Read Bhavishya Maha Purāṇa in Telugu Online
This page contains the Telugu Table of Contents for the Bhavishya Mahā Purāṇa. For the English Table of Contents, please see Read Bhavishya Mahā Purāṇa. For Hindi Table of Contents, please refer to Read Bhavishya Mahā Purāṇa in Hindi. For general information about the complete Purāṇa, see Bhavishya Mahā Purāṇa.
భవిష్య పురాణము – రూపకల్పన మరియు నిర్మాణం
సకల అష్టాదశ మహాపురాణాలలో అత్యంత విలక్షణమైనదిగా, సమకాలీన ధర్మ వ్యవస్థకు మరియు భావి కాలచక్రానికి అద్దం పట్టే దివ్య గ్రంథంగా భవిష్య మహాపురాణము అలరారుతోంది. ఈ పవిత్ర పురాణము ముఖ్యంగా నాలుగు ప్రధాన పర్వములుగా విభజించబడింది — బ్రహ్మ పర్వము, మధ్యమ పర్వము, ప్రతిసర్గ పర్వము మరియు ఉత్తర పర్వము. బ్రహ్మ పర్వంలో సృష్టి పరిణామం, షోడశ సంస్కారాలు, వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు మరియు ప్రత్యక్ష దైవమైన శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామి ఆరాధనా విధానాలు, సాంబాసురుని దివ్య చరిత్ర, సూర్య వ్రతాలు మరియు సౌరధర్మం వివరంగా కీర్తించబడ్డాయి. మధ్యమ పర్వంలో మంత్ర-తంత్ర సాధనలు, యంత్ర నిర్మాణం, వాస్తు శాస్త్రము, గ్రహశాంతి మరియు దేవతా విగ్రహ ప్రతిష్ఠాపన విధివిధానాలు విస్తృతంగా చెప్పబడ్డాయి. ప్రతిసర్గ పర్వంలో భవిష్యత్తులో రాబోయే యుగ పరిణామాలు, రాజవంశాలు, మ్లేచ్ఛ పాలకుల రాక, కలియుగంలో ధర్మాన్ని రక్షించడానికి ఆవిర్భవించే జగద్గురువుల అవతారాలు మరియు అంత్యంలో భగవాన్ కల్కి అవతార వైభవం అద్భుతంగా ప్రవచించబడ్డాయి. ఉత్తర పర్వంలో వివిధ రకాల తిథి వ్రతాలు, వార వ్రతాలు, షోడశ మహాదానాలు మరియు సదాచార మహిమ వర్ణించబడ్డాయి. ఈ పవిత్ర పురాణం మానవాళికి త్రికాల దృష్టిని ప్రసాదిస్తూ భగవద్భక్తి మరియు సత్య మార్గంలో నడిపించే ఆధ్యాత్మిక దివ్య దిక్సూచి.
భవిష్య పురాణము – ప్రధాన సిద్ధాంతాలు మరియు ఇతివృత్తాలు
భవిష్య పురాణం యొక్క మూల తత్త్వము ప్రత్యక్ష దైవమైన సూర్యనారాయణుని ఉపాసన, వర్ణాశ్రమ ధర్మ పరిపాలన మరియు కలియుగంలో నిష్కామ భక్తి ద్వారా ధర్మ పరిరక్షణపై ఆధారపడి ఉంది. ఈ గ్రంథంలో సమస్త లోకాలకు ప్రాణదాతయైన భాస్కరుని నమస్కారములు, అర్ఘ్యప్రదానము మరియు ఉపాసన ద్వారా జీవునికి ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యము మరియు పరమ ముక్తి లభిస్తాయని ప్రతిపాదించబడింది. దీనితో పాటు, కాలచక్రంలో ఎన్ని పరిణామాలు వచ్చినా, రాజవంశాలు మారినా సత్యము మరియు భక్తి మార్గమే శాశ్వతమైనవని ఈ పురాణం నిరూపిస్తుంది. శ్రీ సత్యనారాయణ వ్రతకథలు, అష్టాంగ యోగము, సదాచారము, దాన మహత్యము మరియు హరినామ సంకీర్తనల దివ్య సమన్వయం ఈ పురాణంలో ఆవిష్కరించబడింది. కలియుగ అంధకారంలో కేవలం భగవన్నామాన్ని స్మరించడం, పుణ్యకార్యాలు ఆచరించడం మరియు సదాచారంతో జీవించడమే మానవునికి అక్షయమైన ముక్తిని ప్రసాదించే ఏకైక మార్గమని ఈ పురాణం పరమ పవిత్రంగా ఉపదేశిస్తుంది.
Read Bhavishya Mahā Purāṇa Online in Telugu
బ్రహ్మ పర్వము
అధ్యాయము 1 — సంప్రదాయం, వంశావళి మరియు పంచపర్వ నిర్మాణం
నైమిషారణ్య పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రంలో శౌనకాది మహర్షులు సత్రయాగం చేస్తుండగా, రాజా శతానీకుని సభలో సుమంత్రు మహర్షి వ్యాసభగవానుని అనుగ్రహంతో భవిష్య పురాణాన్ని ప్రవచించడం ప్రారంభించాడు. ఈ అధ్యాయంలో భవిష్య పురాణ పరిమాణము, ఈ గ్రంథం యొక్క పంచపర్వ నిర్మాణం, బ్రహ్మాండ ఉత్పత్తి, బ్రహ్మదేవుని నలుగు ముఖాల నుండి నాలుగు వేదాల ఆవిర్భావము మరియు వర్ణాశ్రమ ధర్మాల పునాదులు వివరంగా వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 2 — గర్భాధానం నుండి ఉపనయనం వరకు: ప్రథమ సంస్కారాలు
మానవ జీవితాన్ని ఆధ్యాత్మికంగా పవిత్రీకరించే షోడశ సంస్కారాల క్రమంలో గర్భాధానం నుండి ఉపనయనం వరకు గల సంస్కారముల శాస్త్రీయ విధానం తెలపబడింది. పుంసవన, సీమంతోన్నయన, జాతకర్మ, నామకరణ, నిష్క్రమణ, అన్నప్రాశన, చూడాకరణ మరియు కర్ణవేధ సంస్కారాల సమయములు, మంత్రములు మరియు వర్ణానుసార నియమాలు భక్తిపూర్వకంగా వివరించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 3 — వివాహ సంస్కారము: ఎనిమిది రకాల వివాహాలు
పాణిగ్రహణ సంస్కారంలో భాగమైన బ్రాహ్మ, దైవ, ఆర్ష, ప్రాజాపత్య, ఆసుర, గాంధర్వ, రాక్షస మరియు పైశాచ అనే ఎనిమిది రకాల వివాహ పద్ధతులు వివరించబడ్డాయి. వీటి శుభాశుభ పరిణామాలు మరియు ఈ వివాహాల ద్వారా ఉద్భవించే సంతానం యొక్క ధార్మిక లక్షణాలు ఇక్కడ నిరూపించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 4 — బ్రహ్మచారి ధర్మము, ఓంకారము, గాయత్రి మరియు గురుశిష్య సంబంధం
బ్రహ్మచర్య ఆశ్రమ నియమాలు, ఓంకార మహత్యం మరియు సర్వపాపహరమైన గాయత్రీ మహామంత్ర విశిష్టత కీర్తించబడ్డాయి. గురుశిష్యుల మధ్య గల పవిత్ర బంధాన్ని వివరిస్తూ, ఆంగిరసుని కథనం ద్వారా తల్లిదండ్రులను, గురువును దైవసమానులుగా భావించి సేవించడమే ప్రథమ ధర్మమని బోధించబడింది.
అధ్యాయము 5 — యజ్ఞోపవీత సంస్కారము మరియు సంస్కార చక్ర పూర్factory
ద్విజత్వ ప్రాప్తికి మూలమైన యజ్ఞోపవీత ధారణ విధానం వర్ణించబడింది. పూర్వ అధ్యాయాలలో చెప్పబడిన సంస్కార వ్యవస్థను పూర్తి చేస్తూ, పవిత్రమైన సంస్కారాల ద్వారా రూపుదిద్దుకున్న మానవ జీవితమే భగవదనుగ్రహానికి అర్హత పొందుతుందని ఈ అధ్యాయం స్పష్టం చేస్తుంది.
అధ్యాయము 6 నుండి 10 — గృహస్థ ధర్మము: ధనార్జన, దినచర్య మరియు పంచమహాయజ్ఞాలు
గృహస్థాశ్రమ మహత్యము, ధర్మబద్ధమైన ధనార్జన మరియు గృహస్థుని పవిత్ర దినచర్య వర్ణించబడ్డాయి. బ్రహ్మయజ్ఞము, దేవయజ్ఞము, పితృయజ్ఞము, భూతయజ్ఞము మరియు मनुष्यయజ్ఞము అనే పంచమహాయజ్ఞాలను ప్రతినిత్యం ఆచరించే గృహస్థు సమస్త యజ్ఞఫలాలను పొందుతాడని వివరించబడింది.
అధ్యాయము 11 నుండి 15 — పతివ్రతా ధర్మము: సమర్పణ భావం గల గృహిణి విధులు
గృహస్థ జీవితంలో అత్యంత పవిత్రమైన పతివ్రతా ధర్మ మహిమ కీర్తించబడింది. కుటుంబ ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి మూలస్తంభమైన పతివ్రత విధులు, సదాచారము మరియు వ్రత నియమాలు తెలపబడ్డాయి; భర్తను, కుటుంబాన్ని ధర్మబద్ధంగా సేవించే సాధ్వియే గృహంలో అత్యున్నత తపస్వినిగా గౌరవించబడింది.
అధ్యాయము 16 — వ్రత చక్ర ప్రారంభం: ప్రతిపద వ్రతము
తిథుల ఆధారంగా సాగే భవిష్య పురాణ దివ్య వ్రత చక్రం ప్రతిపద తిథితో ప్రారంభమవుతుంది. ప్రతిపద తిథికి అధిపతియైన దేవత, వ్రత విధానము, ఉపవాస నియమాలు, దానధర్మాలు మరియు తిథికి సంబంధించిన పవిత్ర కథనం వివరించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 17 — ద్వితీయా వ్రత విధానము
ద్వితీయా తిథి వ్రత పూజాక్రమము, అధిష్టాన దేవత స్తుతి, నియమాలు మరియు ఈ తిథి విశిష్టతను తెలిపే దివ్య కథనం మధురంగా వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 18 — తృతీయ వ్రతము మరియు తీజ్ పండుగ మహత్యము
తృతీయ తిథి వ్రతాలు మరియు స్త్రీలు ఆచరించే పవిత్రమైన తీజ్ ఉత్సవాల విధానం ఇక్కడ తెలపబడింది. దీర్ఘసుమంగళీ ప్రాప్తి, వైవాహిక సౌఖ్యం మరియు కుటుంబ క్షేమం కొరకు ఈ వ్రతం యొక్క ఆవిర్భావ కథనం వర్ణించబడింది.
అధ్యాయము 19 — చతుర్థీ వ్రతము: చ్యవన, సుకన్య మరియు అశ్వినికుమారుల కథ
చతుర్థీ తిథి వ్రతంతో పాటు చ్యవన మహర్షి, సుకన్యల అమర చరిత్ర వివరించబడింది. సుకన్య నిశ్చల పతివ్రతా ధర్మం మరియు చ్యవనుడు అశ్వినికుమారులకు యజ్ఞభాగం కల్పించిన వృత్తాంతం ద్వారా చతుర్థీ వ్రత దివ్య ప్రభావాన్ని వెల్లడించారు.
అధ్యాయము 20 నుండి 25 — పంచమి మరియు షష్ఠీ వ్రత మహత్యము
పంచమి తిథిలో నాగపంచమి మరియు సర్పదేవతల పూజ, షష్ఠీ తిథిలో సుబ్రహ్మణ్యస్వామి ఆరాధన మరియు సంతాన రక్షా వ్రతాల కథనాలు చెప్పబడ్డాయి. ఈ తిథుల అధిష్టాన దేవతల ఆవిర్భావము మరియు వ్రతఫలాలు వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 26 నుండి 71 — సప్తమీ వ్రతము: సూర్య వ్రత చక్ర ప్రారంభము
బ్రహ్మ పర్వంలో అత్యంత మహత్తరమైన విభాగం ప్రారంభమవుతుంది. సప్తమీ తిథి శ్రీ సూర్యనారాయణ స్వామికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనదిగా చెప్పబడింది. సంవత్సరంలోని పన్నెండు మాసాల సప్తములు, ప్రత్యేక నక్షత్ర యోగాలలో ఆచరించే సూర్య వ్రతాలు, సూర్య స్తోత్రాలు మరియు భాస్కరుని కృప పొందిన భక్తుల కథనాలు వరుసగా వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 72 నుండి 73 — సాంభ సూర్య కథనం: దుర్వాస శాపము మరియు చంద్రభాగా తీర తపస్సు
శ్రీకృష్ణుని కుమారుడైన సాంబుడు దుర్వాస మహర్షి శాపం వల్ల కుష్టురోగగ్రస్తుడై, ఆ రోగం నుండి విముక్తి కోసం చంద్రభాగా నదీ తీరంలో పన్నెండు సంవత్సరాలు సూర్యభగవానుని ఘోరంగా తపస్సు చేశాడు. సూర్యదేవుడు ప్రత్యక్షమై సాంబుడికి రోగవిముక్తిని ప్రసాదించి దివ్య ఆరోగ్యాన్ని అనుగ్రహించాడు.
అధ్యాయము 74 నుండి 126 — మాస సూర్య వ్రత చక్రం
సప్తమీ తిథితో ముడిపడిన వివిధ మాసాల సూర్య వ్రతాల వివరాలు కొనసాగుతాయి. ప్రతి అధ్యాయంలో ఒక ప్రత్యేక వ్రత నామము, పూజా సంకల్పము, స్తోత్ర పఠనము, దాన మహత్యము మరియు భక్తి ప్రభావంతో రోగవిముక్తి, రాజ్యాధిపత్యము, ముక్తి ప్రాప్తి వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 127 నుండి 129 — సాంభ సూర్య కథనం: విశ్వకర్మ నిర్మిత సూర్య విగ్రహ ప్రాప్తి
రోగవిముక్తి పొందిన తరువాత సాంబుడికి సూర్యదేవుడు చంద్రభాగా నదిలో దాగి ఉన్న దివ్య విగ్రహాన్ని వెలికితీయమని ఆదేశించాడు. సాంబుడు నది తీరంలో దేవశిల్పి విశ్వకర్మ చేత సృష్టించబడిన అత్యంత తేజోమయ సూర్య విగ్రహాన్ని కనుగొన్నాడు.
అధ్యాయము 130 నుండి 132 — అయన, గ్రహణ మరియు ఖగోళ సూర్య వ్రతాలు
ఉత్తరాయణ, దక్షిణాయన సంక్రమణాలు, సూర్య గ్రహణము, చంద్ర గ్రహణము మరియు అరుదైన ఖగోళ యోగాలలో ఆచరించే శక్తివంతమైన సప్తమీ వ్రతాలు బోధించబడ్డాయి. ఈ పవిత్ర సమయాలలో ఆచరించే వ్రతాల వల్ల సమస్త పాపాలు భస్మమవుతాయి.
అధ్యాయము 133 — సాంభ సూర్య కథనం: మిత్రవన సూర్య ఆలయ ప్రతిష్ఠ
సూర్యభగవానుని ఆజ్ఞ మేరకు సాంబుడు సాంబపురంలో (మిత్రవనము) దివ్యమైన సూర్యాలయాన్ని నిర్మించి విశ్వకర్మ నిర్మిత విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు. పూజాధికాల కొరకు శాకద్వీపం నుండి మగ బ్రాహ్మణులను తీసుకువచ్చిన పవిత్ర చరిత్ర ఇక్కడ చెప్పబడింది.
అధ్యాయము 134 నుండి 150 — సప్తమీ వ్రత చక్ర సమాప్తి
వివిధ మాసాలలో, పండుగలలో ఆచరించే సూర్య వ్రతాల వర్ణనతో సౌర వ్రత చక్రం పూర్తవుతుంది. పూర్ణ పురాణ వాఙ్మయంలో సూర్యోపాసనకు సంబంధించిన అత్యంత సమగ్రమైన అర్చనా విధానాన్ని బ్రహ్మ పర్వం అందిస్తుంది.
అధ్యాయము 151 నుండి 174 — సౌరధర్మము: సూర్య భక్తి సంపూర్ణ మార్గము
సూర్యభగవానుడు తన సారథియైన అరుణునికి ఉపదేశించిన సౌరధర్మ దివ్య జ్ఞానము వర్ణించబడింది. సూర్యమండల నిర్మాణం, సప్త-అశ్వ రథ రహస్యము, సూర్యుని ఇరవై నాలుగు రూపాలు, పరివార దేవతలు, సూర్యనమస్కార విధానము మరియు సూర్య తీర్థంలో ప్రాణత్యాగం చేసిన వారికి లభించే శాశ్వత ముక్తి కీర్తించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 175 నుండి 182 — అష్టమి నుండి ద్వాదశి వరకు గల పావన వ్రతాలు
సౌరధర్మం తరువాత అష్టమి నుండి ద్వాదశి తిథుల వ్రతాలు వివరింపబడ్డాయి. అష్టమిలో శివ దుర్గా పూజలు, నవమిలో దేవీ ఉపాసన, దశమిలో ఉత్సవాలు, ఏకాదశిలో నిశ్చల విష్ణుభక్తి మరియు ద్వాదశిలో వ్రత సమాపన విధివిధానాలు తెలపబడ్డాయి.
అధ్యాయము 183 నుండి 186 — శ్రాద్ధ విధి మరియు అశౌచ ధర్మములు
పితృదేవతల ప్రీత్యర్థం ఆచరించే శ్రాద్ధ రకాలు, మాతృ శ్రాద్ధ విధి, పిండప్రదాన మంత్రాలు మరియు బ్రాహ్మణ లక్షణాలు వర్ణించబడ్డాయి. అలాగే జనన మరణ సమయాలలో పాటించవలసిన అశౌచ నియమాలు, శుద్ధిక్రియలు తెలపబడ్డాయి.
అధ్యాయము 187 నుండి 197 — త్రయోదశి, చతుర్దశి మరియు పౌర్ణమి వ్రత మహత్యము
త్రయోదశిలో యమ పితృ తర్పణాలు, చతుర్దశిలో పరమశివ ఆరాధన మరియు పౌర్ణమి తిథిలో కార్తిక, మాఘ, ఫాల్గుణ, జ్యేష్ఠ మాసాలలో నిర్వహించే మహోత్సవాల వివరాలు మరియు వాటి పుణ్యఫలాలు వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 198 నుండి 209 — భీష్మ వ్యాస సంవాదము: సూర్య మహిమ మరియు అర్ఘ్య మహత్యము
కురుక్షేత్రంలో అంబరశయ్యపై ఉన్న భీష్మ పితామహుడు, వేదవ్యాస మహర్షి మధ్య సూర్యోపాసనపై దివ్య సంభాషణ జరుగుతుంది. ఉదయాన్నే సమర్పించే ఒక్క అర్ఘ్యప్రదానమైనా జన్మజన్మాంతరాల పాపాలను దహించివేస్తుందని, ప్రత్యక్ష సూర్యనారాయణుడే పరబ్రహ్మ స్వరూపమని వ్యాసుడు బోధించాడు.
అధ్యాయము 210 నుండి 216 — బ్రహ్మ పర్వము: ఫలశ్రుతి మరియు సమాప్తి
బ్రహ్మ పర్వ ఫలశ్రుతి వర్ణించబడింది. సంస్కార విధి, సూర్య వ్రత చక్రం, సాంభ ఆద్యంత చరిత్ర మరియు సౌరధర్మాల సమాహారమైన ఈ బ్రహ్మ పర్వాన్ని పఠించినా విన్నా ఐశ్వర్యము, ఆరోగ్యము మరియు పరమ ముక్తి కలుగుతాయని తెలపబడింది.
మధ్యమ పర్వము
అధ్యాయము 1 నుండి 21 — ప్రథమ ఖండము: ధర్మము, కర్మకాండ మరియు బ్రహ్మాండ విజ్ఞానము
మధ్యమ పర్వ ప్రథమ ఖండం ప్రారంభమవుతుంది. సుమంత్రు మహర్షి శౌనకాదులకు నాలుగు పురుషార్థాల స్వరూపము, బ్రహ్మాండ ఉత్పత్తి, నవగ్రహ మండలాలు, జంబూద్వీప భౌగోళిక నిర్మాణం, బ్రాహ్మణ మహత్యం, అష్టాదశ విజ్ఞాన విద్యలు, చతుర్వర్ణ ధర్మాలు మరియు కాయచికిత్సా ఆహార శుద్ధి నియమాలను వివరంగా అందించాడు.
అధ్యాయము 22 నుండి 40 — ద్వితీయ ఖండము: తంత్ర, మంత్ర, యంత్ర మరియు ఓషధి విజ్ఞానము
ద్వితీయ ఖండంలో తాంత్రిక సాధనలు, గురుశిష్య లక్షణాలు, గాయత్రీ మరియు సూర్య మంత్ర ధ్యాన నిష్ఠలు, సువర్ణ తామ్ర పత్రాలపై యంత్ర నిర్మాణము, గరుడ విద్య మరియు సర్పవిష నివారణ ఓషధులు, గ్రహశాంతి హోమాదుల దివ్య విధానాలు వివరింపబడ్డాయి.
అధ్యాయము 41 నుండి 62 — తృతీయ ఖండము: వాస్తు శాస్త్రము, రాజధర్మము మరియు దేవ ప్రతిష్ఠ
తృతీయ ఖండంలో గృహ నిర్మాణ వాస్తు సిద్ధాంతాలు, భూమి పరీక్ష, రాజధర్మము, పట్టాభిషేక విధి, లోహ కాష్ఠ విగ్రహ కొలతలు, సూర్యాది సమస్త దేవతా విగ్రహ ప్రాణప్రతిష్ఠా విధానము మరియు ప్రజాక్షేమం కొరకు ఆచరించే మహాయజ్ఞాల మహత్యం తెలపబడింది.
ప్రతిసర్గ పర్వము
ఖండము 1, అధ్యాయము 1 — సత్యయుగ రాజవంశాలు: వైవస్వత మనువు మరియు ఇక్ష్వాకు వంశము
ప్రతిసర్గ పర్వం ప్రారంభమవుతుంది. వైవస్వత మనువు సూర్యదేవుని తపస్సు వల్ల జన్మించి ఇక్ష్వాకు వంశాన్ని స్థాపించాడు. ఈ అధ్యాయంలో కువలయాశ్వుడు, దృఢాశ్వుడు, త్రిశంకువు, హరిశ్చంద్రుడు, సగరుడు మరియు అంబరీషుని వంటి పరమ ధార్మిక రాజుల చరిత్ర వర్ణించబడింది.
ఖండము 1, అధ్యాయము 2 — మధ్య సత్యయుగ ప్రళయము మరియు సూర్యవంశ ప్రవాహము
సత్యయుగ మధ్యలో సంభవించిన ప్రళయము, అనంతరం సుదర్శనుని నాయకత్వంలో హిమాలయాలలో సంస్కృతి పునరుద్ధరణ పొందిన కథ తెలపబడింది. త్రేతాయుగంలో శ్రీరామచంద్రుని ఆవిర్భావానికి అవసరమైన పవిత్ర రంగాన్ని ఇక్కడ సిద్ధం చేశారు.
ఖండము 1, అధ్యాయము 3 — యుగాల గుండా చంద్రవంశ చరిత్ర
చంద్రవంశ రాజుల పరంపర, పాండవుల మరియు కౌరవుల జననం, మరియు కురుక్షేత్ర మహాసంగ్రామం సంక్షిప్తంగా వర్ణించబడ్డాయి. భవిష్యత్తులో జరగబోయే చరిత్రకు ఇది మూలధారంగా నిలుస్తుంది.
ఖండము 1, అధ్యాయము 4 — కలియుగ ప్రారంభము మరియు పరమార్ రాజవంశము
మహాభారత యుద్ధానంతరం కలియుగ ప్రవేశం, అధర్మ వ్యాప్తి, విదేశీ పాలకుల రాక మరియు పవిత్ర ధర్మాన్ని రక్షించడానికి పరమార్ రాజవంశం ఆవిర్భవించిన కథనం తెలపబడింది.
ఖండము 1, అధ్యాయము 5 నుండి 7 — విక్రమాదిత్య మహారాజు జననము మరియు ఆర్యధర్మ పునరుద్ధరణ
శివానుగ్రహంతో గంధర్వసేనునికి విక్రమాదిత్యుడు జన్మించాడు. భారతదేశంలోకి ప్రవేశించిన శకులను, మ్లేచ్ఛులను సంహరించి ఆర్యధర్మాన్ని పునఃప్రతిష్ఠించడానికి విక్రమాదిత్యుడు చేసిన మహోన్నత ప్రయత్నాలు వర్ణించబడ్డాయి.
ఖండము 2, అధ్యాయము 1 — విక్రమ బేతాళ చక్రం: బేతాళ పంచవింశతి ప్రారంభము
రాత్రివేళ స్మశానంలో శవ రూపంలో ఉన్న బేతాళుడిని తీసుకెళ్తున్న విక్రమాదిత్యునికి బేతాళుడు ధర్మసూక్ష్మాలతో కూడిన కథలను చెప్పడం ప్రారంభమవుతుంది. మొదటి అధ్యాయం ఈ దివ్య కథాచక్రానికి పునాది వేస్తుంది.
ఖండము 2, అధ్యాయము 2 నుండి 23 — బేతాళుని నీతి కథలు
బేతాళుడు విక్రమాదిత్యునికి న్యాయము, ధర్మము, వివాహము మరియు సత్యములకు సంబంధించిన ఇరవై రెండు నీతి కథలను వినిపిస్తాడు. రాజు సరైన సమాధానం చెప్పగానే బేతాళుడు చెట్టుపైకి ఎగిరిపోవడం, తిరిగి రాజు ప్రయత్నించడం ద్వారా లోక ధర్మాలు ఆవిష్కరించబడ్డాయి.
ఖండము 2, అధ్యాయము 24 నుండి 29 — శ్రీ సత్యనారాయణ వ్రత కథలు
శ్రీమహావిష్ణువు నారద మహర్షికి కలియుగంలో అత్యంత సులభమైన శ్రీ సత్యనారాయణ వ్రత మహిమను ఉపదేశించాడు. పేద బ్రాహ్మణుడు, కట్టెలమ్మే భిల్లుడు, సాధు వైశ్యుడు మరియు తుంగధ్వజ మహారాజు కథల ద్వారా సత్యదేవుని పూజా ఫలము వర్ణించబడింది.
ఖండము 2, అధ్యాయము 30 నుండి 32 — పాణిని తపస్సు మరియు మాహేశ్వర సూత్రాల ప్రాప్తి
వ్యాకరణ కర్తయైన పాణిని పూర్వజన్మ కథ మరియు కేదార క్షేత్రంలో పరమశివుని కొరకు చేసిన ఘోర తపస్సు వర్ణించబడ్డాయి. పరమశివుడు ప్రత్యక్షమై డమరుక నాదం ద్వారా పదునాలుగు మాహేశ్వర సూత్రాలను అనుగ్రహించి సంస్కృత వ్యాకరణానికి పునాది వేశాడు.
ఖండము 2, అధ్యాయము 33 నుండి 35 — దుర్గా సప్తశతి మహత్యము: త్రిచరితాల మహిమ
శ్రీ దుర్గా సప్తశతిలోని మూడు చరితల మహత్యం తెలపబడింది. ప్రథమ చరిత ద్వారా వేదవిద్య, మధ్యమ చరిత ద్వారా మహాలక్ష్మీ కృప, ఉత్తమ చరిత ద్వారా మహాసరస్వతి అనుగ్రహంతో సర్వజ్ఞత్వము లభించే దివ్య కథనాలు అందించబడ్డాయి.
ఖండము 3, అధ్యాయము 1 — ఆల్హా ఖండము: కలియుగంలో పాండవుల పునర్జన్మ
కలియుగంలో ధర్మరక్షణార్థం పాండవులు తిరిగి జన్మిస్తారని భవిష్యవాణి చెప్పబడింది. యుధిష్ఠిరుడు మల్ ఖాన్ గా, భీముడు వీరన్ గా, అర్జునుడు పరిమల్ గా, శ్రీకృష్ణాంశతో ఆల్హాగా బుందేల్ ఖండ్ పవిత్ర భూమిపై జన్మించిన కథనం వర్ణించబడింది.
ఖండము 3, అధ్యాయము 2 నుండి 4 — శాలివాహనుడు, మ్లేచ్ఛాచార్యుడు మరియు భోజరాజు దిగ్విజయము
విక్రమాదిత్యుని మనుమడైన శాలివాహనుడు హిమాలయాలలో విదేశీ ఆచార్యుడిని కలసి సనాతన ధర్మ శ్రేష్ఠతను నిరూపించిన కథ, మరియు ధారానగర భోజరాజు దిగ్విజయ యాత్రలు వర్ణించబడ్డాయి.
ఖండము 4, అధ్యాయము 1 — కలియుగ రాజవంశాలు: ఆంధ్రాంధకారము మరియు రాజపుత్ర రాజులు
కలియుగ ఉత్తరార్ధంలో పరిపాలించిన శాతవాహన రాజులు మరియు సూర్యచంద్ర వంశాల శాఖల నుండి ఉద్భవించిన రాజపుత్ర రాజవంశాల చరిత్ర తెలపబడింది.
ఖండము 4, అధ్యాయము 2 నుండి 6 — విదేశీ దండయాత్రలు మరియు ధర్మ క్షయము
భారతదేశంలో విదేశీ ఆక్రమణదారుల రాక, దేవాలయాల ధ్వంసము మరియు కలియుగ ధర్మ క్షీణత భవిష్యవాణి రూపంలో ప్రవచించబడ్డాయి.
ఖండము 4, అధ్యాయము 7 నుండి 12 — సూర్యదేవుని కృపతో జగద్గురువుల ఆవిర్భావము
సనాతన ధర్మాన్ని రక్షించడానికి భగవదంశతో ఆవిర్భవించిన మహానీయుల కథలు చెప్పబడ్డాయి. కాశీలో ధన్వంతరి, బెంగాల్ లో జయదేవుడు (గీతగోవింద కర్త), జగద్గురు ఆది శంకరాచార్యులు, శ్రీ రామానుజాచార్యులు మరియు శ్రీ మధ్వాచార్యుల దివ్య ఆవిర్భావాలు వర్ణించబడ్డాయి.
ఖండము 4, అధ్యాయము 13 నుండి 21 — చైతన్య మహాప్రభు: కలియుగ దివ్య అవతారము
గౌడ దేశంలో శచీదేవి గర్భాన శ్రీకృష్ణ చైతన్యులుగా సాక్షాత్కరించి, హరినామ సంకీర్తనా ఉద్యమాన్ని వ్యాప్తి చేసిన పవిత్ర చరిత్ర వర్ణించబడింది. ‘హరే కృష్ణ’ మహామంత్రాన్ని కలియుగ పరమ సాధనంగా ప్రతిష్ఠించారు.
ఖండము 4, అధ్యాయము 17 నుండి 18 — భక్తి సంతుల పూర్వజన్మలు: కబీర్, నరసీ, మీరా, నానక్ మరియు రైదాస్
కలియుగాన్ని తరింపజేసిన మహనీయులైన కబీర్ దాస్, నరసీ మెహతా, భక్త పీపా, గురు నానక్ దేవ్, నిత్యానంద ప్రభు మరియు సంత్ రైదాస్ ల పూర్వజన్మలు మరియు వారి నిశ్చల భక్తికథలు తెలపబడ్డాయి.
ఖండము 4, అధ్యాయము 22 నుండి 23 — అక్బర్, సూరదాస్ మరియు ఉత్తర కలియుగము
మొగలుల కాల పరిస్థితులు మరియు దివ్య భక్తకవి సూరదాస్ గారి శ్రీకృష్ణ భక్తి ప్రవాహం వర్ణించబడ్డాయి.
ఖండము 4, అధ్యాయము 24 నుండి 26 — కలియుగ చతుష్పాదాలు, కల్కి అవతారము మరియు సత్యయుగ పునఃప్రతిష్ఠ
కలియుగ చతుష్పాదాలలో ధర్మక్షీణత, మరియు అంత్యంలో శంభల గ్రామంలో విష్ణుయశస్సు అనే బ్రాహ్మణుని ఇంట భగవాన్ కల్కి అవతార ప్రాకట్యము వర్ణించబడింది. కల్కి భగవానుడు దుష్టులను సంహరించి ధర్మాన్ని పునఃప్రతిష్ఠించి సత్యయుగాన్ని ఆరంభిస్తాడు.
ఉత్తర పర్వము
అధ్యాయము 1 — ఉత్తర పర్వ ఆముఖము: పులస్త్య ప్రియవ్రత సంవాదము
కురుక్షేత్రంలో శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుకు పులస్త్య మహర్షి మరియు ప్రియవ్రత మహారాజుల మధ్య జరిగిన పవిత్ర సంవాదాన్ని వివరిస్తూ, సకల తిథి వ్రతాలు, షోడశ మహాదానాలు మరియు సదాచార నియమాలను ఉపదేశించాడు.
అధ్యాయము 2 — ప్రతిపద మరియు ద్వితీయా వ్రతాలు: ఉత్తర పర్వ వ్రతాల ప్రారంభము
ఉత్తర పర్వ తిథి వ్రతాలు ప్రారంభమవుతాయి. ప్రతిపద, ద్వితీయా తిథుల అధిష్టాన దేవతల పూజలు, ఉపవాస నియమాలు మరియు సర్వవర్ణాల వారికి సులభమైన సాధనలు వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 3 — నారద మాయా సుందరి: సంసార మోహ రూపము
తృతీయ వ్రతంలో భాగంగా నారద మహర్షి యోగమాయ చేత సుందరి అనే స్త్రీగా మారి యాభై సంవత్సరాల గృహస్థ జీవితాన్ని ఒక్క క్షణంలో అనుభవించిన దివ్య ఆఖ్యానం తెలపబడింది. సమస్త విశ్వం శ్రీహరి మాయయేనని ఇది నిరూపిస్తుంది.
అధ్యాయము 4 నుండి 22 — చతుర్థి నుండి సప్తమి వరకు గల పావన వ్రతాలు
చతుర్థిలో గణపతి పూజ, పంచమిలో నాగ పూజ, షష్ఠిలో సుబ్రహ్మణ్యేశ్వర వ్రతం మరియు సప్తమిలో సూర్యనారాయణ స్వామి కటాక్షం పొందే పవిత్ర వ్రతాల విధానాలు వివరించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 23 — స్వర్ణష్ఠీవి మరియు జాతిస్మర భద్ర వ్రతము
జన్మతః సువర్ణాన్ని త్యజించే స్వర్ణష్ఠీవి రాజకుమారుని కథ, మరియు పూర్వజన్మ వ్రతాల స్మృతిని నిలిపి ఉంచే ‘జాతిస్మర భద్ర వ్రత’ విధానము వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 24 నుండి 54 — అష్టమి నుండి ఏకాదశి వరకు గల మహావ్రతాలు
అష్టమిలో శివ దుర్గా పూజలు, నవమిలో దేవీ ఆరాధన మరియు ఏకాదశిలో సర్వపాపహర విష్ణు వ్రత నియమాలు చెప్పబడ్డాయి. ఏకాదశీ ఉపవాసం సమస్త పాపాలను తొలగించి ముక్తిని ప్రసాదిస్తుందని నొక్కి చెప్పబడింది.
అధ్యాయము 55 — శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి: సర్వోత్తమ తిథి వ్రతము
భాద్రపద బహుళ అష్టమి (రోహిణీ నక్షత్రం) నాడు ఆచరించే శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి వ్రత సంపూర్ణ విధివిధానము తెలపబడింది. అహోరాత్ర ఉపవాసము, అర్ధరాత్రి బాలకృష్ణ పూజ మరియు దానక్రమం వివరింపబడ్డాయి.
అధ్యాయము 56 నుండి 68 — నవమి నుండి ఏకాదశి వ్రతాల విస్తరణ
అశోక నవమి, మహానవమి మరియు సంవత్సరం పొడవునా వచ్చే వివిధ ఏకాదశుల పవిత్ర మహత్యాలు మరియు వాటి పూజా కథనాలు వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 69 — గోవత్స ద్వాదశి: గోవత్స పూజా వ్రతము
కార్తిక శుక్ల ద్వాదశినాడు ఆచరించే గోవత్స ద్వాదశి వ్రతం తెలపబడింది. ఆవును, దూడను సర్వదేవతా స్వరూపంగా పూజించడం వల్ల ధ్రువుని తల్లి సునీతి పొందిన దివ్య రక్షణ కథ వర్ణించబడింది.
అధ్యాయము 70 నుండి 101 — త్రయోదశి, చతుర్దశి మరియు పౌర్ణమి మహావ్రతాలు
త్రయోదశిలో యమ పూజ, చతుర్దశిలో మహాశివరాత్రి వ్రత వైభవము మరియు పౌర్ణమి తిథులలో శరత్ పౌర్ణమి, హోళిక, గురు పౌర్ణమి ఉత్సవాల విధివిధానాలు కీర్తించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 102 — సావిత్రీ వ్రతము: యమధర్మరాజు నుండి పతిప్రాణ రక్షణ
జ్యేష్ఠ పౌర్ణమినాడు ఆచరించే వట-సావిత్రీ వ్రత కథ తెలపబడింది. పతివ్రతయైన సావిత్రి తన సాధ్వీ గుణంతో, జ్ఞానంతో యమధర్మరాజును మెప్పించి మరణించిన భర్త సత్యవంతుని ప్రాణాలను తిరిగి సాధించింది.
అధ్యాయము 103 — మహాకార్తికి: అసంపూర్ణ వ్రతము మరియు కళింగ భద్ర మూడు జన్మలు
కార్తిక పౌర్ణమి (మహాకార్తికి) వ్రత మహిమ చెప్పబడింది. కళింగ భద్ర మహారాణి అసంపూర్ణ వ్రతం వల్ల మూడు జన్మలు ఎత్తి, చివరకు వ్రతాన్ని పూర్తి చేసి మోక్షం పొందిన కథ ఇది.
అధ్యాయము 104 నుండి 113 — వార వ్రతాలు: ఏడు వారాల పూజా నియమాలు
వారంలోని ఏడు రోజులలో (ఆదివారం నుండి శనివారం వరకు) ఆయా అధిష్టాన దేవతల (సూర్యుడు, శివ-చంద్రులు, స్కందుడు, విష్ణువు, బృహస్పతి, లక్ష్మీదేవి, శనిదేవుడు) వార వ్రతాల సులభ విధానాలు తెలపబడ్డాయి.
అధ్యాయము 114 — పిప్పలాదుడు మరియు శనైశ్చరుడు: శనివారం వ్రత కథ
పిప్పలాద మహర్షి తన తపోబలంతో శనిదేవుని ప్రభావాలను శాంతింపజేసి, శనివారం వ్రతము, రావిచెట్టు పూజ, నువ్వుల నూనె దానము మరియు పిప్పలాద స్తోత్ర పఠనం ద్వారా శనిదోష నివారణ పద్ధతిని స్థాపించిన కథ వర్ణించబడింది.
అధ్యాయము 115 నుండి 116 — నక్షత్ర మరియు యోగ విశేష వ్రతాలు
అరుదైన నక్షత్ర యోగాలలో ఆచరించే ప్రత్యేక వ్రత విధానాలు తెలపబడ్డాయి. ఇవి జీవితంలో వచ్చే ఆటంకాలను తొలగించి శుభాలను కలిగిస్తాయి.
అధ్యాయము 117 నుండి 118 — అగస్త్య అర్ఘ్యము మరియు భద్రా శాంతి విధానము
కన్యా రాశి సూర్యునిలో అగస్త్య నక్షత్ర ఉదయాన సమర్పించే సువర్ణ అగస్త్య అర్ఘ్య మహత్యము, మరియు పంచాంగంలోని భద్రా దోషాన్ని నివారించే శాంతి ప్రక్రియ వివరింపబడ్డాయి.
అధ్యాయము 119 నుండి 128 — సాంబరాయణి వ్రతము: మాస నక్షత్ర వ్రత వ్యవస్థ
స్వర్గ సిద్ధురాలైన సాంబరాయణి సంవత్సరంలోని పన్నెండు మాసాల పౌర్ణమి తిథులలో ఆయా నక్షత్ర యోగానుసారం ఆచరించే ‘మాస నక్షత్ర వ్రతాల’ ఖగోళ ఆధ్యాత్మిక సాధనను వివరించింది.
అధ్యాయము 129 నుండి 174 — విశేష మరియు రుతు సంబంధిత వ్రతాలు, స్త్రీ సౌభాగ్య వ్రతాలు
రుతు సంబంధిత వ్రతాలు, సంక్రాంతి గ్రహణ వ్రతాలు మరియు స్త్రీల దీర్ఘ సుమంగళీత్వము, సంతాన రక్షణ కొరకు ఆచరించే సౌభాగ్య వ్రతాల శాస్త్రీయ విధానాలు తెలపబడ్డాయి.
అధ్యాయము 175 — తులాపురుష మహాదానము: శరీర బరువుతో సమానమైన సువర్ణ దానము
షోడశ మహాదానాలలో శ్రేష్ఠమైన ‘తులాపురుష దాన’ విధానం వర్ణించబడింది. సాధకుడు తన బరువుతో సమానమైన సువర్ణాన్ని దానం చేయడం వల్ల పదివేల అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలం లభిస్తుంది.
అధ్యాయము 176 — హిరణ్యగర్భ మహాదానము: సువర్ణ బ్రహ్మాండ దానము
సువర్ణ నిర్మిత పాత్రలో నువ్వులు, రత్నాలు నింపి సమర్పించే హిరణ్యగర్భ దాన విశిష్టత చెప్పబడింది. దీనివల్ల సాధకుడు పునర్జన్మరహితుడై బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.
అధ్యాయము 177 — బ్రహ్మాండ మహాదానము: పదునాలుగు లోకాల సువర్ణ దానము
పదునాలుగు లోకాల ప్రతీకయైన సువర్ణ బ్రహ్మాండాన్ని దానం చేసే మహిమ, మరియు రాజ సుద్యుమ్నుడు ఈ దానాన్ని ఆచరించి బ్రహ్మలోకంలో శాశ్వత స్థానాన్ని పొందిన కథ వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 178 నుండి 179 — కల్పవృక్ష మహాదానము: సువర్ణ కల్పవృక్ష దానము
పశ్చమ దేవతలతో శోభిల్లే సువర్ణ కల్పవృక్ష దాన విధానము తెలపబడింది. ఇది సమస్త కోరికలను తీర్చి మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
అధ్యాయము 181 నుండి 190 — కాలపురుష మహాదానము మరియు పది దశదానాలు
కాల ప్రతీకయైన సువర్ణ కాలపురుష దానము, మరియు పది రకాల దానాలు (ధేనువు, భూమి, స్వర్ణము, నువ్వుల పర్వతము, నెయ్యి పర్వతము, ఉప్పు పర్వతము, ధాన్య పర్వతము, బెల్లము పర్వతము, ప్రత్తి పర్వతము, వెండి పర్వతము) వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 191 నుండి 193 — భువన ప్రతిష్ఠా దానము: రాజ రాజీ కథ
సువర్ణ నిర్మిత విశ్వ ప్రతిక దాన మహిమ, మరియు రాజీ చక్రవర్తి ఈ దాన ప్రభావంతో ముల్లోకాల ఆధిపత్యాన్ని పొందిన పూర్వజన్మ కథ చెప్పబడింది.
అధ్యాయము 194 నుండి 204 — మహాపర్వత దానము: పది పర్వతాకార దానాలు
నువ్వులు, బెల్లము, ధాన్యము, నెయ్యి, ఉప్పు మొదలైన పది పవిత్ర వస్తువులను పర్వతాకారంలో దానం చేసే మహత్తర విధి వివరింపబడింది.
అధ్యాయము 205 — సదాచారము: సమస్త ధర్మాలకు పునాది
శ్రీకృష్ణుడు ధర్మరాజుకు సమస్త వ్రతాలు, పూజలు, దానాలు సఫలమవ్వడానికి ‘సదాచారము’ (పవిత్ర దినచర్య) ఏకైక మూలమని బోధించాడు. ఆచారహీనునికి ఆరు అంగములతో కూడిన వేదాలు చదివినా పవిత్రత లభించదు.
అధ్యాయము 206 నుండి 207 — ఉత్తర పర్వము: ఫలశ్రుతి మరియు సంపూర్ణ భవిష్య పురాణ సమాప్తి
ఉత్తర పర్వ ఫలశ్రుతిని గానం చేస్తూ సంపూర్ణ భవిష్య మహాపురాణం సమాప్తమవుతుంది. ఈ దివ్య పురాణాన్ని భక్తితో శ్రవణం చేసే భక్తునిపై శ్రీకృష్ణ భగవానుని అనంత అనుగ్రహం కురిసి పరమగతి లభిస్తుంది.