15. స్త్రీ ధర్మ వర్ణనము

తా ॥ భర్తచేత నిరాదరింపబడు దురదృష్టవంతురాలు ఉపవాసములు మొదలగు నియమములందు, భర్తకు సంబంధించిన పైపై పనులు నిర్వర్తించుటయందును నిమగ్నురాలై కాలము పుచ్చుచుండవలెను. సవతులను ప్రశంసించుటగాని, తనను తాను నిందించుకొనుట గాని చేయకూడదు. భర్త యెడల ఈర్ష్యాసూయలు గాని, ప్రేమగాని ప్రదర్శింపకూడదు. నా వంటి స్త్రీ ఇట్టి ఆయుష్మంతునికి 'భార్య' అను పేరుగల స్థానమును పొందుట, ఇంతటి సౌభాగ్యమును పొందుట-ఇదియే గొప్పదనము కదా యని భావింపవలెను. పూర్తిగా ఆభరణములు లేకుండా గాని, అతి మాత్రముగా ఆభరణములు ధరించి యుండుటగాని లేకుండ నుండవలెను. భర్త సేవకు సంబంధించిన గంధము, పుష్పములు మొదలగునవి ఎప్పుడును గ్రహింపరాదు. అతనికి పనికిరానివి, ముఖ్యముగా అతని ప్రియభార్యకు ఇష్టములేనివి ఎప్పుడైనను స్వీకరింపవచ్చును. వారికి లక్ష్యములేని ఆభరణములను గాని, గంధమాల్యాదులనుగాని వారికి అక్కఱలేనంతవఱకు తాను స్వీకరింపవచ్చును. "ఇతర భార్యలకు సంబంధించిన సంతానముల దంతనాసాది మాలిన్యములను కడిగివేయుట, వారి నివాస ప్రదేశములను తుడిచి శుభ్రము చేయుట, దుర్వాసనలను తొలగించుట మున్నగునవి చేయవలెను -6. ఇతర భార్యలకు గాని, వారి బిడ్డలకుగాని ఒడలుతోముటయందేవరికి ఏ కొంచెము తన తోడ్పాటు కావలసివచ్చినను, భర్తకోరకున్నను అతిని నిమిత్తముగ వారికి అట్టి తోడ్పాటునందింపవలేను. అంతటను తన సవతుల ననుసరించియే యుండవలెను. అందజీయెడ, ముఖ్యముగా భర్తకు ప్రియతమమైన భార్యయెడ ప్రణతిభావమును వహించి యుండవలెను. తోటి భార్యల యెడ ఏది అనుష్ఠింపవలెనో అది అనుష్ఠింపవలెను. వారు ఇచ్చినను, పుచ్చుకొన కూడనిది పుచ్చుకొనరాదు. విరోధము కాని యెడల భర్తకు తెలియకుండ వారికి చేయవలసిన మేలు చేయవలెను. ధనము, వస్త్రములు, భోజనము, తాంబూలము, గంథము, ఔషధము మొదలగునవి క్రొత్త వారికి ఇచ్చుట (వారి నుండి పుచ్చుకొనుట) దోషమైనందువలన నియమ విరుద్ధము.

తా ॥ చేయక వదిలి పెట్టబడిన పనులు -ఇంటిని ఊడ్చుట మొదలగునవి చేయుచుండవలెను. అధికారములేకున్నను ప్రాయికముగా స్త్రీలు ఇట్టి పనులు చేయుట విధియని చెప్పబడును. అభ్యంగనము, నలుఁగు పెట్టుట, స్నానము, భోజనము, అలంకరణము మొదలగునవి తన భర్తపిల్లలకు దాదీవలే ఆదరముతో చేయవలెను. వారు కూడ తన బిడ్డలవంటివారే. అట్టి భావముతోడనే పనులు నిర్వర్తింపవలెను. తన బిడ్డలతో బాటుగా వారికి కూడ అలంకారసామగ్రి మొదలగునవి కొని పెట్టవలెను. సంతానము చేత, లేక స్త్రీధనమునకు భర్త సమకూర్చిన ఆస్పదముచేత సుఖజీవనమేర్పడుచుండును. యౌవన ప్రౌఢ వయస్సులలో జాగ్రత్త పఱచికొనిన సొమ్మును వార్ధక్యమున నుపయోగించుకొనవలెను. ఇద్దలు కలిసి ఉండినను లేకున్నను, అతడు వృత్తియందుండువాడు కనుక వేడైనవాడు. మంచి వృత్తికి సంబంధించిన మంచి పనుల చేత అధికమైన కీర్తిని గడింపవలెను. జాతిచేత ఏ స్త్రీ కూడ దుర్బగయనికాని సుభగయనికాని ఉండదు. ఈ నిర్దేశము మిత్రుత్వ శత్రుత్వములవలె వ్యక్తి వ్యవహరించు తీరువలన ఏర్పడును. భర్త చిత్తమును తెలిసికొనక, అతని మనోభావములకు అనుకూలముగ ప్రవర్తింపలేకపోవుట, లోక విరుద్ధమైన నడవడి-వీని వలననే స్త్రీలు దుర్భగలగుదురు. మనోవృత్తికి అనుకూలముగ ప్రవర్తించుట చేత పరుడు కూడ ప్రేమాస్పదుడగును. ప్రతికూలముగ ప్రవర్తించుట చేత ఆత్మబంధువుకూడ ద్వేషపాత్రుడగును. అందువలన అన్ని అవస్థలలోను, మనోవాక్కాయ కర్మలచేత భర్తచిత్తము ననుసరించుచు అతనికి ప్రియమునే చేయుచుండవలెను. భార్యలందతిలోను అతడు తనకంటే వేగు ఏ భార్యను ఇష్టపడునో ఆమెను అతనితో కూర్పవలెను. ఏకారణము చేతనైనను కోపించియున్న అతని ప్రియ భార్యను ఏ ప్రయత్నము చేతనైనను అతనియెడ ప్రసన్నురాలినిగా చేయవలెను.

            తా ॥ భర్తకు పాద సేవ చేయుటయందును, ఒడలు పట్టుటయందును, అటులే తల ఒత్తుటయందును మంచి నైపుణ్యమును నేర్చుకొనవలెను. శరీర పరిస్థితిననుసరించి అతని ముఖభంగిమలను, శరీరపు కదలికలను గమనించి, సుఖముగా నుండునట్లు ఒత్తుటను గాఢముగను, మధ్యమ ప్రకారముగను, మృదువుగను చేయుచుండవలెను. భుజములు తొడలు, నడుము, వీపు, మూఁపులయందు, తల పైన, పాదములమీద గాఢముగా ఒత్తుటను ఇష్టపడుదురు. ఇతర స్థలములయందు సాధారణముగా మధ్యమ ప్రకారమగు మర్దనము చేయవలెను. మాంసము లేని తావులయందు, నాభి మూలములయందు, మర్మస్థానములయందు, హృదయము, చెవి క్రింది (ప్రక్క) స్థలములు, చెక్కిళులు మొదలగు వానియందు మృదువుగా మర్దనము చేయవలెను. జాగ్రదవస్థలోనున్నప్పుడు గట్టిగను, సగము నిద్రలోనున్నప్పుడు మధ్యమముగను, నిద్రించినపుడు మృదువుగను ఒత్తవలయును. గాఢనిద్రలోనున్నప్పుడు ఒత్తకుండుటయేలు. అన్ని అంగముల యందు ముఖ్యముగా వెంట్రుకలు గల వాని యందు వ్యతిరేకముగను, జిలగలతావులయందు, మీక్కుటముగను, నును పైన స్థలములయందు రాయుచును ఒత్తవలెను. స్పర్శవలన రోమములు నిక్కబొడుచును. మెల్లగా గోళ్లతో గోకుట మొదలగును. ఒడలిపై పులకాంకురములు కలుగును. తల ప్రక్కలలో గిలిగింత కలుగును. ఆయా అంగములయందు ఆయావిధములుగా, నిద్ర వచ్చుటకో లేక అనురాగము రాజుకొనుటకో ఒత్తుచుండవలేను. నిలబడి యున్నవానికిని, కూర్చోనియున్నవానికిని, మేల్కొనియున్నవానికిని, నిద్రించుచున్న వానికిని అంగమర్దనము (ఒడలు పట్టుట) మిక్కిలి ఇష్టమైనది. అది. ఎంతయో సుఖమునిచ్చుటయే దానికి కారణము. కదలకుండ కుదురుగనుండుట, అన్ని అవయములపై పులకాంకురములు మొలచుట, కన్నులు అరమూయుట, ఒత్తుతావుల నర్పించివేయుట, భావవికారము కనబడుట, ఇవి అంగమర్దన ప్రతిచర్యలుగా గ్రహింపవలెను. తొడల మూలమున లేక ఎచ్చటనేనియు చేతికి ఎదురొత్తుట గమనించినచో అచ్చట ఎక్కువ ఒత్తిడితో సంవాహనము చేయవలెను. నిపుణురాలైన స్త్రీ ఈ అంశమును గ్రహింపవలేను. ఇదియే శాస్త్రము చేతను లోకము చేతను ఉద్దేశింపబడిన స్త్రీ ప్రవర్తించవలసిన విధానము. ఏ స్త్రీ ఈ విధానముననుసరించుచు పతి నారాధించునో ఆమె ధర్మార్థకామములను సంపూర్ణముగా పొందును.

ఇట్లు శతార్థ సాహస్ర సంహితయగు శ్రీ భవిష్య మహాపురాణమునందలి బ్రహ్మపర్వమున స్త్రీ ధర్మవర్ణనమను పదునైదవ అధ్యాయము.