరువాచః-

అగ్ని పలికెను  మహామునీ! ఇపుడు శభాశుభనివేకమును ఇచ్చునదియు, మనుష్యుని సర్వజ్ఞానిగ చేయునదియు, వాలుగు లక్షల శ్లోకముల జ్యోతికశాస్త్రము యొక్క సారభూతమును అగు జ్యోతిఃశాస్త్రమును గూర్చి సంక్షిప్త ముగా చేప్పెదను. కన్య యొక్క జన్మరాశినుండి వరుని రాశి సంఖ్య ఆరు - ఎనిమిదిగాని, తొమ్మిది - అయిదు గాని, రెండు , తండ్రెండు గానీ అయినచో వారి వివాహము శుభప్రదము - కాదు; మిగిలిన పది_ నాలుగు, పదకొండు - మూడు, సమసప్తకము ఆయినచో శుభ ప్రదము; వధూవరుల రాశ్యధిపతులు పరస్పరమిత్రులైనను, రెండు రాశుల ఆధిపతియు ఒక్కడే యైనను ఇరువురి జన్మనక్షత్రములకు మైత్రి యన్నను, పంచమ - నవమ, ద్విర్ద్వాదశ దోషములు చూడక వివాహము చేయ వచ్చును. షష్టాష్టక మున్నపుడు మాత్రము ఎన్నడును వివాహము చేయరాదు. గురు - శుక్రులు అస్తంగతులై యుండగా వివాహము చేయుటచే వరుడు మరణించును. గురు నేత్రమున సూర్యుడును, సూర్య క్షేత్రమున గురువును ఉన్నచో వివాహము మంచిది కాదు. కన్యకు వైధవ్యము కలుగును. బృహస్పతి వక్ర మైనను అతిదారవంతు డైనను వివాహోపనయనములు చేయరాదు. తప్పనిసరి యెనపుడు ఆతిచార సమయమున పత్రయమును వక్రు డైనపుడు నాలుగు మాసములను విడచి ఉపనయనాదులు చేయవలెను. చైత్ర - పుష్యమాసములందును రిక్త తిథియందును, శ్రీమహావిష్ణువు నిద్రించుచున్నప్పుడును మంగల రవివారములందును, చంద్రుడు క్షీణించి యున్నపుడును వివాహము శుభకరము కాదు. సంధ్యాకాగము శుభము. రోహిణి ఉత్త రాత్రయ - మూల - స్వాతీ - హస్త రేవతి నక్షత్రములందు, తులతప్ప మిగిలిన ద్విస్వభావశులందును, స్థిరరాశులందును వివాహము - శుభపదము. వివాహ - కర్ణవేధ - ఉపనయన - పుంసవనసంస్కారములందును ఆన్న ప్రాశన - చూడా కర్మలందును ఏద్దనక్షత్రమును పరిత్యజింపవలెను. శ్రవణ - మూల - పుష్యనక్షత్రములందును రవి - మంగళ - బృహస్పతి వారములందును, కుంభ - సింహ - మిథున లగ్నములందును పుంసవనము చేయవలెను. హస్త - మూర్తి - మృగశీర్ష - రేవతీనక్షత్రములందును, బుధ శుక్రవారములందును, పిల్లలను ఇల్లు కదుపుట మంచిది. తొలిసారిగా తాంబూల భక్షణము చేయుటకు రవి - సోమ - గురు - శుక్రవారములును, మూల నక్షతము ఉత్తమ మైనవి. శుక - గురువారములందున మకరమీనలగ్నములందును, హస్తాది నక్షతృపంచకమునందును, పుష్యమునందును, కృత్తి కాది. వక్షతతయమునందును, అన్నప్రాశనము చేయవలెను. అశ్వినీ - రేవతి - పుష్య - హస్త - జ్యేష్ఠ - రోహిణి - శ్రవణనక్షతములందు నూతనాన్న ఫలభక్షణము - శుభకరము - స్వాతీ - మృగశిరానక్షతములందు ఔషధ సేవ చేయవలెను. పూర్వాత్రయమునందును, మఘా - భరణి  స్వాతి - శవణ - ధనిష్ట - శతభిషక్కులందును, రవి - శని - మంగళ వరములందును, రోగవివక్తుడు స్నొనము చేయవలెను

మట్టితో చేసిన చతురస్ర పట్టము మీద ఎనిమిది దిక్కులందు ఎనిమిది హీం లు వ్రాసి, మధ్య తన పేరు వాయవలెను. లేదా మట్టితో చేసిన పట్టముపై గాని భూర్జపతముపై గాని ఎనిమిది దిక్కులందును హ్రు వాసి మధ్య తన పేరు గోరోచనాకుంకుమలతో వాయవలెను. ఇట్టి యంత్రమును వస్త్రము చుట్టి కంఠమునందు ధరించు: చే తప్పక శత్రువులు వశ మగుదురు. ఈ విధముగనే 'శ్రీం' హీం లతో సంపుటిత మైన పేరును గోరోచనముతోను కుంకుమతోను ఎనిమిది భూర పతముల పై వాసి భూమిలో పాతి పెట్టి నచో విదేశములకు వెళ్ళిన వ్యక్తి శీఘ్రముగ తిరిగి వచ్చును. ఆ యంతమనే పసుపురసముతో శిలాపట్టము పై వాసి కిందికి ముఖ ముండు నట్లు భూమి పై ఉంచినచో శత్రుస్తంభన మగును. 'ఓం' “హూం’ ‘స' మంతములచే సంపుటిత మైన పేరును గోరోచనా కుంకుమలతో ఎనిమిది భూర్ణ పతముల పై వాసి ఉంచినచో మృత్యునివారణము కలుగును. ఈ మంత్రమును ఒక మారు, ఏడుమార్లు, తొమ్మిదిమార్లు వాపిశచో పరస్పర హేమ కలుగును. రెండు సార్లు, ఆరు సార్లు, లేదా పండ్రెండు సార్లు వాసినచో వియోగమును పొందినవారు కలియుదురు. మూడు, ఏడు లేదా పదకొండు సార్లు వాసినచో లాభము కలుగును. నాలుగు, ఎనిమిది, పండెండు సార్లు వాసినచో వరస్పర శత్రుత్వము కలుగును. మేషాది లగ్నములవలన తను - ధన - సహజ - సుహృత్ - సుత - రిపు - జాయో - నిధన - ధర్మ - కర్మ - ఆయ- వ్యయభావము లేర్పడును. ఇపుడు నవతారాబలము చెప్పబడు చున్నది. జన్మ - సంపత్ - విపత్ - తేమ - హత్యం - సాధక - మైత్ర - అతిమైత్రము లని తొమ్మిది తారలు.

బుధగురు-శక-రవి–సోమవారము లందును. మాఘాది మాసషట్కము నందును, బాలకునకు ప్రథమ కొరకర్మ చేయుట మంచిది. కర్ణవేధ సంస్కారమునకు బుధ, గురువారములు, వుష్య-శ్రవణచిత్రానక్షత్రములను మంచివి. ఐదవ సంవత్సరమునందు, ప్రతిపత్-షష్టి-రక్తతిథి-పూర్ణిమలను, మంగళవారమును విడచి ఇతర తిథీవారము లందు విష్ణువును, అడ్మిని పూజించి అక్షరారంభము చేయవలెను. మాఘమునుండి ఆరు మాసముల వరకును ఉపనయన సంస్కారమునకు కథకరము. గ్రావణాది మాసషట్కము చూడా కరణాది సంస్కారములకు ముచివి కావు. గురు శుక్రులు ఆ స్తంగతు లైనపుడును, చంద్రుడు క్షీణుడై యున్నపుడును యజ్ఞోపవీత ధారణము చేయుటచే బాలుడు జడబుద్ది యగును; లేదా మరణించును. క్షౌరమునకు చెప్పిన నక్షత్రములందును, శుభగ్రహవారము లందును, సమావర్తన సంస్కారము చేయుట మంచిది. లగ్నము కథ గ్రహరాశీ యైనను, శుభగ్రహము లగ్నమునం దున్న పుడును లేదా చూచు చున్నను అశ్వినీ - మఘా-చిత్రా-స్వోతీ-భరణీ-ఉత్తరాత్రయ - పునర్వసు - పుష్యనక్షత్రములందును, ధనుర్వేదము ప్రారంభింపవలెను. భరణి, ఆర్ద్ర, మమ, ఆశ్లేష, కృత్తిక, పుబ్బ నక్షత్రములందు, జీవింప గోరువా డెవ్వడునూతన వస్త్రధారణము చేయరాదు. బుధ-గురుశుకవారములందు వస్త్రధారణము చేయవలెను. వివాహాది మంగళ కార్యములందు వస్త్రధారణము విషయమున నక్షత్రాదివిచారము చేయ పని లేదు. రేవతీ-ఆశ్వినీ-ధనిషానక్షత్రములందు, హస్తాది నక్షత్ర వంచకమునందును, శంఖ-విదుమ-రత్నములను ధరించవలెను. భరణీ-ఆశ్లేషి-ధనిష్ణా-పూర్వాత్రయకృత్తికానక్షత్రము లందు వస్తువులను కొన్నను, అమ్మినను హాని కలుగును. అశ్వినిస్వాతిచిత్రా-రేవతీశతభిషా-శ్రవణ నక్షత్రము లండు కొనుట లాభదాయకము; అమ్ముట అశుభకరము, భరణీ-పూర్వాతయఆర్ధా-ఆశ్లేషా-మఘా-స్వాతీ-కృత్తికావిశాఖానక్షతములందు స్వామి సేవాప్రారంభము చేయరాదు. ఈ నక్షత్రములందు ఇతరులకు దవ్య మిచ్చుటగాని, తాకట్టు పెట్టుటగాని చేయకూడదు. ఉత్తరాత్రయవణ–జ్యేష్ణానక్షతములందు రాజ్యాభిషేకము చేయవలెను.

చైత్ర-జ్యేష్ట-భాద్రపద-ఆశ్విషపౌష-మామ మాసములు తప్ప ఇతరమాసములు గృహారంభమునకు మంచివి. అశ్వినీ-రోహిణీమూరి-ఉత్తరాతయ-మృగశీర్ష-స్వాతీ-హస్త, అనురాధానక్షతములను, కీరవి-ముగళవారములు తక్క ఇతర వారమును గృహ-తటాకవాపీ-ప్రాసాచారంభముకు శుభప్రదములు. గురుడు సింహరాశిలో నన్నపుడును, గుర్వాదిత్యమునందును (అనగా గురుడు సింహమునందును సూర్యుడు ధనుర్మీనములందును. ఉన్నపుడు, ఆధికమాసము నందును, శుక్రుడు బాలుడుగా గాని, వృద్ధుడుగా గాని, ఆస్తగతుడుగా గాని ఉన్న ప్పుడును గృహమునకు సంబంధించిన కార్యము లేవియు చేయరాదు. శ్రవణా నక్షత్రపంచకుండ తృణకాష్ట సంచయము చేసినచో ఆగ్ని దాహము, భయము, రోగము, రాజపీడ, ధనవాశము కలుగును. ధనిష్ఠ, ఉత్తరాత్రయము, శతభిషక్ - ఈ నక్షత్రములందు గృహప్రవేశము చేయవలెను. ద్వితీయా-తృతీయా-పచమీసప్తమీ-త్రయోదశీతిథులు నౌకానిర్మాణమునకు మంచివి. ధనిష్ణా-హస్త రేవతీ-ఆశ్వినీనక్షత్రములందు రాజదర్శనము చేయవలెను. పూర్వాత్రయ-ధనిషా-ఆక్టా-కృత్తికా-మృగశీర్ష-విఖాఆశ్లేషాఅశ్వినీ నక్షత్రములందు యుద్ధయాత్ర సంపత్తి నిచ్చును. సిద్ధిదాయకమగును. అష్టమి-అమావాస్యా-చతుర్ధశతి యందును, ఉత్తరాత్రయమునందును రోహిణీ-శ్రవణ-హస్త చిత్రనక్షత్రము సందును పశువులను గోశాలనుండి బైటక అమ్ముటకై తీసికొని రాగూడదు; కొన్న వాటిని లోనికి తీసికొని పోగూడదు. స్వాతీ-ఉత్తరాత్రయ-రోహిణి-మృగశీర్షమూల-పునర్వసుపుష్య-హస్త శ్రవణనక్షత్రములందు సాధారణ వ్యవసాయ ప్రారంభము చేయవలెను. పునర్వసు ఉత్తరాత్రయ-స్వౌతీ-పుబ్బ-మూజ్యేష్ఠా-శతభిషక్ నక్షత్రము లందును. రవి-సోమగురుశుక్రవారమే లందును, వృషభ, మిథునకన్యాలగ్నము లుదును, ద్వితీయా-పంచమీదశమీ-సప్తమీ-తృతీయా-త్రయోదశలందు, దున్నట మొదలగు వ్యవసాయపు పను. చేయవలెను. రేవతీ రోహిణీజ్యేష్ణా-కృత్తిక-హస్త-అనూరాధా-ఉత్తరాయములందును, శని మంగళవారములు తక్క ఇతరవారము లందును, విత్తనములు చల్లినచో సకలసంపదలు లభించును. నస్య చ్చేదనమునకు రేవతీ-హస్త-మూరి-శ్రవణ-పూర్వఫల్గునీ - మూ - మృగశిర నక్షత్రములును, మకర లగ్నము మంచిది. హస్త-చిత్ర-పునర్వసు-స్వాతీరేవతీ-శ్రవణాదిత్రయములందు ధాన్యము తీసి, స్థిర లగ్నమునందును, బుధగురు-శుక్ర వారములందును, భరణీ-పునర్వసుమఘా-జ్యేష్ణా-ఉత్తరాత్రయమునందును, ధాన్యమును గోతామంలో నిలవచేయవలెను.

“ఓం ధనదాయ సర్వధనేశాయ దేహి మే ధనం స్వాహా” ఓం నవ్యే వరే ఇలాదేవి, లోక సంవర్ధని, కామరూపిణి దేహి ధనం స్వాహా”. ఈ మంత్రములను పత్రముపై వ్రాసి ధాన్యరాశిపై ఉంచినచో ధాన్యాభివృద్ధికలుగును. పూర్వాత్రయ విళాఖా-ధనిష్ణా-శతభిషక్ నక్షత్రములందు ధాన్యమును బైటకు తీయవలెను. సూర్యుడు ఉత్తరాయణమందున్న పుడు దేవలా- ఆరామ-తటాక-ప్యాదుల ప్రతిష్ట చేయవలెను. సూర్యుడు మిథునరాశిలో నున్నపుడు అమావస్యానంతరము, వచ్చు ద్వాదశి తిథియందు శ్రీమహావిష్ణువుశయనోత్సవము చేయవలెను. సూర్యుడు సింహతులారాశులలో, నున్నపుడు అమావస్యానంతరమువచ్చు ద్వాదశులలో వరుసగా శ్రీమహావిష్ణుపరివర్తనోత్సవ-జాగరణోత్సవములు జరుపవలేను. సూర్యుడు కన్యారాశిలో నుండగా, అమావస్యానంతరమువచ్చు అష్టమినాడు దుర్గాజాగరణము. పాదనక్షత్రములందు భద్రా-ద్వితీయాప ప్రమీ ద్వాదశులు వచ్చినపుడు, రవి-శని మంగళవారములైనచో ఆది, త్రిపుష్కరయోగము. ప్రతికార్యమునకును చంద్ర:లారా బలము చూడవలేను. చంద్రుడు జన్మరాశియందు, గానీ తృతీయ-షష-సప్తమ-దశమ ఏకాదశస్థానములందు గాని ఉన్నచో శుభుడు. శుక్ల పక్షమునందు ద్వితీయ-పంచమ-నవమచంద్రుడు కూడ శుభుడు. మిత్ర-ఆతీమిత్రసాధక సంపత్. మాది తారలు  శుభకరములు. జన్మతారయందు మృత్యువు, విపత్తారయందు - ధననాశము, ప్రత్యం.మృత్యుతార లయందు మరణము కలుగును. కృష్ణపక్ష అష్టమి మొదలు శుక్ల పక్ష అష్టమి, వరకును క్షీణచంద్రుడు, తరువాత పూర్ణచంద్రుడు. సూర్యుడు వృషథ-మిథునరాశులందుండి, గురుడు, మృగశిర లేదా జ్యేష్ఠానక్షత్రమునం దుండి, గురువారము, పూర్ణిమా తిథియు ఆయినచో, మహాజ్యేష్ఠ, జ్యేష్ఠలో గురుచంద్రులు, రోహిణిలో సూర్యుడు ఉండగా జ్యేష్టమాసపూర్ణిమ మైనచో ఆ పూర్ణిమ మహాజ్యేష్ఠ. స్వాతి రాకుండగనే యంత్రముపై ఇంద్రుని పూజ చేసి, ఇంద్రధ్వజారోపణము చేయవలెను. శ్రవణ మునందు గాని అశ్వనియందు. గాని, వారాంతమున గాని విసర్జన చేయవలెను.

సూర్యుడు రాహుగ్రస్తు డైన సమయమున చేసిన సకలదానములు సువర్ణదానములే, బ్రాహ్మణ లందరును బ్రహ్మసదృశులు. సకలజలములు గంగాజలసమానములు. రవివారమునుండి శనివారము వరకును జరుగు రవిసంక్రాంతు లకు వరుసగా ఘోర, ధ్వాంక, మహోదర, మంద, మందాకిని, యుత, రాక్షసి అని పేర్లు, సూర్యసంక్రమణము కౌలవ-శకుని కింస్తుఘ్న కరణముల నైనచో ప్రజలు సుఖవంతులగుదురు. గరబవ-వణిక్ -విష్టిబాలవకరణములం దైనచో ప్రజలు రాజదోషముచే పీడితులై, సంపదతోమాత్ర ముందురు. చతుష్పాల్-తై తిల.నాగకరణమలం దైనచో దేశమునందు దుర్భిక్షము రాజయుద్ధములు, కలుగును, భార్యభర్తల జీవితము విషయమున గూడ సంశయమేర్పడును. రోగ ప్రారంభము జన్మనక్షత్రమునందు గాని ఆధానమునందు (జన్మనక్షత్రమునుండి పందొమ్మిదవ నక్షత్రమునందు గాని) ఆయినచో అధిక క్లేశ దాయకము. కృత్తికా నక్షత్రమునందై నచో తొమ్మిది దినముల వరకును, రోహిణియం దైనచో మూడు రాత్రులవరకును మృగశిరయం దైనచో ఐదురాత్రులవరకును రోగ ముండును. ఆర్థయందు అయినచో, ప్రాణవాశకము. వునర్వసు పుష్యనక్షత్రములం దైనచో ఏడురాత్రులును, ఆశ్లేషయందు తొమ్మిది రాత్రులును ఉండును. మఱయందు ప్రాణనాశకము. పూర్వఫల్గునియందు ఆయినది తొమ్మిది మాసములును, ఉత్తర ఫల్గునియందు కలిగినది మూడు.. దినములును, చిత్రయందు కలిగినది. పదిహేను దినములును, స్వాతీరోగము. ఒకమాసము, విశాఖయందు ఇరువది దివసములు, అనూరారోగము పది దివసములు, జ్యేష్ఠరోగము పదునైదు దివసములును ఉండును. మూలా, నక్షత్రమున ప్రారంభించిన రోగము విడువదు. పూర్వాషాడారోగము ఐధుదినములు, ఉత్తరాషాడారోగ్లము ఇదువది దినముల శ్రవణరోగము రెండు మాసములు, ధనిష్టాగము. తదునైదు దినములు, శతభిషరోగము, పది దినములు ఉండును. పూర్వాభాద్రారోగము విడవదు. ఉత్తరాభాద్రారోగము ఏడుదినములు, రేవతీరోగము పది రాత్రులు, అశ్వనీరోగము ఒక రాత్రి ఒక పగలు మాత్రము ఉండును. భరణికోగము ప్రాణనాశ కము,  పంచధాన్యములు, తిలలు, ఘృతము మొదలగు హోమద్రవ్యములతో గాయత్రీమంత్రముతో హోమము చేసినచో రోగము. తొలగి శుభఫలప్రాప్తి కలుగును. పాలు ఇచ్చు గోవును బ్రాహ్మణులకు దానము చేసినను రోగళాంతి కలుగును. (అష్టోత్తరీ దశాపద్ధతిలో) సూర్యదళ. ఆరు సంవత్సరములు చంద్రుని దశ పదునైదు సంవత్సరములు, కుజదశ ఎనిమిది, బుధదశ పదునారు, శనిదశ పది, బృహస్పతిదశ పందొమ్మిది రాహుదశ పండ్రెండు, శుక్రదశ ఇరువదియొక్క సంవత్సరములు.

ఆగ్ని మహాపురాణమునందు జ్యోతిషశాస్త్రకథన మను నూట ఇరువది యొకటవ అధ్యాయము సమాప్తము.