250 - పునః ధనుర్వేద

 అగ్ని రువాచః

అగ్ని దేవుడు పలికెను : ద్విజుడు పూర్తి పొడవుగల ధనస్సును తయారు చేయించి, దానిని బాగుగా కడిగితుడిచి, దానిని, గదాద్యాయుధములను గూడ శుభము చేసి వాటిని, యజ్ఞభూమిలో మంచవలెను. పిదప బాణములు గ్రహించి, కవచము ధరించి, ఏకాగ్రచిత్తుడై ఆఁబుల పొడిని వీపుపై కుడి చంక దగ్గర గట్టిగా బంధించవలెను. అట్లు చేయుటచే విలక్ష్యమగు బాణము కూడ తూణీరము నందు స్థిరముగా నుండును. కుడి చేతితో తూణీరమునుండి బాణమును వెలికి తీయవలెను. ఎడమ చేతితో ధనస్సును అచటినుండి పైకెత్తి, దాని మధ్యభాగమున బాణసంధానము చేయవలెను. చిత్తమునందు విషాదమేమియ లేనివాడై, ఉత్సాహసంపన్నుడై నారిపై బాణపుంఖమునుంచి, సింహకర్ణమను ముష్టితో వారిని బాణపుంఖముతో నొక్కి పెట్టి, సమముగ సంధించి, బాణమును లక్ష్యము వైపు విడువవలెను. ఎడమచేతితో బాణము విడువవలెనన్నపుడు ఎడమచేతిలో బాణముధరించి, కుడి చేతిలో ధనస్సు ముష్టిని పట్టుకొనవలెను. లాగినపుడు బాణము వలము (ఆగ్రము) గాని, చెడివరకు వచ్చునట్లు వారి పై బాణము నుంచవలెను. ఆసమయమున బాణమును తర్జన్యంగుష్ఠమునే కాక మధ్యమాంగుళితో కూడ పట్టుకొనవలెను. బాణ ప్రయోగ విధి నెరిగిన యోధుడు ధనస్సునో ముష్టితో గట్టిగ పట్టుకొని, మనస్సును, దృష్టిని లక్ష్యము పై నిలిపి, బాణము శరీరము కుడివైపునకు వచ్చునట్లు చేసికొని లక్ష్యమువైపు విడువవలెను. ధనుర్దండము నేలపై నిల పెట్టినపుడు లలాట సమీపమునకు వచ్చునంత పొడవు ఉండవలెను. దాని పై చంద్రక బాణమును సంధించి, బాగుగా లాగి లక్ష్యము పై విడువవలెను. ఈ విధముగ ఒక బాణము విడచిన పిమ్మట, వెంటనే తూణీరము నుండి, తర్జన్యంగుష్ఠము లతో మాటిమాటికి బాణము పైకి తీసి, దానిని మధ్యమాంగుళి చేతగూడ తన వశమునందుండు నట్లు చేసికొని, శీఘ్రముగ లక్యము వైపు విడువవలెను. నలువైపులను, దక్షిణమునందును లక్ష్యవేధము చేయుచుపోవలెను. మొదటి నుండియు వాలుగు వైపుల లక్ష్యమును కొట్టుచు గాణ ప్రయోగము చేయుట అభ్యసించవలెను.

పిదప అతడు తీక్ష్ణ - పరావృత్త - గత - నిమ్న - ఉన్నత - క్షిప్ర వేధలను అభ్యసించపలెను. పైన చెప్పిన వేధ్యలక్ష్య స్థానములను కొట్టుటకు సత్త్వమును చూపుచు విచిత్రము, దుస్తరము అగు పద్దతిలో అనేక పర్యాయములు హస్తములచే బాణములను తీయుట విడచుట అను పనులచే ధను సర్జనము చేయవలెను. విప్రవరా! వేధ్యములలో అనేక భేదములున్నవి. దృఢము, దుష్కరము, చిత్రదుష్కరము అని ఆవి మూడువిధములు. ఆ మూడును మరల రెండేసి విధములు- నతనిమ్న ము, తిక్షము అనునవి దృఢవేధ్యభేదములు. నిమ్నము, ఊర్ధ్వగతము అని దుష్కర వేధ్యభేదములు. మస్తక పనము. మధ్యము ఆని చిత్రదుష్కర వేధ్యభేదములు. ఈ విధముగ వీరుడు వేధ్యగణములవేధించుటలో ప్రవీణుడై ముందు పునః ధనుర్వేదకుడి ప్రక్కనుండి గాని, ఎడమ ప్రక్కనుండి గాని శత్రుసైగ్యముపై ఆక్రమణము చేయవలెను. దానివలన లక్ష్యము పై విజయము లభించును. ప్రయోగ నిపుణులు వేద్యవిషయమున ఈ విధానము గ్రహించి ప్రతిపాదించి యున్నారు. యోధునకు వేధ్యముకంటెగూడ భ్రమణము ఉత్తమమని చెప్పబడినది. లక్షమును తనబాణము పుంఖముచే ఆచ్చాదించి దానివైపు దృఢముగ శరసంధానము చేయవలెను. భ్రమణశీలము, చంచలము, అగులక్ష్యమును అన్ని వైపుల నుండియు కోట్టవలెను. దానిని ఛేదించి, భేదించి, సర్వవిధముల దొనికి పీడకలిగించవలెను. కర్మయోగ విధానము తెలిసిన వాడు ఈ విధముగ తెలిసికొని ఉచితవిధముగ ఆచరించవలెను. మనోనేత్ర దృష్టులను లక్ష్యముపై నిలుపగలిగిన వాడు యముని కూడ జయించగలుగును,

అగ్ని మహాపురాణమున ధనుర్వేద కథనమను రెండువందలఏబదవ అధ్యాయము సమాప్తము.