10 - మోహినీప్రాదుర్భావ - మలకాసురవధోనామ

హయగ్రీవ ఉవాచ :-

అథ దేవో మహేంద్రాద్యా విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా ।

అంగీకృతా మహాధీరాః ప్రమోదం పరమం యయుః ॥

మలకాద్యాస్తు తే సర్వే దైత్యా విష్ణుపరాజ్ముఖాః ।

సంత్యక్తాశ్చ శ్రీయా దేవ్యా భృశముద్వేగమాగతాః ॥

తతో జగృహిరే దైత్యో ధన్వంతరికరే స్థితమ్ ।

పరమామృతసారాధ్యం కలశం కనకోద్భవమ్ ॥

అథోసురాణాం దేవానామన్యోన్యం కలహోఽభవత్ ॥

ఏతస్మిన్నంతరే విష్ణుః సర్వలోకైకరక్షకః ।

సమ్యగారాధయామాస లలితాం స్వైక్యరూపిణీమ్ ॥

సురాజోమసురాణాం చ రణం వీక్ష్య సుదారుణమ్ ।

బ్రహ్మా నిజపదం ప్రాప శంభుః కైలాసమాశ్రితః॥

హయగ్రీవుడనెను: తరువాత భ్రవిష్ణువైన విష్ణువుచే నంగీకృతులై మహాధీరులై పరమ సంతోషము నందిరి-1. విష్ణువునకు ముఖము దీప్పిన మలకాదులగు సమస్తరాక్షసులు శ్రీదేవిచే వదిలిపెట్టబడిన పొరై మిక్కిలి యుద్వేగమును జెందిరి-2 అంత, రాక్షసులు ధన్వంతరి చేతిలోనున్నదియు పరమామృతసారముతో నొప్పీనదియు నైన బంగారు అమృత కలశమును దీసి కొనిరి. తరువాత, దేవరాక్షసులకు పరస్పరము కలహము జరిగెను-3. ఇంతలో సర్వలోకములకు రక్షకుడైన విష్ణువు తనతోనేకరూపిణియైన లలితాదేవిని, చక్కగా నారాధించేను-4. సురాసురుల యొక్క యాభయంకరమైన యుద్ధమును జూచి బ్రహ్మ తన స్థానమునకు బ్రహ్మలోకమునకు బోయెను. శివుడు కైలాసమును జేరెను-5.

మలకం యోధయామస దైత్యానామధిపం వృషా ।

అసురైశ్చ సురాః సర్వే సాంపరాయమకుర్వత ॥

భగవానపి యోగీంద్రః సమారాధ్య మహేశ్వరీమ్ ।

తదేకధ్యానయోగేన తదూపః సమజాయత ॥

సర్వసంమోహినీ సా తు సాక్షాచుజ్ఞార నాయికా ।

సర్వశృంగారవేషాధ్యా సర్వాభరణభూషితా ॥

సురాణామసురాణాం చ నివార్య రణముల్వణమ్ ।

మందస్మితేన దైతేయాన్ మోహయంతీ జగాద హ ॥

అలం యుద్ధేన కిం శస్రార్మర్మస్థానవిభేభిః ।

నిష్ఠురైః కిం వృధాలాపైః కంఠశోషణహేతుభిః ॥

అహమేవాత్ర మధ్యస్థా యుష్మాకం చ దివొకసామ్ ।

యూయం తథాషా నితరామత్ర పా క్లేశభాగినః ॥

సర్వేషాం సమమేవాద్య దాస్యామ్యమృత మద్భుతమ్ ।

మమ హస్తే ప్రదాతవ్యం సుధాపాత్రమనుత్తమమ్ ॥

ఇంద్రుడు దైత్యరాజైన మలకునితో యుద్ధము జేసెను. రాక్షసులతో దేవతలందరును యుద్ధము చేసిరీ-6. భగవంతుడై యోగీంద్రుడైన విష్ణువు కూడా మహేశ్వరిని తదేకధ్యానయోగముతో ధ్యానించి తద్రూపు (మహేశ్వరీ రూపు) డయ్యెను-7. ఆమె సర్వాభరణ భూషితమై, సర్వ శృంగార వేషముతో నొప్పినదై, కన్నుల యెదుట శృంగార నాయికయై సర్వ సంమోహినియై యుండెను-8. సురాసురల యాతీక్ష మైన రణమును నివారించి, చిరునవ్వుతో రాక్షసులను మోహింపచేయుచు పలికెను-9. “యుద్దమును జాలీంచుడు, మర్మస్థానములను భేదించు శస్తములతోనేమి ప్రయోజనము. గొంతు నేండగొట్టునట్టి వ్యర్ధమైన కఠిన సంభాషణములతో నేమి ప్రయోజనము-10. మీకును దేవతలకును నేనేయిట మధ్యస్థురాలిని. మీరును వారును ఇచట. కష్టమును బంచుకొంటిరి-11. అందరికిని నీట సమముగానే అద్భుతమైన అమృతమును ఇచ్చెదను. ఆ యుత్తమమైన సుధాకలశమును నాచేత నుంచుడు-12.

ఇతి తస్యా వచః శృత్వా దైత్యోస్తద్వాక్యమోహితాః ।

పీయూష కలశం తస్యై దదుస్తే ముగ్ధచేతసః ॥

సా తత్పాతం సమాదాయ జగన్మోహనరూపిణీ ।

సురాణామసురాణాం చ పృథక్ఫంక్షిం చకార హ ॥

ద్వయోః పంక్త్యేశ్చ మధ్యస్థా తానువాచ సురాసురాన్ ।

తూ ష్ణీం భవంతు సర్వేఽపి క్రమశో దీయతే మయా ॥

తద్వాక్యమురరీచక్రుస్తే సర్వే సమవాయినః ।

సా తు సంమోహితాశేషలోకా దాతుం ప్రచక్రమే ॥

క్వణత్కనకదర్వీకా క్వణన్మంగలకంకణా ।

కమనీయవిభూషాఢ్యా కలా సా పరమా బభౌ ॥

వామే వామే కరాంభోజే సుధాకలశముజ్వలమ్ ।

సుధాం తాం దేవతాపంక్తో పూర్వం దర్వ్యా తదిశత్ ॥

దిశంతీ క్రమశస్తత్ర చంద్రభాస్కర సూచితమ్ ।

దర్వీకరేణ చిచ్ఛేద సైంహికేయం తు మధ్యగమ్ ॥

పీతామృతశిరోమాత్రం తస్య వ్యోమ జగామ చ ॥

తం దృష్ట్వాఽష్యసురాస్తత్ర తూషీమాసన్ విమోహితాః ।

ఏవం క్రమేణ తత్సర్వం విబుధేభ్యో వితీర్య సా ।

అసురాణాం పురః పాత్రం సా నినాయ తిరోదధే ॥

రీక్తపాత్రం తు తం దృష్ట్వా సర్వే దైతేయదానవాః ।

ఉద్వేలం కేవలం క్రోధం ప్రాప్తి యుద్దచికీర్షయా ॥

ఇంద్రాదయః సురాః సర్వే సుధాపానాద్బలోత్తరాః ।

దుర్బలైరసురైః సార్థం సమయుధ్యంత సాయుధాః ॥

తే విధ్యమానాః శతశో దానవేంద్రాః సురోత్తమైః ।

దిగంతానతిచిజ్జగ్ముః పాతాలం కలిచిద్యయుః ॥

దైత్యం మలకనామానం విజిత్య విబుధేశ్వరః ।

ఆత్మీయాం శ్రియమాణహే శ్రీకటాక్షసమీక్షితః ॥

పునః సింహాసనం ప్రాప్య మహేంద్రః సురసేవితః ।

త్రైలోక్యం పాలయామాస పూర్వవత్పూర్వదేవజిత్ ॥

నిర్భయా నిఖిలా దేవాస్రాలోకే సచరాచరే ।

యథాకామం చరంతి స్మ సర్వదా హృష్టచేతసః ।

తదా తదఖిలం దృష్ట్వా మోహినీచరితం మునిః ।

విస్మితః కామచారీ తు కైలాసం నారదో గతః ॥

అని యను మోహినీ వాక్యమును విని దైత్యులు ఆమె మాటలకు మోహితులై మూఢ చిత్తులైయామెకు అమృతకలశము నిచ్చిరి-13, ఆ మోహిని యామృతకలశమును దీసికొని జగన్మోహనరూపిణియై దేవతలకును దానవులకును వేరు వేరు పంక్తులను జేసెను-14. రెండు, పంక్తుల మధ్య నుండి “వరుసగా అమృతము నిత్తును. ఊరక (అల్లరిచేయక) యుండుడు” అనెను-15. అక్కడ గుమికూడిన దేవదానవులందరు దానికంగీకరించిరి. ఆమోహినియైతే సంమోహితములైన యశేష లోకములుగలదై యమృతమునిచ్చుట కారంభించెను.-16. ధ్వనించుచున్న బంగారు గరిట గలదై, ధ్వనించుచున్న మంగళ కంకణములు గలదై, మనోహరములైన భూషణములతో నొప్పినదై యాదేవి పరమ కళగా ప్రకాశించేను.-17. పద్మమువలే సుందరమైన యెడమ చేతిలో ఉజ్జ్వలమైన సుధాకలశమును ధరించుచు మొదట దేవతా పంక్తికి వరుసగా గరిటతో నమృతమును బంచసాగెను-18. ఆక్రమములో చంద్ర సూర్యులు సూచించినట్టియు, దేవతల మధ్యనున్నట్టిరాహువును ఆ గరిటతోనే ఖండించేను. త్రాగినయమృతముగల రాహువు శిరము మాత్రము ఆకాశమునకు వెళ్లాను.-19. దానిని చూచి రాక్షసులు విమోహితులై యూరకయుండిరి. ఈ విధముగా నమృతమునంతయు దేవతలకిచ్చియామోహిని రాక్షసుల యెదుట నా కలశమునుంచి యదృశ్యమయ్యెను-20. అమృతశూన్యమైన యా కలశమును జూచి దైతేయులును దానవులును (రాక్షసులు) యుద్దమును జేయదలచి యుప్పొంగిన కోపముగల వారైరీ-21. ఇంద్రాదులైన దేవతలందరు అమృతపానముతో మిక్కిలి బలవంతులై సాయుధులై దుర్బలులైన రాక్షసులతో యుద్ధముజేసిరీ-22. దేవతా శ్రేష్ఠులచే సూరుల కొలదీ యస్త్రములతో గుచ్చబడుచున్న వారై రాక్షసరాజులు కొంతమంది దిగంతములకు బోయిరీ, కొంతమంది పాతాలమునకు బోయిరీ-23. దేవేంద్రుడు మలకుడను రాక్షసరాజును జయించి లక్ష్మీ కటాక్షమున కటాక్షింపబడినవాడై తన దేవరాజ్య లక్ష్మిని మరల పరిగ్రహించెను -24. మరలదేవరాజ్యసింహాసనమును బొంది యింద్రుడు దేవతలతో సేవింపబడి రాక్షసజేతయై పూర్వమువలె ముల్లోకములను పరిపాలింపసాగెను-25. చరాచర భూయిష్టమైన ముల్లోకమున సమస్త దేవతలు నిర్భయులై సంతుష్ట చేతస్కులై స్వేచ్ఛగా సంచరించుచుండిరి-26. అపుడు ఆ సమస్త మోహినీ చరితమును జూచి నారదమునీ యాశ్చర్యము జెంది కామచారియై కైలాసమునకు వెళ్లేను-27.

నందనా చ కృతానుజ్ఞః ప్రణమ్య పరమేశ్వరమ్ ।

తేన సంభావ్యమానోసౌ తుష్టో విష్టరమాస్త సః ॥

ఆసనస్థం మహాదేవో మునీం స్వేచ్ఛావిహారిణమ్ ।

పప్రచ్ఛ పార్వతీజానిః స్వచ్ఛస్ఫటికసన్నిభః ॥

భగవాన్ సర్వవృత్తజ్ఞ పవిత్రీకృతవిష్టర ।

కలహప్రియ దేవరే కింవృత్తం తత్ర నాకీనామ్

సురాణామసురాణాం వా విజయః సమజాయత ।

కిం వాప్యమృతవృత్తాంతః విష్ణునా వాపీ కిం కృతమే ॥

ఇతి పృష్ణో మహేశేన నారదో మునిసత్తమః ।

ఉవాచ విస్మయావిష్టః ప్రసన్నవదనేక్షణ ॥

సర్వం కొనాసి భగవన్ సర్వజోసి యతస్తతః ।

తథాపి పరిపృషైన మయా తద్వక్ష్యతేఽధునా ॥

తాదృశే సమరే హోరే సతి దైత్యదీవొకసామ్ ।

ఆదినారాయణః శ్రీమాన్మోహినీరూపమాదదే ॥

తాముదారవిభూషాధ్యాం మూర్తిం శృంగారదేవతామ్ ।

సురాసురాః సమాలోక్య ప్రతాః సమరోద్యమాత్ ॥

తన్మాయామోహితా దైత్యాః సుధాపాత్రం చ యాచితాః ।

కృత్వా తామేవ మధ్యస్థామర్పయామాసురంజసా ॥

తదా దేవీ తదాదాయ మందస్మితమనోహరా ।

దేవేభ్య ఏవ పీయూషమశేషం వితతార సా ॥

తిరోహిళామదృష్ట్వా తాం దృష్ట్వా శూన్యం చ పాత్రకమ్ ।

జ్వలన్మన్యుముఖా దైత్యా యుద్ధాయ పునరుర్థితాః ॥

అమరైరమృతాస్వాదావత్యుల్వణపరాక్రమైః ।

పరాజితా మహాదైత్యా నష్టాః పాతాలమధ్యయుః ॥

ఇమం వృత్తాంతమౌకర్య భవానీపతిరవ్యయః ।

నారదం ప్రేషయిత్వాతు తదుక్తం సతతం స్మరన్ ॥

అజ్ఞాతః ప్రమథైః సర్వైః స్కందనందివినాయకైః ।

పార్వతీ సహితో విష్ణుమాజగామ సవిస్మయః ॥

క్షీరోదతీరగం దృష్ట్యా సస్త్రీకం వృషవాహనమ్ ।

భోగిభోగాసనాద్విష్ణుః సముత్థాయ సమాగతః ॥

వాహనాదవరుహ్యేశః పార్వత్యా సహితః స్థితమ్ ।

తం దృష్ట్వా శీఘమాగత్య సంప్యూర్యాదితో ముదా ॥

సస్నేహం గాసమాలింగ్య భవానీపతిమచ్యుతః ।

తదాగమనకార్యం చ పృష్టవాన్విష్టరశ్రవాః ॥

తమువాచ మహాదేవీ భగవన్ పురుషోత్తమ ।

మహాయోగేశ్వర శ్రీమన్ సర్వ సౌభాగ్యసుందరమ్ ॥ సర్వసమ్మోహజనకమవాజ్మానసగోచరమ్ ।

యద్రూపం భవతోపాత్తం తన్మహ్యం సంప్రదర్శయ॥

ద్రష్టుమిచ్ఛామి తే రూపం శృణ్ణరస్యాధిదైవతమ్ ।

అవశ్యం దర్శనీయం మే త్వం హి ప్రార్థితకామధుకి ॥

ఇతి సంప్రార్థితః శశ్వన్మహాదేవేన తేన సః ।

యద్యానవైభవాల్లజ్జు రూపమద్వైతమద్భుతమ్ ॥

తదేవానన్యమనసా ధ్యాత్వా కించిద్విహస్య సః ।

తథాస్త్వితి తిరోఃఽధత్త మహాయోగేశ్వరో హరిః ॥

శర్వోఽపి సర్వతశ్భక్షుర్ముహుర్వ్యాపారయన్ క్వచిత్ ।

అదృష్టపూర్వమారామమభిరామం ష్యలోకయత్ ॥

వికసత్కుసుమశ్రేణీవినోదిమధుపాలికమ్ ।

చంపకస్తబకామోదసురభీకృతదిక్తమ్ ॥

మాకందవృందమాధ్వీకమాద్యదుల్లోలకోకిలమ్ ।

అశోక మండలీకాండ సతాండవశిఖండికమ్ ॥

భృంగాలినవఝుంకారజితవల్లకినిస్వనమ్ ।

పాటలోదార సౌరభ్యపాటలీకుసుమోజ్వలమ్ ॥

తమాలశాలహింతాలకృతమాలావిలాసితమ్ ।

పర్యంతదీర్షికాదీరపఙ్కజశ్రీపరిష్కృతమ్ ॥

వాతపాతచలచ్చారుపల్లవోత్ఫుల్లపుష్పకమ్ ।

సంతానప్రసవామోదసంతానాధికవోసితమ్ ॥

తత్ర సర్వత్ర పుష్పాధ్యే సర్వలోకమనోహ రౌ ।

పారిజాతతరోర్మూలే కాంతా కాచిదదృశ్యత ॥

బాలార్కపాటలాకొరా నవయౌవనదర్పీతా ।

ఆకృష్టపద్మరాగాభా చరణాబ్జనఖచ్ఛదా ॥

యావకశ్రీవినిక్షేపపాదలౌహిత్యవాహినీ ।

కలనిస్వనమంజీరపదపద్మమనోహరా ॥

అనంగవీరతూణీరదర్ఫోన్మదనజంఘికా ।

కరిశుండాకదలికాకాంతితుల్యోరుశోభినీ ॥

అరుణేన దుకూలేన సుస్పర్శేన తనీయసో ।

అలంకృతనితంబాడ్యా జఘనాభోగభాసురా ॥

నవమాణిక్యసన్నద్ధహేమకాంచీవిరాజితా ।

నతనాభిమహావర్తత్రివల్యూర్మిప్రభాయిరా ॥

స్తనకుట్మలహిందోలముక్తాహ్మశతావృతా ।

అతిపీవరవక్షోజరభంగురమధ్యభూః ॥

శిరీషకోమలభుజా కంకణాంగదశాలినీ ।

సోర్మికాంగులిమన్మృష్టశంఖసుందరకంధరా ॥

ముఖదర్పణవృత్తాభచుబుకా పాటలాధరా ।

శుచిభిః పంక్తిభిః శుధ్ధార్విద్యారూపైర్విభాస్వరైః ॥

కుందకుట్మలసచ్ఛాయైర్ధంతైర్దర్శితచంద్రికా ।

స్థూలమౌక్తికసన్నద్ధనాసాభరణభాసురా ॥

కేశకాంతర్గలద్రోణి దీర్ఘదీర్ఘవిలోచనా ।

అర్ధందుతులితా ఫాలే సమ్యక్ క్లుపాలకచ్ఛటా ॥ పాలీవతంసమాణిక్యకుండలామండితశ్రుతిః ।

నవకర్పూరకస్తూరీరసామోదితవీటికా ॥

శరచ్చారునిశానాథమండలీమధురాననా ।

స్ఫురత్కస్తూరితిలకా నీలకుంతలసంపతిః ॥

సీమంతరేఖావిన్యస్తసిందూరశ్రేణిభాసురా ॥

స్ఫురచ్చంద్రకలోత్తంసమదలోలవిలోచనా ।

సర్వశృంగారవేషాధ్యా సర్వాభరణమండితా ॥

తామిమాం కందుకక్రీడాలోలామాలోలభూషణామ్ ।

దృష్ట్వా క్షిప్రముమాం త్యక్త్వా స్కోఽన్వధావదథేశ్వరః ॥

ఉమాపి తం సమావేక్ష్య ధావంతం చాత్మనః ప్రియమ్ ।

స్వాత్మానం స్వాత్మసౌందర్యం నిందంతీ చాతివిస్మితా ॥

తస్థానవాళ్ముఖీ తూషీం లజ్ఞాసూయాసమన్వితా ॥

గృహీత్వా కథమప్యేనామాలిలింగ ముహుర్ముహుః ।

ఉదూయోద్దూయ సౌష్యేవం ధావతిస్మ సుదూరతః ॥

పునర్గృహీత్వా తొమిశః కామం కామవశీకృతః ।

ఆక్లిష్టం చాతివేగేన తద్వీర్యం ప్రచ్యుతం తదా ॥

తతః సముత్తితో దేవో మహాశాస్తో మహాబలః ।

అనేకకోటిదైత్యేంద్రగర్వనిర్వాపణక్షమః ॥

తద్వీర్యబిందుసంస్పర్శాతా భూమిస్తత్ర తత్రచ ।

రజతస్వర్ణవర్ణాభూలక్షణాద్వింధ్యమర్దన ॥

తథైవాంతర్దధే షాపి దేవతా విశ్వమోహినీ ।

నివృత్తః స గిరీశోఽపి గిరిం గౌరీసఖో యయౌ ॥

నందిచే ననుమతింపబడి, పరమేశ్వరుని నమస్కరించి, యాతనిచే గౌరవింపబడుచూ సంతుష్టుడై నారదుడాసనమున గూర్చుండెను -28. ఆసనమున గూర్చుండి నట్టియు, స్వేచ్ఛా విహారియైనట్టియు, మునియైన నారదుని స్వచ్ఛమైన స్ఫటికము వలెనున్న (నిర్మలుడైన) పార్వతీపతి యిట్లడిగెను-25. కలహప్రియా! దేవర్షీ! అచట అమృత మథనమున దేవతలకేమి జరిగినది? దేవరాక్షసులలో నెవరికి విజయము లభించినది? అమృతము యొక్క వృత్తాంతమేమి? (అదియేమైనది?) విష్ణువేమి చేసెను?-31. అని మహేశుడడిగెను. దానికి నారదమునిసత్తముడిట్లనెను. అపుడాతని ముఖము ఆశ్చర్యముతో గూడినది, కానీ ముఖము చూపులు ప్రశాంతముగా నున్నవీ-32. ఓ భగవంతుడా! నీవు సర్వజ్ఞుడవు. అయినను నీవడిగినందున నిపుడు. చెప్పెదను-33. దేవరాక్షసులకాఫనోరయుద్ధము జరుగగా శ్రీమంతుడైన యాది నారాయణుడు మోహినీ రూపమును ధరించెను -34. ఆఉదార (నిండైన) విభూషణములతో నొప్పినది, శృంగార దేవత యాకారము దాల్చి వచ్చినదాయన్నట్లున్నది. అట్టి యామేను జూచి దేవరాక్షసులు యుద్ధ ప్రయత్నమును విరమించిరి-35. రాక్షసులామె మాయచే మోహీతులైరి ఆమె వారి నమృత కలశమునడిగెను. వారు ఆమెను మధ్యస్థురాలిగా జేసి చక్కగానమృత కలశమును వారీ కర్పించిరి-36. అపుడామోహినీ దేవి దానిని తీసికొనెను. మనోహరముగా చిరునవ్వులొలకబోసెను. దేవతలకే మొత్తమమృతము నిచ్చెను. -37. అంతర్థానమయ్యెను. రాక్షసులు ఆమెయదృశ్యమగుటజూచిరి. వెంటనే యమృతకలశమును శూన్యమైన దానినిగొజూచిరి. అపుడు వారి ముఖములు మండిపోయినవి, మరల దేవతలతో యుద్దమునకు లేచిరీ-38. కాని, దేవతలు మాత్రము అమృతము ద్రోవుటచే మిక్కిలి తీక్షమైన పరాక్రముగలవారైరి. కావున రాక్షసులు వారితో వోడిపోయి నశించిరి, పాతాలమునకు బోయిరీ-39. అవ్యయుడైన భవానీపతి శివుడు ఈ వృత్తాంతమును విని, నారదుని బంపి వైచి, అతను జెప్పినదానినే ఎల్లప్పుడు స్మరించుచు-40. తన సమస్త ప్రమథ గణములకును, కుమారస్వామి వినాయకులకును తెలియకుండగా పార్వతితో గూడ నాశ్చర్యముతో విష్ణువు కడకు వచ్చెను -41. అపుడు విష్ణువు క్షీరసముద్రపుటోడ్డున నుండేను. తన స్త్రీతో (పార్వతితో) గూడి, వృషవాహనుడైన శివుని జూచెను. అప్పుడు విష్ణువు తన ఆదిశేషశయనమునుండి లేచి శివుని కడకు వచ్చెను-42. శివుడు తన వాహనమునుండి దిగి పార్వతితో సహ నిలిచెను. అతనిని జూచి హరి శీఘ్రముగా సమీపించి అర్ఘ్యాదులతో పూజించెను. సంతోషముతో-43. స్నేహముతో పార్వతీ పతిని శ్రీమహావిష్ణువు గాఢముగా గౌగిలించుకోనెను. అటకు వచ్చుటకు కారణము గూడ నడిగెను-44. అపుడు మహాదేవుడు(శివుడు) భగవంతుడైన ఓ పురుషోత్తమా! మహాయోగేశ్వరా! శ్రీమన్ (లక్ష్మిని గలిగినవాడా) సర్వసౌభాగ్యముతో సుందరము-45. సర్వసమ్మోహజనకము, వాజ్మనములకందనిదియునై నీవు పొందిన యారూపమును నాకు జూపుము-46. శృంగారమునకధిదైవతముగా నున్న నీ రూపమును జూడగోరితిని అది నేను తప్పక చూడవలయును. నీవడిగిన వాని నిచ్చుటలో కామధేనువవు-47. అని యడిగెను. ఈ విధముగ మాటిమాటికి మహాదేవుడు ప్రార్థింపగా యోగేశ్వరుడైన విష్ణువు, తాను పరాశక్తి ధ్యానవైభవముబొందినట్టిదియు తనకద్వైతమైనట్టిదియు, నద్బుతమైన యా మోహినీ రూపమును తదేకమైన మనస్సుతో ధ్యానించి, కొద్దిగా చిరునవ్వుతో నవ్వి-అట్లే యగుగాకయని యంతార్థనమందెను. (అదృశ్యమయ్యెను) (ఇచట పరాశక్తియే మోహినియనియు తదఖిన్నుడే హరీయనీ వ్యక్తమగును. హరిపరాశక్తులకద్వైతము చెప్పబడినది)-49. ఈశ్వరుడు (శివుడు) కూడ అంతట తేరిపార జూచుచు నొకచోనంతకుముందెన్నడు చూడని సుందరమైన యుద్యానవనమును చూచెను-50. అందులో వికసించుచున్న పూల వరుసలలో మధుపములగుంపులు వినోదించుచున్నవి. చంపకపు పూగుత్తుల సుగంధముతో దిక్కులన్నియు పరిమలవంతములైనవీ-51. తీయమామిడి గుంపులతోను విప్పపూలతోను మదించి కోకిలలు గొంతెత్తి పాడుచున్నవి. అశోక వృక్షముల గుంపులలో నెమళ్ళు నాట్యమాడుచున్నవి-52. తుమ్మెద గుంపుల ఝంకారములు వల్లకీ నాదమును జయించుచున్నవి. తెలుపు మించినయెల్లని కలిగోట్టుచెట్ల పూవులు వనమంతయు మించి ప్రకాశించుచున్నవి-53. తమాలములు (చీకటి మ్రానులు) తాలములు (తాడిచెట్లు) పొంతాలములు (గిలక తాడిచెట్లు) వీని వరుసలు ప్రకాశించుచున్నవి పర్యంతములోని దీర్ఘకలలో (నడబావులలో) సుదీర్ఘములైన కమల సంపదలు వీరాజిల్లుచున్నవీ.-54. పిల్లవాయువులచే ఉద్యానలతా వృక్షములచిగురాకులు పూలును కదలి నాట్యమాడుచున్నవి. సంతాన వృక్షముల (కల్పవృక్షముల)పూల వాసనలు గుంపులు గుంపులుగా నంతట వ్యాపించిచు సుగంథము నిచ్చుచున్నవి-55. అటనంతటను చిత్ర విచిత్ర పుష్పములు ఒప్పుచున్నవి. అది సర్వమనోహరముగా నున్నది. అందులో పారిజాత తరువు మూలమున నొకకాంత శివునకు గనబడినది-56. ఆమె బాల సూర్యుని మెరుపులోనున్నది. నవయౌవనముతో మదీంచినదీ. ఆమె చరణాజ్ఞములు నఖములును పద్మముల కాంతినాకర్షించినవి. లాక్షారాగము బూయుట చే పాదముల యొలుపు ప్రవహించుచున్నట్లున్నది. మధురధ్వనినిచ్చు కాలియందేలతో నామె పాదకమలములు - మనోహరముగానున్నవి-58. ఆమెపిక్కలు నిండుగానుండి మన్మథుని వీరతూణీరముల (పూవుటమ్ముల పొదుల) దర్పమును ఉన్మదీంప (పిచ్చెత్తింపజేయుచున్నవి. ఆమె తొడలు ఏనుగు తొండములవలెను అరటిస్తంభములవలెను స్థూలసువృత్త శీతలములై ప్రకాశించుచున్నవి-59. ఆమె కట్టిన చీర యెఱ్ఱనిది పట్టుది, మెత్తనిది, చిన్నదీ పిరుదులను బాగుగా నలంకరించియున్నది. దానివలన నామె పిరుదుల వైశాల్యము చక్కగా ప్రకాశించుచున్నది-60. ఆమె జఘనములు కొంగొత్త మాణిక్యములు పొదిగిన బంగారుమొలనూళ్ళతో ప్రకాశించుచున్నవి. పెద్ద సుడివలె నామె నాభి కొద్దిగా వంగి త్రివళులుఅను అలలకాంతుల ప్రవాహముల నీండి వీరాజిల్లుచున్నదీ-61. కమలపు మొగ్గలవంటి స్తనములు తమపై నూగాడు నూరు ముత్యముల హారములతో జుట్టబడినవి. మిక్కలి లావైన స్తనముల భారముచే నడుము భాగము అల్లలాడుచున్నది-62. ఆమె భుజములు శరీర పుష్పములవలె కోమలములు. బాహువులందు కంకణము భుజకీర్తులు నొప్పుచున్నవి, ప్రేళ్ళలో ఉంగరములు ప్రకాశించుచున్నవి. ఆమె కంఠము శంఖమువలె సుందరముగానున్నదీ-63. ఆమె మోముటద్దమున (అద్దము వంటిముఖమున) ఒక చిన్న వృత్తము వలె గదువ ప్రకాశించుచున్నది. ఆమె పేదవీ పాటలవర్ణమైనది. ఆమె దంతములు శుద్ధమైన పంక్తులుగలవి, పవిత్రమైనవీ, విద్యారూపములు, విశేషముగా ప్రకాశించునవీ-64. మల్లెమొగ్గల వలె సుందరములు, అవి మొత్తముపైన వన్నెలనే ప్రకాశింపజేయుచున్నవి. (షోడశీకలా చంద్రికను ప్రకాశింపజేయుచున్నవి కావుననే విద్యాస్వరూపములు) లావైనముత్తెమును బొదిగిన నాసాభరణము (మలాకీ)తో బ్రకాశించినది-65. ఆమె కన్నులు కేతకాంతర్దల ద్రోణుల వలె (మొగిరేకులలోపలి దొప్పవంటి యాకువలె) దీర్ఘదీర్ఘములైనవి. అర్ధచంద్రునితో, తులదూగు నామె ఫాలభాగమున నందముగానమరిన, ముంగురుల సరములు ప్రకాశించుచున్నవి-66. పాలీవతంస(గొలుసుతో.. నలంకరించిన) మణికుండలములతో నామె చెవులు ప్రకాశించుచున్నవి. ముఖము నందలి తమలపాకు విడెము కొంగొత్త కర్పూర కస్తూరీ రసముల సుగంధమును వెదజల్లుచున్నవి-67. ఆమె ముఖము శరత్కాల చంద్రబింబమువలె మధురముగానున్నది నౌదుట కస్తూరీ తిలకమెప్పుచున్నది. తల వెంట్రుకలు గుంపై సంపూర్ణముగా నీలమైనవి-68. సిందూరరేఖనుంచుటచే సామె పొపెట భాసిల్లుచున్నది. ఆమె కన్నులు మదలోలములు షోడశీచంద్రికలనే శిరమున నలంకరించుకొన్నది. వేయేల సర్వశృంగార వేషముతో నొప్పినదీ. సర్వాభరణములనలంకరించికొన్నది-70. ఆమె ప్రస్తుతము కందుక క్రీడలో నాసక్తయైయున్నది. ఆయాటచే నాభరణములన్నియు కదలుచున్నవి. అట్టిమోహినిని జూచిన వెంటనే యీశ్వరుడు ఉమను వదలి యామె వెంట పరువెత్తెను-71. ఉమాదేవి కూడా మోహిని వెంట పరుగిడుచున్న తన ప్రియుని బాగుగా జూచీ, మిక్కిలి యాశ్చర్యము చెంది, తనను తన సౌందర్యమును నిందించుకొనెను. లక్ష్యాసూయలతో తలవంచికొన్నదై నిలుచుండెను-72. చిట్ట చివరకు శివుడు ఆ మోహినిని మాటిమాటికి కౌగిలించుకొనేను, మోహిని కూడా విదిలించుకొని విదిలించుకొని సదూరముగా పరువెత్తుచుండెను-73. కామవశీకృతుడైన శివుడు ఆమెను మరలబట్టుకొని యతివేగముగా సామెను గాఢముగా గౌగిలించుకొనెను. అప్పుడు శివుని వీర్యము స్థలితమయ్యెను-74. ఓయగస్త్య మహర్షి దాని నుండి మహాబలుడు దేవుడైన “మహాశాస్త్ర యావిర్భవించేను. అతడు అనేక కోటి దైత్యేంద్రుల గర్వమును నశింపజేయ సమర్థుడు-75. శివుని వీర్యబిందు సంస్పర్శవలన నచట భూమీ గుర్తునకు రజీతవర్ణముగను స్వర్ణవర్ణమగనయ్యెను. అట్లే ఆవిశ్వ మోహినియైన దేవతయు అంతర్థానమందెను. అటనుండి మరలిన గౌరీశుడైన శివుడు ఉమతోబాటు కైలాసగిరికి వెళ్లాను-77.

అథాద్భుతమిదం వీక్ష్య లోపాముద్రాపతే! శృణు ।

యన్న కస్యచిదాఖ్యాతం మమైవ హృదయే స్థితమ్ ॥

పురా భండాసురో నామ సర్వదైత్యశిఖామణిః ।

పూర్వం దేవాన్ బహువిధాన్ యః శాస్తా స్వేచ్ఛయా పటు ॥

వీశుక్రం నామ దైతేయం వర్ణసంరక్షణక్షమమ్ ।

శు(శ)క్రతుల్యం విచారజ్ఞం దక్షాంపేన ససర్ఘ సః ॥

వామాంసేన విషాంగం చ సృష్టవాన్ దుష్టశేఖరమ్ ।

ధూమినీనామధేయాంచ భగినీం భండదానవః ॥

భ్రాతృభ్యామువీర్యాభ్యాం సహితో నిహతాహితః ।

బ్రహ్మాండం అందయామాస శౌర్యవీర్యసముచ్ఛైతః ॥

బ్రహ్మవిష్ణుమహేశాశ్చ తం దృష్ట్వా దీప్తతేజసమ్ ।

పలాయనపరాః సద్యః స్వే స్వేధామి సదా వసన్ ॥

తదానీమేవతద్బాహుసంమర్దనవిమూర్ఛితాః ।

శ్వసితుం చాపి పటవో నా భవన్నాకీనాం గణాః ॥

కేచిత్పాతాలగరేషు చదంబుధీవారిషు ।

కేబిద్దిగంతకోణేషు కేచిత్యుంజేషు భూభృతామ్ ॥

విలీనా భృశవిత్రస్తాసక్తదారసుతస్త్రియః ।

భ్రష్టాధికారా ఋభవో విచేరుళ్ళన్నవేషకాః ॥

యక్షాన్మహోరగాన్ సిద్ధాన్ సాధ్యాన్ సమరదుర్మదాన్ ।

బ్రహ్మాణం పద్మనాభం చ రుద్రం వజ్రాణమేవ చ ॥

మత్వా తృణాయితాన్ సర్వాంల్లోకాన్భందః శశాస హ ॥

ఇక, ఓలోపాముద్రాపతీ! అగస్త్యా! ఆశ్చర్యకరమైన యీ విషయమును జెప్పెద వినుము. అదియింతవరకెవ్వరికిని జెప్పబడలేదు. నా హృదయము లోనే గూఢముగా నున్నది-78. పూర్వము భండాసురుడను సర్వరాక్షస శిఖామణియొకడు గలడు. అతడు పూర్వము బహువిధ దేవతలను సమర్థుడై స్వేచ్ఛతో శాసించెను-79. ఆతడు భండుడు కుడి భుజముతో విశుక్రుడను దైతేయరాక్షసుని సృష్టించెను. ఆవిశుక్రుడు శ్రక్రునితో సమానుడు. విచారజ్ఞుడు. అట్లే భందుడు యెడమ భుజముతో విషా(షంగుని సృష్టించెను. అతడు దుష్టశేఖరుడు. అట్లే వీరియక్కను ధూమీనియను నామెను సృష్టించెను-81. ఉగ్రవీర్యులైన యా సోదురలతో గూడి సర్వశత్రువులను హతమార్చేను. శౌర్యవీర్యములతో విజృంభించి బ్రహ్మాండమునే బ్రద్దలు గొట్టుచుండెను. ప్రదీప్త తేజస్కుడైన యాతనిని చూచి బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులే పలాయన పరులై (పారిపోయి వెంటనే వారివారి యిండ్ల నెల్లప్పుడు వసింపసాగిరి-83. అప్పుడే భండుని బాహువుల మర్ధింపబడి మూర్చిత దేవగణములు ఊపిరిదీసికొనుటకు గూడ శక్తిలేనివైనవి-84. కొందరు పాతాల గర్భములందును, కొందరు సముద్రజలములలోను, కొందరు దిగంతములకోణములందును కొందరు పర్వతముల గుహలందును మిక్కలి భీతులై భార్యాపుత్ర స్త్రీలను వదలి భ్రష్టాధికారులై దేవతలు మారువేషములలో చరించిరి-86. యుద్ధదుర్మదులైన యక్షులు మహోరగులు-సిద్ధులు సాధ్యులు. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుడు, ఇంద్రుడు వీరందరిని భండుడు ఒక గడ్డిపోచక్రింద తలంచి సర్వలోకములను శాసించెను-87.

అథ బండాసురం పంతుం త్రైలోక్యం చాపీ రక్షితుమ్ ।

తృతీయముదభూద్రూపం మహాయాగానలాను ॥

యద్రూపశాలినీమాహుర్లనీతాం పరదేవతామ్ ।

పాశాంకుశధనుర్బాణపరిష్కృతచతుర్భుజామ్ ॥

సా దేవీ పరమా శక్తః పరబ్రహ్మస్వరూపిణీ ।

జఘాన భండదైత్యేంద్రం యుద్ధే యుద్ధవిశారదా ॥

ఇతి శ్రీబ్రహ్మాండే మహాపురాణే హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదే లలితోపాఖ్యానే మోహినీప్రాదుర్భావ-మలకాసుర వధో నామ దశమోఽధ్యాయః ॥ 10

సమాప్తశ్చోపోద్ఘాతఖండః

 ఆ తరువాత భండాసురుని జంపుటకును ముల్లోకములను రక్షించుటకును ఓ యగస్త్యమునీ! మహాయాగాగ్ని నుండి మూడవ రూపమావిర్భవించెను-88. ఆరూపముతో నొప్పినదానిని పరదేవతయైన లలిత యందురు. ఆమె పాశము-అంకుశము-ధనువు-బాణముఇవి ధరించిన నాలుగు భుజములు గలది-89. ఆదేవి యే పరమదైనశక్తి (పరాశక్తి) పరబ్రహ్మ స్వరూపిణి. యుద్ధవిశారదయైన యాలలితాదేవి యుద్ధమున భండదైత్యుని జంపెను-90.

ఇదిబ్రహ్మాండమహాపురాణమున హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదమున లలితోపాఖ్యానమున మోహినీప్రాదుర్దావ-మలకాసురవధము అను దశమాధ్యాయము. 10

ఉపోద్ఘాత ఖండము సమాప్తము