206 - Grammar

Suta said-

1.10. Now I Shall give the readymade examples in accordance with the Samhitas

Vipra+Agram                    =                     Vipragram

Sa+Agata                            =                     Sagata

Vi+Idam                             =                     Vidam

Su+Uttamam                    =                     Suttamam

Pitru+Rushabha  =                     Pitrurushabha

Langala+Isha                    =                     Langalisha

Manas+Isha                      =                     Manisha

Ganga+Udakam  =                     Gangodakam

Tava+Lakara                     =                     Tavalkara

Runa+Runa                       =                     Runarna

Pra +Runa              =                     Prarna

Shita+Arta             =                     Shitarta

Sa+Aindri               =                     Saindri

Sa+Ukara               =                     Sokara

Vadhu+Asana                   =                     Vadhvasana

Pitru+Artha                       =                     Pitrartha

L+Anubandha                  =                     Lanubandha

Ne+E                                    =                     Naye

Je+Et                                    =                     Jayet

Nai+Aka                              =                     Nayaka

Lo+Ana                               =                     Lavana

Gau+Ah                               =                     Gavah

Te+Ete                                 =                     Ta Ete

Te+Ishvarah                      =                     Ta Ishvarah

Devi+Gruha                      =                     Devigruha

Atho+Atra              =                     Atho Atra

A+Avehi                              =                     A Avehi

Patu+Imau                        =                     Patu Imau

Ami+Ashvah                     =                     Ami Ashvah

Shat+Asya              =                     Shadasya

Tat+Na                                =                     Tanna

Vac+s                                   =                     Vak 

Shat+Dalani                      =                     Shaddalani

Tat+Caret               =                     Taccaret

Tat+Lunati                        =                     Tallunati

Tat+Jalam             =                     Tajjalam

Tat+Shmashanaka         =                     Tacchmashanaka

Sugan+Atra                       =                     Sugannatra

Pachan+Atra                     =                     Pachannatra

Bhavan+Chadayati         =                     Bhavamscchadayati

Bhavan+Jhanatkara =              Bhavanjhanatkara

Bhavan+Tarati     =                     Bhavamstarati

Sam+Smrutam    =                     Samsmrutam

Bhavan+Likhati   =                     Bhavallikhati

Tam+Chakre                     =                     Tanchakre

Bhavan+Shete                  =                     Bhavanshete

Api+Ami                             =                     Apyami

Ami+Idrusham    =                     Amidrusham

Bhavan+Dinam   =                     Bhavandinam

Tvam+Tarasi                    =                     Tvantarasi

Tvam+Karoshi     =                     Tvankaroshi

Sat+Archanam     =                     Sadarchanam

Kah+Caret             =                     Kashcharet

Kah+Takarena     =                     Kashtakarena

Kah+Kuryat                       =                     Kahkuryat

Kah+Phale sthitah          =                     Kahphalesthitah

Kah+Shete             =                     Kashshete

Kah+Shandah                   =                     Kashshandah

Kah+Arthah                      =                     Korthah

Kah+Yati gauravam =               Koyatigauravam

Kah+Iha+Atra                  =                     Ka Ihatra

Kah+Eva                             =                     Ka Eva

Ahuh+Devah                     =                     Ahurdevah

Devah+Ahuh                    =                     Deva Ahuh

Ahuh+Cha              =                     Ahushcha

Bhos+Vraja                       =                     Bho Vraja

Svapuh+Vishnuh+         =                     Svapurvishnurvrajati 

vrajati

Goh+Pati                =                     Goshpati

Dhush+pati                       =                     Dhushpati

Eshah+Vrajet                   =                     Esha Vrajet 

Sah+Syat                             =                    Sa Syat

Sah+Cha                             =                     Sa Cha

Kuti+Chaya                       =                     Kuticchaya

Tatha+Chaya                    =                     Tathacchaya

Other Sandhis are to be understood similarly. 

11-26. Compounds are six in number.

Saddvija-A good brahmin (Karmadharaya)

Trivedi-A group of three platforms (Dvigu)

Tatkruta, Tadartham                 )

Vrukabhiti; Jnanadaksha        )          Tatpurusha

Tatvajne                                                      )

Yashodhana                                                           Bahuvrihi

 Adhistri, Yathoktam                             Avyayibhava Devarshimanavah                                           Dvandva 

Pandava, Shaiva, Brahmyam, Brahmata. These are examples of Taddhitas. Deva, Agni, Sakhi, Pati, Amshu, Kroshtru, (Kroshtu), Svayambhu, Pitru, Nru, Prashastru-All these are Masculine. The Halantas (Consonant ending) Asruk, Kshmabhrut, Kravyat, Mrugavidh, Rajan, yuvan, Pathin, Pushan, Bramhahan, Ahan, Vid, Vedhas, Ushanas, Anadvah, Madhulit Kashthataksh are also masculine. Vana, Vari, Asthi, Vastu, Jagat, Saman, Ahan, Karman, Sarpis and Tejas are neuter. 

Jaya, Nadi, Lakshmi, Shri, Stri, Bhu, Vadhu, Bhru, Punarbhu, Dhenu, Svasru, Matru, Chamu- These are feminine. Similarly, Vak, Srak, Dik, Krudh, Yuvati, Kakup, Dyau, Upavrut, Sumanah, Ushnik are also faminine. Qualities can be used in any gender according to the substantives Shukla, Kilala, Shucih Gramani, Sudhih.

Bahu, Kamalabhuh, Kartru, Svamatru, Svanauh, Satya--all these are Masculine. Dirghapat-mesculine.

The Sarvanamans (Pronouns) are Sarva, Vishva, Ubhaya, Ubha, Anya Anyatara (suffixes Datara, Datama), Purva, Apara, Adhara, Yavat, Kim, Yushmat, Asmat-- These are Alingas and used in all genders. Shrunoti, Juhoti, Jahati, Dadhiti, Dipyati, Stuyati, Putriyati, Dhanayati, Trutyati, Mriyate, Chichishati, Ninishati. These are examples of verbs. 

The special declensional forms of Sarva are Sarve, Sarvasmai, Sarvasmat, Sarvatah Sarvesham, Sarvasmin. Similarly, Vishva is to be declined. In Purva, alternative forms Purvasmat, Purvat; Purve, Purvah; Purvasmin, Purve are to be noted. 

27. The readymade examples of subantas and tinantas are simply noted only in a few cases. Katyayana has mentioned everything in detail after hearing the same from Kumara.