6 - దనువంశకీర్తనము

సూతుఁడిట్లనెను.

దనుని యొక్క పుత్రులు మహాసురులు వంశమునందు ప్రఖ్యాతులు. వారిలో ప్రధానుఁడు విప్రచిత్తి. వారు ఊహించుటకు సాధ్యము కానీ పరాక్రమము కలవారు. వారందరు తపస్సాచరించినవారు పొందబడిన వరములు కలవారు. వారు సత్యసంధులు. శత్రువునెడ పరాక్రమవంతులై, శత్రువుల బాధించినవారు. వారు క్రూరులు, మాయావినులు, వారు మహాబలురు. అత్యధికమయిన జవనము (వేగము) కలవారు. వారు వేదముల నధ్యయనము చేసినవారు. నిత్యాగ్నిహోత్ర దీక్షితులు. వారి యొక్క ప్రాధాన్యము ననుసరించి వారిని కీర్తించితినని యెఱుంగుము. (3) ఈ క్రింద పేర్కొనబడినవారు వంశానుగతులయిన దనువు పుత్రులుగా ప్రకీర్తితులు. ద్వీమూర్తుఁడు, శంబరుఁడు, దుందుభి, అయోముఖుఁడు, మఘవంతుఁడు, శంకురథుఁడు, విభుఁడు, శంకుకర్ణుఁడు, వీపాదుఁడు, గవిష్ఠుడు, కపిలుడు, వామనుఁడు, మయుఁడు, మరీచి, అసిపుండు,మహామాయుడు, అశిరసుఁడు, భృశి, విక్షోభుఁడు, సుకేతుండు, కేతువీర్యుఁడు, శతాహ్వయుఁడు, ఇంద్రజిత్తు, దావీదుఁడు, భద్రుండు, దేవజిత్, ఏకచక్రుఁడు, మహాబాహువు. తారకుఁడు (మహాబలశాలి) వైశ్వానరుఁడు, పులోముఁడు, ప్రాపణుఁడు, మహాశిరుఁడు, స్వర్భానుఁడు, వృషపర్వుఁడు, మహాసురుడయిన పురుండుడు, ధృతరాష్ట్రుఁడు, సూర్యుఁడు, చంద్రముఁడు, ఇంద్రతాపసుఁడు. సూక్ష్ముఁడు, నిచంద్రుఁడు, చూర్ణనాభుఁడు, మహాగిరి, అసిలోముఁడు, సుకేశుఁడు, శకుఁడు, మూలకోదరుడు, జంభుఁడు, గగనమూర్ధనుఁడు, కుంభ మానుఁడు, మహోదకుండు, ప్రమదుఁడు, అధ్ముఁడు (కుపడుఁడు, అశ్వగ్రీవుడు వీర్యవంతుఁడు వైగమృగుడు, విరూపాక్షుఁడు, సుపథుఁడు, హలుఁడు, అహలుఁడు, శరభుఁడు, శలభుఁడు సూర్యచంద్రులు వీరిద్దరు సురాసురులలో ప్రభావిణులు, వీరి కుమారులు, మనుమలు మునుమనుమలు అసంఖ్యాకులు. వారీ గణింప శక్యము కాదు. ఇట్లు అసురులు, దైత్యులు, దానవులు వివరింపఁబడినారు. (14) దైత్యులు సుత్వానులుగా తలంపబడిరి. (సోమపాయులు). ఇక దనువుకుమారులు అసుత్వానులుగా దలపబడిరి. వీరందరు వంశానుగతులయిన దనుపుత్రవంశీయు లనబడిరి. ఏకాక్షుఁడు, అశ్వప్రభారిష్ణుఁడు, ప్రలంబుఁడు, నరకుఁడు, ఇంద్రబోధనకేశీ, పురుషుఁడు, శేషవానుఁడు, ఉరువు, గరిష్ణుఁడు, గవాక్షుఁడు, వీర్యవంతుడయిన తాలకేతువు, వీరు దనుపుత్రులు. మనుష్యులచే అవధ్యులు, వారు దైత్యదానవ సంబంధమున పుట్టిరి. వారు భీమ పరాక్రములు. (17) ఈ క్రింద చెప్పబడునట్టి పదునలుగురను సైంహికేయులందురు. వారు సింహికకు విప్రచిత్తికి పుట్టిరి. శలుడు, శలభుం డు, సవ్యుఁడు, సివ్యుఁడు, ఇల్వలుఁడు, సముచి, వాతాపి, సుపింజకుఁడు, హరకల్పుఁడు, కాలనాభుఁడు, భౌముఁడు, కనకుఁడు సూర్య ప్రమర్ధనుఁడయిన రాహువు వీరిలో పెద్దవాడు.(20)

 ఈ సింహికా పుత్రులు దేవతలకు గూడ చేరరానట్టి వారు. వారి వంశము మీక్కిలి దారుణమైనది. వారందరు బ్రాహ్మణ హంతకులు, క్రూరులు. (21) సైంహికేయగణములు పదివేల మందిగా చెప్పుదురు. వారందరు జమదగ్ని కుమారుఁడు, భార్గవుఁడయిన పరశురామునిచే చంపఁబడిరి. స్వర్భానుకూతురు ప్రభ. శచీ పులోమనీ కూతురు, ఉపధానవి సదునీ యొక్క కూతురు. శర్మిష్ణ వృషపర్వుని కూతురు. వైశ్వానరున కిద్దరు కూతుండ్రు పులోమ కాలీకయు. నహుషుఁడు ప్రభకుమారుఁడు; జయంతుఁడు శచీపుత్రుఁడు. (24} శర్మిష్ణ పురుని కనెను. ఉపధానవి దుష్యంతుని కనెను. పులోమ - కాలకలు వైశ్వానరుని పుత్రీద్వయము. ఈ ఇరువురు కూతుండ్రకు చాలమంది పుత్రులు. ఆ యిరువురు మరీచి భార్యలు. వారికి అరువది వేల పుత్రులు. వారందరు దానవ పుంగవులు. (26) ఇంకను 14 వేల మంది యధికముగా గలరు. వారు హిరణ్య పురవాసులు. పౌలోములు, కొలకేయులు వారు దానవులు మహాబలురు. (27) వారు దేవతలచే నవధ్యులు. కాని అర్జునునిచే వధింపఁబడిరి. మయునకు రంభయందు 5 {యైదుగురు) కుమారులు, ఒక కూతురు పుట్టిరి. వారారుగురు మహాబలురు. (28) వారు మాయావి, దుందుభి, మహిషుఁడు, కాలీకుఁడు; అజకర్ణుఁడు. వీరు పుత్రులు. మండోదరి కూతురు. (29) ఈ విధముగా దైతేయుల యొక్క దానవుల యొక్క సృష్టి వర్ణింపఁబడినది. అసాయుషకు అగరుఁడు, బలుడు, వృత్రుఁడు, విజ్వరుఁడు, వృషుఁడు అను నైదుగురు పుత్రులు, అరరు యొక్క కుమారుఁడు/ పరమ క్రూరుడయిన అసురుఁడు. పేరు దుందుభుఁడు. ఈతడో కువలాళ్వునిచే ఉత్తంకుని ప్రేరణమున గుహలో చంపఁబడెను. నీకుంభుఁడు, చక్రవర్మయు బలుని యొక్క కుమారులు. వీరు మహావీర్యులు. తేజస్సుచే వారిరువురసమామాన్యులు. (32) వీరిరువులో చక్రవర్మ పూర్వజన్మమున కర్ణుఁడు, విజరున కొద్దరు కొడుకులు. వారు కొలుఁడు, ఖరుఁడు, వృషునకు నలుగురు కుమారులు. పోరు క్రూర కర్ములు. వారు శ్రాద్ధాదులను నాశనము చేయువారు; యజ్ఞహంతలును; బ్రహ్మహంతలును, పశుఘాతకులు. (34) అసాయుష యొక్క పుత్రులు చెప్పఁబడిరి. ఇఁక వృత్రుని బిడ్డలను గూడ నెఱుంగుము. సుమహాహోరులు 'బకులు' అను పేరొందిన రాక్షసులు వృత్రుఁడు ఇంద్రునితో యుద్ధము చేయుచుండగ పుట్టిరి. ఒక వందవేల మందివారు ఇంద్రుని సేవకులుగా సంస్కృతులు. వారందరు బ్రహ్మవిదులు (వేదము నేటింగిన వారు) వారు సౌమ్యులు ధార్మికులు. వారు సూక్ష్మమూర్తులు. పోరు వారి సూక్ష్మరూపములతో ప్రజాంతర్గతులై క్రోధస్వభావులై యుందురు. క్రోధకు అప్రతిమానులు గాయనోత్తములునగు పుత్రులు కలిగిరి. వారు సంఖ్యకు పదిమంది. వీరు దేవ గంధర్వులు. క్రోధము వలనఁబుట్టిరి. ఆ పదిమంది సిద్దుఁడు, పూర్ణుండు. బహ్పీ, పూర్ణాంశుఁడు, వీర్యవంతుఁడు, బ్రహ్మచారి (శతగుణుఁడు) సుపర్ణుఁడు ఏడవవాఁడు. విశ్వావసువు, భానువు, పదవపాడు ‘క్రోధ’ వలన బుట్టినవారు. సుచంద్రుఁడు. వీరు దేవ గంధర్వులు.

ఇది వాయుప్రోక్త బ్రహ్మాండ మహాపురాణమున మధ్యమభాగమున తృతీయ ఉపోద్ఘాత పాదమున దనువంశ కీర్తనమను ఆరవ అధ్యాయము.