అధ్యాయము - 115

 

పుణ్యురాలా! నేను చెప్పిన తీరున కర్మములు ఆచరించు వాడు ఎట్లు సఫలత్వము పొందునో చెప్పెదను వినుము.

 

చెదరని చిత్తమును కూర్చుకొని అహంకారమును వదలి వైచి, మనస్సును, ఇంద్రియము లను అణచి వైచుకొని నన్నే హృదయ మున నిలుపుకొన వలయును.

 

అప్పుడప్పుడు ద్వాదశి యందు దుంపలు, కూరలు తినుచు పాలు త్రాగుట యను వ్రతము నవలంబించి సాత్వికా హారమును భుజింప వలయును.

 

షష్ఠి, అష్టమి, అమావాస్య, రెండు పక్షము లందును చతుర్ధశి, ద్వాదశి అను తిథు లందు మిథున కర్మము జోలికి పోరాదు.

 

ఇట్లు యోగ విధానముతో చెడని వ్రతము కలవాడై కర్మ మాచరించు వాడు పవిత్రమైన హృదయము కలవాడై ధర్మముతో కూడిన వాడై విష్ణు లోకమున కరుగును.

 

అతనికి అలసట, ముసలి తనము, మతి చంచలత, రోగము అనునవి కలుగవు. విండ్లు, ఖడ్గములు, శరములు, గదలు గల పదు నెనిమిది భుజములు కలవాడగును.

 

నా సంబంధమగు ఈ కర్మము వలన కలుగు ప్రయోజనము చెప్పెదను. ఈ విధముగా నా అర్చన విధి చేసిన వాడు, అరువది వేల ఆరు వందల సంవత్సరములు, నా లోకమున ప్రతిష్ఠ పొందును.

 

వసుంధరా! ఇప్పుడు దుఃఖమును గూర్చి చెప్పెదను. తగు విధములగు ఉప చారములతో పోగొట్టు కొనదగు దుఃఖము లెట్టివో వివరింతును.

 

ఎల్లప్పుడు అహంకారము పై కొనగా మోహము చుట్టు కొనగా నన్ను శరణు పొందకుండుట కంటె మిక్కిలి దుఃఖమే ముండును?

 

అన్నియు తినువాడు, అన్నింటిని అమ్మువాడు, నమస్కారము మానిన వాడునై నన్ను శరణు పొందని వాడు పొందు దుఃఖము కంటె మించిన దేమి కలదు?

 

పెక్కు విధములతో పాకములతో అన్ని తీరులగు అన్నము లను సిద్ధ పరచుకొని వైశ్వ దేవము చేయక, తాము తినకుండుట కంటె మించిన దుఃఖ మేది?

 

వైశ్వదేవ సమయమున కాన వచ్చిన అతిథికి పెట్టక తినువాడు పొందు దుఃఖము కంటె మించిన దేది?

 

తృప్తి నందడు, లోభము నందే నిలుచును. పరుల భార్యలను తాకు చుండును. ఇతరులను బాధించు చుండును. బుద్ధిలేని వాడగును. దీనికి మించిన దుఃఖ మేది?

 

ఇంటిలో నివసించుచు పుష్కలముగా మంచి పనులు చేయక చావు దాపురించి నపుడు పొందు దుఃఖము కంటె మించిన దేది?

 

ఒక యేనుగు గాని, గుఱ్ఱము గాని, వాహనము గాని తనకు ముందు వెనుకలుగా పోవు చుండుటను చూడ కుండుట కంటె మించిన దుఃఖమేది?

 

కొందరు నెయ్యి, మంచి ధాన్యముతో అలరారు భోజనము మాంసముతో పాటు తినుచుండగా కొందరు సారము లేని కూడు తిను చుందురు. అంత కంటె మిగిలిన దుఃఖమేది?

 

కొందరు మేలిమి వస్త్రములు, భూషణములు గల హంస తూలికా తల్పములపై నిద్రించు చుండగా కొందరు గడ్డి పరకలపై వ్రాలి యుందురు, అంత కంటె దుఃఖ మేముండును?

 

ఒక నరుడు తన పుణ్య కర్మముల చేత పరమ సుందర రూపము కలవాడై యొప్పారును. కొందరు వికృతా కారములతో కాన వత్తురు. అంతకు మించిన దుఃఖమేది?

 

విద్వాంసుడు, ప్రయోజనమును సాధించు వాడు, గుణము లెరిగిన వాడు, సర్వ శాస్త్రములలో ఆరితేరిన వాడు నై ఒకడుండగా కొందరు మూగి వారై కాన వత్తురు. దానికి మించిన దుఃఖమేది?

 

ధన మున్నను కొందరు పిసిని గొట్టులై భోగములకు దూర మగుదురు. దాత దరిద్రు డగు చుండును. ఇంత కంటె దుఃఖమేది?

 

ఇద్దరు భార్యలు, ఒక్క పురుషుడు. వారిలో ఒకతె నికృష్ట అంత కంటె దుఃఖమేమి?

 

పంచ భూతములతో ఏర్పడిన మనుష్యత్వ మను స్థితిని పొందియు నన్ను శరణు కోరరు. ఇంతకు మించి దుఃఖమేది?

 

అన్ని వర్ణములలో ఉత్తమ మైన బ్రాహ్మణ భావమును పొంది పాప కర్మము లందు ఆసక్తి కలిగి యుండుట కంటె మించిన దుఃఖమేది?

 

మంచిదానా! ఇట్లు నన్ను నీ వడిగిన దుఃఖ కర్మముల నిశ్చయమును గూర్చి సర్వ భూతముల హితమును కోరి చెప్పతిని.

 

ఓ నిర్మలాంగీ! శుభ కర్మ మెట్టిదని నన్న డిగితివి. చెప్పు చున్నాను. నేను చేయు కర్మ నిర్ణయమును వినుము.

 

విస్తృతమైన కర్మము నొనరించి నా భక్తుల యందు నివేదింప వలయునను బుద్ధి ఎవనికి కలుగునో వాడు సుఖమును పొందును.

 

నన్నే అర్చించి అందు నివేదించిన ఉత్తమ మగు మిగిలిన అన్నమును భుజించుట కంటె మించిన సుఖమేది?

 

మూడు కాలములలో నన్నే శరణు పొంది సాయంకాలము చేయు సంధ్యా వందనము చేయుట కంటె సుఖమేది?

 

దేవతలకు, అతిథులకు, మనుజులకు అన్న మొసగి మిగిలిన అన్నమును తరువాత తిను వాని కంటె సుఖవంతు డెవ్వడు?

 

తన యింటికి అతిథి రాగా ఏదో కొంత ఆతని కిచ్చి ఆతనిని నిరాశునిగా పంప కుండుట కంటె సౌఖ్యతర మేముండును?

 

నెల నెల అమావాస్య నాడు ఎవని పితరులు తర్పణములు పొందుదురో అంతకు మించిన సుఖమేమి కలదు?

 

భోజనములకు వచ్చిన వారికి ముఖములో ఏ భేదము లేని అనురాగ భావముతో యవాన్న మిడుట కంటె సౌఖ్యము ఏముండును?

 

ఇద్దరు, లేక ఇంకను మించిన సంఖ్యతో భార్యలు న్నపుడు బుద్ధి నశింపక సమముగా ఎవడు చూడ గలడో అంతకు మించిన సుఖమే ముండును?

 

విశుద్ధమగు అంతరాత్మతో అహింసను పాటింప వలయును. అట్లు అహింసచే ఆనంద పడు శుద్ధుడు సుఖము పొందును.

 

సుందర రూపము గల ఇతరుల భార్యలను చూచి ఎవని మనస్సు చలింపదో, ఎవని మనస్సు వారి యందు ప్రవర్తింపదో వాని కంటె సుఖము కల వాడెవ్వడు?

 

ముత్యములు, రత్నములు, సువర్ణా భరణములు మొదలగు వానిని మట్టి ముద్దల వలె చూడ గలిగిన దాని కంటె మించిన సుఖమేది?

 

గుఱ్ఱములు, ఏనుగులు గల రెండు సైన్యములు తన దారి యందు ఆనందముతో నుండగా ప్రాణములు కోల్పోయిన వారు పొందు సుఖము కంటె మించినది ఏమి కలదు?

 

కుత్సితమైన పనిని చేపట్టక లాభ నష్టములకు వగవక సంతృప్తితో జీవించుట కంటె మించిన సుఖ మేముండును?

 

వసుంధరా! స్త్రీల విషయములలో భర్త కిదియే వ్రతము. తన వలన ఆమె సంతోషము పొంద వలయును. ఇంత కంటె సుఖమేమి?

 

ఐశ్వర్యము సమగ్రముగా నుండినను పండితుడై పురుషుడు అయిదు ఇంద్రియములను నిలువరించి యుండు వాడైనచో అంత కంటె సుఖమే ముండును?

 

అవమానమును సహించును. కష్టము నందు మనసు వికలము కాదు. ఇట్టి స్పష్టముగా తెలిసిన ప్రవర్తన కలవాని కంటె సుఖవంతు డెవ్వడు?

 

 

కోరియో కోరకయో నా పుణ్య స్థలమున ప్రాణము విడుచుట కంటె మించిన సుఖము ఏమండును?

 

తల్లిని తండ్రిని దేవత వలె సర్వ కాలములలో పూజించుట కంటె మించిన సుఖ మేముండును?

 

ప్రతి మాసము నందును ఋతు కాలము నందే మిథున కర్మమును, ఇతర వ్యక్తులందు మనసు పెట్టక, ఆచరించుట కంటె మించిన సుఖమేమి కలదు?

 

నన్నెట్లు చక్కగా పూజించునో అట్లే సర్వ దేవతల యందును శ్రద్ధ కలవాడై పూజించు వానికి నేను దూరము కాను. ఆతడు నా విషయమున చెడడు.

 

శుభశీలా! ఈ విధముగా అన్ని లోకముల మేలును గోరి నీవు నన్నడిగిన శుభాశుభముల వినిశ్చయమును నీకెరిగించితిని.