విష్ణు మహా పురాణము
12 - ద్రువోపాఖ్యానము
సర్వము నది విని యారాచ బిడ్డడు ఆ ఋషులకు ప్రణామములు సేసి తాను కృతార్ధుడనైతి ననుకొనుచు నటనుండి మహా పుణ్యమైన యమునా తటమందలి మధు వనమున కేగెను. మధువను రాక్షసుండున్న వన మగుటచే నది మధువనంబన బ్రసిద్ధ మయ్యెన. మధుని కొడుకును లవణాసురునిం జంపి శత్రుఘ్నుడు మధురాపురిని నిర్మించిన తావదియే. దేవదేవుడు హరి మేధుసుడను నర్చామూర్తి సాన్నిధ్య మక్కడనే యున్నది. సర్వపాప హరమైన యా తీర్ధమందు ధ్రువుడు తప మాచారించెను. మరీచి ప్రముఖులైన మునులచే నుపదిష్ట మైనట్లు తన యందశేష దేవదేవుడు విష్ణు వున్నట్లు తలంచెను. వేరు తలుపు లేక ధ్యానించు నతనికి సర్వ భూతగాతుడైన విష్ణు భగవానుడు సర్వ భావగతుడై సర్వాంతర్యామియై గోచరించెను. సర్వాత్మకుండైన విష్ణువా యోగి మనస్సు నందున్నంతట సర్వభూత ధారిణియైన యీ దారుణి యా బరువు మోయ జాలనిదయ్యె. ఎడమ పాదము బొటన వ్రేలు నొత్తి నిలువబడి నంత నిమ్మేదిని పర్వతములతో గూడ గంపించెను.
నదీనద సముద్రములు సంక్షోభ మందినవి. ఓ మహామునీ! ఆ సంక్షోభముచే నమరులు మిగుల క్షోభమందిరి. అప్పుడు యామాఖ్య దేవతలు వ్యాకులురై యింద్రునితో నాలోచించి యాబాలుని ధ్యాన భంగము గావించిరి. ఆందోళించి కూష్మాండ దేవత లింద్రునితో బలు రూపులు దాల్చి యా పాపని సమాధి భంగము సేయ నారంభించిరి. ఆతని తల్లి సునీతి మాయా మయియై వచ్చి యాతని యెదుట కొడుకా! యని జాలిగ బిల్చి కన్నీరుగార నెదుట నిలువడి నట్లయ్యె. నాయనా! పెక్కు విధముల ముచ్చట పడి నిన్ను గంటిని. ఈ శరీర ఘాతకమైన ఈ దారుణ మయిన నిర్భందము నుండి మరలుము. దీననై యనాధనై యొంటిగత్తెనైన నన్నీవు సవితి మాటలచే వదలదగదు. దిక్కు లేని నాకీవే దిక్కు. ఇదేండ్లు యీడు వాడవు నీవేడ? ఈ దారుణ తపమ్మేడ? ఫలము లేని యీ నిర్భందము నుండి యీ కష్టము నుండి నీ మనస్సు ద్రిప్పుకొనుము. ఇది నీకాటలకు కాలము. అవ్వల నధ్యయ నమునకు అవ్వల సకల భోగములకు గాలము. ఆ మీద తపస్సు సేయదగును. ఆటలాడు కొనవలసిన తఱి నీవు తపస్సును గావించి యాత్మ వినాశము గావించుకొన గోరెదవిదేమి? నాకు బ్రీతి గూర్చుట పరమ ధర్మము. వయస్సు తదను గుణమై యవస్థ తదను గుణ మగు క్రియ ఈ క్రమమును ననుసరింపుము. ఈ యధర్మము నుండి మరలుము. నన్న నుసరించుము. అర్హతకును ఈడునకును మించిన ధర్మము సేయుట యధర్మమే యని యామె యభిప్రాయము. వత్సా! నీవీ తపస్సు చాలింపనేని నేనును నీవు చూచుచుండ బ్రాణములు వాసెదను.
అని ఇట్లు కన్నుల నీరు గ్రక్కుకొనుచు పలవించు నమ్మనాతడు విష్ణువు నందు నిలిచిన మనసు గలవాడగుటచే జూడ డయ్యెను (పరధ్యాన మందుండె నన్నమాట). అంత నామె వత్సా! వత్సా! అల్లదె ఈ భయంకరాటవి నాయుధము లంగొని ఘోరమైన రాక్షస్సులు మీద బడుచున్నవి. పారిపొమ్మని యామె యతనుంది తొలగి పోయెను. వెంటనే రక్షస్సు లెదుట నిల్చినవి ఆయుధము లెత్తి జ్వాలా మాలాకులము లైన ముఖములతో భయంకరముగ నఱచుచు రాజ సుతనెదుట గిరగిర దిప్పి ప్రజ్వలించు నస్త్రములను వదలినవి. మంటలు గ్రమ్ము నోళుల నక్కలార్చినవి. చంపుడు చంపుడు వీనిని బట్టి చీల్చుడు చీల్చుడు తినుడు తినుడు యన్నిశాచరు లార్చినవి మఱియు నా నిశాచరులు సింహము లట్లొంటెలట్లు మొసళ్ళట్టి పలు మొగముల గొని యా రాచ బిడ్డని జడిపింప నర్చిరి. ఆ రక్కసులు వాండ్ర యా పెడబొబ్బలు అయాయుధము లేవియు గోవిందు నందు డెంద మత్తికొన్న యా బాలుని కంట బడవయ్యెను. రాజపుత్రు డేకాగ్రచిత్తుడై లోనున్న విష్ణునే చూచెంగాని మరి యొండెట్లునుం జూడడయ్యె. ఇట్లు మాయలెల్ల మాటుమాయ మైనంత సురలు మరియాతడు తమ్మింకను బరిభవించునని శంకించి యతని తపస్సు వేడిమికి దపించి యట నిలువక యందరుం గలసి జగత్కారణుని ఆది మధ్యాంతము లేని వానిని శరణ్యుని హరిని శరణందిరి. మఱియు నా స్వామి నిట్లు స్తుతించిరి.
దేవదేవ! జగత్ప్రభూ! పరేశ! పురుషోత్తమ! ధ్రువుని తాపమ్మున నుడిక నిన్ను శరణంద వచ్చితిమి. దినదిన ప్రవర్ధమాను డగు చంద్రుడట్లీ ధ్రువుడు రేయిం బవళ్ళు నీ ప్రసాదమున బెంపొందు చున్నాడు. జనార్ధనా! ఔత్తానపాది తపముచే మేమిట్లు జడిసి పోయి నిన్ను శరణు జొచ్చితిమి. వానిని తపము నుండి మరల్పుము. అతడు ఇంద్రత్వమునే కోరునో సూర్యత్వమునే కోరు చున్నాడో యెరుంగము. కుబేరుని వరుణుని సోముని యే పదవులం డాతని కభిలాషయో! కావున మమ్ము ననుగ్రహింపుము. మా హృదయ మందు గ్రుచ్చికొన్న శల్యము (బాధను) దీసి వేయుము.
వీడు ఇంద్రత్వము గాదు, సూర్యత్వమునూ గాదు. వరుణ కుబేరాదు లగుట నుంగాదు ఇహదేమి కోరిన నదియెల్ల బొనరించెద. ఓ వేల్పులారా! మీ యిచ్చ వచ్చినట్లు మీ తావునకు దిగులు విడచి చనుడు. నేనీ బాలుని తపస్సు నందంటిన మనసు మరలింతును. అని హరిచే దెలుపబడి త్రిదషులు స్వామికి బ్రణతులై ఇంద్రాదులు తమ సదనముల కరిగిరి. సర్వాత్మకుడు భగవంతుడు ధ్రువుడు తన్మయుండగుటకు సంతుష్టుడై నలు చేతులం గొని చని ధ్రువునితో నిట్లనియె.
ఔత్తానపాదీ! నీకు భద్రమగు గాక. నీ తపమ్మునకు సంతోషించితిని. వరదుడనై యేతెంచితిని. ఓ సువ్రత! వరము వరింపుము. నీ చిత్తము బాహ్యవిషయ నిరపేక్షమై నా యందు సమాహిత మైనది గావున నీవలన నేను సంతుష్టుడ నైతిని. కావున పరమోత్తమ వరమర్ధింపుము.
అన దేవదేవుడు పలుకులు విని ధ్యాన దృష్టియైన బాలకుడు కనులు దెరచి యెదుట శంఖము, చక్రము, గదా, శార్ఙ్గము, వరద ముద్ర, కత్తియుం జేపట్టి కిరీటము దాల్చి యున్న యచ్యుతుని గాంచి తలతో నిలనంటెను. అనగా బ్రణతు డయ్యె నన్న మాట. తనువు గగుర్పొడువ తటాలున మిగుల జడుపుగొని దేవదేవుని స్తుతింప వలెనన తలపుగొని ధ్రువుడు ఏమందును? ఎవరు చెప్పిన స్తోత్రముచే నీయనను స్తుతించుట అని యట్టెట్టయిన మదితో నా దేవునే శరణొందెను.
భగవాన్! నా తపస్సుచే నీవు పరమానంద మందెదవేని నిన్నేను బొగడ గోరెదను అందు నాకు బ్రజ్ఞం దయ సేయుము.
వేదం తత్త్వ మెరిగిన వేధమున్నుగా దేవతలే దేవుని జాడ నెరుంగరు. అట్టి నిన్ను చంటి కుర్రను నేనెట్లు పొగడ గలను? ఈ నా మనస్సు నీ భక్తి యందాదరము గొన్నది. నిన్ను స్తుతింప గోరుచున్నది. అందు నాకు బ్రజ్ఞం దయ సేయుము.
అన విని గోవిందుడు కేలుమోడ్చి యెదుట నిలబడిన యయ్యుత్తానపాద తనయుని జగత్పతి శంఖము కొనతో (వేదాంత భాగములో ) దాకెను. అంతట ముఖము ప్రసన్నమై (తెలివి గొని) యాక్శనము నృప నందనుడు ప్రణతుడై భూతధాత నచ్యుతుని స్తుతించెను.
భూమి నీరు అగ్ని వాయువు ఖము(నింగి) మనస్సు బుద్ది భూతాది ఆదిప్రకృతియే వాని రూపమా దేవునిం గూర్చి వినతుడ నయ్యెదను. శుద్దుడు సూక్ష్ముడు సర్వవ్యాపి ప్రధానము కంటే బై పురుషుడు ఎవ్వని రూపమా పురుషునకు గుణ మయునకు నమస్కారము. ఆకాశాది భూతములకు శబ్దాది గుణములకు బుద్ది మొదలయిన వానికి ప్రధానమునకు పురుషునకు నెవ్వడు మీది వాడు (పరుడు) అట్టి బ్రహ్మమైన పరమాత్మను జగత్పతిని శుద్దుని నీ రూపున నున్న వానిని బరమేశ్వర! శరణందేదను. ఏ రూపము బృహత్వాత్ (అన్నిటి కంటే పెద్దది యగుట వలన) బృంహణత్వాత్ (అంతట నిండియున్న డగుట వలన) “బ్రహ్మము” అను సంజ్ఞ నందినదో అట్టి నీకు ఓ సర్వాత్మక! యోగిచింత్య! అవికారి! నమస్కారము.