27. చతుర్థి కల్పమునందు పురుష లక్షణ వర్ణనము

తా॥ కార్తికేయుడిట్లనెను. ప్రభూ! వాగ్మిశ్రేషా! అవయవముల శుభ లక్షణములననుసరించి నాకు సంక్షేపముగ రాజ లక్షణములను గుఱించి చెప్పుడు”-1. బ్రహ్మదేవుడిట్లు చెప్పదొడగెను. నృపాలుని శుభావయవలక్షణములను గూర్చి చెప్పుచున్నాను. వినుము. మనుష్యులమధ్య అట్టి లక్షణములు గలవాడు రాచరికపు జీవితము గలవాడుగ గుర్తింపబడుచున్నాడు-2. అట్టి రాజ జన్మునకు మూడంగములు విపులముగను, ఆఱు అంగములు ఎత్తైనవిగను, మూడులోతుగను ఉండును-3. నాలుగు పొట్టివిగను, ఏడు ఎఱ్ఱని వన్నెగలవిగను, ఐదు దీర్ఘములై సూక్ష్మముగనుండును-4. నాభి, సంధిస్థానము, కంఠస్వరము ఈ మూడు గంభీరముగ నుండవలసినవి, ముఖము, నొసలు, వక్షము-5. ఈ మూడును రాజుకు విశాలముగనుండదగినవి. అటులున్నవాడు రాజగుటకు సందేహములేదు. ఇక ఎత్తుగనుండవలసిన వాని గూర్చి వినుము -6. కృకాటిక (పేడతల) ముఖము గోళ్ళు, వక్షస్థలము, ముక్కు, చంకలు-ఇవి ఆకు ఎత్తుగనుండవలెనని పండితులు చెప్పుదురు-7. లింగము, వీపు, మెడ, పిక్కలు-ఈ నాలుగు కుఱుచగనుండదగినవి. కనుకొనలు, అరచేతులు, అరకాళ్ళు, దౌడలు, పెదవులు, నాలుక, గోళ్ళు, ఈ ఏడును ఎఱ్ఱని వన్నెలో నుండవలసినవి-8. కుమారా! చర్మము, గోళ్ళు, వెంట్రుకలు, దంతములు అంగుళీపర్వములు ఇవి సూక్ష్మముగ నుండవలసినవిగా పండితులు చెప్పుదురు-9. ముక్కు, కన్నులు బాహువులు, స్తనముల మధ్యదూరము, చెక్కిలి మీది భాగము, ఈ ఐదును రోజులకు దీర్ఘముగ నుండవలసినవిగా చెప్పబడినవి.

తా॥ రాజులకు తుమ్ము, నవ్వు ఒకటి, రెండు, మూడు పర్యాయములు శబ్దించినచో దీర్ఘాయుష్మంతులగుదురు. ఇది పండితులు తెలిసికొందురు-11. శివనందనా! ధనికులైన వారికి తామర రేకుల వంటి కన్నులుండును. కనుకొనలయందు ఎఱుపు జీర లుండెనేని అతడు లక్ష్మిని పొందును -12. కనులు తేనే వంటి వర్ణమున నుండు మనుజులు మహాత్ములని తెలియవలెను. కృశించిన కన్నులు గలవారు పిటికీవారు, వలయాకారముగ గుండ్రముగ కలవారు దొంగలునగుదురు-13. మెల్లకన్నువారు క్రూరులు, లోతైన కన్నులు గలవారు ధనసంపదలు గలవారు, నల్లగలువల వంటి నేత్రములు గలవారు వేదవిదులు, మిక్కిలి నల్లని కనుల వారు బీదవారు, మందముగను అందముగను ఉన్న కన్నుల వారు మంత్రిత్వపదవి నందుదురని తద్జ్ఞులు చెప్పుదురు -14. నల్లని కన్నులు గలవారు సౌభాగ్యవంతులు, దీనమైకన్నులుండెనేని దరిద్రులు, విశాలమైన కన్నులతో భోగులును, అగుదురని తెలియవలెను-15. పైకి యుబికినట్లుండినచో అల్పాయుష్కులు, వెడల్పైన కనులుండెనేని సుఖియనగును. కండ్లు ఎగుడు దిగువుగా నున్నచో దరిద్రుడగునని తెలియవలెను -16. . బాలచంద్రరేఖల వంటి కనుబొమలు ధనికులకుండును. కనుబొమలు పొడవైయుండెనేని, కలిసికొని యుండెనేని నిర్థనుడగునని తెలియవలెను-17. క్షీణమైన కనుబొమలుగలవారు అర్తహీనులుగా నెఱుంగదగును. మధ్యభాగమన క్రిందకు వంగియుండెనేని అట్టివాడు పరదారాసక్తుడగును-18. వంకరదిరీగి యొత్తుగనున్న నొసటీ యెముక గలవారు ధన్యులనుటలో సందేహము లేదు. లోతుగ నున్నవారు స్తుతుల ద్వారా సంపాదించిన ధనముగలవారు, ఎత్తుగనున్నచో రాజులగుదురు-19. విషమమైన లలాటము గలవారు ధనము పోగొట్టుకొనిన వారు, ముత్యపుఁజిప్పవలె నుదురుగలవారు గురుస్థానమునందుదురు. సంశయములేదు.

 తా॥ ఉన్నతమైన శిరస్సుగలవారు సంపన్నులును, వంగిన (లోతైన, వంకరైన) తలగల వారు వధకు, బంధనమునకు పాత్రులగుదురు. మిక్కిలి ఎత్తైన (దీర్ఘమైన) తల గలవారు మూర్ఖులును, మిక్కిలి వంగియున్న తలగలవారు దీనులును అగుదురు-21. మనుష్యులకు శుభమునిచ్చు ముఖమెట్లుండవలెనో వినుము. దైన్యము లేకుండగను, నునుపుగను ముఖ్యముగా చిఱునవ్వుతో వెలిగేడు ముఖము శుభప్రదమైనది-22. కన్నీటితో దీనముగ, కణుకుగ నునుపులేకుండిన ముఖము నిందితమైనది. మనుష్యుల కిట్టీ ముఖము సాధారణముగ నుండదనియే తెలియవలెను.-23. వణుకు లేని నవ్వును శుభప్రదముగా నెఱుంగవలేను. కన్నులరమూసి నవ్వువాడు పాపియని గమనింపవలెను-24. శిరము వర్తులముగ లేనివాడు గోసంపద గలవాడగును. గొడుగు ఆకారముగనున్నవాడు రాజగును-25. చప్పట తల గలవాడు తలిదండ్రులను చంపును. గంటవలె శిరస్సున్నచో తప్పుదారి నడచువాడు, అనేకులకు సేవ చేయువాడగును. లోతుగ నున్నతల అనర్ధదాయకము-26. వెంట్రుకలు బెల్లపు వన్నెకలిగి, లేక నలుపై, నునుపై, చీల్చబడని కొనలు గలిగి, మిక్కుటముగాక, మెత్తగనున్నచో రాజగును-27. మిక్కిలి యెక్కువగను, కపిలవర్ణము గలిగియును, మందముగ, వంకరగను, చీలినట్లుగను, గజు కుగను, పొట్టిగను, మిక్కిలిగా మెలికలు తిరిగి యున్న వెంట్రుకలు దరిద్రులకుండును-28. ఇట్లు రాజుల శుభాశుభ లక్షణములు చెప్పబడినవి. కుమారా! ఇప్పుడు స్త్రీ లక్షణములను గూర్చి చెప్పెదను.

శతార్ధ సాహస్ర సంహితయగు శ్రీభవిష్యమహాపురాణమునందలి బ్రహ్మపర్వమున, చతుర్థీకల్పమునందలి పురుష లక్షణవర్ణనమను నిరువది యేడవ అధ్యాయము సమాప్తము.