వామన మహా పురాణము
అధ్యాయము 7
పులస్త్యుడు
1 - తతోనంగం విభుర్దృష్ట్వా బ్రహ్మన్ నారాయణో మునిః ।
ప్రహస్తైవం వచః ప్రాహ కందర్ప ఇహ ఆస్యతామ్ ॥
2 - తధక్షుబ్దత్వ మీక్ష్యాస్య కామో విస్మయ మాగతః ।
వసంతోపి మహాచింతాం జగామాశు మహామునే ॥
3 - తతశ్చాప్సరసో దృష్ట్వా స్వాగాతేనాభిపూజ్యచ ।
వసంతమాహ భగవానే హ్యేహి స్థీయతా మితి ॥
4 - తతో విహస్య భగవాన్ మంజరీం కుసుమావృతమ్ ।
ఆదాయ ప్రాక్సు వర్ణాంగీం ఊర్వోర్బాలాం వినిర్మమే ॥
5 - ఊరూద్బవాం సకందర్పో దృష్ట్వా సర్వాంగ సుందరీమ్ ।
అమన్యతతదానంగః కిమియం సా ప్రియా రతిః ॥
పులస్త్యుడు
నారదా! అనంతరం సమర్థుడైన నారాయణ ఋషి కాముని చూచినవ్వుచు, ‘కందర్పా ! వచ్చియిచ్చట కూర్చొను’ మనెను. ఆ మహర్షి స్తైర్యమునకు మన్మథుడు బెదరిపోయెను. మునీ ! వసంతుడు కూడ ఎంతో విచారానికి లోనైనాడు. తర్వాత స్వాగత వాక్యాలతో అప్సరసలను సంభావించి నారాయణుడు వసంతుని కూడ తన సమీపమున కూర్చుండబెట్టుకొనెను. అంతట నవ్వుచు ఆ మహర్షి ఒక పుష్పమంజరి తీసికొని దానితో తన తొడ (ఊరు) మీద సర్వాంగ సుందరియగు నొక స్త్రీయాకృతి నిర్మించి దానికి ప్రాణము పోసెను. అట్లు ఆ ఋషి ఊరువు నుండి వెలువడిన ఆ అందాలరాశిని చూచి మన్మథుడదరిపడి ఈమె నాభార్యయగు రతియా యనుకొనెను.
6 - తదేవ వదనం చారు స్వక్షి భ్రూకుటిలాలకమ్ ।
సునాసా వంశాధరోష్ట మాలోకనపరాయణమ్ ॥
7 - తావేవాహార్యవిరతౌ పీవరౌ మగ్నచూచుకౌ ।
రాజేతేస్యాః కుచౌ పీనౌ సజ్జనావివ సంహతౌ ॥
8 - తదేవ తనుచార్వంగ్యా వళిత్రయ విభూషితమ్ ।
ఉదరం రాజతే శ్లక్షం రోమావళి విభూషితమ్ ॥
9 - రోమావళీచ జఘనా ద్యాంతీ స్తనతటం త్వియం ।
రాజతే భృంగమాలేవ పులినాత్ కమలాకరమ్ ॥
‘అదే మొగము. అవే అందమైన కనులు, కనుబొమలు, ముంగురులు. అదే అందమైన నాసిక, వంశం, అవే చక్కని అధరోష్టాలు. ఎంత చూచినా తనివి తీరదు. ఇద్దరు సత్పురుషుల వలె పరస్పరం ఒరుసుకొని చక్కని చూచుకములతో చిక్కగా మాంసలములుగా నున్న చన్నులు. మూడు వళులతో సన్నగానున్న నడుము, లేత నూగారుతో అందమైన ఉదరం. దానిమీద స్తనభాగం వరకు పైకి వ్యాపించిన రోమావళి, సరోవరం ఒడ్డునుండి వికసించిన తామర పూలకు ఎగబ్రాకే తుమ్మెద గుంపులాగా శోభిల్లుతోంది.
10 - జఘనం త్వతివిస్తీర్ణం భాత్యస్యా రశనావృతమ్ ।
క్షీరోదమథనే నద్దం భుజంగేనేవ మందరమ్ ॥
11 - కదళీస్తంభసదృశై రూర్ద్వమూలై రథోరుభిః ।
విభాతి సా సుచార్వంగీ పద్మకింజల్క సంనిభా ॥
12 - జానునీ గూడగుల్ఫేచ శుభే జంఘే త్వరోమశే ।
పిబాతోస్యా స్తథా పాదా వలక్తకసమత్విషౌ ॥
13 - ఇతి సంచింతయన్ కామస్తామనిందితలోచనామ్ ।
కామాతురోసౌ సంజాతః కుముతాన్యో జనో మునే ॥
ఒడ్డాణంతో వెలుగొందే ఈమె జఘన ప్రదేశం క్షీరసాగర మథన వేళ వాసుకిచే చుట్టబడిన మందర పర్వతంలాగ ఉన్నది. తలక్రిందుగా నుంచబడిన కదళీకాండముల వంటి నునుపైన తొడలు. పద్మకేసరాల వంటి గౌరవర్ణంతో శోభిల్లుతోంది. రోమరహితాలయిన మోకాళ్ళు, పుష్టమైన మడమలు, లత్తుక రంగు పాదములు ఒహో ఎంత అందంగా ఉన్నవి! నారదా! ఈ విధంగా మన్మథుడంతటి సుందరుడే ఆ సుందరి శోభకు ముగ్దుడు కాగా నితరుల మాట వేరే చెప్పవలెనా?
14 - మాధవోప్యుర్వశీం దృష్ట్వా సంచింతయతనారద ।
కింస్విత్ కామనరేంద్రస్య రాజధానీ స్వయంస్తితా ॥
15 - ఆయాతా శశినో నూన మియం కాంతిర్నిశాక్షయే ।
రవిరశ్మి ప్రతాపార్తిభీతా శరణమాగతా ॥
16 - ఇత్థం సంచింతయన్నేవ అవష్టభ్యాప్సరోగణమ్ ।
తస్థౌ మునిరివధ్యాన మాస్థితః సతుమాధవః ॥
17 - తతః సవిస్మితాన్ సర్వాన్ కందర్పాదీన్ మహామునే ।
దృష్ట్వా ప్రోవాచ వచనం స్మితం కృత్వా శుభవ్రతః ॥
18 - ఇయం మమోరుసంభూతా కామాప్సరస మాధవ ।
నీయతాం సురలోకాయ దీయతాం వాసవాయచ ॥
19 - ఇత్యుక్తాః కంపమానాస్తే జగ్ముర్గృహ్యోర్వశీం దివమ్ ।
సహస్రాక్షాయతాం ప్రాదాద్ రూపయౌవనశాలినీమ్ ॥
20 – అచక్షుశ్చరితంతాభ్యాం ధర్మజాబ్యాం మహామునే ।
దేవరాజాయ కామాద్యా స్తతోభూ ద్విస్మయఃపరః ॥
21 - ఏతాదృశం హిచరితం ఖ్యాతిమగ్ర్యాం జగామహ ।
పాతాలేషు తథామర్త్యే దిక్ష్వష్టాసు జగామచ ॥
ఇక వసంతుడో, ఆమెను చూచి; అహో! ఇది మన్మథనృపతి రాజధాని కాదుగదా! లేక రాత్రి గడచి పోవుటతో సూర్యకిరణతాపానికి భయపడి శరణాగతమైన చంద్రజ్యోత్స్నయా? ఈ విధంగా వితర్కించుచు, అప్సరల నపవారించి, వసంతుడు మౌనివలె ధ్యానమగ్ను డాయెను. మహామునీ! ఈ విధంగా ఆ స్త్రీ సౌందర్యానికి ముగ్దులై నిలచిన మన్మథ వసంత అప్సరసలను చూచి పుణ్యవ్రతుడైన నారాయణముని నవ్వుతూ – కామా! వసంతా! అప్సరసలారా! ఈ అప్సరస నా తొడనుండి పుట్టినది. దీనిని మీరు తోడుకోనిపోయి మీ దేవేంద్రునికి సమర్పించుడనెను. ఆ మహర్షి మాటలకు భయకంపితులై మరుమాటాడక మన్మథాదులా యూర్వశిని తీసికొని స్వర్గమునకు వెడలిపోయి ఇంద్రునకా యిరువురు ధర్మపుత్రుల (నరనారాయణుల) ఉదంతము నివేదించిరి. అది విని దేవేంద్రుడాశ్చర్య పడెను. నరనారాయణుల ఆ అద్భుతగాధ మర్త్య పాతాళాలలో దిగ్దిగంతాలలో వ్యాపించినది.
22 - ఏకదా నిహతేరౌద్రే హిరణ్యకశిపౌ మునే ।
అభిషిక్త స్తదారాజ్యే ప్రహ్లాదోనామ దానవః ॥
23 - తస్మిన్శాసతి దైత్యేంద్రే దేవబ్రాహ్మణపూజకే ।
మఖానిభువిరాజానో యజంతే విదివత్తదా ॥
24 - బ్రాహ్మణాశ్చ తపోదర్మం తీర్ధయాత్రాశ్చ కుర్వతే ।
వైశ్యాశ్చ పశువృత్తిస్థాః శూద్రాః శుశ్రూషణేరతాః ॥
25 - చాతుర్వర్ణ్యం తతః స్వేస్వే ఆశ్రమే ధర్మకర్మణి ।
ఆవర్తతతతో దేవా వృత్త్యాయుక్తాభవన్ మునే ॥
మునీ! ఒకనాటి విషయము. మహాక్రూరుడైన హిరణ్యకశిపు వధానంతరం ప్రహ్లాదుడను దానవుడు రాజ్యాభిషిక్తుడాయెను. దేవా బ్రాహ్మణ పూజకుడైన ఆ దైత్యేంద్రుని పాలనలో భూమి యందలి రాజులందరు విద్యుక్తంగా యజ్ఞాదులాచారించిరి. బ్రాహ్మణులు తపోద్యయన తీర్థయాత్రాది ధర్మ కార్యనిరతులై యుండిరి. వైశ్యులు పశుపాలన వాణిజ్యాదులు శూద్రులు సేవాధర్మము నెరపుచుండిరి. ఆ విధంగా నాలుగు వర్ణాలవారు తమతమ ధర్మాచరణ నిరతులు కాగా దేవతలు కూడ తమ తమ వృత్తుల నిర్వర్తించుచుండిరి.
26 - తతస్తు చ్యవనో నామ బార్గవేంద్రో మహాతపాః ।
జగామ నర్మదాంస్నాతుం తీర్థంచైవాకులీశ్వరమ్ ॥
27 - తత్రదృష్ట్వా మహాదేవం నదీంస్నాతుమవాతరత్ ।
అవతీర్ణంప్రజగ్రాహ నాగఃకేకరలోహితః ॥
28 - గ్రుహీతస్తేననాగేన సస్మారమనసాహరిమ్ ।
సంస్మ్రుతే పుండరీకాక్షే నిర్విషో-భూ న్మహోరగః ॥
ఆ సమయాన నొకనాడు బ్రాహ్మణ శ్రేష్టుడు బార్గవ వంశీయుడు మహా తపోధనుడైన చ్యవన మహర్షి నర్మదా తీరాన అకులీశ్వర తీర్థంలో స్నానము చేయబోయెను. మహా దేవ దర్శనానంతరం స్నానార్థం నదిలోకి దిగిన వెంటనే ఆ మునిని ఒక గోధుమ వన్నె సర్పము పట్టుకొనెను. సర్పగ్రస్తుడైన ఆ ముని మనసార విష్ణువును స్మరించగా వెంటనే ఆ నాగము విషరహితమాయెను.
29 - నీతస్తేనాతిరౌద్రేణ పన్నగేన రసాతలమ్ ।
నిర్విషశ్చాపి తత్యాజ చ్యవనం భుజగోత్తమః ॥
30 - సంత్యక్తమాత్రో నాగేన చ్యవనో బార్గవోత్తమః ।
చచార నాగాకన్యాభిః పూజ్యమానః సమంతతః ॥
31 - విచరన్ ప్రవివేశాథ దానవానాం మహత్పురమ్ ।
సంపూజ్యమానో దైత్యేంద్రై ప్రహ్లాదో-థ దదర్శతమ్ ॥
32 - భ్రుగుపుత్రేమహాతేజాః పూజాంచక్రే యథార్హతః ।
సంపూజితోపవిష్టశ్చ పృష్టశ్చాగమనం ప్రతి ॥
33 - నచోవాచ మహరాజః మహాతీర్థం మహాఫలం ।
స్నాతుమేవాగతో-స్మ్యద్య ద్రష్టుం చైవాకులీశ్వరమ్ ॥
34 - నద్యామేవావతీర్ణో-స్మి గృహీతశ్చాహినాబలాత్ ।
సమానీతో-స్మిపాతాళే దృష్టశ్చా త్రభావానపి ॥
35 - ఏతచ్చ్రుత్వాతువచనం చయవనస్యదితీశ్వరః ।
ప్రోవాచధర్మసంయుక్తం సవాక్యం వాక్యకోవిదః ॥
అంతట ఆ పామా ఋషిని లాగికొని పాతాళమునకు గోనిపోయివదలెను. అచట నామహర్షి నాగకన్యల పూజ లందుకొనుచు నలువైపుల తిరుగసాగెను. ఆ విదంగా తిరుగుతూ దానవుల యెక్క విశాలమైన నగరంలో ప్రవేశించెను. అక్కడ దైత్యజన పూజ్యుడైన ప్రహ్లాదుడా మునిని చూచెను. మహాతేజస్వి యగు ప్రహ్లాదుడా మహర్షిని యథా విధిగా పూజించి ఆయన వచ్చిన కారణమడిగెను. ఆ మహర్షి, ‘ఓ దైత్యేంద్రా! మహా ఫలప్రదమైన మహాతీర్థ స్నానము, మహేశ్వరుడగు నకులీశ్వర దర్శనార్థినై నేడు బయలుదేరితిని. నీట అడుగుపెట్టగనే ఒక నాగమునన్నుగట్టిగాపట్టుకొని ఈపాతాళమునకు గొని తెచ్చినది. ఇచట మిమ్ము చూడగలిగితి ననెను. వాక్యవిశారదుడైన ప్రహ్లాదుడంతట చ్యవనునితో ధర్మసంయుక్తముగ నిట్లనెను.
36 - భగవన్ కానితీర్థాని పృథివ్యాం కానిచాంబరే ।
రసాతలేచకానిస్యు రేతద్ వక్తుం మమార్హసి ॥
ప్రహ్లాదుడు
“భగవన్ ! ఈ పృథ్వి ఆకాశ పాతాళములోనే యే పవిత్ర తీర్థములు గలవో దయచేసి ఆనతీయుడు.”
37 - పృథివ్యాం నైమిషంతీర్థ మంతరిక్షేచ పుష్కరమ్ ।
చక్రతీర్థం మహాబాహోః రసాతలతలేవిదుః ॥
చ్యవనుడు
“ఓ మహావీరా ! భూలోకంలో నైమిషం, ఆకాశంలో పుష్కరం, పాతాళంలో చక్రతీర్థం ప్రసిద్దమైనవి.”
పులస్త్యుడు
38 - శ్రుత్వా తద్బార్గవవచో దైత్యరాజో మహామునే ।
నైమిషం గంతుకామస్తు దానవా నిదమబ్రవీత్ ॥
పులస్త్యుడు
మహామునీ! భార్గవుని మాటవిన్నంతనే దైత్యపతి ప్రహ్లాదుడు నైమిషారణ్యము వెళ్ళు కోరిక కలిగి ఆ విషయం దానవుల కెరింగించెను.
ప్రహ్లాదుడు
39 - ఉత్తిష్ఠద్వం గమిష్యామః స్నాతుంతీర్థం హి నైమిషమ్ ।
ద్రక్ష్యామః పుండరీకాక్షం పీతవాసస మచ్యుతమ్ ॥
ప్రహ్లాదుడు
రండు! మనమందరము నైమిషతీర్థానికి వెళ్లి స్నానంచేసి అచట పీతాంబరధరుడు కమలలోచనుడు నగు నచ్యుతుని దర్శింతము.
పులస్త్యుడు
40 - ఇత్యుక్తా దానవేంద్రేణ సర్వేతే దైత్యదానవాః ।
చక్రురుద్యోగమతులం నిర్జగ్ముశ్చరసాతలాత్ ॥
41 - తేసమభ్యేత్యదైతేయా దానవాశ్చమహాబలాః ।
నైమిషారణ్యమాగత్య స్నానం చక్రుర్ముదాన్వితాః ॥
42 - తతోదితీశ్వరః శ్రీమాన్ మృగవ్యాంసచచారహ ।
చరన్ సరస్వతీంపుణ్యాం దదర్శవిమలోదకామ్ ॥
43 - తస్యాదూ రేమహాశాఖం శాలవృక్షంశరైశ్చితమ్ ।
దదర్శబాణానపరాన్ ఖేసంలగ్నాన్ పరస్పరమ్ ॥
పులస్త్యుడు
తమ ప్రభువు మాటలు విని దైత్యదానవులందరు రసాతలము నుండి బయలు వెడలి మహా సంరంభముతో నైమిషారణ్యమును చేరి సంతోషముతో స్నానములు గావించిరి. తర్వాత దైత్యరాజు ప్రహ్లాదుడు మృగయావినోదము కొరకై అరణ్యములో తిరుగసాగెను. అట్లు తిరుగుచు దానిలో నిర్మలోదకయగు సరస్వతీ నదిని దర్శించెను. ఆ ప్రక్కనే బాణములతో సందులేకుండ వేధింపబడిన గొప్ప శాఖలు గల ఒక సాల వృక్షాన్ని చూచెను. ఆ బాణములు పరస్పర మొకదాని ముఖమున కొకటి అంటుకొని యుండెను.
44 - తతస్తానద్భుతాకారాన్ బాణాన్ నాగోపవీతకాన్ ।
దృష్ట్వా-తులంతదాచక్రే క్రోధందైత్యేశ్వరఃకిల ॥
45 - సదదర్శతతో-దూరా త్కృష్ణాజినధరౌమునీ ।
సమున్నతజటాబారౌ తపస్యాసక్తమానసౌ ॥
46 - తయోశ్చపార్శ్వయోర్దివ్యే దనుషీలక్షణాన్వితే ।
శార్ జ్ఞమాజగవంచైవ అక్షయ్యౌచ మహేషుదీ ॥
47 - తౌదృష్ట్వా-మన్యతతదా దాంబికావితిదానవః ।
తతః ప్రోవాచవచనం తావుభౌపురుషోత్తమౌ ॥
అద్భుతాకారాలతో నాగములచే చుట్టబడిన ఆ బాణముల చూడగనే ప్రహ్లాదునకు చాలా కోపము కలిగెను. అక్కడకు దూరంగా అతడు నల్లని లేడి చర్మాలు దరించి దీర్ఘజటలతో నొప్పియున్న ఇరువురు తపస్వులను చూచెను. వారల ప్రక్క చక్కని లక్షణములతో నొప్పియున్న శార్జ్గము అజగవమనే రెండు దివ్య దనుస్సులను పెద్దవగు అక్షయ తూణీరములను కనుగొనెను. ఆ విధంగా కనుపించిన వారలను చూచి దంభు (దొంగ సన్యాసు)లని ఎంచి ఆ పురుషోత్తములతో నిట్లనెను.
48 - కింభవద్బ్యాంసమారబ్దం దంభందర్మవినాశనమ్ ।
క్వతపః క్వ జటాబారః క్వచేమౌ ప్రవరాయుధౌ ॥
49 - అథోవాచనరోదైత్యం కాతేచింతాదితీశ్వర ।
సామర్థ్యేసతియఃకుర్యాత్ తత్సంపద్యేతతస్యహి ॥
50 - అథోవాచదితీశస్తౌ కాశ క్తిర్యువయోరిహ ।
మయితిష్టతిదైత్యేంధ్యే ధర్మసేతుప్రవర్తకే ॥
51 - నరస్తంప్రత్యువాచాథ అవాఖ్యం శక్తిరూర్జితా ।
నకశ్చిచ్చక్నుయాద్ యోద్దుం నరనారాయణౌయుది ॥
“మీరు ధర్మ వినాశకరములయిన యిలాంటి దాంభిక కృత్యము లేల చేయుచున్నారు? మీ ఈతపస్సు లెక్కడ? జడలు కట్టిన వేషాలెక్కడ? ఈ దివ్యాస్త్ర శస్త్రాలెక్కడ? అందులకు నరుడిట్లు సమాధానము చెప్పెను. “ దైత్యేంద్రా! నీవెందులకు బాదపడెదవు? సమర్థుడైన వాడు ఏ పని చేసిన నదేవానికి శోభనూ గౌరవాన్ని కల్గిస్తుంది. అంత ప్రహ్లాదు డిట్లనెను : ‘ధర్మ సేతు స్థాపనకు కంకణం కట్టిన దైత్యరాజును నేనుండగా మీరేమి చేయగలరు? అందులకు నరుడు – మాకు కావలసినన్ని శక్తి సామర్థ్యాలున్నవి. నరనారాయణులమైన మాతో ఎవ్వరూ యుద్దము చేయలేరు.
52 - దైత్యేశ్వరః తతః క్రుద్దః ప్రతిజ్ఞామారురోహ చ ।
యథాకథంచిజ్జేష్యామి నరనారాయణౌరణే ॥
53 - ఇత్యేవముక్త్వా వచనంమహాత్మా దితీశ్వరః స్తాప్యబలం వనాంతే ।
వితత్యచాపం గుణమానికృష్య తలద్వనిం ఘోరతరం చకార ॥
54 - తతోనరస్త్వాజగవంహి చాప మానమ్యబాణాన్ సుబహూన్ శితాగ్రాన్ ।
ముమోచతానప్రతిమైః పృషత్కై శ్చిచ్చేదదైత్య స్తపనీయపుంఖైః ॥
55 - చిన్నాన్ సమీక్ష్యాథనరః వృషత్కాన్ దైత్యేశ్వరేణా ప్రతిమేనసంఖ్యే ।
క్రుద్దః సమానమ్య మహాధనుస్తతో ముమోచచాన్యాన్ వివిధాన్ వృషత్కాన్ ॥
56 - ఏకంనరోద్వౌ దితిజేశ్వరశ్చ త్రీన్ ధర్మ సూనుశ్చతురోదితీశః ।
నరస్తుబాణాన్ ప్రముమోచ పంచ షడ్ దైత్యనాథోనిశితాన్ పృషత్కాన్ ॥
57 - సప్తర్షిముఖ్యో ద్విచతుశ్చ దైత్యో నరస్తుషట్ త్రీణి చ దైత్యముఖ్యే ।
షట్ త్రీణిచైకంచ దితీశ్వరేణ ముక్తాని బాణానినరాయ విప్ర ॥
58 – ఏకంచషట్ పంచ నరేణముక్తా స్త్వష్టౌశరాః సప్తచ దానవేన ।
షట్ సప్తచాష్టౌ నవషణ్నరేణ ద్విసప్తతిం దైత్యపతిః ససర్జ ॥
ఆ మాటలకు క్రుద్దుడైన దైత్యేశ్వరుడిట్లనెను. సరియే నరనారాయణులను సంగ్రామంలో నిర్ణించితీరెదనని ప్రతినబూనెను. అంతట ఆదైత్యపతి తన సేవలను అరణ్యపు టెల్లల నిలిపివేసి తానొక్కడే వెళ్లి వారలను యుద్దమునకు రమ్మని ధనుష్టంకారముగావించెను. ఆ కఠోరరవం విని నరుడు తన అజగవచాపాన్ని ఎక్కుపెట్టి వాడియైన బాణాలను పెక్కింటిని శత్రువుపై వదలెను. దైత్యేశ్వరుడు వానినన్నింటిని తన బంగారు రెక్కలు గల బాణాలతో ఖండించివైచెను. తన బాణాలను దైత్యుడు ఖండించుట చూచి క్రుద్దుడైన నరుడు తన మహాధనువును ఎక్కుపెట్టి రకరకాల బాణాలు గుప్పించసాగెను. నరుడు వేసిన ఒక్కొక్క బాణానికి రెండేసి బాణాలతో దైత్యపతి బదులొసగెను. నరుడు మూడు బాణాలు వేయగా నతడు నాలుగు వేసెను. ఐదు వేయగా నారు తీవ్రశరాలను గుప్పించెను. ఋషీశ్వరుడు ఏడు బాణాలు వేయగా రాక్షసు డెనిమిది ప్రయోగించెను. నరుని తొమ్మిది బాణాలకు పదివారాచములతో బదులొసగెను. నరుడు పండ్రెండు వేయగా దైత్యుడు పదునైదు ప్రయోగించెను. తత్వాత నరుని ముప్పదియారు శరాలను డెబ్బది రెండు శరాలతో వమ్మొనర్చెను.
59 - శతంనరః త్రీణిశతానిదైత్యః షడ్ ధర్మపుత్రో దశదైత్యరాజః ।
తతో-ప్యసంఖ్యేయతరాన్ హిబాణాన్ ముమోచతుస్తౌ సుభ్రుశంహికోపాత్ ॥
60 - తతో నరో బాణగణైరసంఖ్యైరవాస్తరద్భూమిమథో దిశఃఖమ్ ।
సచాపిదైత్యప్రవరః పృషత్కై శ్చిచ్చేదవేగాత్ తపనీయపుంఖైః ॥
61 - తతః పతత్రిభిర్వీరౌ సుభ్రుశంనరదానవౌ ।
యుద్దేవరాస్త్రైర్యు ధ్యేతాం ఘోరరూవైః పరస్పరమ్ ॥
62 - తతస్తుదైత్యేనవరాస్త్రపానిణా చాపేనియుక్తంతుపితామహాస్త్రమ్ ।
మహేశ్వరాస్త్రం పురుషోత్తమేన సమంనమాహత్వనిపేతతుస్తౌ ॥
63 - బ్రహ్మ స్త్రేతు ప్రశమితే ప్రహ్లాదః క్రోధమూర్చితః ।
గదాం ప్రగృహ్య తరసా ప్రచస్కంద రథో త్తమాత్ ॥
64 - గదాపాణిం సమాయాంతం దైత్యం నారాయణస్తదా ।
దృష్ట్వా-థపృష్టతశ్చక్రే నరం యోద్దుమనాః స్వయం ॥
65 - తతో దితీశః సగదః సమాద్రవత్ సశార్ ఙ్గపాణిం తపసాంనిధానమ్ ।
ఖ్యాతంపురాణర్షి ముదారవిక్రమం నారాయణం నారద లోకపాలమ్ ॥
నరుడు నూరు బాణములు ప్రయోగింపగా దైత్యవల్లభుడు మున్నూరు నారాచముల వదలెను. అంతట ధర్మపుత్రుడు ఆరువందలు బాణములు వేయగా రాక్షసపతి వేయి నారాచముల గుప్పించెను. అనంతరం క్రోదొంమత్తులై వారు ఉభయులూ అసంఖ్యాకాలుగా బాణాలు పరస్పరం వర్షింపసాగిరి. అంతట నరుడు తన శరపరంపరలతో భూమ్యాకాశాలను దశదిశలను ముంచెత్తగా నిమేషకాలంలోనే ఆదైత్య వల్లభుడు స్వర్ణవక్షాలతో ప్రకాశించేతన బాణాలతో వానినన్నింటిని ముక్కలుగావించెను. ఈ విధంగా ఆ వీరులిరువురు మహాసాహాసంతో రకరకాలయిన శ్రేష్ఠ యుద్ద సాధనాలతో భయంకరమైన సంగ్రామంకావించిరి. అంతట మహాక్రోదంతో రాక్షసరాజు బ్రహ్మాస్త్రం సంధించగా పురుషోత్తముడగు నరుడు పాశుపతాన్ని ప్రయోగించెను. ఆ రెండు అమోఘాస్త్రాలు పరస్పరంరాడించుకొని క్రిందబడిపోయినవి. తన బ్రహ్మాస్త్రం విఫలమవడంతో కోపంతో మండిపడి ప్రహ్లాదుడు భయంకరమైన గధచేబూని రథము నుండి క్రిందకుదూకెను. గదాపాణియై నరునిపై బడనున్న దైత్యుని చూచి తాను యుద్దము చేయనెంచి నరుని వెనుకకు నెట్టివైచెను. అంతట నారాక్షసపతి గదాదండంతో, పరమతపోధనుడు, శార్జ్ఞపాణి, ఉదార విక్రముడు, లోకపాలకుడు, పురాణ మహర్షి అయిన నారాయణుని వెంబడించెను.
అధ్యాయము 7 complete
Summary of chapter 7 of the Vāmana Mahā Purana is as follows:
The sacred lore details the righteous life of Prahlāda, the foremost devotee of Bhagavān Vishṇu, who despite his asura lineage remains unshakeable in his devotion to Nārāyaṇa. When conflict arises between the daityas and devas over cosmic sovereignty, Prahlāda leads his forces into battle with immense valor, yet his heart remains entirely free from malice or worldly attachment. Engaging in fierce combat against the celestial army, Prahlāda demonstrates that true heroism lies in fulfilling one's duty while keeping the mind centered solely on the lotus feet of Vishṇu, earning the admiration of both devas and ṛshis alike.