వామన మహా పురాణము
అధ్యాయము 17
మంకణకుడెలా సిద్దుడయ్యాడు? ఆయన ఎవరి కుమారుడు? ఆ మహర్షి నృత్యం చేస్తుంటే శివుడేల నివారించాడు?
మంకణముని కశ్యప మహర్షి మానసపుత్రుడు. ఒకనాడాయన వల్కలాలతో స్నానంచేయనుద్యుక్తుడయ్యాడు. బ్రాహ్మణులారా! అప్పుడచటకు సుందరులు ప్రియదర్శనలు కొమలాంగులయిన రంభాది అప్సరసలు కూడ వచ్చి ఆయనతో బాటు స్నానం చేయసాగారు. వారలను చూచి మనస్సు చలించి ఆ ముని వీర్యం నీటిలో జారి పడగా నాతపస్వి దానినొక కలశంలో పట్టివేశాడు. కలశంలోని వీర్యం ఏడుభాగాలయి అందులో నుండి సప్తమరుద్గణాలు, వాయువేగ, వాయుబల, వాయుహా, వాయుమండల, వాయుజ్వాల, వాయురేత, వాయుచక్రులను మహావీర్యవంతులుద్భవించారు. ఆ ఋషికి పుట్టిన ఆ ఏడుగురు కుమారులు ఈ చరాచర జగత్తును ధరించియున్నారు. సిద్ధపురుషుడైన ఆ మంకణకుడు పూర్వమొకసారి కుశాగ్రలతో చేయికోసుకున్నట్లు ఆ వ్రణంలోనుండి శాకరసంస్రవించినట్లు విన్నాను. చేతినుండి కారుచున్న ఆశాకరరసాన్ని చూచి ఆయన ఆనందంతో నాట్యం చేయసాగాడు. ఆనాటోద్ధతికి స్థావరజంగమాలన్నీ నాట్యం చేయసాగాయి. ఆయన తేజస్సుకు మోహం చెంది జగత్తంతానాట్యం చేయడంతో బ్రహ్మాదిదేవతలు తపోధనులయిన ఋషులందరూ కలిసి మహాదేవుని దర్శించి యిలా ప్రార్థించారు. ప్రభూ! ఈ మునిని నృత్యం చేయకుండా నివారించండి. అంతట శివుడు హర్షోన్మత్తుడయిన మునిని చూచి దేవహితం కోసమై యిలా ప్రశ్నించాడు. ఓ మునిసత్తమా! ఓ బ్రాహ్మణోత్తమా! ధర్మపథాన నడచుచున్న నీకింతటి హర్షాతిరేకం కలుగుటకు కారణమేమిటో చెప్పవలయును.
భగవాన్! నాచేతినుండి కారుచున్న శాకరసాన్ని చూడటంలేదా? దానిని చూచియే ఆనందంతో గంతులు వేస్తున్నాను. ఆ మాటకు నవ్వి పరమేశ్వరిడిలా అన్నాడు. ఓ రాగమోహితుడవైన మునీ! ఇందులో నాకేమీ ఆశ్చర్యం కనిపించుటలేదు! ఆ మాట చెప్పి ఆ మహాతేజస్వియైన దేవదేవుడు తన వ్రేలి చివర భాగంతో బొటన వ్రేలిని ప్రహరించాడు. అంతట అందులోనుంచి తెల్లని మంచులాంటి భస్మం బయటకు వచ్చింది. అదిచూచి సిగ్గుపడి ఆ మంకణుడు పరమేశ్వరుని పాదాలమీద వ్రాలి యిలా ప్రార్థించాడు. ప్రభూ! శంకరా! నిన్ను మించిన దేవుడున్నాడని నేననుకోను. చరాచర జగత్తులో శూలపాణివగు నీవే శ్రేష్టుడవు. ఈ బ్రహ్మాదిదేవతలంతా నిన్నాశ్రయించి బ్రతుకుచున్నారు. ఓ అనఘా! దేవశ్రేణిలొ అగ్రస్థానం నీదే. ఈ జగత్తునంతను సృష్టించి నడపుతున్న వాడవు నీవే. నీ అనుగ్రహం వల్లనే దేవతలంతా ఎవరివల్లా ఎలాంటి భయం లేకుండా మనుగడ సాగిస్తున్నారు. ఈ విధంగా స్తుతించి ఆ ఋషి పరమేశ్వరుని పాదాలు పట్టుకొని యిలా అన్నాడు. భగవాన్! నీ దయవల్ల నా తపస్సు నశింపకుండుగాక . అలా అనుగ్రహించుము.
నీతో బాటు ఈ ఆశ్రమంలో నేనుకూడ ఎల్లప్పుడూ ఉంటాను. సప్తసారస్వత క్షేత్రంలో స్నానంచేసి నన్నర్చించిన వానికి యిహలోకంలోనూ పరలోకంలో కూడా లభించనిదేమీ ఉండదు. శివానుగ్రహంవల్ల అలాంటి అదృష్టవంతులు సర్వోన్నతపదం పొందుతారు. సారస్వత స్వర్గసౌఖ్యాలనుభావిస్తారు.
అధ్యాయము 17 complete
Summary of chapter 90 of the Vāmana Mahā Purana is as follows:
Maharshi Pulastya narrates the inspiring story of Sage Rushangu, an aged ascetic who felt his physical frame waning and desired to depart his body at a supreme pilgrimage site. Guided by divine intuition, Sage Rushangu traveled to Prithūdaka on the banks of Sarasvatī, where he entered deep meditation upon Bhagavān Nārāyaṇa and peacefully abandoned his mortal frame. His spiritual ascent demonstrated to all seekers that departing life at Prithūdaka guarantees immediate entrance into the celestial realm of Brahmaloka.