16 - దాన ప్రశంస

బృహస్పతి యిట్లు చెప్పెను.

ఇంక దానములను తత్సలములను గూర్చి చెప్పెదను, అయ్యవి సర్వభూతములకు తారణోపాయములు. స్వర్గమార్గమునకు సుఖావహములు. (1) లోకముననేది శ్రేష్ఠతమమయినదో, తనకు నత్యంత ప్రియమో తత్సర్వము పితరుల కొఱకు నీయబడవలయును. పితృ దేవతల యొక్క ఆజ్ఞలనపేక్షించు వ్యక్తి. (2) పిత్రాజ్ఞా పాలనాభిలాషియైన వ్యక్తి. అన్నమును దానము చేయుదాత, బంగారు వికారమయినది, దీప్యమైనది, సూర్య సన్నిభ ప్రకాశము గలదీ, దివ్యలయిన అప్సరోవనితలతో సంపూర్ణమయినదియు అక్షయమయినదియునగు విమానమును పొందును. (3) శ్రాద్ధకర్మ యందు నెవ్వఁడు వ్యంజనములతో గూడిన అన్నమును నిరభ్యంతరముగ నొసంగునో ఆతఁడు ఆయుర్వృద్ధిని, లేజస్సును, ఐశ్వర్యమును, రూపమును శుభమును పొందును. (4) యజ్ఞముల విధానముల నెతీంగిన వ్యక్తి, శ్రాద్ధ కాలమున సర్వ విప్రులకు పావనమయిన యజ్ఞోపవీతమొసంగిన బ్రహ్మదాన ఫలితము నొందును. బ్రహ్మము వేదము, వేదదానము చేసిన గలుగు ఫలితమును పొందును. (5) శ్రాద్ధ కాలమందెవ్వఁడు విప్రులకు ఫుతము (నీటితో నిండిన) కమండలము నొసంగునో, యతనికి, తేనె, పాలు, నెయ్యి, పెరుగుతో గూడిన కమండలువు వచ్చి చేరును. (6) శ్రాద్ధ కాలమున చక్రావిద్ధము (చక్రములతో గూడిన?) కమండలువు నొసంగిన దాతకు దివ్యమైనదీ సుఖముగా పుష్కలముగా పాలొసంగునట్టిదియునగు ధేనువు లభించును. (7} శ్రాద్ధకర్మ యందు మెత్తని కుషన్సు'తో గూడిన పాదుకద్వయము నొసంగీన, దాత మంగళకర పొహనమును పొందును. పాదములకు సుఖమధికమగును. (8) విప్రుని సత్కరించీ, తాటీయాకుల విసనకర్ర (తాళపత్రము) నొసంగిన దాత సుగంధయుతములు, మృదువులు, నయిన సర్వ పుష్పముల పొందును. (9) శ్రాద్దమున విప్రులకు పాదరక్షా ద్వయ మొసంగిన ఆ దాత, దివ్యము, సవ్యము, గుఱములతో పూంచబడినదగు శకటమును పొందును. (10) ఎవ్వఁడు శ్రాద్ధము నందు, పుష్పమాలాలంకృతునిచేసి, బ్రాహ్మణునకు ఛత్రమును (గొడుగును) నొసంగునో, అయ్యదొక యుత్తమ ప్రాసాదమై యాతని ననుసరించును. రత్న సంపూర్ణమయిన శరణమును (భోజనమును, పాత్రను) శయ్యా భోజన సహితముగా యతికి నొసంగినచో పండితుఁడయిన యాబుధుఁడు స్వర్గమున గౌరవము నొందును. (12) అంతియేకాక యా వ్యక్తీ యీ క్రింద చెప్పఁబడిన వస్తువులను పొందును. ముత్యములు, వైడూర్యములు, వస్త్రములు, వివిధ రత్నములు, దీవ్య వాహనములు, అసంఖ్యాకములుగా పొందును. గొప్పదియైనది, యాకాశమున ప్రయాణించునది, పుణ్యప్రదమైనది, సర్వకామ సమన్వితము, చంద్ర సూర్య కాంతులతో తుల్యమయినదియు, అక్షయమయినదియునగు విమానమును పొందును. అయ్యది అప్సరః కాంతలచే పరివృతమై యుండును. కామగమనము (కోరికను బట్టి ప్రయాణీంచునట్టిది) గలిగినది, మనోవేగము గలిగినది. ఆ విమానాగ్రమున, అంతటను జనులచే పొగడ్తల నందుచు నాతండు వసించును, (15) ఆతఁడు దివ్యమయిన పుష్పములతో నిండియుండును. ఇయ్యది దానములలోని కెల్ల శ్రేష్ఠతమమయిన దానమని బుధులు చెప్పెదరు. శ్రాద్ధము నందు చక్కనివిలువయిన సువర్ణ పాత్రలను యజమాని బ్రాహ్మణుల కొసంగవలేను. (16)

 రసములను ఫలద్రవములను భక్ష్యముల నొసంగవలయును, తత్పలితముగా సౌభాగ్యవంతుఁడగును. శ్రాద్దములో బ్రాహ్మణులకు, తిలలను, చెణకు ముక్కలను ఇచ్చు యజమాని లోకమున స్నేహితులను పొందును. స్త్రీల యందు సౌభాగ్యము నందును. శ్రాద్ధ భోజనములతో సుందరములు ప్రకాశవంతములునయిన లోహ పాత్రల నొసంగిన దాత ప్రేమాస్పదుఁడగును, రూపవంతుఁడు ధనవంతుఁడు నగును, శ్రాద్ధకర్మ యందు వెండినీగాని బంగారమునుగాని యిచ్చిన యతఁడు, కామములను తత్ఫలితముగా పొందును. ప్రకాశమును ధనమును కూడబడయును. శ్రాద్ధకర్మ యందు బ్రాహ్మణులకు తొలిచూలి ఆవును (ఘృష్టి కుంభముల కొలఁదీ పాలిచ్చు దాని నోసంగిన, ఆ దాతకు గోవులు కలుగును. ఆతఁడు సుపుష్టి మంతుఁడగును. శిశిర కాలమున బహుకాష్ఠయుతముగా నగ్నిని బ్రాహ్మణులకు నొసంగిన అతఁడు అగ్నితుల్య శరీర దీప్తిని పొందును, సౌభాగ్యము నందును. శిశిర కాలము యొక్క ఆగమమున (శీతకాలమున) బ్రాహ్మణులకు సమిధల నొసంగు నతఁడు నిత్యము సంగ్రామమున విజయవంతుఁడగును సిరిసంపదలతో నిండి ఆతఁడు మరల జన్మించును. (22) శ్రాద్దము నందు బ్రాహ్మణులకు సత్కరించి, పాత్రులయిన వారికీ, మహాత్ములకు గంధమాల్యముల సమర్పింపవలెను. తత్ఫలితముగా దాతను పతివ్రత అయిన యువతులు చేరుదురు. శ్రాద్ధ కర్మల యందు, శయనములను, ఆసనములను, యానములను, విశేష వాహనములను, బ్రాహ్మణులకు నొసంగిన ఆ కర్తకు అశ్వమేధ యాగమాచరించిన ఫలము లభించును. (25) శ్రాద్ధ కాలమున గుణవంతుఁడగు విప్రవర్యుఁడు సముపస్థితుఁడు కాగా ఆతనికిష్ట ద్రవ్యము నొసంగినచో కర్త మంచి జ్ఞాపక శక్తినీ బుద్దీ బలమును పొందును. బ్రాహ్మణుని సత్కరించి, శ్రాద్ధ కర్మయందు భృతపూర్ణ పాత్రము నొసంగవలయును. తత్ఫలితముగా దాత, కుంభముల కొలదీపాలనొసగు ఆవులననేక మొసంగిన ఫలితము నొందును. బ్రాహ్మణునకు కోరిన దాని నొసంగిన దాత పౌండరీక చయనము చేసిన వచ్చు ఫలితము నందును. (28) పుష్ప ఫలో పేతమయిన వనము నొసంగిన దాత గోసవ తుల్య ఫలమందును. కూపములను, తోటను, తటాకములను, క్షేత్రములను, గోశాలలను, గృహములను ఇచ్చిన దాతలు ఆచంద్ర తారకము నిత్యమును సంతోషించెదరు. శ్రాద్ద సమయమున (వస్త్రముతో} ఆవృతమయినదియు, రత్న విభూషితమునయిన శయనమును (పరుపును) ఇచ్చినచో ఆ దాతయొక్క పితరులు సంతోషించెదరు. దాత స్వర్గ లోకమును పొందును. ఈ లోకమున దాత వాహనములతో గూడినది సుసంపన్నమైనదియు నగు స్యందనమును పొందును. (31) ఆతఁడు ఎనిమిది వాహనములతో పూజింపఁబడును. ధనధాన్యముల సంవృద్ధి నందును. యధావిధి బ్రాహ్మణులను చర్చించిన, పిమ్మట వారికీ క్రింది వస్తువుల నొసంగవలెను. పర్లవస్త్రములు, సిల్కు వస్త్రములు, ఊలు వస్త్రములు, కంబళులు, పరుపులపై పరుచు ప్రావారములు, అజినములు, సువర్ణపట్టము, ప్రవేణీని (రంగులతో నుండి ఊలు గుడ్డ) మృగలోమకము (లేడి రోమములతోఁ జేసిన కంబళి). (33)

 అత్యధికమయిన శ్రద్ధా విశ్వాసములు కలవాఁడు 'వాజపేయ' యజ్ఞ ఫలితము నొందును. సురూపురాండ్రయిన యనేక భార్యలు, పుత్రులు, సేవకులు, ఓంకరులు, అతని వశవర్తులై యుందురు. ప్రపంచమున భూతములన్నియు అతని వశమందుండును. ఆతఁడో నిరామయుం డగును. రోగరహితుఁడగును. శ్రాద్ధమునందు, సిల్కు వస్త్రమును, మెత్తని నూలు వస్త్రమును ఎవ్వడు బ్రాహ్మణుల కొసంగునో, ఆతఁడు ఉత్తమమయిన కామముల నన్నింటినీ పొందును. సూర్యుఁడు చీకటినీ నాశనము చేయునట్లు ఆ పదార్ధములు అలక్ష్మిని నిర్మూలించును. (14,36) నక్షత్రముల యందు చంద్రుని వలె, విమానాగ్రమున స్వర్గమున నతఁడు ప్రకాశీంచును. దేవతాపూజలయందు సర్వదేవతలు వస్త్రమును స్తోత్రము చేసిరి. (37) వస్త్రము లేకపోయినచో, ఏ క్రియయు లేదు. యజ్ఞము లేదు. దానము లేదు. తపస్సులు లేవు. అందుచే శ్రాద్ధ కాలమున ఎల్లప్పుడును వస్త్రము లొసంగబడవలెను. శ్రాద్దము నందు వస్త్రముల నొసంగి మానవుడు సమస్తమును పొందును. నీత్య శ్రాద్దమునందు ప్రయత్నపూర్వకముగా తత్పరాయణుఁడై యెవ్వడు వస్త్రము నొసంగునో యతడు సర్వకామ్య సమృద్ధినీ, రాజ్యమును, స్వర్గమును, పొందును. అంతీయేకాక, సర్వకామ సమృద్దమయిన యజ్ఞముయొక్క ఫలితమును పొందును. (40) ఈ క్రింది వస్తువుల బ్రాహ్మణులకు శ్రాద్ధకర్మ యందొసంగు నతఁడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలితము నొందును. వర్షాకాలమునగాని మఖ నక్షత్రము నందుగాని బాగుగా నుడికిన (సుకృత) భక్ష్యజాతము, శర్కరతో స్వస్తిక (ఒక పిండివంట) కృసరము (బియ్యముతో నువ్వులతో కలిపి చేయు తినుబండారము) తేనె, నెయ్యి, పాలు, పాయసము, నేతిలో గాని నూనెతోగాని వేయించిన పిండివంటలు, పెరుగును. ఒండొంటితో కలిసినవి కానట్టి గవ్యలనులు, నానావిధ భక్ష్యములను, శ్రాద్దమున నొసంగినవాడు దుః ఖమునందడు. బ్రాహ్మణులకు నేతితో భోజనము పెట్టి, నేతిబొట్లు కొన్ని నేలపయి విడువవలెను. శ్రాద్ధమును ఏనుఁగు నీడలో గజచ్ఛాయలో) పెట్టి విచారింపనివాడు, అన్నము, పొయసము, నేయి, తేనె, మూలములు, ఫలములు వివిధములయిన భక్ష్యములను పెట్టి, ఇహ లోకమున పరలోకమున ఆనందించును, పోలతో పంచదారతో కలిపిన అటుకులు ఒసంగీన ఆదీ అక్షయ లాభము కూర్చును. (45) శాకములతో ఫల రసములతో పెట్టిన సంతృప్తి యొక సంవత్సరము వరకు నుండును, వరిపిండి (సకు) పేలాలు, అపూపములు, కుల్మాషములు (తియ్యని బియ్యముతోడి పప్పులు) వ్యంజనములు మొదలగు వానిని ఎవ్వఁడు పెరుగుతో సంస్కరించి శ్రాద్దమున బ్రాహ్మణుల కొసంగునో అతఁడు కుబేర సదృశ మయిన పద్మ నిధిని పొందును. నవ సస్యముల నెవ్వఁడు సంస్కరించి బ్రాహ్మణులను యత్నపూర్వముగా సత్కరించి శ్రాద్దమున నొసంగునో నయతఁడు సర్వభోగములను పొందును. స్వర్గమున కరిగి పూజింపఁబడును. శ్రాద్ధమున భక్ష్య, భోజ్య, పేయ, చోష్య, లేహ్యాదులయిన పంచ పదార్థముల పెట్టవలయును. కృతాంజలియై అతిథులకు అగ్రాసనమీయవలెను. అట్లు చేసిన సర్వ యజ్ఞములను క్రతువుల నాచరించిన ఫలితము దాత పొందును. ఆకలిగొన్న వానికి వెంటనే భోజన మీడవలెను. అత్యుష్ణము, అక్లిష్టముగా నున్న అన్నము నీడవలెను. (50)

వ్యంజనములతో కూడినది, సిగ్గమయినదియునగు భోజనమును అతిధిని సత్కరించి భక్తితో శ్రద్ధాయుతముగ నొసంగినచోదాత తరుణాదీత్య సంకాశము, హంస వాహనము నయిన విమానమును పొందును. అన్నదాత కోటీశః కన్యకల నందును. అన్నదానము కంటే ఉత్కృష్టమైన దానము వేటిక్కటి యేదియును లేదు. (52) అన్నము వలన భూతములు పుట్టును. బ్రతుకు శక్తిమంతము నగును. ప్రాణదానము కంటే ఉత్కృష్టమయిన దానము వేతాకటి లేదు. (53) అన్నము వలన లోకములు ప్రతిష్ట నొందుచున్నవి. తత్ఫలితము లోకదాన తుల్యమయినదీ. అన్నము సాక్షాత్తుగా ప్రజాప్రతీ. ఈ దృశ్యమాన ప్రపంచమంతయు అన్నముతో వ్యాప్తమై యున్నది. (54) అందుచే అన్నదానముతో సమమయిన దానము ఇంతవరకు లేదు. ఇక భవిష్యత్తులో నుండదు. ప్రపంచమున ఏరత్నములు, వాహనములు స్త్రీలు ఉన్నవో ఉన్నారో వాని నన్నింటిని పితృభక్తుఁడైన నరుఁడు వెంటనే పొందును. దిద్దాంజులియై భక్తితో నెవ్వఁడు అతిథులకు ప్రతిశ్రయము (నివాసము లేదా ఆశ్రయము) ఒసంగునో దేవతలు ఆతని కొరకు దివ్యమైన ఆతిథ్య సత్కార సహస్రములతో ప్రతీక్షించుచుందురు, ఎవ్వడీ వస్తువుల సన్నింటి నొసంగునో ఆతఁడు యావత్రపంచమునకు ఏకచ్ఛత్రాధీపతియగును. (57) మూఁడుగాని, రెండుగాని అధమము ఒక్కటి కాని దానము నొసంగిన దాత సుఖీ అగును. దానములు పరమ ధర్మములు. అయ్యప్ సత్పురుషులచే గౌరవింపఁబడునవి. పూజింపబడునవి. (58} త్రైలోక్యము యొక్క ఆధిపత్యము దానము చేతనే ధ్రువమగును. సుస్థిరమగును. దానములచే రాజుకాని పాఁడు రాజ్యమును పొందును. ధనహీనుఁడయినపోడుత్తమ ధనమును పొందును. పితృభక్తుడు ఆయుర్దాయము లేనివాఁడు (అల్పాయుష్కుడు) ఆయుష్మంతుఁడగును.

ఇది వాయుప్రోక్తము మహాపురాణమునయిన బ్రహ్మాండపురాణమున మధ్యభాగమున తృతీయోపోద్ఘాతపాదమున శ్రాద్ధకల్పమున 'దానప్రశంస' యను పదునారవ యధ్యాయము.