218 - రాజు అపరీక్షితాన్న మును తినరాదు అనుట-తత్ పరీక్షా విధానము.

దుర్గమునందు ఉంచుకొనవలసిన రాజరక్ష రహస్యములు ఏవి? రోజు ఇట్టివి ఏవి ఏర్పాటు చేయించు కొనవల యును; తెలుపుమనిన మనువుతో మత్సుడిట్లు చెప్పెను; రాజా! శిరీషము ఉదుంబరము.శమి బీజపూరము - వీటిని నేతితో తడిపి పదునై దు దినములుంచి సేవించిన యెడల ఆకలిని తట్టుకోను శ కీకలుగునని పురాతనులు చెప్పిరి. క శేరు ఫలము లును క శేరు మూలములును చేర కువేళ్లు తామరతూడు దూర్వ వీటిని పాలతో నేతితో మండముచేసి మానకాలముంచి సేవించినచో శస్త్రఘాతము తగిలినవాడు చావకుండును; కల్మాష వేణువను వెదురుతో ఆగ్ని ని నిర్మించి దాని జ్వాలలను ఇంటిలో ఆపసవ్యముగా మూడు మారులు తిప్పినచో ఆ ఇంట ఇతరములగు అగ్నులు జ్వలించవు; ఇందు నండియమే లేదు; పాముల ఎముకల పొడిని ప్రత్తితోచేర్చి దాని పొగవేసినచో అచ్చటికి పాములు రావు; ఉన్న పాములు బయటకు పోవును; సముద్ర లవణము యవలు విద్యుద్దగమయిన మృత్తిక - ఇవి కలిపి పూసిన ఇంటికి ఆగ్ని భయముండదు; రాత్రింబవళ్లును . ముఖ్యముగా గాలి వీచునపుడును దుర్గమును అగ్ని నుండి రక్షించ వలయును; రాజును విషమునుండి రక్షించవలయును; దానికి యుక్తిని (ఉపాయమును) చేప్పెద; వినుము.

 క్రీడార్థమయి రాజు మృగములను పక్షులను ఉంచుకొన వలెను; రాజు భుజించుటకు ముందుగా వీటియందును అగ్ని యందును ఆహార మును పరీక్షించవలయును; పరీక్షించని వస్త్రపుష్పాలంకార భోజనాచ్చాదనములలో వేనిని కాని తాకనైన తాకరాదు.

విషదిగ్దాన్నాది పరీక్షణోపాయా .

(పరీక్ష విధానము) విషము పెట్టినవాని నోరెండిపోవును; అతడు గాబరాతో చూచుచుండును; విషయుక్త పదార్థమును పరీక్షించుట ఆరంభించగానే దాని ఉత్తరీయము జారిపోవును; మనస్సు వికలమగును; స్తంభముల చాటున వాడు నకును; సిగ్గుపడును; తందర బిందరలాడును; నేలను గీయును; మేడ కదలించును; ముఖము తడవుకొనుచు తల గోకికొనును; వాని సహజ స్వభావమునకు విరుద్ధములుఅగు ఇం కెన్నెన్నో చేష్టలు చేయనారంభించును; ఈ మొదలగు చిహ్న ములను బట్టి పరీక్షించి విషము పెట్టిన వాడెవ్వడో నిర్ణయించవచ్చును; ఇట్లు విష సంసర్గము కలదే మో యని శంకించ బడిన యాహారమును త్వరితుడై మండెడు అగ్నిలో వేయవలెను; అది విషమిశ్రిత మేయైనచో చిటచిట ధ్వనితో మిగుల చిట్లుచు రూక్షమగు దుర్వాసనతో అది మండుచుండ ఇంద్రాయుధ సమాన వర్ణమగు పొగ వెడలును; ఆ పొగను సేవించుట (అనుభవించుట)చే ప్రాణికి శిరోరోగము కలుగును; సవిషాన్న మున ఈగలు వాలవు; వాలినను వెంటనే చనిపోవును; విషాన్న ము దృష్టి కి తగిలినచో చకోరపక్షి చూపు విర కి చెందినదగును; కోకిల స్వరము వికారమందును; హంస నడక తొట్రుపడును; తుమ్మెద రొదచేయును; క్రౌంచ పక్షికి మద మేక్కును; కోడి గట్టిగా కూయును; చిలుక భయ దుఃఖములతో అరచును; గోరువంక వమనము చేసికొనునును; చామీకర పక్షి ఆ స్థలము విడిచిపోవును; నీటి కోడి చనిపోవును; కోతికి మలమూత్రములు వెడలును; జీవ జీవక ము బడును; ముంగీసకు రోమములు నిక్క పొడుచును; జింక ఏడ్చును; నెమిలి సంతోషపడును.