32 -  శ్రీనగర త్రిపురా సప్త కక్షా పాలక దేవతా ప్రకాశనకథనం

అగస్త్యుడనేను:- లోహాది సప్తశాలములకు రక్షక్షులున్నారు గదా! వారి పేరులను జెప్పి నా సంశయమును బోగొట్టుము -1. హయగ్రీవుడనెను. ఓయగస్త్యా! నానావృక్ష మహోద్యానమున సర్వలోకభక్షకుడు, నల్లని యాకారము గలవాడునైన మహాకాలుడు రక్షకుడుగా నుండును -2 అతడు నల్లని కవచమును ధరించును. మదముచే నాతని కన్నులెరుపెక్కి యుండును. బ్రహ్మాండమను. చషకమున (పానపాత్రమున) విశ్వమును రసాయనమును ద్రాగుచుండును -3. మేఘమువలె నల్లనై కామముచే మనమున ద్రవించిన మహాకాలిని క్రీగంట -జూచుచుండును. సర్వసోశాత్మకమైన కల్పాంతమను సింహాసనమున గూర్చుండును.-4. లలితాధ్యాన సంపన్నుడై లలితా పూజనముననుత్సుకుడగును. లలితా భక్తివలన తనయాయుష్యమును. దీర్ఘదీర్ఘముగా  పొడిగించుచుండును. కాలమృత్యువు మొదలగు సేవకులచే సేవింపబడుచుండును -5. మహాకాలీలు మహాకాలు లలితాదేవి యొక్క యాజ్ఞను పాటించువారు. ప్రథమ మార్గముననుండి సమస్తవిశ్వమును పాలింతురు -6. మతంగుని కాలచక్రమాతని యాసనమగును. అది నాలుగావరణములతో గూడినది, మధ్యన బిందువుతో మనోహరమైనది. మూడు కోణములు ఐదుకోణములునుగలది, పదునారుదలములు-గలకమలము. అట్లే అష్ణారములు గల కమలము. మహాకాలుడు దానీ మధ్యనుండును-8 త్రికోణమున మహాకాల (మహాకాలి) మహాసంధ్య, మహానీశ అను నీమహాకాలుని. . శక్తులు మహాదేవులు -9. అచటనే పంచకోణాగ్రమున ప్రత్యూషుడు, పీతప్రసువు, ప్రాబ్లో, షరాహ్లా, మధ్యాహ్న - అనునీల్లేదు మహాకాలుని శక్తులు -10. ఇక, ఓ మునీ! పదునారుదలములపద్మముననున్న శక్తులను వినుము. దీనమిశ్ర, తమిస్ర, జ్యోతి, పక్షిడి:-11, ప్రదోష, నిశీథ, ప్రహర, పూర్ణిమ, రాక, అనుమతి, అమావస్యీక -12. సినీవాలీ, కుహు, భద్ర, పదునారవది ఉపరాగ - ఈషోడశమాత్ర స్థలైన శక్తులు పదునాలు -13. కల, కాష్ఠ, నిమేషము, క్షణము, లవము, తృటి, ముహూర్తము, కుతపము, హోర, శుక్లపక్షము -14  కృష్ణపక్షము, దక్షిణోత్తరాయనములు, విషువ, త్రయోదశి, సంవత్సర, పరివత్సర, ఇడో వత్సర -15, వీరు పదునారుదలముల నుండుశక్తులు. ఇద్వత్సర, ఇందువత్సర, వత్సర పద్మమున-16, తిథి, వారములు, నక్షత్రములు, యోగములు, కరణములు ఇవి నాగపత్రకమలముననుండు శక్తులు -17. కలి, కల్ప, కలన, కాలీ -అనునలుగురు ద్వారపాలకత్వము ననుండినవారు. (శక్తులు కాలచక్ర స్వభావమును. ఇట్టి -16 వీరు మహాకాలునిదేవులు (భార్యలు) మదముతో నవ్వినమోముగలవారు. మదిరతోనిండి పూర్తిగా నేనైన చషకమును (పానపాత్రమును) ధరించినవారు. నల్లని యాకారములు గలవారు. వీరందరు మహాకాలుని భార్యలు -19, లలితా పూజన -ధ్యాన, జప-స్తోత్రములందు నిమగ్నలైనవారు. వీరు కాలచక్రా సనమునమన్న మహాకాలుని సేవింతురు-20. ఇక, ఓ ఆగస్యా! కల్పకవాటిని రక్షించువాడు వసంతర్తువు. ఈతడు మహాతేజస్వి లలితాదేవికి ప్రియసేవకుడు- 21. పుషసింహాసనమునగూర్చుండును. పుష్పాసవమదముననే పెక్కును. పుష్పాయుధములధరించును. పుష్పాలంకారముల బెట్టుకొనును. పుష్పములు గొడుగుగా గలవాడైశోభించును -22, విలాసముగా క్రీడించునాతనికి. మధుశ్రీ మాధవశ్రీ, (చైత్రవైశాఖములు) అనునినిరువురు భార్యలు. పుష్పాసవమున మత్తెక్కినవారు. కామలాలసలు-23. ఇక సంతాన వాటికను పాలించువాడు గ్రీషర్తువు. ! అతడు తీక్షనేత్రుడు. నీత్యము లలితాదేవికి సేవకుడు. ఆమె యాజ్ఞనాచరించువాడు -24. శుక్రశ్రీ, శుచిశ్రీ (జేషాషాడములు) ఆతని భార్యలు, హరిచందనవాటికా పాలకుడు వర్షర్తువు. ఆతడు - మహాతేజస్వి. మెఇపువలె పింగలములైన కన్నులుగలవాడు. పిడుగలేయట్టహాసములుగాగలవాడు. మదించిన మేఘమువాహనముగా - గలవాడు-26. మేఘకవచము దొడిగినవాడు. మణిధనువును ధరించినవాడు. లలితా పూజన-ధ్యాన-జప-స్తోత్రములందాసక్తిగలవాడు -27. వింధ్యమథనమున తైలోక్యాహ్లాదమునిచ్చువాడు. నభశ్రీ -సభస్యశ్రీ(శ్రావణ భాద్రపదమాసములు) స్వరస్వా, రస్యమాలినీ -28, - అంబ, దుల, నిరాలి, ఆభయంతి, మేఘయంత్రిక, వర్షయంతి, చిబుణిక, వారిధార, ఈశక్తులాతని భార్యలు-25. వీరుపండ్రెండుగురు. మదముచేవెళ్లినైన కన్నులుగలవారు. ఆ శక్తులతోగూడ నా వర్షర్తువు పరమేశ్వరి నెల్లప్పుడు జపించుచుండును -30. తనకాలమునందలి పుష్పసమూహములచేతను సర్వసంపదచేతను లలితాభక్తులదేశములనలంకరించును-31. లలితావైరుల దేశములను అనావృష్టిచే పీడించుచుండును, వర్షర్తువు ఎల్లపుడు దేవీసేవకుడైయుండును-32, మందారవాటికను శరదృతువు రక్షించును. అది లోకచిత్తముల ప్రశాంతముగానుంచును-38. ఇషశ్రీ, ఊర్జశ్రీ (ఆశ్వయుజకార్తీక మాసములు) ఆశరదృతువు భార్యలు. వీరిచే జలమును ఒక్కచోగూర్చును. - తన ఋతువునందలి పూవులతో సామ్రాజ్ఞయైన శ్రీ కామేశ్వరపతిని పూజించును-34, హేమంత ఋతువు మహాతేజస్వి హీమశీతమైనయాకారముగలది. ఎల్లప్పుడు ప్రశాంతమైన ముఖముగలియుండును. లలితాదేవికి ప్రియ సేవకుడగును-85, తన ఋతువులోని పుష్పభారములచే పరమేశ్వరినర్చించును. ఈతడు అగ్నిని శాంతింపజేసి పారిజాతవృక్షవాటికను రక్షించును-36, సహఃశ్రీ, సహాస్యశ్రీ (మార్గశీర్ష- పుష్యమాసములు) ఈతని భార్యలు. అగస్త్యా! శిశిర ఋతువు కదంబవనవాటికకు రక్షకుడు -37. ఆకదంబవనవాటికక్ష్య శిశిర ఋతువుచే చల్లగా కుంచించుకొనిపోవునట్లు చేయబడును. అచటనుండు దేవత శ్యామా, శిశిరా కృతిగలది. తపఃశ్రీ, తపస్యశ్రీ (మాఘఫాల్గునమాసములు) యాతనియుత్తమ భార్యలు. వారితోగలిసి యాఋతువు విశ్వపావనియైన లలితాంబను అర్చించును. -39. అగస్త్యుడనెను ఓ హయగ్రీవా! లక్ష్మీవంతుడా! ఏడుగానున్న నానా వృక్షములుగల ప్రథమోద్యానమునకుపాలకుడుగా నీ మహాకాలునిచే ఆశ్రయింపబడెను. -40. ఆతనిది నాలుగావరణములగల చక్రమని చెప్పితివి. కల్పకోద్యానవాటులలోనితరములైన  (మహాకాలేతరములైన) యాము. ఋతువులకు పాలకత్వమని నీవల్ల వింటిని. కాని చక్రదేవుల (స్త్రీలు) వినలేదు-41. ఓ భగవత్సర్వరూపుడా! నీవు సర్వజ్ఞుడవై గొప్పవాడవు. కావున వసంతాది చక్రములయావరణదేవతలను క్రమముగా జెప్పుము142. హయగ్రీవుడనెను. ఓ మునిశ్రేషా! అగస్త్యా ఆయా చక్రముననున్న దేవతలను వినుము-43. పూర్వము చెప్పిన కాలచక్రము వాసంతచక్రమనబడును. అది మూడుకోణములును ఐదుకోణములునుగలది. నాగదళములు గల కమలము. షోడశారము (పదునారాకులు (దళములు) గలది) ఐన కమలము. మరల ఇరువది యాకులు. (దళములుగల కమలము-44. చతురస్రమైనది. ఏడావరణములతోగూడినది. దానిమధ్యన బిందుచక్రమునన్నువాడు మహాద్యుతిగల వసంతుడు -45. ఆతని యొక్కనీలో రెండుగా గలిసినవారు మధుశ్రీ--మాధవశ్రీలు. వసంతుడు తన రెండు చేతులతో కేవలమాయిద్దరియొక్క ఒకొకసనమును పీడించుచుండును-46. తన రెండు చేతులతో వాపన - పుష్పాసవముతోనిండిన పానపాత్రను మాంసమునుధరించును -47. వింధ్యగర్వాపహరణముజేసిన యోయగస్త్యా ఈవిధముగా. నన్ని ఋతువులందలి ధ్యానముండును. వర్షర్తుధ్యానమున మొదటి శక్తిద్వయము తొడపైనున్నన్నట్లుగా దెలియవలెను. తక్కినశక్తులు సమీపముననుందురు-48, ఇక వాసంత చక్రదేవులను జెప్పేద వినుము. మధు(చైత్ర) శుక్ల ప్రథమిక (ప్రతీపత్), మధుశుక్ల ద్వీతీయిక. (విదియ) -4. మధుశుక్ల తృతీయ, మధుశుక్లచతుర్థిక, మధుశుక్లపంచమి, మధుశుక్లషష్ఠిక -50. మధుశుక్లసప్తమీ, మధుశుక్లాష్టమి, మధుశుక్లనవమి, మధుశక్లదశమి -51. మధుశుక్లికాదశి, మధుశుక్ల ద్వాదశి-52 మధుశుక్ల త్రయోదశి, మధుశుక్లచతుర్దశి మధుశుక్ల పౌర్ణమాసీ, మధుకృష్ణ (చైత్రబహుల) ప్రథమ, మధుకృష్ణ ద్వితీయ, మధుకృష్ణ తృతీయ - 53. మధుకృష్ణ చతుర్థి, మధుకృష్ణపంచమి, మధుకృష్ణ షఫీ, మధుకృష్ణ సప్తమి -54. మధుకృష్ణాష్టమి, మధుకృష్ణనవమి, మధుకృష్ణదశమి,-55. మధుకృషైకాదశి, మధుకృష్ణద్వాదశి, మధుకృష్ణ త్రయోదశి, మధుకృష్ణచతుర్దశి-56. మధ్వమా (చైత్రబహుల అమా) వాస్య, - వీరు ముప్పది దేవతాశక్తులు. ఈ విధముగానే మాధవము వైశాఖము) పైనున్న శుక్ల ప్రతి పధమొదలగు ముప్పది శక్తులు వేరైనవి. మొత్తము గలిసి వాసంతశక్తులు - అణువది. (చైత్రవైశాఖములు వసంతఋతువుగదా)-58. వారు తమ తమ మంత్రములచే నాచక్రమున విధివిధానముగ బూజింపదగినవారు. వాసంతచక్రరాజమునకు ఏడు ఆవరణభూములు -55. అందు అరువది భూములలో నలువదిదేవతలుందురు, సాధకులు వారిని వేరు పరచి వారివారి మంత్రములతో బూజింపవలెను-60. వాసంత చక్రమునందు వలెనే తక్కిన మూడు చక్రములందు ఉండును. శుక్ర (జ్యేష్ఠ శుచీ (ఆషాఢ) మొదలగు భేదములతో దేవతలు వేరుగానుందురు-61. గ్రీష్మ ఋతు చక్రమున మహోదయలైన యువది శక్తులు చెప్పబడిరి. ఈవిధముగనే పరఋతువు చక్రమున నభ (శ్రావణ) సభస్య (భాద్రపద) జములైన దేవతలను దెలియవలె-62. ప్రతి చక్రమున నువదేసి శక్తులు ప్రతీష్టతలు. గ్రంథ విస్తరభీతిచే వారి సంఖ్యానము విరమించినాను-63. వీరు ఋతువులకు సంబంధించిన శక్తులు. లలితాభక్తులకు సౌఖ్యము నిత్తురు. లలిత యొక్క పూజన-ధ్యాన-జపస్తోత్రములందు ఆసక్తిగలవారు-64. కల్పాదివాటీకా చక్రమున సంచరించు శక్తులు మదాలసలు. తమతమ వాటి కలలోని పుష్పములనుండి స్రవించిన మధువులతో (తేనెలతో-ఆసవములతో) మహేశ్వరిని తృప్తిపరచుచుందురు-65, మొత్తము గలిసి యాశక్తులు (360) మూడువందల యువది. ఈవిధముగా నేడు శాలములలో పాలకులైన చక్రదేవతలను నీవడిగితివి గావున వారీ నామములతో గూడ జెప్పితిని. ఇతర శాలముల యుపాదానమును పూరకమును, విస్తారమును దానిలోని శక్తిని గూడ జెప్పెద వినుము-67.

ఇది శ్రీబ్రహ్మాండమహాపురాణమున నుత్తరభాగమున హయగ్రీవాగస్త్యసంవాదమున లలితోపాఖ్యానమున శ్రీనగరత్రిపురాసప్తకక్షాపాలకదేవతాప్రకాశనకథనమను ముప్పదిరెండవ యధ్యాయము-32.