వామన మహా పురాణము
అధ్యాయము 66
భగవన్! మహాత్ముడగు వాసుదేవుడు బలిని బంధించిన గాధ విన్నాను అయితే యింకొక విషయం అడుగు తున్నా. దయ చేసి చెప్పండి. దేవేంద్రునకు త్రిష్టప రాజ్యం తిరిగి యిచ్చి అంతర్హితుడైన విష్ణుడు ఎక్కడకు వెళ్లాడు? సుతలానకి వెళ్లిన దైత్యపతి ఏమి చేశాడు? యిదంతా విపులంగా చెప్పండి.
నారదా! అంతర్ధాన మైన వెంటనే వామనుడు తన మరుగుజ్జు రూపం వదలి పెట్టి నిజ రూపం తో గరుడారూఢుడై దేవతల కావాసమైన బ్రహ్మ సదనానకి వెళ్లాడు. అవ్యయుడగు నా బ్రహ్మ వాసుదేవాగమనం చూచి లేచి ప్రేమతో ఎదురేగి ఆలింగనం చేసికొని లోనికి గొని వచ్చి విధ్యుక్తంగా పూజించి బహుకాలం తర్వాత వచ్చిన కారణ మేమని అడిగాడు. అందుల కాజగత్పతి దేవతలకు వారల క్రతు భాగా ల నిప్పించుటకై బలిని బంధించి మహత్కార్యం గావించా నని చెప్పగా, నా కమలాసనుడు సంతోషించి బలి బంధనమెలా గావించారో ఆ వివరాలు నాకు చూపి అనుగ్రహించండని ఆర్ధించాడు. అంతట నా గరుడధ్వజుడు సద్వ దేవతా మయ మైన ఆ విశ్వరూపాన్ని లఘు ప్రమాణం లో (చిన్నదిగా) బహ్మకు చూపించాడు. పదివేల యోజనాల పొడవు, వెడల్పు, ఎత్తుతో వ్యాపించి నిలచిన ఆ పుండరీ కాక్షుని చూచి విధాత భక్తి నమ్రుడై ప్రణమిల్లాడు. చాల సేపు అలా సాగిల పడి ఆహా ఆహాహా!!! అంటూ లేచి ఆ పద్మజుడు చేతులు జోడించుకుని ఆ మహాదేవుని యిలా స్తోత్రం చేశాడు.
ఓం (ప్రణవశబ్దస్వరూపివగునో) దేవాధి దేవా! వాసుదేవా ! ఏకశృంగ ! బహురూపా! వృషాకపీ ! సర్వస్రష్టా! సురాసుర శ్రేష్ఠా! సురాసుర నాశక! పీతాంబరధరా శ్రీనివాసా ! రాక్షసనిర్మాణ నాశకా ! అమితనిర్మాణకర్తా ! కపిలా ! మహా కపిలా! విష్వక్సేనా! నారాయణా! ధ్రువధ్వజా ! సత్యధ్వజా ! ఖడ్గ ధ్వజా ! తాళధ్వజా ! వైకుంఠా! పురుషోత్తమా ! వరేణ్యా ! విష్ణూ !అపరాజితా ! జయా ! జయంతా ! విజయా! కృతావర్తా! (పాలభాగాన రెండుసొట్టలు గలవాడా)మహాదేవా! ఆదిలేని వాడా! అంతరహితా! ఆదిమధ్యాంతరహితా! పురంజయా! ధనంజయా ! పవిత్రశ్రవణా ! పృశ్నిగర్భా (పృశ్నికడుపునపుట్టిన వాడా)కమలగర్భా! కమలాయతనేత్రా ! శ్రీపతి ! విష్ణుమూలా ! మూలాధివాసా ! ధర్మాధివాసా ! ధర్మవాసా ! ధర్మాధ్యక్షా! గదాపాణే ! లక్ష్మీధరా ! వేదధరా! వనమాలా ధరా ! ధరణీ ధరా ! పద్మనాభా ! విరించీ! ఆర్షిషేణా ! మహాసేనా ! సేనాధ్యక్షా ! బహుస్తుతా ! బహుకల్పా ! మహాకల్పా(బాగా అలంకృతుడైన వాడా) కల్పనాముఖా ! అనిరుద్దా! సర్వగ ! సర్వాత్మా! ద్వాదశ ! సూర్యాత్మకా ! చంద్రరూపా! కాలరూపా ! వ్యోమాత్మకా ! జీవరూపా! రసాత్మకా ! పరమాత్మా! సనాతనా ! ముంజకేశా ! హరికేశా ! గుడాకేశా (నిద్రను జయించినవాడా) కేశవా (కేశములు గలవాడా) నీలా! సూక్ష్మా ! స్థూలా ! పీతా (పసుపురంగు) రక్తా! శ్వేతా! శ్వేతద్వీపాధివాసా! రక్తాంబరప్రియా! ప్రీతికరా! ప్రీతివాసా! ప్రీతియే నివాసమైనవాడా) ! హంసా! నీలవాసా! (నీలవస్త్రధరా) ! సీరధ్వజా (నాగలి పతాకగా కలవాడా)! సర్వలోకాధివాసా ! కుశేశయా ! అధోక్షజా (దిగువ అంగాన్నుంచి పుట్టిన వాడా) గోవిందా (యింద్రియాలకు ఆనందం యిచ్చువాడా) జనార్దనా! జనుల నుమర్దించువాడా ! మధుసూదనా ! వామనా నీకు నమస్సులు! నీవు వేయి తలలు గలవాడవు. వేయి కన్నుల స్వామివి. వేయి పాదాలు గల ప్రభువవు. తామర పుష్పానివి. మహా పురుషుడవు. వేయి చేతుల దేవుడవు. వేయి రూపాల స్వామివి ! నిన్ను దేవతలు సహస్ర వదనుడ వని కీర్తిస్తారు. అట్టి నీకు ప్రణామాలు.
ఓం రూపా! నీకు నమస్కారము. విశ్వదేవేశా ! విశ్వస్రష్టా ! విశ్వాత్మకా ! విశ్వరూపా ! విశ్వసంభవా ! నీనుంచియే ఈ విశ్వం అవిర్భవించింది. బ్రాహ్మణులు నీ ముఖాన్నుంచి పుట్టారు. బాహువుల నుంచి క్షత్రియులు, ఉరువుల నుండి వైశ్యులు, చరణాల నుండి శూద్రులు ఉద్భవించారు. నీ నాభి నుండి అంతరిక్షం, నోటి నుండి యింద్రాగ్నులు, కన్నుల నుండి సూర్యుడు, మనస్సు నుంచి చంద్రుడు జన్మించారు. నీ ప్రసాదం వల్ల నేను కలిగాను. నీకోపం నుంచి త్రినేత్రుడు, ప్రాణాల నుండి మాతరిశ్వుడు, శిరస్సు నుండి దివి పుట్టినవి. చెవుల నుండి దిక్కులు, చరణాల నుండి ఈ భూమి కలిగాయి. ఓ స్వయంభూ ! చెవుల నుండి దిశలు, తేజస్సు నుండి నక్షత్ర గణం జనించాయి. సాకార నిరాకార వస్తు జాల మంతా నీ వల్ల ఉద్భవించినదే. కనుక నీవు విశ్వాత్మకుడవు. ఓం స్వరూపా! నీకు నమస్కారము. పుష్పాల హాసం నీవే. వికటాట్ట హసం నీవు. పరముడవు. ఓంకార రూపివి నీవు. వషట్కారం, స్వాహాకారం, వౌషట్కారం, స్వధాకారం, నీవే. వేద మయుడవు నీవు. తీర్ద మయుడవు (యజ్ఞం చేయు). యజమానుడవు. నీవు యజ్ఞం. నీవే సర్వం నడపునది. నీవే మఖ భోజివి. శుక్రం నీ వల్లనే కలుగును. భూమి, భువము, స్వర్గము, స్వర్ణము, గోవులు, అమృతము అన్నీయిచ్చునది నీవే. ప్రణవస్వరూపా ! బ్రహ్మకు మూల కారణం నీవు. బ్రహ్మ మయుడవు నీవు. నీవు యజ్ఞానివి. వేద కాముడవు. వేద్యుడవు. యజ్ఞ ధారకుడవు. మహా మత్స్య మూర్తివి. మహాసేనుడవు. మహా శిరుడవు. నరకేసరివి. హోతవు. హోమానికి లక్ష్యానివిహవ్యానివి. హూయమానుడవు. అశ్వమేధయజ్ఞానివి. పోత (పురోహితుడు) వు. పవిత్రం చేయువాడవు. పవిత్రుడవు. పూజ్యుడవు. దాతవు. చంపబడు వాడవు. హరింపబడువాడవు. హరించువాడవు నీవే. ప్రణవరూపా! నీవు నీతివి. నేతవు. ప్రధముడవు(అగ్య్ర) విశ్వ ధాముడవు. శుభాండుడవు. ధ్రువుడవు. అరణి వల్ల జనించిన(అగ్ని) వాడవు.
ఓ మహాత్మా! నీవు ధ్యాన స్వరూపివి, ద్యేయుడవు, తెలిసికో దగిన వాడవు, తెలివిని యజ్ఞం చేయువాడవు, దానానివి, భూమా వాచ్యుడవు (సమృద్దివి), చూడ దగిన వాడవు, బ్రహ్మవు, హోతవు, ఉద్గాత (యజ్ఞంలో సామగానం చేయు వాడు)వు, కదలే వారిలోని కదలికవు, జ్ఞానులలోని జ్ఞానానివి, యోగి జనులలో యోగానివి, మోక్షగాములకు లభించే మోక్షానివి, శ్రీమంతులలోని సంపదవు, గ్రహింప బడు వాడవు, రక్షకుడవు, పరముడవు, నీకు నమస్సులు. దేవా! సోమ సూర్యులు నీవు. (యజ్ఞ) దీక్ష దక్షిణలు నీవు. నీవు నరుడవు, త్రినేత్రుడవు, మహా నేత్రుడవు, ఆదిత్యులను, స్వజించు వాడవు, దేవోత్తముడవు, పవిత్రుడవు, శుక్రుడవు, శ్రావణ భాద్రపద మాసములు నీవు. ఆశ్వయుజము, పుష్యం, మాఘం, ఫాల్గుణం, ఛైత్రం, వైశాఖ, మాసముల, రూపాన విరాజిల్లే కాలానివి. సంక్రమణానివి. విక్రమం, పరాక్రమానివి. అశ్వగ్రీవుడవు, మహామేధం (యజ్ఞం) నీవే. నీవు మంగళ కరుడవు. హరీశ్వరుడవు, శంభుడవు, బ్రహ్మేశ్వరుడవు, సూర్యుడవు (మిత్రావరుణుడు), వసిష్ఠుడవు, ముందటి వంశ రూపివి, సకల భూత గణానికి ఆదివి, మహా భూతానివి, మహాత్కార్యాలు చేయు వాడవు, కర్తవు, సర్వ పాప విమోచకుడవగు త్రివిక్రమ దేవుడవు, ప్రణవరూపా నీకు నమస్సులు !!!
ఓ నారదా ! పద్మభవు డీవిధం గా స్తుతించిన మీదట పరమాద్భుత కర్ము డగు విష్ణుడు ప్రసన్నుడై పితామహునితో వరము కోరుకోమన్నాడు. అందుల కా బ్రహ్మ ప్రీతి యుతుడై ఓ విభో ! ఇప్పుడు నాకు చూపిన ఈ పుణ్యావహమైన రూపం తో నా భవనంలో సదా నివసింపు మని ప్రార్ధించాడు. అంత నా దేవశ్రేష్ఠు డగు ముర మధనుడు తధాస్తని అదే వామన రూపం తో స్వయంభువుడగు బ్రహ్మగా వించు పూజ లందుకుంటూ విరించి గృహంలో ఉండి పోయాడు. అచట అప్సరో మణులు గుంపులు గట్టి నాట్యాలు చేస్తుంటారు. దేవ గాయకులు మధుర గీతాలు పాడు తుంటారు. విద్యాధరులు వివిధా లయిన మంగళ వాద్యాలు మ్రోగిస్తుంటారు. దేవ దానవ సిద్దులు గుములు గట్టి ప్రభువును స్త్రోత్రం చేస్తూంటారు. ఆ విధంగా పరమేశ్వరుని ఆరాధించి సురాధిపతి యగు పితామహుడు కల్మష రహితు డయ్యాడు. స్వర్గంలో సహస్ర యోజన పరిమితమైన వామనుడుగా విష్ణుడు ఆవిర్భవించ గా యింద్రుడు కూడా విరించి చేసినట్లా మురహరునకు దేవ సంఘ హితార్థం సకలోపచార పూజలు చేశాడు. ఓ నారదా ! ఈ విధంగా దేవ కార్యం సిద్దింప జేయుటకు మహాత్ముడగు వాసుదేవు డొనర్చిన అద్భుత కర్మను నీకు తెలియ చెప్పినాను. ఇక రసాతలానకి వెళ్లిన దాతలలో శ్రేష్ఠు డగు దైత్యేశ్వరుడు చేసిన కార్య వివరణ వినుము.
అధ్యాయము 66 Complete
Summary of chapter 70 of the Vāmana Mahā Purana is as follows:
Following His birth ceremonies, Vāmana Prabhu instructs Mother Aditi and Maharshi Kaśyapa on the divine structure of His cosmic abodes, detailing the spiritual realms of Swarga, Sutala, and transcendental Vaikuṇṭha. He explains how each realm is governed by specific divine laws and how His supreme energy pervades all fourteen worlds simultaneously. Revealing that His upcoming interaction with King Bali is designed to bestow ultimate grace upon the demon king while restoring the devas, Vāmana Prabhu sets forth toward the sacrificial grounds on the banks of the Narmadā river.