180 - నందీశ్వరుడు సనత్కుమారునకు అవిముక్త మాహాత్మ్యము తెలుపుట॥

సూతుడు ఋషులకు ఇంకను ఇట్లు చెప్పేను: సర్వ మునులారా! శుచియగు శ్రద్ధతో సమాహిత మనస్కులయి పావనాశ కమును పుణ్య సంపాదకమును ప్రీతికరమును నగు కథ వినుడు॥ భగవానుడగు సనత్కుమారుడు గణేశ్వరుల కును అధిపతియు రుద్ర సమాన పరాక్రముడును దేవుడు నగు నంది కేశ్వరుని ఇట్లు ప్రశ్నించెను: సర్వభూతములకు అంతర్యామియు లోక కారణుడును అగు మ హేశ్వరుడు దేవదానవులకును ధరించ సాధ్యము కాని ఘోర రూపము ధరించి స్థాణు(స్థిర కూటస్థ రూపుడయి సర్వభూత ప్రళయకాలము వరకును ఎచట నిరంతరము వసించునో ఆ స్థానపు రహస్య మగు మాహాత్మ్యమును తెలుపుము॥ అన నంది కేశ్వరు డిట్లనెను: పూర్వము మహాదేవుడే చెప్పినదియు ప్రాచీనమును పుణ్య కరమును నగు ఆ విషయమంతయు మహేశ్వరుని నమస్కరించి చెప్పుదును॥ ఏలయన ఉమ విషయమున తుష్టుడే శివుడు ఆ మేకు ప్రీతి కలిగించగోరి భవుడు నిత్యమును ఉండు విఖ్యాత స్థానపు మాహాత్మ్యమును తానే చెప్పియుండెను॥ పూర్వము మేరుపర్వత శృంగమున రుద్రుని అర్ధాసనమందుండి కీర్తిశాలిని యగు దేవి మహాదేవుని నమస్కరించి ఇట్లడిగెను॥

భగవన్! దేవదేవేశా: చంద్రార్ధమౌళీ! బ్రహ్మచర్యమున ఊర్ధ్వరేతస్కులగు మానవు లాచరింపదగు ధర్మమును యజ్ఞదాన హవన జపతపః ప్రభృతి కర్మానుష్ఠానములును ధ్యానాధ్యయనములును ఎట్లు అక్షయమగును? వేయి జన్మాంత రములందు సంచితమగు పాపమయినను నశించు ఉపాయ మేమి? శంకరా! నాకు తెలుపుము; ఏ స్థానమందుండినచో నీవు ఆభక్తుల భక్తికి తుష్టుడ వగుదువు? వ్రతములు నియమములు ఆచారము ధర్మము ఎచట నాచరించినచో సర్వసిద్ధికరమయి॥ అక్షయ పుణ్యగతి నిచ్చును? అది యంతయు తెలుప వేడుచున్నాను॥ నా కది విన పరమకుతూహలముగ నున్నది॥ అన దేవదేవు డిట్లనెను; దేవీ! చెప్పెద వినుము; అది రహస్యములలో ఉత్తమ రహస్యము; సర్వక్షేత్రములందును విఖ్యాతమగు 'అవిము క్తము' 'వారాణసి' నాకు ప్రియము; పూర్వులు చెప్పిన ఆరువది ఎనిమిది పుణ్యస్థానములలో ఇది ఉత్తమము; ఇచ్చట గజచర్మధారియగు రుద్రుడు తానై సాక్షాత్తుగ ఉండును॥ ఈ ఆవిము క్తమం దతడు నిరంతరము సన్నిహితుడు; ఈ క్షేత్రము నాచే ఆవిముక్తము (విడువబడనిది) కావున దీని కీ నామ మేర్పడినది; ఇది పరమసిద్ధిని పరమగ తిని ఇచ్చును; ఇచట అనుష్టించిన యజ్ఞ దానహవన జపతపో ధ్యానాధ్యయనములు అన్ని యు అక్షయ పుణ్యప్రదము లగును; దీనిని ప్రవేశించినంతనే జన్మాంతర సహస్ర సంచితమగు పావమును నశించును; ఆవిముక్త క్షేత్రాగ్నితో ఆవి నిప్పులో వేసిన దూదివలె బూది యగును॥ బ్రహ్మ క్షత్రియ వైశ్య శూద్రులును సంకీర్ణ జాతులవారును స్త్రీలును బ్లేచ్చులును వేరగు సంకరజాతివారును పాపజన్ములును కీటపిపీలికా మృగపక్షులును తమ కాలము వచ్చి ఇందు మరణించి ఏమగుదురో తేలిపెద వినుము॥ 

భగవన్! దేవదేవేశా: చంద్రార్ధమౌళీ! బ్రహ్మచర్యమున ఊర్ధ్వరేతస్కులగు మానవు లాచరింపదగు ధర్మమును యజ్ఞదాన హవన జపతపః ప్రకృతి కర్మానుష్టానములును ధ్యానాధ్యయనములును ఎట్లు అక్షయమగును? వేయి జన్మాంత రములందు సంచిత మగు పాపమయి నను నశించు ఉపాయ మేమి? శంకరా! నాకు తెలుపుము; ఏ స్థానమందుండినచో నీవు ఆభక్తుల భ క్తికి తుష్టుడవగుదువు? వ్రతములు నియమములు ఆచార ము ధర్మము ఎచట నాచరించినచో సర్వసిద్ధికరమయి॥ అక్షయ పుణ్యగతి నీచ్చును? ఆది యంతయు తెలుప వేడుచున్నాను॥ నా కది విన పర మకుతూహలముగ నున్నది॥ ఆన దేవదేవు డిట్లనెను: దేవీ! చెప్పెద వినుము; ఆది రహన్యములలో ఉత్తమ రహస్య ము; నర్వ క్షేత్రములందును విఖ్యాత మగు ‘ఆవిముక్తము' 'వారాణసి' నాకు ప్రియము; పూర్వులు చెప్పిన ఆరువది ఎనిమిది పుణ్యస్థానములలో ఇది ఉత్తమము; ఇచ్చట గజచర్మధారియగు రుద్రుడు తానై సాక్షాత్తుగ ఉండును॥ ఈ ఆవిము క్రమం దతడు నిరంతరము సన్నిహితుడు; ఈ క్షేత్రము నాచే ఆవిముక్తము (విడువబడనిది) కావున దీని కీ నామ మేర్పడినది; ఇది పరమసిద్ధిని పర మగతిని ఇచ్చును; ఇచట ఆనుష్టించిన యజ్ఞ దానహవన జపతపో ధ్యానాధ్యయనములు అన్నియు ఆక్షయ పుణ్యప్రదము లగును; దీనిని ప్రవేశించినంతనే జన్మాంతర సహస్ర సంచితమగు పాపమును నశించును; ఆవిముక్త క్షేత్రాగ్నితో ఆవి నిప్పులో వేసిన దూదివలే బూది యగును॥ బ్రహ్మ క్షత్రియ వైశ్య శూద్రులును సంకీర్ణ జాతులవారును స్త్రీలును మ్లేచ్చులును వేరగు సంకరజాతివారును పాప జన్ములును కీటపిపీలికా మృగపక్షులును తమ కాలము వచ్చి ఇందు మరణించి ఏమగుదురో తెలి పేద వినుము॥

అందరును చంద్రార్గ శిర స్కులు లలాట నేత్రులు వృషభ ధ్వజులు అయి శుభకరమగు నా పురమునందు జనింతురు; నిష్కాములుగాని సకాములు గాని (తెలిసికొని తెలియక కాని) మానవులే కాక తిర్యక్ (పశుపక్ష్యాది) ప్రాణులును ఆవిము క్షమున మరణించినచో నా లోకమున పూజితులై సుఖింతురు॥ అవిముక్త మేత మేగినవారు అచటినుండి బయటికి రాక కాళ్లకు రాలు కట్టుకొనియైన కదలకుండి తమ కాలము రాగా మరణించినచో వారును నా స్థాన మందుదురు; అందు సందియము లేదు॥ వస్త్రప్రదము- రుద్రకోటి- సిద్దేశ్వరము- మహాలయము - గోకర్ణము -భద్రకర్ణము – సువరాక్షము- ఆమరము- మహాకాలము- కాయావరోహణము- ఈ క్షేత్రములందు ప్రాతః సాయంసంధ్యలందు నాసాన్ని ధ్వముండును; కావున ఆవి పవిత్రములు; కాలంజరవనము శంకు కర్ణము స్థలేశ్వరము॥ ఇవియు; వరారోహా! (చరమసుందరీ!) పరమ గుహ్యముల గు హరిశ్చంద్రము ఆమాత కేశ్వరము ఇవియు జలేశ్వరము శ్రీపర్వతము మహాలయము యమము చండేశ్వరము గుహ్యాతిగుహ్యములగు కేదార మహాభైరవములు అవిము క్తము ఈ ఎనిమిదియు త్రిసంధ్యములందును నా నన్నిధిచే పవిత్రములు; త్రిలోక ప్రసిద్ధములగు స్థానములన్నియు అవిముక్త క్షేత్ర పాదములందు నిత్యమును సన్నిధానము చేసియుండును; ఈశ్వర పో9 క్రమేయగు ఆవిముక్త క్షేత్రపు అనంతర కథా వృత్తాంతమును దాని మాహాత్మ్యమును స్కందుడు భావితాత్ములగు ఋషులకు చెప్పినదానిని చెప్పెదను-మనురాజా: వినుము॥ అనీ మత్యుడు చెప్పినని సూతుడు ఋషులతో చెప్పెను॥

ఇది శ్రీమత్స్యమహాపురాణమున నందికేశ్వర సనత్కుమార సంవాద రూపమగు ఆవిముక్త క్షేత్ర మాహాత్మ్యమను నూట ఎనుబదవ అధ్యాయము॥