వరాహ మహా పురాణము
అధ్యాయము - 86
ఇటుపై మూడవ దగు కుశ ద్వీపమును గూర్చి వినుడు. కుశ ద్వీపమును చుట్టి పాల నీరు కలదు. ఇది శాక ద్వీపమునకు రెండింతలుగా ఉన్నది. అందును ఏడు కుల పర్వతములు కలవు. అన్నింటికి రెండేసి పేర్లు. ఎట్లనగా కుముదము దానినే విద్రుమ మనియు నందురు. ఉన్నతము హేమ పర్వతము. బలాహకమే ద్యుతి మంతము. ద్రోణమే పుష్పవంతము, కంకమే కుశేశయము. ఆరవదియగు మహిషమునే హరియనియు నందురు. అందు అగ్ని నివసించును. ఏడవది కకుద్మంతము. మందర మనియు దానికి పేరు. ఇవి కుశ ద్వీపమున గల కుల పర్వతములు.
వీనికి దేహముల భేదము కూడ రెండేసి పేర్లతో ఏర్పడు చున్నది. కుముద పర్వతమునకు సంబంధించినది శ్వేతము. దానికే ఉద్భిదము అనియు పేరు. ఉన్నతమునకు చెందినది లోహితము. అదే వేణు మండలము. వలాహమునకు దేశము జీమూతము. దానినే రథా కారమనియు అందురు. ద్రోణ పర్వతమునకు చెందిన హరిత దేశమే బలాధానమును అగును. కంక పర్వత దేశము కకుద్మంతము. అదియే వృత్తి మంతము. మహిషమునకు మానసము. అదియే ప్రభాకరము. కకుద్మంతమునకు కపిలము దేశము. దానిని సంఖ్యాత మనియు నందురు. ఇది దేశములు.
అందు రెండు పేర్లు గల నదు లున్నవి. ప్రతప మొదటిది అదియే ప్రవేశ. శివ రెండవది అదియే యశోద. పిత్ర మూడవది. అదియే కృష్ణ. హ్రాదిని నాల్గవది. అదియే చంద్ర. విద్యుత అయిదవది. అదియే శుక్ల. వర్ష ఆరవది. అదియే విభావరి. మహతి ఏడవది. అదియేధృతి. ఇవి ప్రధాన నదులు. తక్కినవి చిన్న నదులు. ఇది కుశ ద్వీపము నిర్మాణము.
కుశ ద్వీపము వైశాల్యములో నిర్మాణములో శాక ద్వీపమునకు రెట్టింపని చెప్పితిమి. దాని నడుమ పెద్ద విశాలమగు దర్భల తోటకలదు. ఈ కుశ ద్వీపము చుట్టును క్షీర సముద్రమునకు రెండింతలుగా ఉన్న పెరుగు సముద్రము కలదు.
