Read Bhāgavata Mahā Purāṇa Ninth Skanda in Telugu
శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలోని నవమ స్కంధము ‘ఈశానుకథ’ అనే అత్యున్నత వైదిక తత్త్వాన్ని ఆవిష్కరించే పవిత్ర చారిత్రాత్మక గ్రంథ భాగము. స్వయం భగవానుడైన శ్రీకృష్ణుని దివ్య అవతారాలు, ఆయన లీలలు, మరియు ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో భూమండలాన్ని పరిపాలించిన మహోన్నత రాజవంశాలైన సూర్యవంశము మరియు చంద్రవంశముల పవిత్ర చరిత్రలు ఈ స్కంధంలో అత్యంత భక్తిరసభరితంగా, చారిత్రాత్మక సత్యంతో వర్ణించబడ్డాయి.
ఈ ఇరవై నాలుగు అధ్యాయాలలో అమరీష మహారాజు యొక్క అనన్య భక్తిని మరియు దూర్వాస మహర్షికి సుదర్శన చక్రం నుండి లభించిన అభయాన్ని తెలిపే వృత్తాంతము, సగర పుత్రుల ఉద్ధరణార్థం భగీరథుడు దివి నుండి భువికి గంగను తెచ్చిన పవిత్ర ఘట్టము, ఇక్ష్వాకు వంశంలో ఆవిర్భవించిన భగవాన్ శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు మరియు రాముని ధర్మపాలన (రామరాజ్యము), భృగువంశంలో అవతరించిన భగవాన్ పరశురాముని వీరచరిత్ర, రాచరిక సుఖాల అశాశ్వతత్వాన్ని గ్రహించి వైరాగ్యాన్ని పొందిన యయాతి మహారాజు చరిత్ర, పరమ దయాళువు మరియు త్యాగమూర్తియైన రంతిదేవ మహారాజు నిష్కామ సేవ, మరియు స్వయం భగవానుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఆవిర్భవించిన పవిత్ర యదువంశ క్రమము సుదీర్ఘంగా వర్ణించబడ్డాయి.
The Bhāgavata declares: “Kṛshṇas tu bhagavān svayam” — Kṛshṇa is not a partial avatāra but Bhagavān himself. (source: Bhāgavata Mahā Purāṇa, 1st Skanda, Chapter 3)
This page is about the general information on Ninth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa. For reading the Ninth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa, please visit The Reading Ninth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa. For general information about the Bhāgavata Mahā Purāṇa, please visit Bhāgavata Mahā Purāṇa.
Read Śrīmad Bhāgavata Mahā Purāṇa Ninth Skanda Online
Read Śrīmad Bhāgavata Mahā Purāṇa Ninth Skanda in Telugu Online
అధ్యాయము 1 – సుద్యుమ్నుని వృత్తాంతము మరియు సూర్య-చంద్రవంశాల ఆవిర్భావము
ఈ అధ్యాయంలో ప్రస్తుత వైవస్వత మనువు కాలంలో సూర్య మరియు చంద్రవంశాలు ఆవిర్భవించిన చారిత్రాత్మక నేపథ్యం వర్ణించబడింది. సంతానము లేక మనువు వసిష్ఠ మహర్షిచే యజ్ఞము జరిపించగా, ఎలా దేవి ద్వారా ‘ఇల’ అనే కుమార్తె జన్మించింది. అనంతరం వసిష్ఠుని అనుగ్రహంతో ఇల ‘సుద్యుమ్నుడు’ అనే పురుషుడిగా మారాడు. వేటకు వెళ్ళిన సుద్యుమ్నుడు మహాదేవ శివుని దివ్య వనంలోకి ప్రవేశించి శాప ప్రభావం వల్ల మరల నారీ రూపాన్ని పొందాడు. ఆ రూపంలో ఉన్న ఇల చంద్రుని పుత్రుడైన బుధుడిని వివాహమాడగా ‘పురూరవుడు’ జన్మించాడు. అనంతరం వసిష్ఠ మహర్షి భగవాన్ విష్ణువును ఆరాధించి సుద్యుమ్నుడిని మరల పురుషుడిగా మార్చాడు. సుద్యుమ్నుడు తన రాజ్యాన్ని పురూరవునికి అప్పగించి అడవులకు వెళ్ళి భగవద్భక్తిచే ముక్తిని పొందాడు.
అధ్యాయము 2 – మనువు పుత్రుల చరిత్ర
శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి వైవస్వత మనువు యొక్క ఇతర పుత్రులైన పృషధ్ర, కవి, కరూష, ధృష్ట, మరియు నృగుల వంశావళిని వివరించాడు. పృషధ్రుడు రాత్రివేళ తన గురువు గోవులను రక్షిస్తూ, భయంకరమైన వర్షంలో పులి అనుకుని పొరపాటున గోవును సంహరించడంతో చ్యవన మహర్షి శాపం వల్ల శూద్రుడిగా మారాడు; అయితే పృషధ్రుడు తన కర్మను ప్రశాంతంగా స్వీకరించి, భగవాన్ వాసుదేవుని యందు మనస్సు నిలిపి ఆత్మసాక్షాత్కారాన్ని పొందాడు. కరూషుని నుండి కార్మూష వీరులు, ధృష్టుని సంతానం బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందడం, మరియు దానధర్మాలలో జరిగిన చిన్న పొరపాటు వల్ల తొండగా మారిన నృగమహారాజు వృత్తాంతము ఈ అధ్యాయంలో వర్ణించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 3 – సుకన్య మరియు చ్యవన మహర్షుల వివాహము
ఈ అధ్యాయంలో మనువు పుత్రుడైన శర్యాతి మహారాజు మరియు ఆయన కుమార్తె సుకన్య చరిత్ర వర్ణించబడింది. సుకన్య అజ్ఞానంతో పుట్టలో తపస్సు చేసుకుంటున్న వృద్ధుడైన చ్యవన మహర్షి నేత్రాలను ముల్లుతో పొడవగా, మహర్షి యోగశక్తిచే రాచరిక సైన్యానికి మలమూత్ర విసర్జనలు నిలిచిపోయాయి. రాజు తన కుమార్తె సుకన్యను చ్యవన మహర్షికి ఇచ్చి వివాహం జరిపించాడు. సుకన్య పరమ పాతివ్రత్యంతో భర్తను సేవించింది. వారి ఆశ్రమానికి వచ్చిన దివ్య వైద్యులైన అశ్విని దేవతలను సుకన్య వేడుకోగా, వారు చ్యవనుడికి దివ్య రూపాన్ని, యవ్వనాన్ని ప్రసాదించారు. దానికి కృతజ్ఞతగా చ్యవన మహర్షి శర్యాతి యజ్ఞంలో దేవేంద్రుని అభ్యంతరాలను అధిగమించి అశ్విని దేవతలకు యజ్ఞభాగము దక్కేలా చేశాడు.
అధ్యాయము 4 – అమరీష మహారాజు మరియు దూర్వాస మహర్షి
ఈ అధ్యాయంలో నాభాగుని పుత్రుడైన అమరీష మహారాజు యొక్క మహోన్నత భక్తి జీవితం వర్ణించబడింది. అమరీష మహారాజు తన సమస్త ఇంద్రియాలను, రాజ్య సంపదలను కేవలం భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని సేవలోనే వినియోగించేవాడు (స వై మనః కృష్ణ-పదారవిందయోః). ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించి ద్వాదశి పారాయణ సమయానికి భోజనం చేయడానికి సిద్ధపడుతుండగా, కోపధారియైన దూర్వాస మహర్షి అతిథిగా వచ్చాడు. దూర్వాసుడు నదీస్నానానికి వెళ్ళి ఆలస్యం చేయడంతో, ద్వాదశి ఘడియలు దాటకుండా అమరీష మహారాజు ఒక చుక్క తులసీ తీర్థాన్ని స్వీకరించాడు. స్నానం ముగించుకుని వచ్చిన దూర్వాసుడు దీనిని తనను అవమానించడంగా భావించి తీవ్ర ఆగ్రహంతో తన జట నుండి ఒక భయంకరమైన రాక్షసుడిని సృష్టించాడు. అమరీష మహారాజు ప్రశాంతంగా అంజలి ఘటించగా, భగవాన్ విష్ణువు సుదర్శన చక్రం ఆ రాక్షసుడిని దగ్ధం చేసి దూర్వాసుని వెంటపడింది.
అధ్యాయము 5 – సుదర్శన చక్ర రక్షణ మరియు దూర్వాసుని శరణాగతి
సుదర్శన చక్రం యొక్క దహన తేజస్సుకు భయపడిన దూర్వాస మహర్షి బ్రహ్మదేవుని, మహాదేవ శివుని ఆశ్రయించగా, వారు భగవానుని ఆయుధం నుండి రక్షించడం తమ వల్ల కాదని చెప్పారు. అనంతరం దూర్వాసుడు వైకుంఠానికి వెళ్ళి భగవాన్ విష్ణువు పాదాలపై పడ్డాడు. భగవానుడు తాను సంపూర్ణంగా తన నిష్కామ భక్తుల ఆధీనంలో ఉంటానని (అహం భక్త-పరాధీనో), భక్తునికి చేసిన అపచారము (వైష్ణవ అపరాధము) సమస్త పుణ్యాలను నశింపజేస్తుందని వెల్లడించి, అమరీషుని వద్దకే వెళ్ళి క్షమాపణ కోరుకోమని ఆదేశించాడు. దూర్వాసుడు భూలోకానికి తిరిగి వచ్చి అమరీషుని పాదాలపై పడగా, రాజు సుదర్శన చక్రాన్ని ప్రార్థించి శాంతింపజేశాడు. భక్తి యొక్క మహత్త్వాన్ని తెలుసుకున్న దూర్వాసుడు అమరీషుడిని కీర్తించి వెళ్ళిపోయాడు.
అధ్యాయము 6 – సౌభరి మహర్షి పతనము మరియు మాంధాత చరిత్ర
ఈ అధ్యాయంలో ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన ప్రతాపవంతుడైన మాంధాత మహారాజు పరిపాలన వర్ణించబడింది. మాంధాత ధర్మబద్ధంగా భూమండలాన్ని ఏలుతుండగా, యమునా నదిలో నీటి అడుగున అనేక సంవత్సరాలు తీవ్ర తపస్సు చేస్తున్న సౌభరి మహర్షి, ఒక జత చేపల మైథునాన్ని చూసి కామమోహితుడయ్యాడు. తపస్సును విడిచిపెట్టి మాంధాత వద్దకు వచ్చి ఆయన యాభైమంది కుమార్తెలను వివాహమాడాలని కోరాడు. తన యోగశక్తిచే యాభై సుందర రూపాలను ధరించి వారిని వివాహమాడి, అనేక శతాబ్దాలు అత్యంత ఐహిక భోగాలలో మునిగిపోయాడు.
అధ్యాయము 7 – సౌభరి వైరాగ్యము మరియు హరిశ్చంద్రుని వృత్తాంతము
అనేక శతాబ్దాల తీవ్ర భోగానుభవం తర్వాత సౌభరి మహర్షికి జ్ఞానోదయం కలిగింది. భోగాల వల్ల కామం శాంతించదని, నెయ్యి పోస్తే అగ్ని మరింత రగిలినట్లు పెరుగుతుందని గ్రహించాడు. చేపల సాంగత్యం వల్ల తన తపస్సు నశించిందని పశ్చాత్తాపపడి, భార్యలతో కలసి అడవులకు వెళ్ళి తీవ్ర తపస్సు చేసి భగవానుని ప్రాప్తించుకున్నాడు. అనంతరం మాంధాత వంశంలోని హరిశ్చంద్రుని చరిత్ర ప్రారంభమవుతుంది. వరుణదేవుని అనుగ్రహంతో రోహితుడనే పుత్రుని పొందిన హరిశ్చంద్రుడు, ఆయనను యజ్ఞంలో బలి ఇస్తానని మాట ఇచ్చి, పుత్రప్రేమచే వాయిదా వేస్తూ వచ్చాడు. రోహితుడు అడవులకు పారిపోగా, శునఃశేపుడిని కొని యజ్ఞం చేయగా, విశ్వామిత్ర మహర్షి శునఃశేపుడిని రక్షించి హరిశ్చంద్రునికి ఆత్మజ్ఞానాన్ని అందించాడు.
అధ్యాయము 8 – సగర పుత్రులు మరియు కపిల మహర్షి
ఇక్ష్వాకు వంశీయుడైన సగర మహారాజు నూరు అశ్వమేధ యజ్ఞాలను ప్రారంభించగా, దేవేంద్రుడు ఈర్ష్యతో యజ్ఞ అశ్వాన్ని దొంగిలించి పాతాళంలో ఉన్న భగవాన్ కపిల మహర్షి (విష్ణు అవతారము) ఆశ్రమం వద్ద కట్టేశాడు. సగరుని అరవైవేలమంది కుమారులు భూమిని త్రవ్వుకుంటూ పాతాళానికి వెళ్ళి, ధ్యానంలో ఉన్న కపిల మహర్షిని దొంగగా భావించి నిందించారు. కపిల మహర్షి కన్నులు తెరవగానే ఆయన దేహం నుండి వెలువడిన యోగాగ్నికి ఆ అరవైవేలమంది రాజకుమారులు క్షణంలో భస్మమైపోయారు. సగరుని మనుమడైన అంశుమంతుడు పాతాళానికి వెళ్ళి కపిల మహర్షిని పరమ భక్తితో ప్రసన్నం చేసుకుని గుర్రాన్ని తెచ్చాడు. ఆకాశ గంగ భూమిపైకి వచ్చి వారి భస్మాన్ని తాకితేనే సగర పుత్రులకు ముక్తి లభిస్తుందని కపిల మహర్షి తెలిపాడు.
అధ్యాయము 9 – భగీరథుని తపస్సు మరియు ఆకాశగంగా అవతరణము
అంశుమంతుడు, ఆయన పుత్రుడైన దిలీపుడు గంగను తెచ్చే ప్రయత్నం చేసి విఫలురవగా, దిలీపుని పుత్రుడైన భగీరథ మహారాజు తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు. గంగాదేవి ప్రసన్నురాలై భూమిపైకి రావడానికి అంగీకరిస్తూ, తన ప్రవాహ వేగాన్ని తట్టుకునే శక్తి భూమికి లేదని తెలిపింది. భగీరథుడు మహాదేవ శివుడిని ప్రార్థించగా, శివుడు దివి నుండి పడే గంగను తన జటాజూటంలో బంధించి ప్రవాహ వేగాన్ని తగ్గించి భూమిపైకి విడిచాడు. భగీరథుడు గంగను సగర పుత్రుల భస్మరాశులపైకి నడిపించి వారి ఆత్మలకు పరమముక్తిని ప్రసాదించాడు. ఈ అధ్యాయంలో ఖట్వాంగ మహారాజు తనకు కేవలం ముహూర్త కాలం (48 నిమిషాలు) మాత్రమే ఆయుష్షు ఉందనే వార్త విని, తక్షణమే సంపూర్ణ శరణాగతితో భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని యందు మనస్సు నిలిపి ముక్తిని పొందిన చారిత్రాత్మక ఘట్టం కూడా వర్ణించబడింది.
అధ్యాయము 10 – భగవాన్ శ్రీరామచంద్రుని దివ్య లీలలు
శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి ఇక్ష్వాకు వంశంలో దశరథ మహారాజు, కౌసల్యాదేవిల దివ్య పుత్రుడిగా ఆవిర్భవించిన భగవాన్ శ్రీరామచంద్రుని చారిత్రాత్మక లీలలను సంక్షేపంగా వర్ణించాడు. విశ్వామిత్రుని యజ్ఞ రక్షణ, మహాదేవ శివుని ధనుర్భంగం చేసి సీతాదేవిని వివాహమాడటం, పితృవాక్య పరిపాలనార్థం పదిహేనాలుగు సంవత్సరాలు దండకారణ్యానికి వెళ్ళడం ఇక్కడ వర్ణించబడ్డాయి. లంకేశుడైన రావణుడు సీతాదేవిని అపహరించగా, శ్రీరాముడు సుగ్రీవ హనుమంతుల వానర సైన్యంతో కలసి సముద్రంపై రాతి సేతువును (రామసేతు) నిర్మించి, రావణుడిని ఆయన రాక్షస సైన్యంతో సహా సంహరించి లోకాలకు అభయాన్ని ప్రసాదించాడు.
అధ్యాయము 11 – రామరాజ్య వైభవము మరియు పరమధామ ప్రాప్తి
అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన శ్రీరామునికి పట్టాభిషేకం జరుగగా, ధర్మబద్ధమైన ‘రామరాజ్యము’ నెలకొల్పబడింది. రామరాజ్యంలో భూమి సమృద్ధిగా పంటలను ఇచ్చింది, వ్యాధులు, వార్ధక్యం, శోకము లేవు, ప్రజలందరూ భగవద్భక్తితో నిండి జీవించారు. రాజుగా ప్రజల ఆదర్శం కోసం శ్రీరాముడు సీతాదేవిని పరిత్యజించగా, సీతాదేవి వాల్మీకి ఆశ్రమంలో లవకుశులకు జన్మనిచ్చింది. శ్రీరాముడు అనేక అశ్వమేధ యజ్ఞాలను నిర్వహించి, తన దివ్య అవతార లీలలను ముగించి, ప్రజలతో కలసి స్వధామానికి వేంచేశాడు. అనంతరం లవకుశుల నుండి సాగిన సూర్యవంశ పరిపాలన వర్ణించబడింది.
అధ్యాయము 12 – ఇక్ష్వాకు వంశ భవిష్యత్ రాజుల వర్ణన
ఈ అధ్యాయంలో కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో పోరాడిన బృహద్బలుని నుండి ప్రారంభించి, కలియుగంలో అయోధ్యను పాలించబోయే భవిష్యత్ సూర్యవంశ రాజుల జాబితాను శుకదేవ గోస్వామి వివరించాడు. బృహద్రణుడు, దివాకుడు, సహదేవుడు, బృహదాశ్వుడు, మరియు గౌతమ బుద్ధుని తండ్రియైన శుద్ధోధనుడు మొదలైన రాజుల పేర్లను తెలుపుతూ, ఈ వంశంలో చివరి రాజైన ‘సుమిత్ర’ మహారాజు వరకు ఉన్న చారిత్రాత్మక క్రమాన్ని అందించాడు.
అధ్యాయము 13 – నిమి మహారాజు మరియు జనక వంశావళి
మనువు యొక్క మరొక పుత్రుడైన నిమి మహారాజు వంశం ఇక్కడ వర్ణించబడింది. నిమి మహారాజు సహస్ర సంవత్సర యజ్ఞాన్ని తలపెట్టి వసిష్ఠ మహర్షిని పురోహితుడిగా కోరగా, వసిష్ఠుడు ఇంద్రుని యజ్ఞంలో ఉన్నందున మరొకరిని నియమించాడు. తిరిగి వచ్చిన వసిష్ఠుడు ఆగ్రహించి నిమి దేహాన్ని నశించమని శపించగా, నిమి కూడా వసిష్ఠుని దేహాన్ని శపించాడు. ఋషులు మరణించిన నిమి మహారాజు దేహాన్ని మధించగా ‘జనకుడు’ (వైదేహ, మిథిల) ఆవిర్భవించాడు. ఈ వంశంలోని రాజులందరూ ‘జనకులు’ అని పిలువబడి, రాజ్యాధికారంలో ఉన్నప్పటికీ పరిపూర్ణ ఆత్మజ్ఞానులుగా, జీవన్ముక్తులుగా ప్రకాశించారు.
అధ్యాయము 14 – పురూరవుడు మరియు ఊర్వశి వృత్తాంతము
ఇక్కడి నుండి చంద్రవంశ చరిత్ర ప్రారంభమవుతుంది. సోముని (చంద్రుడు) పుత్రుడైన బుధుడు మరియు ఇలల ద్వారా పురూరవుడు జన్మించాడు. దేవలోక అప్సరసయైన ఊర్వశి భూమికి వచ్చి కొన్ని నియమాలతో పురూరవుని భార్యగా నివసించింది. వారు అనేక సంవత్సరాలు ఐహిక సుఖాలలో తేలియాడిన తర్వాత, గంధర్వుల మాయ వల్ల నియమభంగం జరిగి ఊర్వశి అదృశ్యమైంది. పురూరవుడు తీవ్ర దుఃఖంతో ఆమె కోసం వెతుకుతూ కురుక్షేత్రంలో ఆమెను కలుసుకున్నాడు. గంధర్వుల ఉపదేశం ప్రకారం పురూరవుడు అరణిని మధించి అగ్నిని ప్రకటించి యజ్ఞాలు చేసి గంధర్వలోకాన్ని పొందాడు.
అధ్యాయము 15 – భగవాన్ పరశురామావతారము
ఈ అధ్యాయంలో భృగువంశంలో జమదగ్ని మహర్షి మరియు రేణుకాదేవిలకు పుత్రుడిగా ఆవిర్భవించిన భగవాన్ పరశురాముని (విష్ణు అవతారము) వీరచరిత్ర వర్ణించబడింది. హైహయ వంశ రాజు కార్తవీర్యార్జునుడు జమదగ్ని ఆశ్రమానికి రాగా, మహర్షి తన కామధేనువు సహాయంతో రాజు సైన్యానికి గొప్ప విందు ఇచ్చాడు. దుర్బుద్ధితో కార్తవీర్యార్జునుడు కామధేనువును అపహరించగా, భగవాన్ పరశురాముడు తన గొడ్డలిని (పరశువు) చేతపట్టి మాహిష్మతి నగరముపై దాడి చేసి, కార్తవీర్యార్జునుని వేయి చేతులను నరికి, ఆయన సైన్యాన్ని సంహరించి గోవును తిరిగి తెచ్చాడు.
అధ్యాయము 16 – ధర్మభ్రష్ట రాజుల సంహారము మరియు పరశురాముని శాంతి
కార్తవీర్యార్జునుని పుత్రులు పగబట్టి, పరశురాముడు ఆశ్రమంలో లేని సమయంలో ప్రశాంతంగా ధ్యానంలో ఉన్న జమదగ్ని మహర్షిని క్రూరంగా సంహరించారు. తిరిగి వచ్చిన పరశురాముడు తండ్రి శవాన్ని చూసి తీవ్ర ఆగ్రహంతో, వైదిక ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టి అధర్మికులుగా మారిన క్షత్రియులను భూమిపై లేకుండా చేస్తానని ప్రతీజ్ఞ చేశాడు. పరశురాముడు ఇరవై ఒక్క సార్లు భూమండలంపై దండయాత్ర చేసి అధార్మిక రాజులను సంహరించి, సమంతపంచకంలో వారి రక్తంతో ఐదు సరస్సులను నింపాడు. అనంతరం భూమిని బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చి, తండ్రిని సప్తర్షులలో ఒకరిగా నిలిపి, మహేంద్ర పర్వతానికి వెళ్ళి తీవ్ర ధ్యానంలో నిలిచాడు.
అధ్యాయము 17 – పురూరవుని వంశ విస్తరణ
పురూరవుని ఆరుగురు కుమారులైన ఆయు, శ్రుతాయు, సత్యాయు, రయ, విజయ, మరియు జయుల వంశాలు ఇక్కడ వర్ణించబడ్డాయి. విజయుని వంశంలో క్షత్రియ రాజైన గాధి జన్మించాడు; గాధి పుత్రుడైన విశ్వామిత్ర మహర్షి తీవ్రమైన తపస్సు చేసి క్షత్రియత్వాన్ని దాటి ‘బ్రహ్మర్షి’ పదాన్ని సాధించాడు. ఆయువు పుత్రుడైన నహుషునికి యతి, యయాతి మొదలైన కుమారులు జన్మించారు. యతి సన్యాసాశ్రమాన్ని స్వీకరించగా, యయాతి చక్రవర్తిగా రాజ్యాన్ని ఏలాడు.
అధ్యాయము 18 – యయాతి మహారాజు ముసలితనము
ఈ అధ్యాయంలో యయాతి మహారాజు చరిత్ర వర్ణించబడింది. యయాతి దైత్య గురువైన శుక్రాచార్యుని కుమార్తె దేవయానిని మరియు వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠను వివాహమాడాడు. శర్మిష్ఠతో రహస్య సంబంధం పెట్టుకున్నందుకు శుక్రాచార్యుడు యయాతిని అకాల వృద్ధాప్యంతో కుంగిపోయేలా శపించాడు. కామభోగాలు తీరక బాధపడుతున్న యయాతి ప్రార్థించగా, తన వృద్ధాప్యాన్ని తన కుమారులలో ఒకరికి ఇచ్చి వారి యవ్వనాన్ని స్వీకరించవచ్చని శుక్రాచార్యుడు సడలింపు ఇచ్చాడు. పెద్ద కుమారులైన యదు, తుర్వసు, ద్రుహ్యు, అనులు నిరాకరించగా, చిన్న కుమారుడైన పూరుడు తండ్రి వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించి తన యవ్వనాన్ని ఇచ్చాడు. యయాతి వేయి సంవత్సరాలు సమస్త ఐహిక సుఖాలను అనుభవించాడు.
అధ్యాయము 19 – యయాతి వైరాగ్యము మరియు మోక్షప్రాప్తి
వేయి సంవత్సరాల సుఖానుభవం తర్వాత యయాతికి పరమ జ్ఞానోదయం కలిగింది. భోగాల వల్ల కామవాంఛలు తీరవని, నెయ్యి పోస్తే అగ్ని మరింత రగిలినట్లు పెరుగుతాయని అనుభవపూర్వకంగా గ్రహించాడు. యయాతి పూరునికి యవ్వనాన్ని తిరిగి ఇచ్చి, ఆయనను చక్రవర్తిగా అభిషేకించి, మిగిలిన పుత్రులకు ప్రాంతీయ రాజ్యాలను ఇచ్చి సమస్త ఐహిక బంధాలను త్యజించాడు. భార్యలతో కలసి అడవులకు వెళ్ళి భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని యందు అనన్య భక్తితో ధ్యానం చేసి వైకుంఠ ధామాన్ని పొంది ముక్తుడయ్యాడు.
అధ్యాయము 20 – పూరు వంశము మరియు భరత చక్రవర్తి
పూరుని వంశంలో దుష్యంత మహారాజు ఆవిర్భవించాడు. దుష్యంతుడు కణ్వ మహర్షి ఆశ్రమంలో శకుంతలను (విశ్వామిత్ర మేనకల కుమార్తె) గాంధర్వ వివాహం చేసుకున్నాడు. శకుంతలకు అద్భుత తేజస్సు కల భరతుడు జన్మించాడు. దుష్యంత మహారాజు లోకాపవాదానికి భయపడి మొదట వారిని స్వీకరించకపోగా, ఆకాశవాణి భరతుని పవిత్రతను ధ్రువీకరించింది. దుష్యంత భరతులను రాజసభలోకి స్వీకరించాడు. భరత చక్రవర్తి భూమండలాన్ని ధర్మబద్ధంగా పాలించి, గంగా యమునా తీరాలలో అనేక అశ్వమేధ యజ్ఞాలను నిర్వహించాడు. ఆయన పేరు మీదుగానే ఈ పవిత్ర భూమికి ‘భారతవర్షం’ అని, ఆయన వంశానికి ‘భారతులు’ అని నామకరణం లభించింది.
అధ్యాయము 21 – రంతిదేవ మహారాజు పరమ త్యాగము
ఈ అధ్యాయంలో భరతుని వంశంలో జన్మించిన రంతిదేవ మహారాజు యొక్క అద్భుతమైన దయాగుణము, నిష్కామ త్యాగము వర్ణించబడ్డాయి. తన వద్ద ఉన్న సమస్త రాజ సంపదలను దానం చేసిన రంతిదేవుడు మరియు ఆయన కుటుంబం నలభై ఎనిమిది రోజుల పాటు ఆహారపానీయాలు లేకుండా తీవ్రమైన ఉపవాసాన్ని అనుభవించారు. నలభై తొమ్మిదవ ఉదయం కొద్దిపాటి ఆహారము, జలము లభించగా, వారు తినబోయే సమయంలో ఒక బ్రాహ్మణుడు, ఒక శూద్రుడు, కుక్కలతో ఉన్న ఒక వ్యక్తి వరుసగా రాగా రంతిదేవుడు తన ఆహారాన్ని వారికి పంచిపెట్టాడు. చివరగా దాహంతో అలమటిస్తున్న తనకు కొద్దిపాటి నీరు మిగలగా, ఒక చండాలుడు వచ్చి నీళ్ళు అడిగాడు. రంతిదేవుడు తనకు మోక్షం గానీ, అష్టసిద్ధులు గానీ వద్దు అని, కేవలం సమస్త ప్రాణుల దుఃఖాన్ని తాను మోసి వారిని సుఖపెట్టాలని ప్రార్థిస్తూ ఆ నీటిని ఇచ్చేశాడు. తక్షణమే బ్రహ్మాది దేవతలు ప్రత్యక్షమై ఆయనను పరీక్షించామని తెలిపారు. రంతిదేవుని నిష్కామ భక్తికి మెచ్చి ఆయనకు పరమపదాన్ని ప్రసాదించారు.
అధ్యాయము 22 – పాండవుల పూర్వీకుల వంశావళి
హస్తినాపుర నగర నిర్మాతయైన హస్తి మహారాజు నుండి సాగిన వంశక్రమాన్ని శుకదేవ గోస్వామి వివరించాడు. అజమీఢుడు, సంవరణుడు, మరియు కురుక్షేత్ర రక్షకుడైన కురు మహారాజు వంశంలో శంతనుడు జన్మించాడు. శంతనుడు గంగాదేవి ద్వారా భీష్ముడిని, సత్యవతి ద్వారా చిత్రాంగద విచిత్రవీర్యులను పొందాడు. విచిత్రవీర్యుని మరణానంతరం మహర్షి వేదవ్యాసుని ద్వారా ధృతరాష్ట్రుడు, పాండురాజు, విదురులు జన్మించారు. పాండురాజుకు ధర్మరాజు, భీమ, అర్జున, నకుల, సహదేవులు అనే పంచపాండవులు జన్మించి వైదిక ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించారు.
అధ్యాయము 23 – యయాతి ఇతర పుత్రుల వంశములు
యయాతి యొక్క ఇతర పుత్రులైన అను, ద్రుహ్యు, తుర్వసుల వంశాలు ఈ అధ్యాయంలో వివరించబడ్డాయి. అను వంశంలో ఉశీనరుడు (పావురాన్ని రక్షించడానికి తన మాంసాన్ని ఇచ్చిన శిబి చక్రవర్తి తండ్రి) మరియు అంగ, వంగ, కళింగ, సుహ్మ, పుండ్ర రాజ్యాలను ఏలిన రాజులు జన్మించారు. ద్రుహ్యు వంశంలో గాంధార దేశ రాజులు, తుర్వసు వంశంలో పాండ్య చోళ రాజ్యాల రాజులు జన్మించారు.
అధ్యాయము 24 – పవిత్ర యదువంశ వర్ణన
నవమ స్కంధము ముగింపు అధ్యాయంలో యయాతి జ్యేష్ఠ పుత్రుడైన యదువు నుండి సాగిన పవిత్రమైన యదువంశము (యాదవ వంశము) వర్ణించబడింది. యదువు తండ్రికి యవ్వనాన్ని ఇవ్వకపోవడం వల్ల ఆయన వంశీయులకు హస్తినాపుర సింహాసనం దక్కకూడదని యయాతి శాసించాడు. యాదవులు ప్రాంతీయ రాజ్యాలను ఏలుతూ హైహయ, వృష్ణి, అంధక, భోజ వంశాలుగా విస్తరించారు. వృష్ణి వంశంలో శూరసేనుడు, ఆయన పుత్రుడైన వసుదేవుడు జన్మించారు. వసుదేవుడు దేవకీదేవిని వివాహమాడాడు. ధర్మసంరక్షణార్థం, భూభారాన్ని తొలగించడానికి స్వయం భగవానుడైన శ్రీకృష్ణుడు ఈ పవిత్ర యదువంశంలోనే అవతరించబోతున్నాడని ప్రకటిస్తూ నవమ స్కంధము మంగళకరంగా పూర్తవుతుంది.