239 - యోగవిధి నిరూపణమ్‌

ఓ ముని సత్తమా! తాము అన్ని విషయములను ఎఱిగిన వారు. సంఖ్య దర్శనము నందు కంటె యోగ దర్శనము నందు కల విశిష్టత ఏమియో మాకు తెలుప ప్రార్ధించు చున్నాము. అని మునులు వ్యాసుని ప్రార్దించిరి.

సాంఖ్యులును యోగులును ఉత్తమములగు యుక్తులతో తమ తమ పక్షములను సమర్థించు కొనుచు ప్రశంసించు కొనుచు ఉందురు. కాని విద్వాంసులగు వారు సాంఖ్య సంప్రదాయము నందు ఈశ్వరుని అంగీకరింపరు కావున ఈశ్వరుని అంగీకరింపని వారికి మోక్షము సిద్ధించుటేమి? అను తలంపుతో సాంఖ్యమును గ్రహింపక యోగ దర్శనమును ప్రశంసింతురు. ఇహము నందలి సర్వ గతులను వాని యందలి దోషము లను ఎఱిగి విషయము లందు విరక్తుడైన వాడు దేహ త్యాగమనకు తరువాత తప్పక ముక్తి నందును. అని సాంఖ్యుల సిద్ధాంతము. సమర్థములగు యుక్తులను హితములగు వచనములను గుర్తించి స్వపక్షమునకు తగిన వానిని గ్రహించుట న్యాయము. ప్రత్యక్షమును తత్త్వ సాక్షాత్కారమును ప్రమాణముగా గ్రహించు వారు యోగ దర్శన పరులు. శాస్త్ర ప్రమాణ బలముచే విషయ నిర్ణయము చేయువారు సాంఖ్యులు. ఓ ద్విజోత్తములారా! ఈ రెండు తత్త్వములును అవినాభావ సంబంధము కలవి. రెండును శిష్టులకు సంమత మైనవి. శాస్త్ర ప్రమాణా నుసారము అనుష్ఠించినచో రెండు దర్శనములును మోక్షమును ఇచ్చునవే. శౌచము భూత దయ అయా వ్రతా నుష్ఠానములు రెండు దర్శనము లందును సమానమే. ఐనను దర్శన సిద్ధాంతములు మాత్రము రెంటికిని భిన్నములు.

ఐనచో ఓద్విజోత్తమా! ఈ దర్శనములకు రెంటికి భేదమేమో తెలియ గోరెదమని మునులు వ్యాసుల నడిగిరి.

చేపలు వలను చించివెసి మరల నీటిలో ప్రవేశించి నట్లు మృగములు ఉరులను త్రెంచుకొని మరల తమ మార్గమున తాము పోవునట్లు యోగ బలమును సాధించిన వారును లోభ బంధనములను త్రెంచుకొని విమలమును శుభమునగు ముక్తి మార్గము చేరెదరు. యోగ బలమును సాధించ జాలని వారు వలలో చిక్కిన చేపల వలె ఉరులలో చిక్కిన మృగముల వలె ఆ బంధనములలో చిక్కి నశింతురు. మొదటి బంధనములలో చిక్కని యోగులు చాల అరుదు. అగ్ని అల్పముగా నుండగా దానిపై లావైన కట్టెలు అంటించు నపుడు అది చల్లారును. అదే అగ్నికి గాలి బాగుగా తోడై నపుడు ప్రజ్వలించి భూ మండలము నంతటిని కూడ దహించ గలుగును. యోగ శక్తి కూడ ఈ అగ్ని వంటిదే. తత్త్వజ్ఞాన బలము కల యోగి మహా బలమును దీప్త మగు తేజస్సును కలవాడై ప్రళయ కాల సూర్యుని వలె జగత్తు నంతటిని కాల్చ గలుగును. దుర్బలుడగు మానవుడు ప్రవాహములో కొట్టుకొని పోయినట్లు యోగ బలమును తగినంతగ సాధించని యోగియు విషయ ప్రవాహములో కొట్టుకొని పోవును. ఏనుగు ప్రవాహమును ఎదుర్కొన గలిగి నట్లు యోగ బలమును సాధించిన యోగియు విషయ ప్రవాహముతో కొట్టుకొని పోడు. యోగ బలాన్వితులగు యోగులు ఈశ్వరులు, సమర్థులు అయి ప్రజాపతులు మనువులు మహా భూతములు మొదలగు తత్త్వములను అన్నిటిని ప్రవేశింప గలరు. కాని క్రుద్ధుడైన అంతకుడగు యముడు కాని భయంకర విక్రమము కల మృత్యువు కాని వీరెవ్వరును యోగ బలము సాధించిన యోగి యందు ప్రవేశింప జాలరు. యోగ సాధన చేయ వలెను. బలము సంపాదించి ఆ బలములతో మహీ మండల మంతట సంచరింప వచ్చును. యోగియగు వాడొకడు విషయ సుఖము లను యోగ బలముచే సాధింప వచ్చును. అవి కొంత కాల మనుభవించి మరల ఉగ్రమగు తపస్సును చేయ వచ్చును. సూర్యుడు తన కిరణములను వలె తన శక్తులను ముడుచుకొన వచ్చును. ఓసత్తము లారా! బలముగా సాధింప బడిన యోగ శక్తిగల యోగి యొక్క బంధనము నకు ముక్తి ప్రదాత యగు విష్ణువు కూడ లోబడును. యోగ బల ప్రభావమును మీకు తెలుపుటకు మీకు ఇవి కొన్ని నిదర్శనములు తెలిపితిని. ఇంకను సూక్ష్మ తరములైన మరికొన్ని అంశములు మీకు తెలిపెదను. మన స్సమాధానము నకును ధారణకును సంబంధించిన నిదర్శనము లును మరికొన్ని తెలిపెదను. అవి ఎరిగి అనుష్ఠించిన యోగి అప్రమత్తుడైన విలుకాడు శ్రద్ధతో లక్ష్యమును కొట్ట గలిగి నట్లు తానును లెస్సగా మోక్షమును పొంద గలుగును. ఇది నిశ్చయము.

సూర్యుని వలె ప్రకాశించుచు కన బడెడి పూర్ణమైన నూనె పాత్ర యందు నిశ్చల మగు మనస్సును నిలిపి తన్ను తాను అమలునిగా చేసికొనునో అట్లే ముముక్షువు అగు వాడు మనస్సును నిశ్చల మొనర్చు కొని యోగ సోపానమును ఆరోహించ వలెను. మహా సముద్రములో నున్న బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులు నావపై నెక్కి శ్రద్ధా వంతుడగు నావికుని సాయమున ఒడ్డునకు చేరి నట్లే యోగ సాధకుడును యోగ సహాయమున మనస్సును సమాహితము చేసి తత్త్వము నందు నిలిపి దేహ త్యాగా నంతరము మోక్షమును పొంద గలుగును. గుఱి తప్పని బాణము వలెను మంచి గుఱ్ఱమును పూన్చిన రథము నెక్కి సమర్థు డగు సారథిని సహాయముగా తీసికొన్న రథికుని వలెను సాధకుడు తన గమ్య మగు సిద్దిని పొంద గలడు. తన మనస్సును ఆత్మ తత్త్వము నందు దృఢముగా నిలిపి నిశ్చలుడై యున్న యోగి నిశ్చలముగా నున్న జాలరి వల వేసి చేపలను చిక్కించు కొన్నట్లు తత్త్వమును స్వాధీనము చేసి కొనును మహా శక్తిశాలియు మహా నియమముల యందు శ్రద్ధ వహించిన వాడును అగుచు నాభి, శిరస్సు, కుక్షి, హృదయము,వక్షస్సు, రెండు పార్శ్వములు నేత్రములు శ్రవణములు ఘ్రాణము, ఈ స్థానముల యందు చిత్తమును దృఢముగా నిలిపి సాధన చేసినచో పర్వతములు నేత్రములు శ్రవణములు ఘ్రాణము ఈ స్థానముల యందు చిత్తమును దృఢముగా నిలిపి సాధన చేసినచో పర్వతము లంత రాసులుగా నున్న శుభాశుభా కర్మ రాసులను దగ్ధము చేసి ఉత్తమ యోగసిద్ధిని సాధించి తన సంకల్పా నుసారము ముక్తు డగును.

యోగ సాధకుడు ఏ ఆహారములను తినుట వలనను వేటిని జయించుట వలనను యోగ బలమును సాధించునో మాకు తెలుపుడు అని మునులు వ్యాసుల నడిగిరి.

రవ్వతోను తెలిక పిండితోను చేసిన వంటక మును తినుచుండ వలెను. నూనెను వదల వలెను. నూనె లేని యవపిండి వంటకములను అది కూడ ఒక పూట మాత్రమే తినినచో యోగ బలము కలుగును. పక్షముల మాసముల ఋతువుల కొలదిగా చిత్ర ప్రదేశము లందును గుహల యందును సంచరించ వలెను. నీటితో కలిపిన పాలు త్రాగ వలెను. ఒక మాస మైనను నరతోపవాసము చేసి మనశ్శుద్ది సాధించ వలెను. కామ క్రోధ శీతోష్ణ వర్ష భయ శోక నిద్రలను విషయ సుఖములను వేటి యందును అభిరుచి లేక పోవుట సోమరి తనము వీటిని జయించ వలెను. వైరాగ్యము పొందిన మహా ప్రాజ్ఞుడు ధ్యానాధ్యయన సంపత్తి సాయమున ఆత్మను ఉన్నతముగా చేసికొని సూక్ష్మముగా నొనర్చు కొని ప్రకాశవంతముగా చేసి కొనును. ఎంత విద్వాంసులకును బ్రహ్మతత్త్వ సిద్దిని కోరిన ముముక్షువు లకును ఈ మార్గము దుర్గమ మైనది. ఏ యొక్కరైన ఈ మార్గమున నడువ గలిగిన వారు క్షేమమును తప్పక పొందుదురు. ఘోరమును సర్పములతో సరీ సృపములతో గుంతలతో నిండినదియు నీరు లేనిదియు నడువ సాధ్యము కానిదియు ఎన్నో ముండ్లతో నిండినదియు ఎవరును ఉండనిదియు అడవులతో నిండినదియు దావాగ్నితో కాలుచున్న చెట్లు కలదియు దొంగలతో నిండినదియు అగు మార్గమున నడచు చుండియు ఒకా నొకడు క్షేమము గానే తన గమ్యమును చేర గలుగును. ఈ యోగ సాధన మార్గము నను అరుదుగా ఎవరో యొక్కరు సిద్ధి పొంద గలుగుదురు. వాడి యైన క్షుర ధారల, మంగలి కత్తుల పదునుల, మీదనైన క్షేమముగా నడువ వచ్చును కాని మనో నిగ్రహము లేని వారికి మాత్రము ఈ యోగ మార్గము మిగుల దుర్గమ మైనది. అట్టి వారికి ధారణ సాధ్యము కాదు. వారు సిద్ధిని పొంద జాలరు. కర్ణధారుడు లేని నావ పైనెక్కిన వారు సరిగా ఒడ్డునకు చేరజాలరు కదా! సాధకుడు యథా విధిగ యోగ మార్గానుసారము ధారణ యందు నిలిచి యుండి జన్మ మరణ దుఃఖములను లౌకిక సుఖములను అతిక్రమించి మోక్ష సుఖమును పొందును. నానా శాస్త్రముల చేతను విధింప బడినదియు అనేక మునులు అనుష్ఞించి నదియు నిశ్చతమును నగు యోగ మార్గము ద్విజాతులకు ప్రశస్త మైనది. దీనిని అనుష్ఠించిన సాధకుడు పరబ్రహ్మ తత్త్వ రూపుడగు బ్రహ్మను ఈశ్వరుని విష్ణుని మహానుభావ తత్త్వ మగు ధర్మమును మహానుభావులును బ్రహ్మ పుత్రులును నగు సనత్కుమా రాదులను నీచ మగు మనస్సును అంత కంటె గొప్పది యగు రజస్సును శుద్ధమగు సత్త్వమును పరాప్రకృతిని వరుణుని పత్నియగు సిద్ధిదేవి సమగ్ర మగు తేజస్సును మహా ధైర్యమును ఆకాశమున అనేక తారలతో కూడి ప్రకాశించు చంద్రుని విశ్వే దేవులను నాగులను పితరులను సమస్త శైలములను సర్వ సముద్రములను సమస్త నదులను వృక్షములను సాధ్యులను యక్షులను దిక్కులను గంధర్వులను సిద్ధులను సమస్త పురుషులను స్త్రీలను పరస్పరము ప్రవేశించి మహా మహాత్ముడై శీఘ్రము గానే విముక్తు డగును. ఓ విప్ర వరులారా! మహా వీర్యుడును మహా మతియు నగు భగవంతుని విషయమున ప్రసక్తమగు కథ లన్నిటిలో ఇది శుభమైనది. ఈ యోగము ననుష్ఠించిన యోగులు ఈ చెప్పిన యోగ సిద్ధుల నన్నిటిని పొంది అనుభవించి శీఘ్రముగా నారాయణుని చేరుదురు.