Read Bhāgavata Mahā Purāṇa Fifth Skanda in Telugu
శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలోని పంచమ స్కంధము బ్రహ్మాండ నిర్మాణాలు, భౌగోళిక-ఖగోళ నిజాలు, మరియు ఆత్మసాక్షాత్కార పరమ మార్గాలను వివరించే అత్యంత మహోన్నతమైన చారిత్రాత్మక గ్రంథ భాగము. ఈ స్కంధము ఐహిక ప్రపంచం యొక్క భ్రాంతిమయ స్వభావాన్ని, మానవ జన్మ యొక్క ఉద్దేశ్యాన్ని, మరియు భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని దివ్య సృష్టి క్రమాన్ని సమగ్రంగా ఆవిష్కరిస్తుంది.
ఈ ఇరవై ఆరు అధ్యాయాలలో ప్రియవ్రత చక్రవర్తి అద్భుత పరిపాలన, స్వయం భగవానుని అవతారమైన ఋషభదేవుని ఆవిర్భావము మరియు ఆయన తన పుత్రులకు అందించిన అమృతతుల్యమైన ఉపదేశాలు, జడభరతుని పరమవైరాగ్య చరిత్ర, రహూగణ మహారాజుతో ఆయన జరిపిన ఆత్మజ్ఞాన సంవాదము, సంసార అటవీ రూపక వర్ణన, జంబూద్వీపము మరియు భారతవర్షముల దివ్య వైభవము, మరియు సూర్య-గ్రహ మండలాలు, బిలస్వర్గాలు, నరక లోకాల సత్య సంపూర్ణ వర్ణనలు చారిత్రాత్మకమైన భక్తిభావనతో వర్ణించబడ్డాయి.
This page is about Contents of and Reading the Fifth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa. For general information about the Fifth Skanda, please visit The Fifth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa. For general information about the Bhāgavata Mahā Purāṇa, please visit Bhāgavata Mahā Purāṇa. To Read Bhāgavata Mahā Purāṇa in Telugu, please visit Read Fifth Skanda of Bhāgavata Mahā Purāṇa.
Read Śrīmad Bhāgavata Mahā Purāṇa Fifth Skanda Online
Read Śrīmad Bhāgavata Mahā Purāṇa Fifth Skanda in Telugu Online
అధ్యాయము 1 – ప్రియవ్రత చక్రవర్తి దివ్య చరిత్ర
ఈ అధ్యాయంలో స్వాయంభువ మనువు పెద్ద కుమారుడైన ప్రియవ్రత మహారాజు యొక్క పవిత్ర చారిత్రాత్మక వృత్తాంతం వర్ణించబడింది. మొదట రాజ్యాధికారం కంటే ఆధ్యాత్మిక సాధనకే ప్రాధాన్యమివ్వాలని భావించిన ప్రియవ్రతుడు, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞను మరియు భగవదిచ్ఛను శిరసావహించి సామ్రాజ్య బాధ్యతలను స్వీకరించాడు. ఆయన తన దివ్య రథంపై విశ్వమంతటా సంచరిస్తూ, రాత్రి సమయాలలో సూర్యునితో సమానమైన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ అంధకారాన్ని పటాపంచలు చేశాడు. ఆ రథచక్రాల రాపిడి వల్ల ఈ భూమండలంలో ఏడు మహాసముద్రాలు మరియు ఏడు ద్వీపాలు ఆవిర్భవించాయని శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి వివరించారు.
అధ్యాయము 2 – ఆగ్నీధ్ర మహారాజు దివ్య చరిత్ర
ప్రియవ్రత చక్రవర్తి ఆధ్యాత్మిక సాధన కొరకు సమయాన్ని కేటాయిస్తూ, తన పుత్రుడైన ఆగ్నీధ్రునికి జంబూద్వీప పరిపాలనా బాధ్యతలను అప్పగించాడు. మందర పర్వతంపై పుత్రకామేష్టి తపస్సు చేస్తున్న ఆగ్నీధ్రుని వద్దకు బ్రహ్మదేవుని ప్రేరణతో పూర్వచిత్తి అనే దివ్య అప్సరస ఆగమనం జరిగింది. వారి పవిత్ర union వల్ల తొమ్మిదిమంది పరాక్రమవంతులైన కుమారులు జన్మించారు. ఆగ్నీధ్ర మహారాజు జంబూద్వీపాన్ని తొమ్మిది వర్షములుగా (విభాగాలుగా) విభజించి, తన తొమ్మిదిమంది కుమారులకు రాజ్యాధికారాన్ని అప్పగించి ధర్మబద్ధమైన పాలనను అందించాడు.
అధ్యాయము 3 – మేరుదేవి గర్భాన భగవాన్ ఋషభదేవుని ఆవిర్భావము
ఆగ్నీధ్రుని జ్యేష్ఠ పుత్రుడైన నాభి మహారాజు తన భార్య మేరుదేవితో కలసి సర్వేశ్వరుడైన భగవాన్ విష్ణువు సమానమైన దివ్య పుత్రుని పొందాలనే సంకల్పంతో పవిత్రమైన యజ్ఞాలను నిర్వహించాడు. నాభి మహారాజు యొక్క అచంచలమైన భక్తికి, నిష్కళంక ప్రేమకు ప్రసన్నుడై, భగవాన్ విష్ణువు స్వయంగా యజ్ఞశాలలో ప్రత్యక్షమై, తాను స్వయంగా వారి గర్భాన పుత్రుడిగా అవతరిస్తానని అభయమిచ్చాడు. అలా భగవాన్ విష్ణువు సకల వైదిక ధర్మాలను ప్రచారం చేయడానికి మేరుదేవి గర్భాన భగవాన్ ఋషభదేవునిగా అవతరించాడు.
అధ్యాయము 4 – భగవాన్ ఋషభదేవుని దివ్య గుణములు
భగవాన్ ఋషభదేవుడు బాల్యం నుండే దివ్య తేజస్సుతో, అపారమైన జ్ఞానంతో, శాంత గుణంతో ప్రకాశించాడు. నాభి మహారాజు తన పుత్రునిలోని ఈశ్వరత్వాన్ని గ్రహించి, ఆయనకు పట్టాభిషేకం చేసి తపస్సు కొరకు బదరీక్షేత్రానికి వెళ్ళిపోయాడో వర్ణించబడింది. భగవాన్ ఋషభదేవుడు స్వయంగా అవతారమూర్తి అయినప్పటికీ, సామాన్య గృహస్థునిగా ప్రవర్తిస్తూ వైదిక కర్మలను, గృహస్థ ధర్మాలను ఆచరించి ప్రజలకు ఆదర్శంగా నిలిచాడు. ఆయన ప్రజాపాలనలో ఇంద్రుడు వర్షం కురిపించకపోగా, తన యోగశక్తిచే సొంత రాజ్యంలో సమృద్ధిగా వర్షాన్ని కురిపించి ప్రజలను కాపాడాడు.
అధ్యాయము 5 – భగవాన్ ఋషభదేవుడు తన పుత్రులకు చేసిన పవిత్ర ఉపదేశములు
రాజ్యత్యాగం చేసే ముందు భగవాన్ ఋషభదేవుడు తన నూరుమంది కుమారులను సమావేశపరిచి, మానవ జన్మ యొక్క పరమోద్దేశ్యాన్ని వివరించే అమృతతుల్యమైన దివ్య సందేశాన్ని ఇచ్చాడు. మానవ శరీరం కేవలం పశువుల వలె తుచ్ఛమైన ఇంద్రియ సుఖాలను అనుభవించడానికి ఉద్దేశించబడలేదని, హృదయ కల్మషాలను ప్రక్షాళన చేసే దివ్యమైన తపస్సు ఆచరించడానికే లభించిందని ప్రబోధించాడు. సద్గురువును ఆశ్రయించి, భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని పట్ల నిష్కామ భక్తిని పెంచుకోవడమే సంసార విముక్తికి మార్గమని ఉపదేశిస్తూ, తన పెద్ద కుమారుడైన భరతుడిని చక్రవర్తిగా అభిషేకించాడు.
అధ్యాయము 6 – భగవాన్ ఋషభదేవుని అవధూత లీలలు
తన పుత్రులకు ఉపదేశించిన అనంతరం, భగవాన్ ఋషభదేవుడు సకల ఐహిక సంబంధాలను త్యజించి అవధూత రూపాన్ని ధరించాడు. ఆయన మౌనవ్రతాన్ని దాల్చి, మానావమానాలను, శీతోష్ణాలను సమానంగా భావిస్తూ నిరంతరం ఆత్మానందంలో తేలియాడాడు. ప్రపంచ ప్రజలు ఆయనను ఉన్మత్తునిగా భావించినప్పటికీ, ఆయన సంపూర్ణ అనాసక్తతతో దక్షిణ భారతదేశంలోని కుటకాచల అడవులలో విహరిస్తూ, చివరికి దావానలంలో తన భౌతిక లీలలను ముగించి స్వధామానికి వేంచేశాడు.
అధ్యాయము 7 – భరత చక్రవర్తి దివ్య చరిత్ర
భగవాన్ ఋషభదేవుని పెద్ద కుమారుడైన భరత మహారాజు సమస్త భూమండలాన్ని అత్యంత ధర్మబద్ధంగా, ప్రజా రంజకంగా పరిపాలించాడు. ఆయన మహోన్నత పరిపాలన మరియు దివ్య ప్రభావాన్ని బట్టి పూర్వం ‘అజనాభవర్షం’ అని పిలువబడే ఈ పవిత్ర భూమికి ‘భారతవర్షం’ అనే నామకరణం లభించింది. భరతుడు అనేక వైదిక యజ్ఞాలను నిర్వహిస్తూ, సమస్త కర్మఫలాలను భగవాన్ వాసుదేవునికి అర్పించాడు. సుదీర్ఘ కాలం పాలించిన పిమ్మట, ఆయన తన రాజ్యాన్ని పుత్రులకు అప్పగించి, కండకీ నదీ తీరాన ఉన్న పులహాశ్రమానికి వెళ్ళి తీవ్ర భగవద్ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు.
అధ్యాయము 8 – భరత మహారాజు మరియు జింక వృత్తాంతము
పులహాశ్రమంలో తీవ్ర తపస్సు చేస్తున్న భరత మహారాజు, ఒకరోజు నదిలో కొట్టుకుపోతున్న ఒక దిక్కులేని పసి జింక పిల్లపై దయ తలచి దానికి ఆశ్రయమిచ్చాడు. క్రమంగా ఆ జింక పిల్లను కాపాడటంలో, దాని సంరక్షణలోనే భరతుని మనస్సు లగ్నమై, ఆయన ఆధ్యాత్మిక సాధనలన్నీ వెనుకబడ్డాయి. చివరికి మరణసమయంలో కూడా ఆయన మనస్సు ఆ జింకపైనే నిలిచి ఉండటం వల్ల, కర్మ నియమానుసారం భరతుడు తన తదుపరి జన్మలో జింక రూపంలో జన్మించవలసి వచ్చింది.
అధ్యాయము 9 – జడభరతుని ఆవిర్భావము మరియు దివ్య చరిత్ర
పూర్వజన్మల ఆధ్యాత్మిక పుణ్యం వల్ల జింక జన్మలో కూడా భరతునికి తన పూర్వస్మృతి నశించలేదు. ఆయన సమస్త ప్రాపంచిక సాంగత్యాన్ని త్యజించి, జింక దేహాన్ని విడిచిన పిమ్మట ఒక పవిత్ర బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జడభరతునిగా జన్మించాడు. మరల ప్రాపంచిక మోహంలో చిక్కుకోకూడదనే దృఢ సంకల్పంతో, ఆయన మూర్ఖునిగా, చెవిటివానిగా, జడునిగా ప్రవర్తించాడు. ఒకసారి దొంగల ముఠా ఆయనను కాళికాదేవికి బలి ఇవ్వడానికి తీసుకువెళ్ళగా, జడభరతుని నిర్దోషితకు ప్రసన్నురాలై కాళికాదేవి స్వయంగా ఆవిర్భవించి దొంగల ముఠాను సంహరించి జడభరతుడిని రక్షించింది.
అధ్యాయము 10 – జడభరత రహూగణుల దివ్య సంవాదము
సౌవీర రాజ్య పాలకుడైన రహూగణ మహారాజు పల్లకీలో వెళుతూ, పల్లకీ మోసేందుకు జడభరతుడిని బలవంతంగా నియమించాడు. జడభరతుడు నేలపై ఉన్న చీమలు తొక్కబడకుండా అడుగులు వేస్తూ నెమ్మదిగా నడవడంతో పల్లకీ ఊగసాగింది. దీనికి ఆగ్రహించిన రహూగణ మహారాజు జడభరతుడిని వ్యంగ్యంగా నిందించగా, జడభరతుడు తన జీవితంలో మొదటిసారి నోరు విప్పి, దేహము మరియు ఆత్మల నడుమ ఉన్న పరమ భేదాన్ని, భౌతిక శ్రమ-దుఃఖాల నిజ స్వరూపాన్ని వివరించే అద్భుతమైన ఆత్మజ్ఞానోపదేశం చేశాడు.
అధ్యాయము 11 – జడభరతుడు రహూగణునికి చేసిన పరమజ్ఞాన ఉపదేశము
జడభరతుడు రహూగణునికి ఆధ్యాత్మిక వివేకాన్ని అందిస్తూ, మనస్సే జీవుని బంధనానికి మరియు ముక్తికి మూలకారణమని ప్రబోధించాడు. మనస్సు భౌతిక గుణాల వైపు పయనిస్తే సంసార బంధం కలుగుతుందని, అదే మనస్సు భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని భక్తిసేవ వైపు మళ్ళితే ముక్తి లభిస్తుందని తెలిపాడు. కేవలం పుస్తక పరిజ్ఞానం వల్ల గానీ, రాచరిక పదువుల వల్ల గానీ ఆత్మసాక్షాత్కారం లభించదని, కేవలం నిష్కామ భగవద్భక్తుల పాదరేణువులతో అభిషేకం చేయబడినప్పుడే దివ్యజ్ఞానం ఆవిర్భవిస్తుందని స్పష్టం చేశాడు.
అధ్యాయము 12 – రహూగణుని శరణాగతి మరియు జడభరతుని అనుగ్రహము
జడభరతుని దివ్య ప్రబోధాలను విన్న రహూగణ మహారాజు తన అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి, పల్లకీ నుండి దిగి జడభరతుని పాదాలపై పడి క్షమాపణలు వేడుకున్నాడు. పరమ దయాళువైన జడభరతుడు రాజును అనుగ్రహించి, ఆయన సందేహాలన్నింటినీ నివృత్తి చేశాడు. ఆత్మకు చావుపుట్టుకలు లేవని, దేహధర్మములు ఆత్మకు అంటవని బోధించి, రాజును భగవద్భక్తి మార్గంలో నడిపించాడు.
అధ్యాయము 13 – సంసార అటవీ రూపక వర్ణన
జడభరతుడు సంసార చక్రంలో జీవుడు పడే యాతనలను వివరించడానికి ఒక భయంకరమైన అటవీ రూపక కథను చెప్పాడు. ఈ ఐహిక ప్రపంచం ఒక భయంకరమైన అడవి వంటిదని, అందులో జీవుడు వ్యాపారి వలె సుఖాలను వెతుకుతూ ప్రవేశిస్తాడని తెలిపాడు. ఆ అడవిలోని దోపిడీదారులు ఇంద్రియములని, క్రూరమృగాలు కుటుంబ సభ్యులని, ఎండమావులు తాత్కాలిక భోగాలని వివరిస్తూ, భగవాన్ వాసుదేవుని శరణాగతి మాత్రమే ఈ అడవి నుండి బయటపడేకైక మార్గమని ప్రబోధించాడు.
అధ్యాయము 14 – భౌతిక ప్రపంచమనే భయంకర అటవీ విస్తార వర్ణన
శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి జడభరతుడు చెప్పిన సంసార అటవీ రూపకాన్ని మరింత విస్తృతంగా పరీక్షిత్తు మహారాజుకు వివరించాడు. త్రిగుణాల ప్రభావం వల్ల జీవుడు కామ్య కర్మలలో చిక్కుకుని, విభిన్న యోనులలో జన్మిస్తూ అనుభవించే తీవ్ర దుఃఖాలను కళ్ళకు కట్టినట్లు వర్ణించాడు. భగవానుని భక్తిని విడిచిపెట్టి ప్రాపంచిక సుఖాలను కోరేవారి పతనాన్ని వివరిస్తూ, శ్రీకృష్ణ భగవానుని చరణారవిందాలను ఆశ్రయించడమే జీవునికి పరమ శ్రేయస్కరమని స్పష్టం చేశాడు.
అధ్యాయము 15 – ప్రియవ్రతుని వంశానుచరితము
ఈ అధ్యాయంలో భరత చక్రవర్తి తదుపరి వంశంలో జన్మించిన పుణ్యాత్ములైన రాజుల చరిత్ర వివరించబడింది. సుమతి, దేవతాజిత్, పరమేష్ఠి, ప్రతీహ మొదలైన మహారాజులు భారతవర్షాన్ని ధర్మబద్ధంగా పరిపాలిస్తూ, గొప్ప వైదిక యజ్ఞాలను నిర్వహిస్తూ, భగవాన్ విష్ణువు పట్ల నిష్కామ భక్తిని కలిగి ఉండి పరమపదాన్ని ఎలా సాధించారో శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి వర్ణించాడు.
అధ్యాయము 16 – జంబూద్వీప దివ్య భూగోళ వర్ణన
పరీక్షిత్తు మహారాజు ప్రార్థన మేరకు శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి విశ్వ భూగోళ నిర్మాణాన్ని వివరించడం ప్రారంభించాడు. ఏడు ద్వీపములలో మధ్యలో ఉన్న జంబూద్వీపము యొక్క విస్తీర్ణము, దానిలోని తొమ్మిది వర్షములు (విభాగాలు), మరియు జంబూద్వీప మధ్యభాగంలో స్వర్ణమయంగా ప్రకాశించే మహా మేరు పర్వతం యొక్క దివ్య సౌందర్యాన్ని, దాని ఎత్తును, ఉపపర్వతాలను చారిత్రాత్మకంగా వర్ణించాడు.
అధ్యాయము 17 – పావన గంగా నదీ అవతరణము
భగవాన్ వామనావతారంలో తన దివ్య పాదాన్ని విశ్వగోళం పైకి చాచినప్పుడు, బ్రహ్మదేవుడు ఆ పాదాన్ని కడగగా ఆవిర్భవించిన దివ్య జలమే పావన గంగానదిగా రూపాంతరం చెందిందని వర్ణించబడింది. ధ్రువలోకం నుండి సప్తర్షి మండలం గుండా మేరు పర్వతంపైకి దిగివచ్చిన గంగానది, నాలుగు ప్రధాన శాఖలుగా (సీత, అలకనంద, చక్షు, భద్ర) విడిపోయి సకల లోకాలను పవిత్రం చేస్తూ మహాసముద్రంలో కలుస్తుందని వివరించబడింది.
అధ్యాయము 18 – జంబూద్వీప నివాసుల దివ్య ప్రార్థనలు
ఈ అధ్యాయంలో జంబూద్వీపంలోని విభిన్న వర్షములలో భగవానుడు ఏ ఏ దివ్య రూపాలలో (హయగ్రీవ, నృసింహ, కామదేవ, మత్స్య, కూర్మ, వరాహ) పూజించబడుతున్నాడో వివరించబడింది. ప్రహ్లాద మహారాజు, లక్ష్మీదేవి, వైవస్వత మనువు మొదలైన పరమ భక్తులు భగవానుడిని ఉద్దేశించి చేసిన అద్భుతమైన దివ్య ప్రార్థనలు, వారి నిష్కామ భక్తిభావన ఈ అధ్యాయంలో మహోన్నతంగా ఆవిష్కరించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 19 – భారతవర్ష మహత్వము
శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి భారతవర్షం యొక్క అత్యున్నత ప్రాధాన్యతను కీర్తించాడు. దేవతలు నివసించే స్వర్గలోకాల కంటే భారతవర్షమే శ్రేష్ఠమైనదని, ఎందుకంటే ఇది కర్మభూమి అని, ఇక్కడ లభించే మానవ జన్మ ద్వారా మాత్రమే జీవుడు భగవాన్ శ్రీకృష్ణునికి భక్తిసేవ చేసి సంసార చక్రం నుండి సంపూర్ణ ముక్తిని పొందగలడని తెలిపాడు. దేవతలు కూడా భారతవర్షంలో జన్మించి భగవానుని సేవ చేయాలని నిరంతరం తపిస్తుంటారని వర్ణించాడు.
అధ్యాయము 20 – షడ్ద్వీపముల మరియు సముద్రముల వర్ణన
జంబూద్వీపాన్ని చుట్టి ఉన్న మిగిలిన ఆరు concentric ద్వీపములైన ప్లక్ష, శాల్మలి, కుశ, క్రౌంచ, శాక, మరియు పుష్కర ద్వీపముల విస్తీర్ణము, వాటిని చుట్టి ఉన్న ఉప్పునీరు, చెరకురసము, మద్యం, నెయ్యి, పాలు, మరియు మంచినీటి సముద్రముల వివరాలు వర్ణించబడ్డాయి. ఆయా ద్వీపాలలో నివసించే ప్రజల ఆయుర్దాయము మరియు వారు ఆరాధించే భగవానుని దివ్య రూపాలు వివరించబడ్డాయి.
అధ్యాయము 21 – సూర్యదేవుని దివ్య సంచారము
ఈ అధ్యాయంలో విశ్వానికి ప్రాణాధారమైన సూర్యదేవుని దివ్య సంచారము, ఆయన రథ నిర్మాణం మరియు కాల చక్రం వివరించబడ్డాయి. సూర్యుడు మేరు పర్వతాన్ని ప్రదక్షిణం చేస్తూ, ఏకచక్ర రథంపై పయనిస్తూ పగలు, రాత్రి, ఋతువులు మరియు అయనములను ఏ విధంగా నిర్వహిస్తాడో, తన దివ్య కిరణాలచే సకల జీవులకు జీవశక్తిని ఎలా ప్రసాదిస్తాడో వివరంగా వర్ణించబడింది.
అధ్యాయము 22 – గ్రహచార మరియు నక్షత్ర మండల వర్ణన
సూర్యమండలానికి పైన ఉన్న చంద్రుడి, అంగారకుడి (కుజుడు), బుధుడి, బృహస్పతి (గురుడు), శుక్రుడి, శని మరియు సప్తర్షి మండలాల స్థానాలు, వాటి దివ్య గమనాలు వర్ణించబడ్డాయి. కాలచక్రంలో భగవానుని ఆజ్ఞాపరిపాలకులుగా ఈ గ్రహాలు సంచరిస్తూ, జీవుల పూర్వకర్మలకు అనుగుణంగా శుభాశుభ ఫలాలను ఎలా అందిస్తాయో శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి వివరించాడు.
అధ్యాయము 23 – శిశుమార చక్ర వర్ణన మరియు ధ్రువలోక మహత్వము
సమస్త నక్షత్రాలు, గ్రహాలు తిరిగే విశ్వ కేంద్రాన్ని శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి ‘శిశుమార చక్రము’ (షింశుమార శిశు రూపం) గా వర్ణించాడు. ఈ చక్రానికి నాభి స్థానంలో, అచలంగా ప్రకాశించే సర్వోన్నత స్థానమే ధ్రువలోకము. భక్తాగ్రేసరుడైన ధ్రువ మహారాజు నివసించే ఈ ధ్రువలోకాన్ని భగవానుని దివ్య శక్తులు ఎలా నిలిపి ఉంచాయో, దీనిని ధ్యానించడం వల్ల సమస్త పాపాలు ఎలా నశిస్తాయో వివరించబడింది.
అధ్యాయము 24 – బిలస్వర్గముల మరియు పాతాళ లోకముల వర్ణన
భూమండలానికి దిగువన ఉన్న ఏడు బిలస్వర్గములైన అతల, వితల, సుతల, తలాతల, మహాతల, రసాతల, మరియు పాతాళ లోకాల విస్తీర్ణము, అక్కడ ఉన్న రాక్షసులు, నాగులు అనుభవించే భౌతిక భోగాలు వర్ణించబడ్డాయి. ప్రత్యేకించి సుతల లోకంలో భగవాన్ వామనుని నిత్య సాంగత్యంలో, అభయంతో నివసించే బలి చక్రవర్తి యొక్క మహోన్నతమైన ధర్మనిష్ఠ కీర్తించబడింది.
అధ్యాయము 25 – భగవాన్ అనంతశేషుని దివ్య మహత్త్వము
పాతాళ లోకానికి దిగువన వేయి శిరస్సులతో ప్రకాశించే భగవాన్ అనంతశేషుని దివ్య వర్ణన ఈ అధ్యాయంలో ఇవ్వబడింది. అనంతశేషుడు తన వేయి పడగలపై ఈ సమస్త బ్రహ్మాండాలను ఆవాల గింజంత సులువుగా మోస్తున్నాడు. ఆయన తన వేయి నోళ్ళతో నిరంతరం భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని అప్రాకృత గుణాలను గానం చేస్తుంటాడని, మహాదేవ శివుడు మరియు నారదాది మునులు ఆయన దివ్య రూపాన్ని నిరంతరం ధ్యానిస్తుంటారని వర్ణించబడింది.
అధ్యాయము 26 – నరక లోకముల వర్ణన
పంచమ స్కంధము ముగింపులో, అధర్మికులు మరియు పాపకర్మలు చేసే జీవులు తమ పాపముల తీవ్రతను బట్టి పడే ఇరవై ఎనిమిది ప్రధాన నరక లోకాల వర్ణన ఇవ్వబడింది. యమధర్మరాజు ఆధీనంలో యమదూతలు పాపులకు విధించే భయంకర శిక్షలను వివరిస్తూ, ఈ వర్ణన జీవులలో పాపభీతిని, వైరాగ్యాన్ని కలిగించి, భగవాన్ శ్రీకృష్ణుని శరణుజొచ్చేలా ప్రేరేపిస్తుందని శ్రీ శుకదేవ గోస్వామి ప్రబోధించాడు.