Read Bhāgavata Mahā Purāṇa Fourth Skanda in Telugu
శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలోని చతుర్థ స్కంధము అత్యంత దివ్యమైన, చారిత్రాత్మక ఘట్టాలతో నిండియున్న మహోన్నత గ్రంథ భాగము. ఈ స్కంధంలో స్వాయంభువ మనువు కుమార్తెల పవిత్ర వంశావళి, ప్రజాపతి దక్షునికి మరియు మహాదేవుడైన శివునికి నడుమ జరిగిన దివ్య చారిత్రాత్మక సంఘటనలు, సతీదేవి యోగాగ్నిలో దేహత్యాగం చేయడం, భక్తాగ్రేసరుడైన ధ్రువ మహారాజు యొక్క అచంచలమైన తపస్సు మరియు భగవద్దర్శనము, భగవాన్ విష్ణువు శక్త్యావేశ అవతారమైన పృథు చక్రవర్తి ఆవిర్భావము మరియు భూదేవిని పితికి సకల ధాన్యములను పొందిన వృత్తాంతము, మరియు దేవర్షి నారదుడు ప్రాచీనబర్హి రాజుకు ప్రబోధించిన పురంజనోపాఖ్యానం అనే అమోఘమైన రూపక కథ మహోన్నతంగా వర్ణించబడ్డాయి.
ఈ ముప్పై ఒక్క అధ్యాయాలలో వైదిక ధర్మం యొక్క పరమ సిద్ధాంతాలు, అహంకారము మరియు సాధు తిరస్కారం వల్ల కలిగే వినాశనము, నిష్కామ భక్తివల్ల లభించే భగవదనుగ్రహము మరియు సంసార బంధాల నుండి విముక్తి పొందే దివ్య మార్గము అత్యంత భక్తిరసభరితంగా, సత్య చారిత్రాత్మక దృష్టితో ప్రబోధించబడ్డాయి.
This page is about Contents of and Reading the Fourth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa. For general information about the Fourth Skanda, please visit The Fourth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa. For general information about the Bhāgavata Mahā Purāṇa, please visit Bhāgavata Mahā Purāṇa. To Read Bhāgavata Mahā Purāṇa in Telugu, please visit Read Fourth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa.
Read Śrīmad Bhāgavata Mahā Purāṇa Fourth Skanda Online
Read Śrīmad Bhāgavata Mahā Purāṇa Fourth Skanda in Telugu Online
అధ్యాయము 1 – మనువు కుమార్తెల వంశావళి
ఈ అధ్యాయంలో స్వాయంభువ మనువు యొక్క ముగ్గురు పవిత్ర పుత్రికలైన ఆకూతి, దేవహూతి మరియు ప్రసూతిల వంశావళి విస్తారంగా వివరించబడింది. ఆకూతి మరియు రుచి ప్రజాపతికి యజ్ఞపురుషుడు మరియు దక్షిణ అనే దివ్య సంతతి జన్మించగా, దేవహూతి సంతానమైన కన్యలు మహర్షులను వివాహమాడి దివ్య జ్ఞానాన్ని వ్యాప్తి చేశారు. ప్రసూతి మరియు దక్ష ప్రజాపతికి పదహారుమంది గుణవంతులైన కుమార్తెలు జన్మించారు. వారిలో చిన్న కుమార్తెయైన సతీదేవి పరమ మంగళమూర్తియైన మహాదేవ శివుడిని వివాహమాడి, విశ్వ శాంతికి మరియు వైదిక ధర్మానికి మహోన్నతమైన పునాది వేసింది.
అధ్యాయము 2 – దక్షుడు మహాదేవుడైన శివుడిని శపించుట
ప్రజాపతులు నిర్వహించిన ఒక మహోన్నత యజ్ఞసభలో ప్రజాపతి దక్షుడు ప్రవేశించినప్పుడు, బ్రహ్మదేవుడు మరియు మహాదేవ శివుడు తప్ప సభలోని వారందరూ లేచి నిలబడి గౌరవించారు. సమాధి నిష్ఠలో ఉన్న శివుని ప్రశాంత ముద్రను తనను అవమానించడానికేనని అజ్ఞానంతో భావించిన దక్షుడు తీవ్రమైన అహంకారంతో రగిలిపోయాడు. సమస్త ప్రాణులకు శ్రేయోదాయకుడు, కామక్రోధ రహితుడు అయిన మహాదేవ శివుడిని యజ్ఞభాగము అందకుండా దక్షుడు భయంకరంగా శపించాడు.
అధ్యాయము 3 – సతీదేవి మరియు మహాదేవుని సంవాదము
దక్ష ప్రజాపతి బృహస్పతిసవ మనే గొప్ప యజ్ఞాన్ని తలపెట్టి, కావాలనే మహాదేవ శివుడిని మరియు సతీదేవిని ఆహ్వానించలేదు. ఆ దివ్య మహోత్సవ వార్త తెలుసుకున్న సతీదేవికి తన పుట్టింటికి వెళ్ళాలనే తీవ్రమైన కోరిక కలిగింది. అయితే, అహంకారంతో, సాధు ద్వేషంతో రగిలిపోయే వారి ఇంటికి ఆహ్వానం లేకుండా వెళితే అవమానమే ఎదురవుతుందని మహాదేవ శివుడు సతీదేవికి హితవు పలికారు. బంధువుల నుండి వచ్చే నిందాపూర్వక బాణాలు ప్రాణాల కంటే భయంకరమైనవని హెచ్చరిస్తూ, అక్కడికి వెళ్ళవద్దని ప్రార్థించారు.
అధ్యాయము 4 – సతీదేవి దేహత్యాగము
మహాదేవుని హెచ్చరికలను పక్కనపెట్టి సతీదేవి తన తండ్రి యజ్ఞవాటికకు వెళ్ళగా, అక్కడ దక్షుడు ఆమెను తీవ్రంగా నిర్లక్ష్యం చేశాడు మరియు సభ అంతా భయంతో మౌనం వహించింది. నిష్కళంకమూర్తియైన తన పతి మహాదేవునికి జరిగిన తీవ్ర అవమానాన్ని తట్టుకోలేక, సతీదేవి దక్షుని అహంకారాన్ని సభామధ్యంలో బహిరంగంగా ఖండించింది. దక్షుని వల్ల కలిగిన ఈ భౌతిక దేహాన్ని ధరించడం ఇష్టం లేక, ఆమె యోగమార్గంలో ఆసనంలో కూర్చుని, ప్రాణవాయువును ఊర్ధ్వముఖంగా పంపి స్వీయ యోగాగ్నిలో దేహాన్ని త్యాగం చేసింది.
అధ్యాయము 5 – దక్ష యజ్ఞ విధ్వంసము
తన ప్రాణప్రియయైన సతీదేవి దేహత్యాగం చేసిందనే వార్త వినగానే మహాదేవ శివుడు తీవ్ర దుఃఖంతో, రౌద్రంతో తన జటాజూటం నుండి ఒక జటను తీసి నేలకు విసిరికొట్టగా భయంకరరూపుడైన వీరభద్రుడు ఆవిర్భవించాడు. శివుని భూతగణాలకు నాయకత్వం వహిస్తూ వీరభద్రుడు దక్షుని యజ్ఞవాటికపై దాడి చేసి, యజ్ఞ సామగ్రిని ధ్వంసం చేసి, దేవతలను ఓడించి, దక్షుని శిరస్సును నరికి యజ్ఞగుండంలో హోమం చేశాడు. భగవద్భక్తునికి జరిగిన తీవ్ర అపచారానికి తగిన శాస్తి లభించింది.
అధ్యాయము 6 – బ్రహ్మదేవుడు మహాదేవుడిని ప్రసన్నం చేసుకొనుట
యజ్ఞవాటిక విధ్వంసం మరియు వీరభద్రుని ఆగ్రహం చూసి భయభ్రాంతులైన దేవతలు, మునులు బ్రహ్మదేవుని నాయకత్వంలో కైలాస పర్వతానికి వెళ్ళారు. బ్రహ్మదేవుడు మహాదేవ శివుడిని మహోన్నత స్తుతులతో ప్రసన్నం చేసుకుంటూ, అజ్ఞానంతో చేసిన తప్పులను క్షమించమని వేడుకున్నాడు. దయాసముద్రుడైన మహాదేవుడు శాంతించి, యజ్ఞాన్ని పునరుద్ధరించడానికి, మరణించిన వారందరినీ బ్రతికించడానికి మరియు దక్షునికి పునర్జన్మ ప్రసాదించడానికి అంగీకరించాడు.
అధ్యాయము 7 – దక్షుని యజ్ఞ సమాప్తి మరియు భగవాన్ విష్ణువు ఆగమనము
మహాదేవ శివుడు, బ్రహ్మదేవుడు మరియు దేవతలతో కలసి యజ్ఞవాటికకు చేరుకుని, దక్షుని మొండానికి మేక శిరస్సును అమర్చి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేశారు. నిద్ర నుండి మేల్కొన్నట్లు లేచిన దక్షుడు తన అహంకారమంతా నశించి, కంటినీటితో మహాదేవునికి క్షమాపణలు తెలుపుతూ ప్రార్థించాడు. అనంతరం సర్వేశ్వరుడైన భగవాన్ విష్ణువు గరుడవాహనుడై దివ్యంగా ప్రత్యక్షమై, యజ్ఞఫలాన్ని ప్రసాదించి, సమస్త జీవులలో సమభావంతో ప్రవర్తించడమే పరమధర్మమని దక్షునికి బోధించారు.
అధ్యాయము 8 – ధ్రువుడు అడవికి వెళ్ళుట
ఈ అధ్యాయంలో ఐదేళ్ళ రాజకుమారుడైన ధ్రువుని అత్యంత ప్రేరణాత్మక చారిత్రాత్మక కథ ప్రారంభమవుతుంది. ఉత్తానపాద రాజు రెండవ భార్య సురుచి, ధ్రువుడిని రాజు తొడపై కూర్చోకుండా cruelly తోసివేసి, భగవంతుని తపస్సు చేసి తన గర్భాన జన్మిస్తేనే రాజసింహాసనం లభిస్తుందని అవమానించింది. తల్లి సునీతి ఇచ్చిన ధైర్యంతో ధ్రువుడు భగవానుని శరణు వేడటానికి మధువనానికి బయలుదేరాడు. మార్గమధ్యంలో దేవర్షి నారదుడు ప్రత్యక్షమై, బాలుని పట్టుదలను పరీక్షించి, “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” అనే ద్వాదశాక్షరీ మంత్రాన్ని మరియు అష్టాంగయోగ మార్గాన్ని ఉపదేశించారు.
అధ్యాయము 9 – ధ్రువుని భగవద్దర్శనము మరియు నగర ప్రవేశము
మధువనంలో ధ్రువుడు ఆరు నెలల పాటు వాయువును మాత్రమే పీలుస్తూ అచంచలమైన తీవ్ర తపస్సు చేయగా, విశ్వమంతటా శ్వాస నిలిచిపోయి లోకాలు కంపించాయి. బాలుని భక్తికి ప్రసన్నుడైన భగవాన్ విష్ణువు శంఖ చక్ర గదా పద్మధారియై ప్రత్యక్షమయ్యాడు. భగవానుని దివ్య శంఖం తన చెంపను తాకగానే ధ్రువునికి దివ్యజ్ఞానం కలిగి, రమణీయమైన స్తుతులను అర్పించాడు. భగవానుడు ధ్రువునికి సర్వోన్నతమైన ధ్రువలోకాన్ని మరియు ముప్పై ఆరు వేల సంవత్సరాల పరిపాలనను వరంగా ప్రసాదించగా, ధ్రువుడు ఆనందంతో హస్తినాపురానికి తిరిగి వచ్చాడు.
అధ్యాయము 10 – యక్షులపై ధ్రువుని యుద్ధము
ధ్రువుని తమ్ముడైన ఉత్తముడు హిమాలయాలలో యక్షులచే చంపబడగా, ధ్రువుడు తీవ్ర కోపంతో, దుఃఖంతో యక్షుల నగరమైన అలకాపురిపై దండయాత్ర చేశాడు. ధ్రువుడు తన దివ్యాస్త్రాలతో వేలాదిమంది యక్ష యోధుల మాయలను ఛేదించి సంహరించాడు. యుద్ధం తీవ్రరూపం దాల్చి అమాయక యక్షులు నశిస్తుండగా, ధ్రువుని తాతయైన స్వాయంభువ మనువు ప్రత్యక్షమై, క్రోధాన్ని విడిచిపెట్టమని మరియు కోపం వల్ల భగవదనుగ్రహం నశిస్తుందని బోధించాడు.
అధ్యాయము 11 – స్వాయంభువ మనువు ధ్రువునికి యుద్ధ విరమణ ఉపదేశము
స్వాయంభువ మనువు ధ్రువునికి అహింస, క్షమ, మరియు సమభావం యొక్క వైదిక సత్యాలను ఉపదేశించాడు. సకల ప్రాణుల పట్ల దయ చూపినప్పుడే స్వయం భగవానుడు ప్రసన్నుడవుతాడని, ఒకరి తప్పిదానికి సమస్త జాతిని శిక్షించడం అధర్మమని స్పష్టం చేశాడు. తాతగారి దివ్య ఉపదేశాలను శిరసావహించి ధ్రువుడు తక్షణమే యుద్ధాన్ని విరమించి ఆయుధాలను త్యజించాడు. ధ్రువుని ధర్మానికి మెచ్చి యక్షరాజైన కుబేరుడు ప్రత్యక్షమై, ఆయనకు అచంచలమైన భగవద్భక్తిని వరంగా ఇచ్చాడు.
అధ్యాయము 12 – ధ్రువ మహారాజు వైకుంఠ ప్రాప్తి
ధ్రువ మహారాజు ముప్పై ఆరు వేల సంవత్సరాలు కేవలం భగవదర్పణంగా, ప్రజా రంజకంగా పాలన అందించాడు. అనంతరం తన రాజ్యాన్ని పుత్రునికి అప్పగించి, బదరీక్షేత్రానికి వెళ్ళి తీవ్ర ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు. భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని పైనే మనస్సు నిలిపి దేహస్మృతిని విడిచిన ధ్రువుని తీసుకువెళ్ళడానికి వైకుంఠం నుండి దివ్య విమానం వచ్చింది. ధ్రువుడు సాక్షాత్తు మృత్యుదేవత శిరస్సుపై కాలు మోపి, సదేహంగా పరమధామమైన ధ్రువలోకానికి చేరుకున్నాడు.
అధ్యాయము 13 – పృథు చక్రవర్తి అవతార వర్ణన
ధ్రువ మహారాజు వంశంలో జన్మించిన వేన రాజు ధర్మభ్రష్టుడై, యజ్ఞయాగాదులను నిషేధించి, ఋషులను హింసించాడు. మునులు ఎంత చెప్పినా వినకపోవడంతో, వారు తమ మంత్రశక్తిచే ఆ అధార్మిక రాజును అంతమొందించారు. రాజ్యంలో అరాచకం కలగకుండా ఉండటానికి, మునులు వేనుని తొడలను మధించి పాపాలను తొలగించారు, అనంతరం ఆయన కుడిచేతిని మధించగా భగవాన్ విష్ణువు శక్త్యావేశ అవతారమైన పృథు చక్రవర్తి మరియు అర్చి దేవి ఆవిర్భవించారు.
అధ్యాయము 14 – వేన రాజు కథ
ఈ అధ్యాయంలో వేన రాజు యొక్క పతనానికి గల కారణాలు వివరంగా వర్ణించబడ్డాయి. వేనుని తల్లి సునీథ రాక్షస వంశానికి చెందినది కావడం వల్ల, ఆమె ప్రవర్తన వేనునిపై పడింది. రాజు కాగానే వేనుడు తాను తప్ప వేరే దైవం లేడని, భగవాన్ విష్ణువుకు యజ్ఞాహుతులు ఇవ్వకూడదని శాసించాడు. దీనివల్ల ధర్మం క్షీణించి భూమి సస్యశ్యామలంగా ఉండటం మానేయడంతో, లోక కళ్యాణం కోసం బ్రాహ్మణులు ఆధ్యాత్మిక శక్తితో వేనుని సంహరించవలసి వచ్చింది.
అధ్యాయము 15 – పృథు చక్రవర్తి పట్టాభిషేకము
వేనుని శరీరం నుండి పృథు చక్రవర్తి మరియు అర్చి దేవి ఆవిర్భవించగానే దేవతలు, మహర్షులు ఆనందంతో దివ్య కుసుమ వృష్టి కురిపించారు. పృథు చక్రవర్తికి సమస్త లోకపాలకులు దివ్య ఆయుధాలను, రథాలను బహుకరించారు. బందిమాగధులు ఆయన భవిష్యత్ వైభవాన్ని కీర్తించగా, పృథు చక్రవర్తి ఆ పొగడ్తలను తన వ్యక్తిగత కీర్తిగా కాక, భగవాన్ విష్ణువు యొక్క ప్రతినిధిగా ప్రజాపాలన చేయడానికి లభించిన దివ్య బాధ్యతగా స్వీకరించాడు.
అధ్యాయము 16 – స్తుతిపాఠకులచే పృథు చక్రవర్తి స్తుతి
రాజసభలోని స్తుతిపాఠకులు పృథు చక్రవర్తి చేయబోయే మహోన్నత కార్యాలను ప్రవచించారు. ఆయన ప్రజలను కంటికి రెప్పలా కాపాడుతాడని, దుష్టులను శిక్షించి శిష్టులను రక్షిస్తాడని, భూమిని పితికి సమస్త ప్రజలకు ఆహారాన్ని, ధాన్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడని కీర్తించారు. వారి దివ్య వచనాలకు ఆనందించిన పృథు చక్రవర్తి వారికి పారితోషికాలు ఇచ్చి, ధర్మబద్ధమైన ప్రజాపాలనను ప్రారంభించాడు.
అధ్యాయము 17 – భూదేవిపై పృథు చక్రవర్తి ఆగ్రహము
వేన రాజు కాలంలో అధర్మికులు భూమి సారాన్ని పాడుచేయడంతో, భూదేవి సమస్త ధాన్యాలను, మూలికలను తన గర్భంలో దాచిపెట్టుకుంది. దీనివల్ల రాజ్యంలో భయంకరమైన కరువు ఏర్పడి ప్రజలు ఆకలితో అలమటించ సాగారు. ఇది చూసి తీవ్ర ఆగ్రహం చెందిన పృథు చక్రవర్తి తన దివ్య ధనుస్సును ఎక్కుపెట్టి భూదేవిని తరుమగా, భూదేవి ఆవు రూపం ధరించి భయంతో పరుగెత్తి, చివరికి పృథు చక్రవర్తి పాదాలపై పడి శరణు వేడింది.
అధ్యాయము 18 – పృథు చక్రవర్తి భూమిని పితుకుట
ఆవు రూపంలో ఉన్న భూదేవి పృథు చక్రవర్తితో, భూమి ఉపరితలాన్ని సమతలం చేసి, తగిన లేగదూడను మరియు పితికే వారిని ఏర్పాటు చేస్తే సమస్త సంపదలను ఇస్తానని తెలిపింది. పృథు చక్రవర్తి స్వాయంభువ మనువును దూడగా చేసి, తన చేతులతో భూమిని పితికి సమస్త ధాన్యాలను, మూలికలను పిండుకున్నాడు. ఆయనను అనుసరించి దేవతలు, ఋషులు, నాగులు, రాక్షసులు, మానవులు తమ తమ దూడలను ఉపయోగించి భూమి నుండి తమకు కావలసిన సంపదలను పొంది సుభిక్షంగా జీవించారు.
అధ్యాయము 19 – పృథు మహారాజు నూరు అశ్వమేధ యజ్ఞములు
తన రాజ్యంలో ధర్మాన్ని, సమృద్ధిని ప్రతిష్ఠించిన పృథు చక్రవర్తి సరస్వతీ నదీ తీరాన నూరు అశ్వమేధ యజ్ఞాలను ప్రారంభించాడు. పృథు చక్రవర్తికి తనకంటే ఎక్కువ కీర్తి వస్తుందని ఈర్ష్య చెందిన దేవేంద్రుడు, కపట సన్యాసి వేషంలో వచ్చి యజ్ఞ అశ్వాన్ని దొంగిలించాడు. యజ్ఞ పురోహితులు ఇంద్రుడిని యజ్ఞగుండంలో హోమం చేయడానికి సిద్ధపడగా, బ్రహ్మదేవుడు జోక్యం చేసుకుని విశ్వశాంతి కోసం యుద్ధాన్ని నిలిపివేశాడు.
అధ్యాయము 20 – పృథు యజ్ఞశాలలో భగవాన్ విష్ణువు ప్రత్యక్షమగుట
తొంబై తొమ్మిది యజ్ఞాలు పూర్తయిన తర్వాత భగవాన్ విష్ణువు ఇంద్రునితో కలసి యజ్ఞశాలలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. పృథు చక్రవర్తిని శాంతింపజేస్తూ, ఇంద్రుని ఈర్ష్యను నశింపజేయడానికి నూరవ యజ్ఞాన్ని విరమించమని కోరాడు. పృథు చక్రవర్తి ఇంద్రుడిని క్షమించి ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. అనంతరం భగవానునితో ప్రార్థిస్తూ, తనకు భౌతిక సంపదలు కానీ, మోక్షం కానీ వద్దు అని, భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని దివ్య లీలలను నిరంతరం వినడానికి కోటి చెవులు కావాలని వేడుకున్నాడు.
అధ్యాయము 21 – పృథు మహారాజు ప్రజాహిత ఉపదేశము
యజ్ఞ సమాప్తి అనంతరం పృథు చక్రవర్తి తన రాజ్యంలో మహోన్నతమైన సభను ఏర్పాటు చేసి ప్రజలకు, సేవకులకు ఆధ్యాత్మిక ఉపదేశాలు చేశాడు. రాజు ప్రజల పాపపుణ్యాలకు బాధ్యుడని, కాబట్టి ప్రజలందరూ తమ తమ వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను నిర్వర్తిస్తూ, సమస్త కర్మఫలాలను స్వయం భగవానుడైన శ్రీకృష్ణునికి అర్పించాలని పిలుపునిచ్చాడు. భగవద్భక్తియే మానవ జన్మకు పరమావధి అని ఆయన ప్రబోధించాడు.
అధ్యాయము 22 – సనత్కుమారులచే పృథు మహారాజుకు జ్ఞానోపదేశము
పృథు చక్రవర్తి రాజసభలోకి సూర్యతేజస్సుతో ప్రకాశించే సనత్కుమారులు వేంచేశారు. పృథు చక్రవర్తి వారిని పరమ భక్తితో పూజించి, సంసారంలో ఉన్న మానవుడు ముక్తిని ఎలా పొందగలడో వివరించమని కోరాడు. సనత్కుమారులు ఆత్మజ్ఞానము, భౌతిక దేహం పట్ల వైరాగ్యము మరియు భగవాన్ వాసుదేవుని పట్ల అచంచలమైన భక్తిసేవయే సంసార బంధాలను తెంచివేసే దివ్య మార్గమని ప్రబోధించారు.
అధ్యాయము 23 – పృథు చక్రవర్తి పరమధామ ప్రాప్తి
అనేక సంవత్సరాలు సుపరిపాలన అందించిన తర్వాత, పృథు చక్రవర్తి తన రాజ్యాన్ని పుత్రులకు అప్పగించి, అర్చి దేవితో కలసి బదరీక్షేత్రానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ తీవ్రమైన తపస్సు చేసి, యోగధారణ ద్వారా తన ప్రాణాలను భగవంతునిలో లయం చేసి వైకుంఠ ధామాన్ని పొందాడు. పతివ్రతయైన అర్చి దేవి కూడా ఆయన చితిపై ఆరోహణ చేసి పతితో కలసి పరమధామానికి చేరుకుంది.
అధ్యాయము 24 – ప్రచేతసులకు మహాదేవుడు రుద్రగీత ఉపదేశించుట
పృథు చక్రవర్తి వంశంలోని ప్రాచీనబర్హి రాజు యొక్క పదిమంది కుమారులు ‘ప్రచేతసులు’ అని పిలువబడ్డారు. వారు సృష్టి కార్యాన్ని చేపడుతూ తపస్సు చేయడానికి సముద్ర తీరానికి వెళ్ళగా, మార్గమధ్యంలో ఒక దివ్యమైన సరస్సు నుండి మహాదేవ శివుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. భగవాన్ విష్ణువుకు అత్యంత ప్రియమైన మహాదేవుడు ప్రచేతసులపై దయతో, భగవంతుని ఉపాసించడానికి అత్యంత పవిత్రమైన ‘రుద్రగీత’ అనే దివ్య స్తోత్రాన్ని ఉపదేశించాడు.
అధ్యాయము 25 – పురంజన రాజు చరిత్ర
యజ్ఞకాండలో మునిగిపోయిన ప్రాచీనబర్హి రాజుకు ఆధ్యాత్మిక విముక్తి కలిగించడానికి దేవర్షి నారదుడు పురంజనోపాఖ్యానమనే దివ్య రూపక కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు. పురంజనుడనే రాజు తన మిత్రుడైన ‘అవిజ్ఞాత’ను వదిలి, భోగాల కోసం తొమ్మిది ద్వారాలు ఉన్న ఒక సుందరమైన నగరంలో ప్రవేశించాడు. అక్కడ ఒక సుందరిని (బుద్ధి) చూసి మోహితుడై, తన అసలు గుర్తింపును మరచి ఆమెకు, ఆమె పరివారానికి సంపూర్ణంగా దాసుడయ్యాడు.
అధ్యాయము 26 – పురంజనుడు వేటకు వెళ్ళుట మరియు రాణి ఆగ్రహము
ఈ రూపక కథలో పురంజనుడు తన భార్యను, నగరాన్ని వదిలి అడవికి వేటకు వెళ్ళి అనేక క్రూర మృగాలను సంహరించాడు. అలసిపోయి, రక్తాక్తమైన శరీరంతో నగరానికి తిరిగి వచ్చిన పురంజనుడికి తన రాణి అలకబూని ఉండటం కనిపించింది. రాజు ఆమెను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ఆమె పాదాలపై పడి వేడుకుంటూ, ఆమె కోరికలన్నింటికీ లొంగిపోయాడు. ఇది జీవుడు ఇంద్రియాలకు, మనస్సుకు ఎలా బానిసవుతాడో తెలియజేస్తుంది.
అధ్యాయము 27 – పురంజన నగరంపై చండవేగుని దాడి మరియు కాలకన్య ప్రవేశము
కొంతకాలం తర్వాత, మూడుందొందల అరవైమంది సైనికులతో కలసి ‘చండవేగుడు’ అనే గంధర్వరాజు (కాలము/సంవత్సరము) పురంజనుని నగరంపై దాడి చేశాడు. అదే సమయంలో వృద్ధాప్యానికి ప్రతీకయైన ‘కాలకన్య’, భయము మరియు వ్యాధులు ఆ నగరాన్ని ముట్టడించాయి. దీనివల్ల పురంజనుని దేహబలము, ఇంద్రియ శక్తులు క్షీణించి, నగరం అగ్నికీలల్లో చిక్కుకుంది.
అధ్యాయము 28 – పురంజనుని తదుపరి జన్మ మరియు విముక్తి
నగరం కాలిపోతుండగా యమదూతలు పురంజనుడిని బంధించి తీసుకువెళ్ళారు. మరణసమయంలో భార్యపైనే ధ్యాస ఉండటం వల్ల, పురంజనుడు తదుపరి జన్మలో వైదర్భి అనే రాజకుమారిగా జన్మించి, మలయధ్వజ రాజును వివాహమాడాడు. మలయధ్వజుని మరణానంతరం వైదర్భి శోకిస్తుండగా, ఆమె పూర్వజన్మ మిత్రుడైన ‘అవిజ్ఞాత’ (భగవంతుడు/గురువు) బ్రాహ్మణ వేషంలో వచ్చి, ఆమె నిజమైన ఆత్మస్వరూపాన్ని, భగవత్సంబంధాన్ని గుర్తుచేసి ముక్తిని ప్రసాదించాడు.
అధ్యాయము 29 – నారదుడు ప్రాచీనబర్హికి పురంజనోపాఖ్యాన తత్త్వమును వివరించుట
దేవర్షి నారదుడు ఈ కథ యొక్క అంతరార్ధాన్ని ప్రాచీనబర్హికి వివరించాడు: పురంజనుడే జీవుడు, తొమ్మిది ద్వారాల నగరమే భౌతిక దేహము, రాణియే ప్రాపంచిక బుద్ధి, చండవేగుడే కాలము, కాలకన్యయే వృద్ధాప్యము, మరియు అవిజ్ఞాతుడే అంతర్యామియైన భగవానుడు. కేవలం కామ్య యజ్ఞాలు చేయడం వల్ల సంసార బంధాలు తొలగవని, భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని పట్ల చేసే నిష్కామ భక్తిసేవ మాత్రమే జీవుడిని ఉద్ధరిస్తుందని గ్రహించిన ప్రాచీనబర్హి తపస్సుకు వెళ్ళిపోయాడు.
అధ్యాయము 30 – ప్రచేతసుల తపస్సు మరియు భగవాన్ విష్ణువు అనుగ్రహము
సముద్ర జలాల్లో పదివేల సంవత్సరాలు మహాదేవుడు ఉపదేశించిన రుద్రగీతను జపిస్తూ ప్రచేతసులు చేసిన తీవ్ర తపస్సుకు ప్రసన్నుడై, భగవాన్ విష్ణువు గరుడవాహనుడై అష్టభుజాలతో ప్రత్యక్షమయ్యాడు. భగవానుడు వారికి భూమండల పరిపాలనను, పరమముక్తిని వరంగా ఇచ్చాడు. వృక్షాల కుమార్తెయైన మారిషను వివాహమాడి సృష్టిని విస్తరించమని ఆదేశించి భగవానుడు అంతర్ధానమయ్యాడు.
అధ్యాయము 31 – నారదునిచే ప్రచేతసులకు పరమజ్ఞాన ప్రబోధము
ప్రచేతసులు మారిషతో కలసి సుదీర్ఘకాలం ధర్మబద్ధంగా పాలించిన తర్వాత రాజ్యాన్ని త్యజించి అడవికి వెళ్ళారు. అక్కడ వారికి దేవర్షి నారదుడు లభించాడు. నారదుడు వారికి భగవద్భక్తి యొక్క అత్యున్నత రసాయనిక సత్యాన్ని బోధిస్తూ, చెట్టు మొదలుకు నీళ్ళు పోస్తే కొమ్మలన్నీ ఎలా పోషించబడతాయో, అలాగే స్వయం భగవానుడైన శ్రీకృష్ణుడిని సేవిస్తే సమస్త దేవతలు, పితురులు, సమాజం తృప్తిపడతాయని ఉపదేశించాడు. ఆ జ్ఞానంతో ప్రచేతసులు భగవద్ధామాన్ని పొందారు.