68 - సాంబుని వివాహము

శ్రీశుక ఉవాచ ।

దుర్యోధనసుతాం రాజన్ లక్ష్మణాం సమితింజయః ।

స్వయంవరస్థామహరత్సాంబో జాంబవతీసుతః ॥

శ్రీశుక మహర్షి ఇట్లు పలికెను --- ఓ పరీక్షిన్మహారాజా! జాంబవతి పుత్రుడగు సాంబుడు యుద్ధములో జయించే స్వభావము గలవాడు. దుర్యోధనుని కుమార్తెయగు లక్ష్మణ స్వయంవరమునందుండగా, ఆయన ఆమెను తీసుకుపోయెను.

కౌరవాః కుపితా ఊచుర్దుర్వినీతోఽయమర్భకః ।

కదర్థీకృత్య నః కన్యామకామామహరద్బలాత్ ॥

కౌరవులు కోపించి ఇట్లనిరి --- ఈ బుడతడు పొగరుమోతు. మనలను తిరస్కరించి తనను ప్రేమించని కన్యను బలాత్కారముగా తీసుకు వెళ్లినాడు.

బధ్నీతేమం దుర్వినీతం కిం కరిష్యంతి వృష్ణయః ।

 యేఽస్మత్ప్రసాదోపచితాం దత్తాం నో భుంజతే మహీమ్ ॥

ఈ పొగరుమోతును బంధించుడు. యాదవులేమీ చేయగలరు? వారు మన ఈయబడి మన అనుగ్రహముచే వర్ధిల్లజేయబడిన రాజ్యముననుభవించుచున్నారు.

నిగృహీతం సుతం శ్రుత్వా యద్యేష్యంతీహ వృష్ణయః ।

భగ్నదర్పాశ్శతం యాంతి ప్రాణా ఇవ సుసంయతాః ॥

తమ కొడుకు బంధించబడినాడని విని యాదవులు ఇక్కడకు వచ్చే పక్షములో మనము వారి గర్వమునడంచెదము. అప్పుడు వారు ప్రాణా యామాదులచే నియంత్రించబడిన ఇంద్రియములు వలె చల్లబడెదరు.

ఇతి కర్ణశ్శలో భూరిర్యజ్ఞకేతుస్సుయోధనః ।

సాంబమారేభిరే బద్ధుం కురువృద్ధానుమోదితాః ॥

ఈ విధముగా తలచి కురువృద్ధుల అనుమతిని పొంది కర్ణుడు, శలుడు, భూరిశ్రవసుడు, యజ్ఞకేతువు, దుర్యోధనుడు సాంబుని బంధించే ప్రయత్నమునారంభించిరి.

దృష్ట్వాఽనుధావతస్సాంబో ధార్తరాష్ట్రాన్మహారథః ।

ప్రగృహ్య రుచిరం చాపం తస్థౌ సింహ ఇవైకలః ॥

ధృతరాష్ట్రుని పుత్రులు తన వెంట తరుముటను చూచి మహారథియగు సాంబుడొక్కడే అందమైన ధనుస్సును పట్టుకొని సింహము వలె నిలిచెను.

తం తే జీఘృక్షవః క్రుద్ధాస్తిష్ఠ తిష్ఠేతి భాషిణః ।

ఆసాద్య ధన్వినో బాణైః కర్ణాగ్రణ్యస్సమాకిరన్ ॥

కోపించిన ఆ ధనుర్దారులకు కర్ణుడు నాయకుడు. వారాతనిని బంధించ గోరి, నిలు నిలు అంటూ దగ్గరకు వచ్చి బాణములతో ముంచెత్తిరి.

సోఽపవిద్ధః కురుశ్రేష్ఠ కురుభిర్యదునందనః ।

నామృష్యత్తదచింత్యార్భస్సింహః క్షుద్రమృగైరీవ ॥

కురువంశశ్రేష్ఠుడవగు ఓ పరీక్షిన్మహారాజా! అల్పమృగములు సింహమును వలె, కౌరవులు ఆతనిని అన్యాయముగా కొట్టిరి. యాదవవం శమునానందింపజేసే ఆ సాంబుడు ఇంద్రియగోచరము కాని స్వరూపము గల శ్రీకృష్ణుని పుత్రుడు. ఆతడు వారి ఆ చేష్టను సహించి ఊరుకోలేదు.

విస్ఫూర్ట్య రుచిరం చాపం సర్వాన్ వివ్యాధ సాయ కైః ।

కర్ణాదీన్ షడ్రథాన్ వీరాంస్తావద్భిర్యుగపత్పృథక్ ॥

ఆతడు అందమైన ధనుస్సును టంకారము చేసి కర్ణుడు, భీష్ముడు మొదలైన వీరులందరిని, వారి ఆరు రథములను ఒకేసారి వేర్వేరుగా అంతే సంఖ్యలో బాణములతో కొట్టెను.

చతుర్భిశ్చతురో వాహానే కైకేన చ సారథీన్ ।

 రథినశ్చ మ హేష్వాసాంస్తస్య తత్తేఽభ్యపూజయన్ ॥

ఆతడు గొప్ప ధనుస్సు గల రథికులను, ఒక్కొక్క బాణముతో వారి సారథులను, నాలుగు బాణములతో నాలుగు గుర్రములను కొట్టెను. ఆతని ఆ చాతుర్యమును వారు కొనియాడిరి.

తం తు తే విరథం చక్రుశ్చత్వారశ్చతురో హయాన్ ।

ఏకస్తు సారథిం జఘ్నే చిచ్ఛేదాన్యశ్శరాసనమ్ ॥

వారందరు కలిసి సాంబుని రథము లేనివానినిగా చేసిరి. వారిలో నలుగురు నాలుగు గుర్రములను, ఒకడు సారథిని కొట్టిరి. ఆరో వాడు ధనుస్సును విరుగకొట్టెను.

తం బద్ద్వా వీరథీకృత్య కృచ్ఛ్రేణ కురవో యుధి ।

కుమారం స్వస్య కన్యాం చ స్వపురం జయినోఽవిశన్ ॥

యుద్దములో కౌరవులు ఆ సాంబుని కష్టముతో రథహీనుని చేసి విజయమును పొందిరి. అప్పుడు దుర్యోధనుడు సాంబకుమారుని, తన కుమార్తెను కూడ తీసుకొని తన నగరమును ప్రవేశించెను.

తచ్ఛ్రుత్వా నారదోక్తేన రాజన్ సంజాతమన్యవః ।

కురూన్ ప్రత్యుద్యమం చక్రురుగ్ర సేనప్రచోదితాః ॥

ఓ పరీక్షిన్మహారాజా! నారదుడు చెప్పగా సాంబుని ఆ వృత్తాంతమును విని యాదవులు చాల కోపించిరి. ఉగ్ర సేనమహారాజుచే ప్రేరితులై వారు కౌరవుల పై యుద్ధమునకు సన్నద్ధులైరి.

సాంత్వయిత్వా తు తాన్ రామస్సన్నద్ధాన్ వృష్టి పుంగవాన్ ।

నైచ్ఛత్కురూణాం వృష్టీనాం కలిం కలిమలాపహః ॥

కలిదోషమును పోగొట్టే బలరాముడైతే కౌరవయాదవకలహమును ఇష్ట పడలేదు. ఆయన యుద్ధసంసిద్ధులైన ఆ యాదవశ్రేష్ఠులకు నచ్చజెప్పెను.

జగామ హాస్తినపురం రథేనాదిత్యవర్చసా ।

 బ్రాహ్మణైః కులవృద్ధైశ్చ వృతశ్చంద్ర ఇవ గ్రహైః ॥

చంద్రుని గ్రహములు వలే, బ్రాహ్మణులు వంశములోని పెద్దలు చుట్టువారి రాగా, బలరాముడు సూర్యుడు వలే వెలిగిపోయే రథము పై హస్తినాపురమునకు వెళ్లాను.

గత్వా గజాహ్వయం రామో బాహ్యోపవనమాస్థితః ।

ఉద్ధవం ప్రెషయామాస ధృతరాష్ట్రం బుభుత్సయా ॥

బలరాముడు హస్తినాపురమునకు వెళ్లి నగరమునకు బయట ఉద్యానములో నుండెను. కౌరవుల అభిప్రాయమును తెలియగోరి ఆయన ఉద్ధవుని ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు దూతగా పం పెను.

సోఽభివంద్యాంబికాపుత్రం భీష్మం ద్రోణం చ బాహ్లికమ్ ।

దుర్యోధనం చ విధివద్రామమాగతమబ్రవీత్ ॥

ఆ ఉద్దవుడు అంబిక పుత్రుడగు ధృతరాష్ట్రునకు, భీష్ణద్రోణబాహ్లికులకు, దుర్యోధనునకు కూడ యథావిధిగా నమస్కరించి, బలరాముడు వచ్చియున్నాడని చెప్పెను.

తేఽతీప్రీతాస్తమాకర్ణ్య ప్రాప్తం రామం సుహృత్తమమ్ ।

తమర్చయిత్వాఽభియయుస్సర్వే మంగలపాణయః ॥

అతీశయించి హీతకారియగు బలరాముడు వచ్చినాడని విని ఆ కౌరవులందరు గొప్ప ప్రీతిని పొందిరి. వారు ఆ ఉద్ధవుని సత్కరించి, మంగళద్రవ్యములను చేతబట్టుకొని బలరామునకు ఎదు రేగిరి.

తం సంగమ్య యథాన్యాయం గామర్ఘ్యం చ న్యవేదయస్।

తేషాం యే తత్ప్రభావజ్ఞాః ప్రణేముశ్శిరసా బలమ్ ॥

వారు బలరాముని వయస్సు మొదలైన సందర్భములకు తగ్గట్లుగా కలుసుకొని సత్కారముగా గోవును, స్వచ్చమగు జలమును నివేదించిరి. వారిలో ఆయన మహిమ తెలిసినవారు తల వంచి నమస్కరించిరి..

బంధూన్ కుశలినశ్శ్రుత్వా పృష్ట్వా శివమనామయమ్ ।

పరస్పరమథో రామో బభాషేఽవిక్లవం వచః ॥

బంధువులు క్షేమముగా ఆరోగ్యముగా ఉన్నారని విని, ఒకరినొకరు మంగళకుశలప్రశ్నలను వేసిరి. తరువాత బలరాముడు దైన్యము లేని వచనమునిట్లు పలికెను.

ఉగ్ర సేనః క్షితీ శేశో యద్వ ఆజ్ఞాపయత్ప్రభుః ।

 తదవ్యగ్రధియశ్శ్రుత్వా కురుధ్వం మా విలంబితమ్ ॥

సర్వసమర్థుడగు ఉగ్ర సేనుడు రాజాధిరాజు. ఆయన మీకు దేనిని ఆజ్ఞాపించెనో దానిని ఏకాగ్రచిత్తులై విని శీఘ్రముగా అమలు చేయుడు.

యద్యూయం బహవస్త్వేంకం జిత్వాఽధర్మేణ ధార్మికమ్।

అబధ్నీతాథ తన్మృష్యే బంధూనా మైక్యకామ్యయా ॥

మీరు చాలమంది ఒంటరియగు సాంబుని అధర్మముగా జయించి బంధించినారు. ఆతడు . కన్యను తీసుకువెళ్లుట క్షత్రీయోచితధర్మమే. అయినప్పటికీ, బంధువులు కలిసి మెలిసి ఉండాలనే కోరికచే మీరు చేసిన ఆ పనిని సహించుచున్నాను.

వీర్యశౌర్యబలోన్నద్ధమాత్మశక్తిసమం వచః ।

కురవో బలదేవస్య నిశమ్యాచుః ప్రకోపితాః ॥

బలదేవుని వచనము పరాక్రమము, ఉత్సాహము, బలములచే నిరంకుశమై తన శక్తికి తగ్గట్లుగానుండెను. దానిని విని కౌరవులు చాల కోపించి ఇట్లు పలికిరి.

అహో మహచ్చిత్రమిదం కాలగత్యా దురత్యయా ।

ఆరురుక్షత్యుపాన ద్వై శిరో ముకుట సేవితమ్ ॥

ఆహా! ఎంత పెద్ద చిత్రమో! కాలముయొక్క గతిని అతిక్రమించుట శక్యము కాదు. కిరీటముచే సేవించబడే తలను నిశ్చయముగా పాదరక్ష అధిష్టించ గోరు చున్నది.

ఏతే యౌనేన సంబద్దాస్సహశయ్యాఽఽసనాశనాః ।

వృష్ణయస్తుల్యతాం నీతా అస్మద్దత్తనృపాసనాః ॥

కుంతీవివాహముతో మాకీ యాదవులతో సంబంధమేర్పడినది. మేము వారితో కలిసి భుజించి కూర్చుని నిద్రించితిమి. వీరికి రాజసింహాసనమును మేమే ఇచ్చితిమి. ఈనాడు వీరు మాతో సమానస్థాయిని పొందించబడిరి.

చామరవ్యజనే శంఖమాతపత్రం చ పాండురమ్ ।

కిరీటమాసనం శయ్యాం భుంజంత్యస్మదు పేక్షయా ॥

మనము పట్టించుకోకపోవుట చేతనే వీరు వింజామరల జంట, శంఖము, తెల్లని గొడుగు, కిరీటము అనే రాజచిహ్నములను, మహారాజుకు తగ్గ ఆసనమును, శయ్యను ఉపభోగించుచున్నారు.

అలం యదూనాం నర దేవలాంఛనైః

దాతుః ప్రతీ పైః ఫణినామీవామృతమ్ ।

యేఽస్మత్ప్రసాదోపచితా హి యాదవా

ఆజ్ఞాపయంత్యద్య గతత్రపా బత ॥

పాములకు పాలు పోస్తే అవి పోసేవానిపై పగ పట్టును. అదే విధముగా, రాజచిహ్నములనిచ్చిన మనకు యాదవులు శత్రువులైనారు. మన అనుగ్రహముచే పైకి వచ్చిన యాదవులీ నాడు సిగ్గు విడిచి మనలనాజ్ఞాపించుచున్నారు. ఏమి దురదృష్టము!

కథమింద్రోఽపి కురుభిర్భీష్మద్రోణార్జునాదిభిః ।

అదత్తమవరుంధీత సింహగ్రస్తమివోరణః ॥

సింహము వేటాడినదానిని పొట్టేలు ఎట్లు తినగలదు? అదే విధముగా, భీష్ణుడు, ద్రోణుడు, అర్జునుడు, కర్ణుడు మొదలైన కౌరవులు ఈయకుండా ఇంద్రుడైనా దేనినైననూ ఎట్లు ఉపభోగించగల్గును? (ఉపభోగించలేడు).

శ్రీశుక ఉవాచ ।

జన్మబంధుశ్రియోన్నద్ధమదాస్తే భరతర్షభ ।

ఆశ్రావ్య రామం దుర్వాచ్యమసభ్యాః పురమావిశన్ ॥

శ్రీశుక మహర్షి ఇట్లు పలికెను --- ఆ దుష్టకౌరవులు తమది గొప్ప వంశమని, తమకు భీష్ముడు మొదలగు గొప్పవారు బంధువులని, తమకు సంపద గలదని ఉత్కటమైన గర్వము కలిగియుండిరి. వారు పలుకకూడని పలుకులను బలరామునకు వినిపించి తమ నగరమునకు తిరిగి వెళ్లిరి.

దృష్ట్వా కురూణాం దౌశ్శీల్యం శ్రుత్వాఽవాచ్యాని చాచ్యుతః ।

అవోచత్కోపసంరబ్ధో దుష్ప్రేక్ష్యః ప్రహసన్ముహుః ॥

బలరామ భగవానునకు కౌరవుల దుష్టత్వమును చూచి, పలుకరాని పలుకులను కూడ విని నిండా కోపము వచ్చెను. ఆయనను చూడ శక్యము కాకుండెను. ఆయన పలుమార్లు గట్టిగా నవ్వుతూ ఇట్లు పలికెను.

నూనం నానామదోన్నద్ధాశ్శాంతిం నేచ్చంత్యసాధవః ।

తేషాం హి ప్రశమో దండః పశూనాం లగుడో యథా ॥

పలురకముల గర్వముతో పొగ రెక్కిన దుష్టులు శాంతిని కోరరు. ఇది నిశ్చయము. పశువులకు కట్టె వలె, శిక్షయే వారి పొగరును శాంతింప జేయును.

అహో యదూన్ సుసంరబ్ధాన్ కృష్ణం చ కుపితం శనైః ।

సాంత్వయిత్వాఽహమేతేషాం శమమిచ్ఛన్నిహాగతః ॥

ఆహా! చాల కోపించిన యాదవులకు, కోపించిన కృష్ణునకు కూడ మెల్లగా నచ్చజెప్పి నేను వీరికి సుఖశాంతులను కోరి ఇక్కడకు వచ్చితిని.

త ఇమే మందమతయః కలహాభిరతాః ఖలాః ।

తం మామవజ్ఞాయ ముహుర్దుర్భాషాన్మానినోఽబ్రువన్ ॥

అట్టి వీరు మందబుద్దులు, కలహప్రియులైన దుష్టులు. అట్టి (శాంతి కోరే) నన్నీ దురహంకారులు తిరస్కరించి పలుమార్లు దుర్భాషలాడిరి.

నోగ్ర సేనః కిల విభుర్బోజవృష్ణ్యంధకేశ్వరః ।

 శక్రాదయో లోకపాలా యస్యా దేశానువర్తినః ॥

భోజవృష్టి-అంధకవంశీయులగు యాదవులకు శాసకుడగు ఉగ్రసేనుడు రాజాధిరాజు కాడా? (అవును). ఇంద్రుడు, అగ్ని మొదలైన లోకపాలకులు ఆయన ఆదేశమును పాలించెదరు.

సుధర్మాఽఽక్రమ్యతే యేన పారిజాతోఽమరాంఘ్రిపః ।

ఆనీయ భుజ్యతే సోఽసౌ న కీలాధ్యాసనార్హణః ॥

శ్రీకృష్ణుడు సుధర్మ అనే దేవసభను స్వాధీనము చేసుకొని, పారిజాతమనే స్వర్గమునందలి వృక్షమును తెచ్చి భోగించుచున్నాడు. ఆతడు రాజసింహాసనమునకు అర్హుడు కాడా? (అర్హుడే).

యస్య పాదయుగం సాక్షాచ్ఛ్రీరుపాస్తేఽఖిలేశ్వరీ ।

స నార్హతి కిల శ్రీశో నర దేవపరిచ్చదాన్ ॥

శ్రీకృష్ణ భగవానుని పాదముల జంటను సాక్షాత్తు సర్వేశ్వరియగు లక్ష్మీదేవి ఉపాసించును. ఆ లక్ష్మీపతి ఛత్రచామరాది రాజమర్యాదలకు తగడా? (అర్హుడే).

యస్యాంఘ్రిపంకజరజోఽఖిలలోకపాలైః

మౌల్యుత్తమైర్ధృతముపాసితతీర్థతీర్థమ్ ।

బ్రహ్మా భవోఽహమపి యస్య కలాః కలాయాః

శ్రీశ్చోద్వ హేమ చిరమస్య నృపాసనం క్వ ॥

శ్రీకృష్ణ భగవానుని పద్మములవంటి పాదముల ధూళిని సకలలోకపాలకులు కిరీటములతో కూడిన శిరస్సులపై ధరించెదరు. బ్రహ్మదేవుడు, శివుడు, నేను కూడ ఆయన అంశయగు హిరణ్యగర్బుని అంశలము. భక్తులచే సేవించబడే గంగాదితీర్థములను కూడ పావనము చేసే ఆ ధూళిని మేము, లక్ష్మీదేవి కూడ చిరకాలము ధరించెదము. అట్టి ఆయనకు తగిన రాజసింహాసనము ఎక్కడనున్నది? (లేనే లేదు).

భుంజతే కురుభిర్దత్తం భూఖండం వృష్ణయః కిల ।

 ఉపానహః కిల వయం స్వయం తు కురవశ్శిరః ॥

యాదవులు కౌరవులిచ్చిన చిన్న రాజ్యమునుపభోగించుచున్నారా ? మేము పాదరక్షలమా? కౌరవులు స్వయముగా (మేము ఎక్కిన) శిరసా ?

అహో ఐశ్వర్యమత్తానాం మత్తానామివ మానినామ్ ।

 అసంబద్ధా గిరో రూక్షాః కస్స హేతానుశాసితా ॥

ఆశ్చర్యము! సంపదచే గర్వించిన దురభిమానులు నిషాలో ఉన్నవారు వలె, సందర్భశుద్ధి లేని పరుషవచనములను పలి కెదరు. శిక్షించే సామర్థ్యము గల ఎవడు అట్టి మాటలను సహించును? (సహించడు),

అద్య నిష్కౌరవీం పృథ్వీం కరిష్యామీత్యమర్షితః ।

గృహీత్వా హలముత్తస్థౌ దహన్నివ జగత్త్రయమ్ ॥

ఈనాడీ భూమిపై కౌరవులు లేకుండా చేస్తాను, అంటూ బలరాముడు కోపముతో నాగలి పట్టి, ముల్లోకములను దహిస్తాడా యన్నట్లు లేచి నీలబడెను.

లాంగలాగ్రేణ నగరముద్విదార్య గజాహ్వయమ్ ।

విచకర్ష స గంగాయాం ప్రహరీష్యన్నమర్షితః ॥

కోపించిన ఆ బలరాముడు నాగేటి చాలు కొనతో హస్తినాపురమనే నగరమును గంగలో పారవేయబోవువాడై ఊడబెరకి లాగేను.

జలయానమివాఘూర్ణం గంగాయాం నగరం పతత్ ।

ఆకృష్యమాణమాలోక్య కౌరవా జాతసంభ్రమాః ॥

బలరాముడు లాగుచుండగా ఆ నగరము పడవవలె అల్లల్లాడుతూ గంగలో పడుచుండెను. దానిని చూచి కౌరవులు కంగారుతో భయపడిరి.

తమేవ శరణం జగ్ముస్సకుటుంబా జిజీవిషవః ।

సలక్ష్మణం పురస్కృత్య సాంబం ప్రాంజలయః ప్రభుమ్ ॥

వారు జీవించగోరి లక్ష్మణను, సాంబుని ఎదురుగా నిడుకొని కుటుంబములతో సహా సర్వసమర్థుడగు ఆ బలరామునే శరణు వేడిరి.

రామ రామాఖిలాధార ప్రభావం న విదామ తే ।

మూఢనాం నః కుబుద్ధీనాం క్షంతుమర్హస్యతిక్రమమ్ ॥

ఓ బలరామా! రామా! సర్వమునకు ఆధారము నీవే. మేము మోహము ను పొందిన దుర్బుద్ధులము, నీ మహిమను తెలియలేకపోతిమి. మా అపరాధమును నీవు క్షమించ తగుదువు.

స్థిత్యుత్పత్త్యవ్యయానాం త్వమేకో హేతుర్నిరాశ్రయః ।

లోకాన్ క్రీడనకానీశ క్రీడతస్తే వదంతి హి ॥

ఓ ఈశ్వరా! జగత్తుయొక్క సృష్టి స్థితిలయములకు ఏకైక హేతువు నీవే. కాని, నీకు వేరే ఆధారము లేదు. ఏలయన, క్రీడాపరుడవైన నీకు ఈ లోకములే ఆట వస్తువులని మహాత్ములు చెప్పెదరు.

త్వమేవ మూర్ధ్నిదమనంత లీలయా

భూమండలం బిభర్షి సహస్రమూర్ధన్ ।

అంతే చ యస్స్వాత్మని రుద్ధవిశ్వః

శే షఽద్వితీయః పరిశిష్యమాణః ॥

ఓ అనంతా! అనంతప్రాణుల రూపములోనున్న నీకు అనంతశిరస్సులు గలవు. ఈ భూమండలమును నీవే తలపై అవలీలగా మోయుచున్నావు. ప్రళయమునందు కూడ నీవు విశ్వమును నీ స్వరూపమునందు విలీనము చేసుకొని, రెండవది లేని పరబ్రహ్మగా మిగిలియుండి శయనించెదవు.

కోప స్తేఽఖిలశిక్షాఽర్థం న ద్వేషాన్న చ మత్సరాత్ ।

బిభ్రతో భగవన్ సత్త్వం స్థితిపాలనతత్పరః ॥

ఓ భగవానుడా! నీ కోపము సకలప్రాణులకు శిక్షణను గరపుట కే గాని, ద్వేషము వలన గాని, ఈర్ష్య వలన గాని కలిగేది కాదు. ఎందుకంటే, సత్త్వగుణప్రధానుడవగు నీవు జగత్తునకు మనుగడనిచ్చి పాలించుటయందు తత్పరుడవై యున్నావు.

నమస్తే సర్వభూతాత్మన్ సర్వశక్తిధరావ్యయ ।

విశ్వకర్మన్నమస్తేఽస్తు త్వాం వయం శరణం గతాః ॥

ఓ దేవా! నీవే సకలప్రాణులలో ప్రత్యగాత్మరూపుడవై సకలశక్తులను నిలబెట్టుచున్నావు. వినాశము లేని నీవు జగత్తును సృష్టించినావు. నీకు నమస్కారమగుగాక! మేము నిన్ను శరణు జొచ్చినాము.

శ్రీశుక ఉవాచ !

ఏవం ప్రపన్నైస్సంవిగ్నైర్వేపమానాయనైర్బలః ।

ప్రసాదితస్సుప్రసన్నో మా భైష్టేత్యభయం దదౌ ॥

శ్రీశుక మహర్షి ఇట్లు పలి కెను --- నగరము కంపించుచుండుటచే భయపడీ శరణు జొచ్చిన ఆ జనులు బలరాముని ఈ విధముగా ప్రసన్నుని చేసిరి. ఆయన చాల ప్రసన్నుడై, భయపడకుడని అభయమునిచ్చెను.

దుర్యోధనః పారిబర్హం కుంజరాన్ షష్టిహాయనాన్ ।

దదౌ చ ద్వాదశశతాన్యయుతాని తురంగమాన్ ॥

దుర్యోధనుడు అరవై యేళ్ల వయస్సు గల పన్నెండు వందల ఏనుగులను, పది వేల గుర్రములను కూడ కట్నముగా ఇచ్చెను.

రథానాం షట్సహస్రాణి రౌక్మాణాం సూర్యవర్చసామ్।

దాసీనాం నిష్కకంఠీనాం సహస్రం దుహితృవత్సలః ॥

కుమార్తెయందు మిక్కుటమగు ప్రేమ గల దుర్యోధనుడు సూర్యుడు వలె వెలిగిపోయే ఆరు వేల బంగరు రథములను, మెడలో బంగరు హారములు గల వెయ్యి దాసీలను కూడ కట్నముగా ఇచ్చెను.

ప్రతిగృహ్య తు తత్సర్వం భగవాన్ సాత్వతరభః ।

ససుతస్సస్నుషః ప్రాగాత్సుహృద్భిరభినందితః ॥

యాదవశ్రేష్ఠుడగు బలరామ భగవానుడా సర్వమును స్వీకరించి, పుత్రునితో కోడలితో గూడి వెళ్లాను. ఆయనను బంధువులైన కౌరవులు అభినందించిరి.

తతః ప్రవిష్టస్స్వపురం హలాయుధః

సమేత్య బంధూననురక్తచేతసః ।

శశంస సర్వం యదుపుంగవానాం

మధ్యే సభాయాం కురుషు స్వచేష్టితమ్ ॥

తరువాత నాగలియే ఆయుధముగా గల బలరాముడు తన ద్వారకా నగరమును చేరెను. ఆయనపై బంధువులకు అనురాగము మెండు. ఆయన వారిని కలుసుకొనెను. యాదవశ్రేష్ఠుల మధ్యలో సభలో ఆయన కురుదేశములో తాను చేసిన కార్యములనన్నింటినీ వివరించి చెప్పెను.

అద్యాపి చ పురం హ్యేతత్సూచయద్రామవిక్రమమ్ ।

సమున్నతం దక్షిణతో గంగాయామనుదృశ్యతే ॥

ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే దశమస్కంధే ఉత్తరార్ధే అష్టషష్టితమోఽధ్యాయః॥

ఈనాటికీ ఈ హస్తినాపురము బలరాముని పరాక్రమానికి నిశ్చితమైన నిదర్శనంగా గంగానదీతీరమున ఎడమవైపు బాగా ఎత్తుగా గంగ వైపు వాలినట్లుగా కానవచ్చును.

శ్రీమద్భాగవతము పదవ స్కంధము ఉత్తరార్ధములో సాంబుని వివాహమును వర్ణించే అరువది ఎనిమిదవ అధ్యాయము ముగిసినది.