శ్రీమన్మహాపురాణములలో పన్నెండవదిగా భాసిల్లుతున్న పరమ పవిత్ర గ్రంథరాజము శ్రీ వరాహ పురాణము. సకల జగద్రక్షకుడైన శ్రీమహావిష్ణువు హిరణ్యాక్షుని వధించి, రసాతలమున మునిగిపోయిన పృథ్వీదేవిని తన దివ్య దంష్ట్రాగ్రమున ఉద్ధరించిన పరమ పావన చారిత్రక ఘట్టమును పురస్కరించుకుని ఈ పురాణము ఆవిర్భవించింది. మహాభారత కర్త అయిన శ్రీకృష్ణ ద్వైపాయన వేదవ్యాస మహర్షి ప్రణీతమైన ఈ పురాణము సంప్రదాయానుసారము ఇరువది నాలుగు వేల దివ్య శ్లోకములతో విస్తరిల్లి ఉంది. ఈ పురాణము ప్రధానముగా పూర్వభాగము మరియు ఉత్తరభాగము అను రెండు మహోన్నత విభాగాలుగా వర్గీకరింపబడింది. నైమిశారణ్యములో శౌనకాది మహర్షులు సత్రయాగము నిర్వర్తిస్తున్న తరుణములో, సూత మహర్షి వారి విజ్ఞప్తిని మన్నించి, వరాహ భగవానునికి మరియు పృథ్వీదేవికి మధ్య జరిగిన పరమ పవిత్ర సంవాద రూపముగా ఈ పురాణాన్ని ప్రబోధించారు. ప్రథమ విభాగాన వరాహస్వామి మరియు భూదేవి సంవాదముగానూ, ద్వితీయ విభాగాన భూదేవి సనత్కుమారుల సంవాదముగానూ, తృతీయ విభాగాన జనమేజయ వైశంపాయనుల సంవాదముగానూ మరియు అంతిమ విభాగాన బ్రహ్మ సనత్కుమారుల సంవాదముగానూ ఈ పురాణ కథాప్రవాహము నాలుగు ప్రధాన స్రవంతులుగా సాగుతుంది. సృష్టి క్రమము, దేవతా ప్రాదుర్భావములు, వ్రత విధానములు, శ్రాద్ధ కల్పములు, తీర్థక్షేత్ర మాహాత్మ్యములు, భగవదారాధనా కర్మలు, యోగ వైరాగ్యములు మరియు మోక్షసాధనా మార్గములు ఈ గ్రంథమంతటా నిక్షిప్తమై సర్వమానవాళికి ఆధ్యాత్మిక రాజమార్గాన్ని నిర్దేశిస్తున్నాయి.

శ్రీ వరాహ పురాణము సనాతన ధర్మముయొక్క సమగ్ర తత్త్వసారమును అత్యంత భక్తిరసభరితముగా ప్రతిపాదిస్తుంది. ఈ పురాణముయొక్క ప్రధాన లక్ష్యము శ్రీమన్నారాయణుని లీలావిభూతులను, అనంత కళ్యాణ గుణములను లోకమునకు విశదపరచి జీవులను భవసాగరము నుండి తరింపజేయుటయే. ఇందులో పరబ్రహ్మ తత్త్వమైన విష్ణు భక్తికి అగ్రతాంబూలము నివ్వబడినప్పటికీ, శివ శక్తుల ఆరాధనకు, సూర్య గణపతి కార్తికేయాది దేవతా ప్రాదుర్భావములకు విశేష ప్రాధాన్యత లభించి సర్వదేవతా సమన్వయము అద్భుతముగా దర్శనమిస్తుంది. ద్వాదశీ వ్రతములు, తిథి వ్రతములు, దాన ధర్మములు, పితృయజ్ఞమైన శ్రాద్ధ కర్మల యొక్క యథార్థ శాస్త్రీయ విధులను ఈ పురాణము అత్యంత విస్తృతముగా ఉపదేశిస్తుంది. మాతాపితృ సేవ మరియు స్వధర్మాచరణము ద్వారా సామాన్య మానవుడు కూడా పరమపదాన్ని అధిరోహించగలడని ధర్మవ్యాధుని చరిత్ర ద్వారా చాటిచెప్పబడింది. అలాగే మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నారసింహ, వామనాది దశావతారముల ఆరాధనా విశేషములు, ప్రాయశ్చిత్త విధులతో కూడిన పాపక్షయ మార్గములు, పూజాపరాధములు వాటి నివారణోపాయములు, మోక్షసాధకమైన వైష్ణవ తత్త్వజ్ఞానము ఈ పురాణములో ప్రధానాంశములుగా విరాజిల్లుతున్నాయి.

Read Varāha Purāṇa Online in Telugu

విషయ సూచిక

1 – పృథ్వీ ప్రశ్నోపక్రమము మరియు మంగళాచరణము

సకల లోకనాథుడైన శ్రీహరి లీలావతారమైన శ్వేతవరాహమూర్తి దివ్య చరణారవిందములకు ప్రణామములు అర్పిస్తూ, నైమిశారణ్యవాసులైన శౌనకాది మహర్షులకు సూత మహర్షి ఈ పరమ పావన కథను వినిపించడంతో పురాణం ఆరంభమౌతుంది. రసాతల గర్భమున మునిగిపోయిన భూమండలాన్ని భగవానుడు తన కోరల కొనపై నిలిపి అవలీలగా ఉద్ధరించిన అద్భుత చారిత్రక ఘట్టాన్ని దర్శించిన పృథ్వీదేవి రోమాంచిత గాత్రముతో పరమాత్ముని స్తుతించింది. సమస్త లోకములను ధరించి రక్షించే భగవానుని విశ్వరూపాన్ని తన కనులారా గాంచి పరవశించిన ధరణీదేవి, సంసార చక్రములో చిక్కుకుని అలమటించే ప్రాణులు ముక్తిని పొందే మార్గమేమిటో, ఈ సృష్టి స్థితి లయాల పరమ రహస్యమేమిటో ఉపదేశించవలసిందిగా భక్తిప్రపత్తులతో వరాహ ప్రభువును ప్రార్థించింది.

2 – ప్రాథమిక సృష్టి క్రమ వర్ణనము

భూదేవి విన్నపమును ఆలకించిన కరుణామయుడైన శ్రీవరాహ భగవానుడు జగత్తు యొక్క ఆదిమ సృష్టి విస్తరణను విశదపరచాడు. గుణరహితమైన పరబ్రహ్మ తత్త్వము నుండి అవ్యక్త ప్రకృతి ఆవిర్భవించి, సత్త్వ రజస్ తమో గుణముల క్షోభము ద్వారా మహత్తత్త్వము, దాని నుండి త్రివిధ అహంకారములు, పంచతన్మాత్రలు, పంచమహాభూతములు ఉద్భవించిన క్రమమును వివరించాడు. అనంతరం విరాట్ పురుషుని నాభికమలము నుండి చతుర్ముఖ బ్రహ్మదేవుని జననము, బ్రహ్మదేవుని సంకల్పముతో మరీచ్యాది ప్రజాపతులు, స్వాయంభువ మనువు మరియు లోక సంరక్షణార్థము ఏకాదశ రుద్రుల ప్రాదుర్భావము జరిగిన యథార్థ క్రమమును భగవానుడు సవివరముగా ఉపదేశించాడు.

3 – దేవర్షి నారద జన్మ వృత్తాంతము

బ్రహ్మదేవుని మానస పుత్రుడిగా ఆవిర్భవించిన దేవర్షి నారదుని దివ్య చరిత్రను మరియు ఆయన పూర్వజన్మ వృత్తాంతమును శ్రీవరాహమూర్తి అనుగ్రహించాడు. నిరంతర హరినామ సంకీర్తనా తత్పరుడై, వీణా నాదముతో ముల్లోకములలో సంచరిస్తూ భక్తుల హృదయాలలో భక్తిజ్ఞాన వైరాగ్య బీజాలను నాటే జగద్గురువుగా నారదుడు పొందిన వైభవాన్ని భగవానుడు కీర్తించాడు. భగవత్సంకల్పముతో సమస్త లోకములకు ధర్మ ప్రబోధము కావించే పరమ భాగవతోత్తమునిగా నారదుని ఆవిర్భావము జీవకోటికి పరమ శ్రేయస్కరముగా మారిన తీరు ఇందులో వర్ణింపబడింది.

4 – శ్రీమన్నారాయణ దివ్య మాహాత్మ్యము

సర్వవ్యాపకుడై, సమస్త చరాచర భూతములలో అంతర్యామిగా విరాజిల్లే శ్రీమన్నారాయణుని అనంత కళ్యాణ గుణములను మరియు అచింత్య మహిమను వరాహ భగవానుడు ప్రకటించాడు. సృష్టిలోని ప్రతి అణువునందు పరమాత్మయే వ్యాపించి ఉన్నాడని, భక్తితో ఆయనను ఆశ్రయించిన భక్తులకు జన్మమృత్యు జరావ్యాధి భయములు సమసిపోతాయని ప్రబోధించాడు. జగత్తుల సృష్టి, స్థితి, లయములకు మూలకారణమైన నారాయణ తత్త్వమును హృదయారవిందమున నిలుపుకుని ఉపాసించే సాధకుడు నిస్సందేహముగా పరమ శాంతిని పొందుతాడని నిరూపించాడు.

5 – స్వధర్మాచరణము ద్వారా ముక్తి ప్రాప్తి

వర్ణాశ్రమ ధర్మములను అనుసరిస్తూ తన స్వధర్మాన్ని నిష్కామముగా ఆచరించుటయే భగవదారాధనయని చాటిచెప్పే అశ్వశిరో మహారాజు పవిత్ర గాథను భగవానుడు వివరించాడు. కపిల మరియు జైగీషవ్య మహర్షుల దివ్య దర్శనముతో జ్ఞానోదయము పొందిన అశ్వశిరుడు, కేవల బాహ్య యజ్ఞయాగాదుల కన్నా ఆత్మనిష్ఠతో కూడిన భగవదర్పణ బుద్ధియే శ్రేష్ఠమైనదని గ్రహించి, స్వధర్మపాలన ద్వారా పరమేశ్వర సాక్షాత్కారమును సాధించి జీవన్ముక్తుడైన వృత్తాంతము ప్రబోధించబడింది.

6 – పుండరీకాక్ష స్తోత్రము మరియు వసు చరిత్ర

పుండరీకాక్ష నామము యొక్క అమోఘ ప్రభావమును మరియు పరమ పవిత్రమైన పుండరీకాక్ష స్తోత్ర విశేషములను శ్రీవరాహస్వామి భూదేవికి ఉపదేశించాడు. వసు మహారాజు సంసార తాపత్రయముల నుండి ఉపశమనము పొందుటకు పుండరీకాక్ష స్తోత్రమును నిరంతరము భక్తితో జపించి, సమస్త పాపవిముక్తుడై దివ్య విమానారూఢుడై శ్రీవైకుంఠ ధామాన్ని అధిరోహించిన దివ్య సంఘటన ఈ అధ్యాయములో విశదీకరింపబడింది.

7 – గదాధర స్తోత్రము మరియు రేవ్యోపాఖ్యానము

దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణలకు ప్రతీకయైన శ్రీహరి గదాధర దివ్య రూపాన్ని స్తుతించే పరమ రహస్య గదాధర స్తోత్ర మహిమను భగవానుడు ప్రస్తావించాడు. రేవ్యుడనే భక్తుడు తీవ్రమైన సంసార బంధములలో చిక్కుకుని విలపిస్తున్న తరుణములో, గదాధర స్తోత్ర పారాయణము ద్వారా భగవదనుగ్రహాన్ని పొంది, కర్మపాశములను ఛేదించుకుని ముక్తి పదాన్ని సొంతము చేసుకున్న చారిత్రక వృత్తాంతము భక్తిప్రపత్తులతో వర్ణితమైనది.

8 – ధర్మవ్యాధోపాఖ్యానము

మాతాపితృ సేవ మరియు స్వకులవృత్తిని ధర్మబద్ధముగా నిర్వహించుటయే పరమోత్కృష్ట తపస్సని నిరూపించే ధర్మవ్యాధుని ఉపాఖ్యానమును శ్రీవరాహమూర్తి తెలియజేశాడు. వృద్ధులైన తల్లిదండ్రుల నిస్వార్థ పరిచర్య వలన బ్రహ్మజ్ఞానమును సాధించిన ధర్మవ్యాధుడు, గర్వించిన ఒక మునివర్యునికి పరమ ధర్మ సూక్ష్మాలను ఉపదేశించి ఆయన అహంకారాన్ని తొలగించిన మహోన్నత సంఘటన సనాతన ధర్మ మూలసూత్రాలను లోకమునకు విశదపరుస్తుంది.

9 – మత్స్యావతార దివ్య వర్ణనము

ప్రళయ పయోధి జలములలో మునిగిపోయిన వేదరాశులను సంరక్షించుటకై భగవానుడు ధరించిన ఆదిమ లీలావతారమైన మత్స్యావతార వైభవమును వరాహస్వామి గానము చేశాడు. సత్యవ్రత మహారాజునకు జ్ఞానోపదేశము గావించి, సప్తర్షులను నౌకయందు నిలిపి సంరక్షిస్తూ, సోమకాసురుడను దానవుని సంహరించి వేదములను బ్రహ్మదేవునికి పునఃప్రదానము చేసిన పరమాత్ముని రక్షణ తత్త్వము ఇందులో మహిమాన్వితముగా ప్రతిపాదింపబడింది.

10 – దుర్జయోపాఖ్యానము మరియు రాజా సుప్రతీక చరిత్ర

సుప్రతీక మహారాజుయొక్క అనన్య భగవద్భక్తి మరియు ఆయన వంశమున జన్మించిన దుర్జయుని దురహంకార ప్రవృత్తుల చారిత్రక గాథను భగవానుడు వివరించాడు. భగవద్భక్తి లేని అధికారము, భోగభాగ్యములు మానవుని పతనానికి కారణమౌతాయని, నిశ్చల శరణాగతితో శ్రీహరిని ఆశ్రయించిన సుప్రతీకుని జీవితమే ధర్మరక్షణకు నిదర్శనమని ఈ అధ్యాయము చాటుతుంది.

11 – దుర్జయ మరియు గౌరముఖుల యుద్ధ వృత్తాంతము

కామక్రోధములతో కన్నుగానక గౌరముఖ మహర్షి పవిత్ర ఆశ్రమముపై దాడి చేసిన దుర్జయుని అహంకారము మరియు మహర్షి తపోబలముతో సాగిన పోరాటము ఇందులో వర్ణింపబడింది. భగవదనుగ్రహముతో వెలుగొందే ఋషుల తపోమహిమ ముందు అసంఖ్యాక సైన్యముతో కూడిన దుష్టరాజుల బలపరాక్రమములు క్షణమాత్రములో భస్మమైపోతాయనే సత్యము ఈ సంఘటన ద్వారా నిరూపితమైనది.

12 – సుప్రతీక మహారాజునకు వరప్రదానము

శ్రీమన్నారాయణుని దివ్య దర్శనము పొందిన సుప్రతీక మహారాజు చేసిన స్తుతులు మరియు ఆయనకు భగవానుడు ప్రసాదించిన అభయ వరములు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. పరమాత్ముని అనుగ్రహము పొందిన ధర్మాత్ముడైన రాజు భూమండలాన్ని న్యాయబద్ధముగా పరిపాలించి, అంత్యమున సకల పరివార సమేతముగా మోక్షధామాన్ని చేరుకున్న పరమ పవిత్ర వృత్తాంతము భక్తులకు భరోసానిస్తుంది.

13 – శ్రాద్ధ కల్ప విధి – పితృదేవతా పూజా నియమములు

మానవ జన్మకు కారణభూతులైన పితృదేవతలను తృప్తిపరచుటకు నిర్దేశింపబడిన శ్రాద్ధ కల్ప విధులను శ్రీవరాహ భగవానుడు సవివరముగా ఉపదేశించాడు. సనాతన ధర్మములో పితృయజ్ఞమునకు గల ప్రాధాన్యతను, శ్రాద్ధము నిర్వర్తించుటకు అనువైన కాలము, స్థలము, శౌచ నియమములు మరియు పితృదేవతల ఆశీస్సుల వలన వంశవృద్ధి, ఆయురారోగ్యములు కలుగుతాయనే శాస్త్ర రహస్యమును వివరించాడు.

14 – శ్రాద్ధ కల్ప విధి విశేషములు

శ్రాద్ధ కర్మల యందు సమర్పించవలసిన హవిస్సులు, ఆహ్వానించవలసిన సదాచార సంపన్నులైన ఉత్తమ బ్రాహ్మణుల లక్షణములు మరియు తర్పణ విధులను భగవానుడు మరింత లోతుగా విశదీకరించాడు. పితృదేవతలకు సమర్పించే పిండ ప్రదానము ద్వారా వారి ఆత్మలకు సద్గతి లభించడమే కాక, కర్తకు సకల శుభములు చేకూరుతాయని స్పష్టము చేయబడింది.

15 – దశావతార స్తోత్రము మరియు గౌరముఖ మహర్షి ముక్తి

గౌరముఖ మహర్షి శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క పది దివ్య లీలావతారములను పరమ భక్తితో సంస్తుతించిన పవిత్ర దశావతార స్తోత్రము మరియు ఆయన పొందిన ముక్తి ఇందులో వర్ణింపబడింది. మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నారసింహ, వామన, పరశురామ, రామ, కృష్ణ, బుద్ధ, కల్కి రూపములను నిత్యము స్మరించు సాధకునికి సమస్త పాపక్షయమై భగవత్సాన్నిధ్యము లభిస్తుందని చాటబడింది.

16 – సరమోపాఖ్యానము

దేవతల యాగములకు సంబంధించిన సందర్భములో సరమ యను దివ్య శునకముయొక్క వృత్తాంతము మరియు పితృదేవతల యజ్ఞభాగముల సూక్ష్మ ధర్మములు ఈ అధ్యాయములో వివరించబడ్డాయి. సృష్టిలోని ప్రతి ప్రాణికి నిర్దేశిత ధర్మములు కలవని, అధర్మ మార్గములో ప్రవర్తించిన వారికి కలుగు దుష్ఫలితాలను ఈ గాథ తెలియజేస్తుంది.

17 – మహాతపసోపాఖ్యానము

మహాతపసుడనే మునీశ్వరుడు లోకకల్యాణార్థము ఆచరించిన అత్యుగ్ర తపస్సు మరియు ప్రజాపతుల సంతాన వృద్ధి క్రమము ఇందులో వర్ణింపబడింది. తపశ్శక్తి ద్వారా ఇంద్రియ నిగ్రహమును సాధించి, భగవదాజ్ఞను శిరసావహించి సృష్టి విస్తరణకు తోడ్పడిన మహానుభావుల త్యాగనిరతిని భగవానుడు శ్లాఘించాడు.

18 – అగ్న్యుత్పత్తి మరియు పావక ప్రాదుర్భావము

సమస్త యజ్ఞయాగాదులకు ప్రధాన సాధనమైన అగ్నిదేవుని ఆవిర్భావ చరితమును శ్రీవరాహమూర్తి భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. బ్రహ్మదేవుని ముఖము నుండి హవ్యవాహనుడైన పావకుడు ఉద్భవించి, దేవతలకు హవిస్సులను మరియు పితృదేవతలకు కవ్యములను చేరవేసే పవిత్ర మధ్యవర్తిగా నియమింపబడిన క్రమము వర్ణితమైనది.

19 – అగ్ని మాహాత్మ్యము మరియు ప్రథమా తిథి వ్రతము

పాడ్యమి తిథినాడు అగ్నిదేవుని ప్రీత్యర్థము ఆచరించవలసిన ప్రథమా తిథి వ్రత విధానము మరియు దాని అమోఘ ఫలితములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ఈ వ్రతాన్ని నియమనిష్ఠలతో ఆచరించిన భక్తులకు తేజస్సు, వర్చస్సు, అగ్నిభయ నివారణ మరియు సకల కార్యసిద్ధి లభిస్తాయని భగవానుడు ఉపదేశించాడు.

20 – అశ్వినీదేవతోత్పత్తి మరియు ద్వితీయా తిథి వ్రతము

సూర్యభగవానుని అంశతో సంజ్ఞాదేవి యందు ఆవిర్భవించిన దివ్య వైద్యులైన అశ్వినీకుమారుల జననము మరియు విదియ తిథినాడు వారిని ఆరాధించే ద్వితీయా తిథి వ్రత కల్పము ఇందులో చెప్పబడింది. ఈ వ్రతాచరణము వలన దీర్ఘరోగములు నశించి, సౌందర్యము మరియు సంపూర్ణ ఆయురారోగ్యములు ప్రాప్తిస్తాయి.

21 – గౌరీ ప్రాదుర్భావము మరియు తృతీయా తిథి వ్రతము

జగన్మాతయైన గౌరీదేవి హిమవత్పర్వత రాజపుత్రికగా ఆవిర్భవించిన దివ్య చరితము మరియు తదియ తిథినాడు అమ్మవారిని పూజించే తృతీయా తిథి వ్రత మహిమ ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. స్త్రీలకు అఖండ సౌభాగ్యమును, సమస్త దాంపత్య సుఖములను ప్రసాదించే ఈ వ్రతము సకల శుభదాయకమని భగవానుడు తెలిపాడు.

22 – గౌరీ కళ్యాణ మహోత్సవము

పరమశివుని మరియు పార్వతీదేవిల జగత్కల్యాణ వివాహ మహోత్సవము మరియు సమస్త దేవతలు కలిసి చేసిన రుద్ర స్తుతి ఈ అధ్యాయములో రమణీయముగా గానము చేయబడ్డాయి. శివపార్వతుల కల్యాణ లీలను భక్తితో స్మరించిన వారికి సమస్త గృహపీడలు తొలగి సకల మంగళములు చేకూరుతాయని చాటబడింది.

23 – గణేశోత్పత్తి మరియు చతుర్థీ తిథి వ్రతము

సకల విఘ్నములను రూపుమాపే గజాననుడైన వినాయకుని ప్రాదుర్భావము మరియు చవితి తిథినాడు ఆచరించవలసిన చతుర్థీ తిథి వ్రత కల్పము ఇందులో వర్ణింపబడ్డాయి. ఏ శుభకార్యమునైనా విఘ్నేశ్వరుని పూజతో ఆరంభించుట ద్వారా సమస్త అడ్డంకులు తొలగి నిర్విఘ్న జయము కలుగుతుందని ప్రబోధించబడింది.

24 – నాగోత్పత్తి మరియు పంచమీ తిథి వ్రతము

కశ్యప ప్రజాపతి మరియు కద్రువ దంపతుల ద్వారా అనంత, వాసుకి, తక్షకాది అష్టనాగముల ఆవిర్భావము మరియు నాగపంచమి వ్రత విధానము ఇందులో వివరింపబడింది. పంచమి తిథినాడు నాగదేవతలను భక్తిశ్రద్ధలతో క్షీరాభిషేకములతో పూజించుట వలన సర్పదోషములు నశించి, సంతాన ప్రాప్తి కలుగుతుందని చెప్పబడింది.

25 – స్కందోత్పత్తి మరియు షష్ఠీ తిథి వ్రతము

తారకాసుర సంహారార్థము పరమశివుని దివ్య తేజస్సు నుండి ఉద్భవించిన దేవసేనాని కుమారస్వామి ఆవిర్భావము మరియు షష్ఠీ తిథి వ్రత ప్రాశస్త్యము ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. స్కంద షష్ఠి వ్రతమును ఆచరించు భక్తులకు శౌర్యధైర్యములు, శత్రుజయము మరియు వంశోద్ధారక సంతానము లభిస్తాయని నిరూపించబడింది.

26 – సూర్యోత్పత్తి మరియు సప్తమీ తిథి వ్రతము

సమస్త జగత్తుకు ప్రాణాధారమైన ప్రత్యక్ష దైవము సూర్యభగవానుని ప్రాదుర్భావము మరియు రథసప్తమి వంటి సప్తమీ తిథి వ్రత మహిమ ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. సూర్యోపాసన ద్వారా సకల నేత్రరోగములు, కుష్ఠాది వ్యాధులు నశించి, దివ్యమైన ఆత్మజ్ఞాన ప్రకాశము లభిస్తుందని వరాహస్వామి అనుగ్రహించాడు.

27 – మాతృగణోత్పత్తి మరియు అష్టమీ తిథి వ్రతము

దుష్ట దానవ సంహారము కొరకు బ్రాహ్మీ, మాహేశ్వరీ, కౌమారీ, వైష్ణవీ, వారాహీ, ఇంద్రాణీ, చాముండాది అష్టమాతృకల ఆవిర్భావము మరియు అష్టమీ తిథి వ్రత విధానము ఇందులో చెప్పబడింది. మాతృదేవతల ఉపాసన సాధకులకు అభేద్యమైన రక్షణ కవచమై దుష్టశక్తుల నుండి సంరక్షిస్తుందని చాటబడింది.

28 – దుర్గాదేవి ప్రాదుర్భావము మరియు నవమీ తిథి వ్రతము

మహిషాసురుని ఘోర దురాగతాలను అంతమొందించుటకు సమస్త దేవతల తేజఃపుంజము నుండి ఆవిర్భవించిన దుర్గాదేవి చరితము మరియు మహానవమి వ్రత వైభవము ఇందులో వర్ణితమైనది. నవమి నాడు దుర్గాదేవిని అర్చించుట వలన సర్వశత్రు సంహారము, రాజ్యలక్ష్మీ ప్రాప్తి మరియు సకల కార్యవిజయము సిద్ధించును.

29 – దశదిక్పాలుర ఉత్పత్తి మరియు దశమీ తిథి వ్రతము

ఇంద్ర, అగ్ని, యమ, నిరృతి, వరుణ, వాయు, కుబేర, ఈశాన, అనంత, బ్రహ్మాది దశదిక్పాలకుల ఆవిర్భావము మరియు దశమీ తిథి వ్రత ఆచరణ విశేషములు ఇందులో వివరించబడ్డాయి. దిక్పాలురను ఆరాధించుట ద్వారా సర్వదిక్కుల నుండి రక్షణ, విజయోత్సాహములు మరియు శుభఫలితములు చేకూరుతాయి.

30 – కుబేరోత్పత్తి మరియు ఏకాదశీ తిథి వ్రతము

యక్షరాజైన కుబేరుడు తపస్సు ద్వారా ధనాధిపత్యమును పొందిన వృత్తాంతము మరియు సర్వపాపహరమైన ఏకాదశీ తిథి వ్రత ప్రాశస్త్యము ఇందులో వివరింపబడింది. ఏకాదశీ వ్రతోపవాస జాగరణలు మానవుల జన్మజన్మాంతర పాపరాశులను దహించివేసి వైకుంఠ ప్రవేశాన్ని ప్రసాదిస్తాయని భగవానుడు నొక్కిచెప్పాడు.

31 – విష్ణు ప్రాదుర్భావము మరియు ద్వాదశీ తిథి వ్రతము

సమస్త సృష్టిని పోషించే శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క దివ్య విభూతుల ఆవిర్భావము మరియు వ్రతములన్నింటిలో శిరోమణియైన ద్వాదశీ వ్రత కల్పము ఇందులో మహిమాన్వితముగా గానము చేయబడింది. ద్వాదశీ వ్రతమును నిష్ఠతో ఆచరించి హరిపూజ గావించు భక్తుడు సకల తీర్థస్నాన పుణ్యములను పొంది విష్ణుసాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.

32 – ధర్మోత్పత్తి మరియు త్రయోదశీ తిథి వ్రతము

జగత్తుకు ఆధారభూతమైన సాక్షాత్ ధర్మదేవత పురుషరూపమున బ్రహ్మదేవుని వక్షఃస్థలము నుండి ఆవిర్భవించిన క్రమము మరియు త్రయోదశీ తిథి వ్రత విధి ఇందులో నిరూపింపబడింది. ధర్మాచరణము ద్వారా సకల పురుషార్థములు సిద్ధించి లోకములో కీర్తిప్రతిష్ఠలు మరియు అంత్యమున ఉత్తమ గతులు ప్రాప్తిస్తాయి.

33 – రుద్రోత్పత్తి మరియు చతుర్దశీ తిథి వ్రతము

సంహారమూర్తియైన రుద్రదేవుని ప్రాదుర్భావము మరియు మాసశివరాత్రి యనబడు చతుర్దశీ తిథి వ్రత మహిమ ఇందులో విస్తారముగా వర్ణింపబడింది. పరమశివుని బిల్వపత్రములతో అభిషేకించి చతుర్దశీ వ్రతము నాచరించు భక్తునికి సమస్త సంసార బంధములు పటాపంచలై మోక్షము కరతలామలకమౌతుంది.

34 – పితృగణోత్పత్తి మరియు అమావాస్యా తిథి శ్రాద్ధము

సౌమ్యాది దివ్య పితృగణముల ఆవిర్భావము మరియు సర్వపితృ తర్పణార్హమైన అమావాస్యా తిథి శ్రాద్ధ మహత్త్వము ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. అమావాస్య నాడు పితృదేవతలను భక్తితో స్మరించి తర్పణాదులు సమర్పించినచో వారి అనుగ్రహముతో వంశము వర్ధిల్లి సకల దారిద్య్రములు నశిస్తాయి.

35 – సోమోత్పత్తి మరియు పూర్ణిమా తిథి వ్రతము

అమృతమయుడైన చంద్రుని ఆవిర్భావము మరియు సకల శుభప్రదమైన పూర్ణిమా తిథి వ్రత విధానము ఇందులో విశదీకరింపబడింది. పూర్ణిమ నాడు చంద్రుని సమక్షమున భగవానుని ఆరాధించుట వలన మానసిక ప్రశాంతత, సౌభాగ్యము మరియు సకల సంపదలు సమకూరుతాయి.

36 – పూర్వ వృత్తాంతము మరియు తిథి వ్రత ఫలశ్రుతి

పాడ్యమి మొదలుకొని పూర్ణిమ మరియు అమావాస్య వరకు గల సమస్త తిథి వ్రతముల ఆచరణవలన కలిగే సంపూర్ణ ఫలశ్రుతిని వరాహ భగవానుడు వెల్లడించాడు. ఈ సమస్త తిథి వ్రతములను శ్రద్ధతో అనుష్ఠించినవారు సమస్త పాపములనుండి విముక్తులై సత్యలోక, వైకుంఠాది ఉత్తమ లోకములను అధిరోహిస్తారని చాటబడింది.

37 – దీర్ఘబాహు మహారాజ పవిత్ర చరిత్ర

దీర్ఘబాహుడను మహారాజు సకల రాజ్యభోగములను అనుభవిస్తూనే పరమ వైరాగ్యముతో భగవద్వ్రతములను ఆచరించి తరించిన చారిత్రక వృత్తాంతము ఇందులో వర్ణితమైనది. భౌతిక సంపదల కన్నా భగవత్ప్రీతికరమైన ధర్మాచరణమే శాశ్వత శ్రేయస్సును ఇస్తుందనే సత్యము దీర్ఘబాహుని జీవితం ద్వారా లోకానికి ప్రబోధించబడింది.

38 – సత్యతపో మహర్షి ఉపాఖ్యానము

సత్యతపసుడనే మునివర్యుడు సత్యవాక్పాలనము మరియు నిష్కల్మష తపస్సుతో పరమాత్ముని ప్రత్యక్షము చేసుకున్న దివ్య ఘట్టము ఇందులో వివరింపబడింది. సత్యమే పరబ్రహ్మ స్వరూపమని, సత్యనిష్ఠతో జీవించే మానవుని భగవానుడు ఎల్లవేళలా రక్షించి శాశ్వత మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాడని నిరూపించబడింది.

39 – మత్స్య ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

మార్గశిర మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు ఆచరించవలసిన మత్స్య ద్వాదశీ వ్రత విధానమును శ్రీవరాహస్వామి భూదేవికి ఉపదేశించాడు. బంగారు మత్స్య ప్రతిమను కలశమునందు ప్రతిష్ఠించి భక్తితో పూజించి బ్రాహ్మణునకు దానమిచ్చుట ద్వారా సకల ఆపదలు తొలగి జ్ఞానప్రకాశము కలుగుతుంది.

40 – కూర్మ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

పుష్య మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు కూర్మరూప శ్రీమన్నారాయణుని ఆరాధించే కూర్మ ద్వాదశీ వ్రత విధి ఇందులో వర్ణింపబడింది. మందర పర్వతాన్ని మోసిన కూర్మావతార ప్రభువును అర్చించుట వలన జీవితములో ఎదురయ్యే సంక్షోభముల యందు స్థైర్యము, ధైర్యము మరియు ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి లభిస్తాయి.

41 – వరాహ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

మాఘ మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు భూదేవి సమేత వరాహ భగవానుని పూజించే వరాహ ద్వాదశీ వ్రత మహాత్మ్యము ఇందులో మహిమాన్వితముగా ప్రతిపాదింపబడింది. రసాతలము నుండి పృథ్విని ఉద్ధరించినట్లే, ఈ వ్రతమును ఆచరించు భక్తుని సంసార కూపము నుండి పరమాత్ముడు అనుగ్రహించి ముక్తితీరాలకు చేరుస్తాడు.

42 – నృసింహ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

ఫాల్గుణ మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు భక్తవత్సలుడైన లక్ష్మీనృసింహస్వామిని పూజించే నృసింహ ద్వాదశీ వ్రత విధానము ఇందులో వివరింపబడింది. ఈ వ్రతాచరణము వలన సమస్త శత్రుభయములు, గ్రహపీడలు మరియు అంతఃశత్రువులైన కామక్రోధాదులు నశించి నిర్భయత్వము సిద్ధిస్తుంది.

43 – వామన ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

చైత్ర మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు త్రివిక్రమ రూపుడైన వామనమూర్తిని ఆరాధించే వామన ద్వాదశీ వ్రత క్రమము ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. బలిచక్రవర్తి గర్వమును అణచి ఆయనను అనుగ్రహించిన వామనుని పూజించుట వలన సర్వ అహంకారములు నశించి సకల లోక విజయము ప్రాప్తిస్తుంది.

44 – జామదగ్న్య పరశురామ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

వైశాఖ మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు దుష్టక్షత్రియ సంహారకుడైన జమదగ్ని పుత్రుడు పరశురామ ప్రభువును అర్చించే వ్రత విధి ఇందులో వర్ణితమైనది. అధర్మ శక్తులను నిర్మూలించి భూమిపై ధర్మాన్ని నిలిపిన పరశురాముని పూజవలన సాధకునకు అపారమైన తపోబలము, తేజస్సు కలుగుతాయి.

45 – శ్రీరామ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

జ్యేష్ఠ మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు సీతా లక్ష్మణ సమేత కోదండరామ ప్రభువును ఆరాధించే శ్రీరామ ద్వాదశీ వ్రత మహిమ ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. మర్యాదా పురుషోత్తముడైన శ్రీరాముని సేవించుట వలన ధర్మనిష్ఠ, కుటుంబ శాంతి, రాజ్యసౌఖ్యము మరియు అంత్యమున సాకేత ధామ ప్రాప్తి కలుగుతాయి.

46 – శ్రీకృష్ణ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

ఆషాఢ మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు రుక్మిణీ సత్యభామా సమేత జగద్గురువు శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముని పూజించే శ్రీకృష్ణ ద్వాదశీ వ్రత విశేషములు ఇందులో చెప్పబడ్డాయి. గీతాబోధకుని శరణాగతి వేడి ఈ వ్రతము నాచరించు భక్తులకు సమస్త మోహబంధములు తొలగి దివ్య ప్రేమానందము లభిస్తుంది.

47 – బుద్ధ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

శ్రావణ మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు పరమ శాంతమూర్తియైన బుద్ధావతార శ్రీహరిని ఆరాధించే బుద్ధ ద్వాదశీ వ్రత విధానము ఇందులో వివరింపబడింది. సర్వభూతదయ, అహింస మరియు ఇంద్రియ నిగ్రహమును ప్రసాదించే ఈ వ్రతము సాధకునికి చిత్తశుద్ధిని మరియు పరమ శాంతిని సమకూరుస్తుంది.

48 – కల్కి ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

భాద్రపద మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు కలియుగాంతమున ధర్మసంస్థాపన కొరకు అవతరించు కల్కి భగవానుని పూజించే కల్కి ద్వాదశీ వ్రత వైభవము ఇందులో వర్ణితమైనది. కలిదోష నివారణకు మరియు సత్యయుగ ధర్మప్రాప్తికి ఈ వ్రతము అత్యుత్తమ సాధనముగా నిర్దేశింపబడింది.

49 – పద్మనాభ ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

ఆశ్వయుజ మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు నాభికమలమున బ్రహ్మదేవుని ధరించిన ఆదిదేవుడైన శ్రీ పద్మనాభస్వామిని కలశస్థాపన పూర్వకముగా పూజించే పద్మనాభ ద్వాదశీ వ్రత విధి ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ వ్రతమును శ్రద్ధతో నిర్వర్తించు భక్తులకు అష్టైశ్వర్యములు, వంశాభివృద్ధి మరియు సత్యలోక నివాస భాగ్యము లభిస్తాయి.

50 – ధరణీ వ్రత కల్పము

కార్తిక మాసపు శుక్లపక్ష ద్వాదశినాడు భూదేవి సమేత శ్రీమన్నారాయణుని విశ్వరూపాన్ని షడంగ పూజాది సమస్త దివ్యోపచారములతో ఆరాధించే పరమ పవిత్రమైన ధరణీ వ్రత విధానము ఇందులో సంపూర్ణముగా ఉపదేశింపబడింది. వేలకొలది శిరస్సులు, పాదములు గల విశ్వేశ్వరుని సమగ్ర అంగపూజ గావించి ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించు భక్తుడు ఇహలోకమున సమస్త భోగభాగ్యములను అనుభవించి అంత్యమున శ్రీహరి పరమపదమైన ముక్తిని శాశ్వతముగా పొందుతాడు.

51 – అశూన్యశయన ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

సంసార చక్రములో చిక్కుకున్న దంపతులకు జన్మజన్మల యందు వియోగము కలుగకుండా అఖండ దాంపత్య సౌభాగ్యమును ప్రసాదించే అశూన్యశయన ద్వాదశీ వ్రత విధానాన్ని శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. శ్రావణ మాసపు ద్వితీయ తిథి మొదలుకొని చాతుర్మాస్య కాలమున శ్రీమన్నారాయణుని లక్ష్మీదేవి సమేతముగా శేషశల్పమునందు భావించి పూజించుట ద్వారా భార్యాభర్తల మధ్య అనురాగము వర్ధిల్లి ఇహమున సమస్త భోగములు మరియు పరమున శ్రీవైకుంఠ ప్రాప్తి కలుగుతాయని భగవానుడు ప్రబోధించాడు.

52 – కాంతి వ్రత విధానము

మానవుని శరీరమునకు మరియు ఆత్మకు దివ్యమైన తేజస్సును, సౌందర్యమును ప్రసాదించే కాంతి వ్రత కల్పమును శ్రీహరి విశదపరచాడు. కార్తిక మాసమునందు చంద్రుని మరియు శ్రీమహావిష్ణువును ధ్యానిస్తూ నిష్ఠతో ఉపవాసముండి నెయ్యి, పాయసములను నివేదించుట వలన పాపములచే మసకబారిన అంతఃకరణము పరిశుద్ధమై సూర్యచంద్రుల వంటి అద్భుతమైన దివ్య కాంతి లభిస్తుందని చాటబడింది.

53 – సౌభాగ్య వ్రత మహత్త్వము

సమస్త స్త్రీలకు అఖండ మాంగల్య బలమును, పుత్రపౌత్రాభివృద్ధిని ప్రసాదించే పరమ పవిత్ర సౌభాగ్య వ్రత విధిని భగవానుడు ఉపదేశించాడు. తదియ తిథినాడు గౌరీ సమేత పరమశివుని మరియు లక్ష్మీనారాయణులను షోడశోపచారములతో పూజించి సువాసినులకు తాంబూల దానములు ఒసగుట ద్వారా సకల దారిద్ర్యములు తొలగి సర్వసౌభాగ్యములు వర్ధిల్లుతాయని వివరించబడింది.

54 – అవిఘ్న వ్రత కల్పము

జీవితములో తలపెట్టిన సకల సత్కార్యములు ఎటువంటి ఆటంకములు లేకుండా నిర్విఘ్నముగా పరిసమాప్తి చెందుటకు ఆచరించవలసిన అవిఘ్న వ్రత మహిమ ఇందులో వర్ణింపబడింది. వినాయక చతుర్థి నాడు విఘ్నేశ్వర ప్రభువును భక్తిప్రపత్తులతో మోదకములు, గరిక పూజలతో అర్చించుట ద్వారా సర్వ విఘ్నములు పటాపంచలై సమస్త విజయములు సిద్ధించునని వరాహస్వామి అనుగ్రహించాడు.

55 – శాంతి వ్రత విధి

మానసిక ఆందోళనలు, భయములు మరియు కుటుంబ కలహములను నివారించి సంపూర్ణ శాంతిని చేకూర్చే శాంతి వ్రత విధానాన్ని భగవానుడు తెలిపాడు. పంచమి తిథినాడు శాంతమూర్తియైన జనార్దనుని అర్చించి శాంతి మంత్రములతో హోమము గావించుట ద్వారా త్రివిధ తాపములు ఉపశమించి జీవునికి పరమ ప్రశాంతత ప్రాప్తిస్తుందని నిరూపించబడింది.

56 – కామ వ్రత ప్రభావము

ధర్మబద్ధమైన సమస్త సత్సంకల్పములు మరియు మనోవాంఛలు నెరవేరుటకు ఉద్దేశించిన కామ వ్రత వైభవాన్ని శ్రీవరాహమూర్తి వెల్లడించాడు. షష్ఠీ తిథినాడు ప్రద్యుమ్న రూపుడైన శ్రీహరిని భక్తితో ఆరాధించుట వలన మానవుడు కోరుకున్న సకల సత్ఫలితములు చేకూరి ధర్మార్థ కామ మోక్షములను సాధించగలడని ప్రబోధించబడింది.

57 – ఆరోగ్య వ్రత కల్పము

సమస్త శారీరక రుగ్మతలను, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులను సమూలముగా నివారించి సంపూర్ణ ఆయురారోగ్యములను అందించే ఆరోగ్య వ్రత విధానము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. సప్తమీ తిథినాడు ప్రత్యక్ష దైవమైన సూర్య నారాయణుని ఎర్రని పుష్పములతో మరియు రక్తోత్పలములతో పూజించి సూర్యోపస్థానము చేయుట ద్వారా అంధత్వము, కుష్ఠు వంటి మహా రోగములు నశించి వజ్రసమాన దేహము లభిస్తుందని చాటబడింది.

58 – బుద్ధి వ్రత మహత్త్వము

జ్ఞాన వైరాగ్యములను, నిశితమైన మేధాశక్తిని మరియు వేదశాస్త్ర గ్రహణ సామర్థ్యాన్ని ప్రసాదించే బుద్ధి వ్రత కల్పమును భగవానుడు విశదీకరించాడు. అష్టమీ తిథినాడు సరస్వతీ సమేత బ్రహ్మదేవుని మరియు జ్ఞాన స్వరూపుడైన హయగ్రీవ భగవానుని అర్చించుట ద్వారా జడత్వము తొలగి బ్రహ్మతేజస్సు సంపన్నమౌతుందని ప్రబోధించబడింది.

59 – సౌభాగ్య శయన వ్రత విధానము

గృహస్థాశ్రమములో దాంపత్య సుఖము మరియు పరస్పర అనురాగము నిరంతరము వర్ధిల్లుటకు ఆచరించవలసిన సౌభాగ్య శయన వ్రత నియమములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. నవమీ తిథినాడు సుగంధ పుష్పములు, పట్టు వస్త్రములతో శయ్యను అలంకరించి లక్ష్మీనారాయణులను ప్రతిష్ఠించి ఆరాధించుట వలన ఎన్నడూ సంసార విచ్ఛిత్తి కలుగక ఇహపర సుఖములు ప్రాప్తిస్తాయి.

60 – ధర్మ వ్రత ప్రాశస్త్యము

సనాతన ధర్మ మార్గమునందు అచంచలమైన నిష్ఠను, సత్ప్రవర్తనను కల్పించే ధర్మ వ్రత మహిమను శ్రీహరి ఉపదేశించాడు. దశమీ తిథినాడు సాక్షాత్ ధర్మదేవతను మరియు యమధర్మరాజును స్మరిస్తూ గోదానాది సత్కార్యములు నిర్వర్తించుట ద్వారా జీవుడు అధర్మ మార్గమును విడనాడి పుణ్యలోకములను పొందగలడని వివరించబడింది.

61 – ధన్య వ్రత కల్పము

గృహమునందు ధాన్య సమృద్ధి, ధనవృద్ధి మరియు ఆకలి దప్పుల బాధలు లేకుండుటకై ఆచరించవలసిన ధన్య వ్రత విధి ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. ఏకాదశీ పుణ్యదినమున సకల ధాన్యములను రాశిగా పోసి అందు శ్రీమహావిష్ణువును ఆవాహన చేసి పూజించి అన్నదానము చేయుట ద్వారా అక్షయ సంపదలు కలుగుతాయని భగవానుడు అనుగ్రహించాడు.

62 – వ్యతీపాత వ్రత విధి

వ్యతీపాత యోగమునందు ఆచరించవలసిన విశేష జప తప దాన ధర్మముల ప్రాశస్త్యమును శ్రీవరాహ భగవానుడు తెలియజేశాడు. ఈ మహా పర్వకాలమునందు భగవదారాధన చేసి తిలపాత్ర దానము ఒసగుట వలన కోట్ల కొలది గ్రహణ పర్వకాలములలో చేసిన పుణ్యఫలము లభించి సమస్త పాపములు నశిస్తాయని నిరూపించబడింది.

63 – గజరథ వ్రత మహత్త్వము

సకల రాజభోగములను, ఉన్నత పదవులను మరియు సామ్రాజ్య వైభవాన్ని ప్రసాదించే గజరథ వ్రత కల్పము ఇందులో వర్ణితమైనది. బంగారు లేదా వెండితో చేసిన గజ, రథ ప్రతిమలను పూజించి ఉత్తమ గుణవంతుడైన పండితునకు సమర్పించుట ద్వారా మానవుడు చక్రవర్తి సమాన వైభవమును పొంది అంత్యమున ఉత్తమ గతిని పొందుతాడు.

64 – శుక్రాదిత్య వ్రత కల్పము

శుక్రవారము మరియు భానువారముల కలయికతో కూడిన పుణ్యదినముల యందు సూర్యుని మరియు శుక్ర భగవానుని అర్చించే శుక్రాదిత్య వ్రత మహిమ ఇందులో వివరింపబడింది. ఈ వ్రతాచరణము వలన నేత్ర సంబంధ రోగములు, సంసార దారిద్ర్యములు నశించి నిత్య లక్ష్మీకటాక్షము మరియు తేజోవంతమైన జీవితము లభిస్తాయి.

65 – రుద్ర వ్రత విధానము

సకల పాపహరుడైన పరమశివుని ప్రీత్యర్థము ఆచరించవలసిన పరమ పావన రుద్ర వ్రత కల్పమును భగవానుడు ఉపదేశించాడు. ప్రదోష కాలమున శివలింగమునకు పంచామృతములతో అభిషేకము గావించి బిల్వదళములతో రుద్ర జపము చేయుట ద్వారా అకాల మృత్యు భయములు తొలగి కైలాస ప్రాప్తి కలుగుతుందని ప్రబోధించబడింది.

66 – విభూతి ద్వాదశీ వ్రత కల్పము

మార్గశిర శుద్ధ ద్వాదశినాడు సర్వవ్యాపకుడైన విష్ణువు యొక్క అనంత విభూతులను ఆరాధించే విభూతి ద్వాదశీ వ్రత వైభవము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. శ్రీహరి యొక్క ద్వాదశ నామములను స్మరిస్తూ ద్వాదశ ఆదిత్యులను పూజించుట వలన సాధకునకు అణిమాది అష్టసిద్ధులు మరియు ఐశ్వర్యములు చేకూరుతాయి.

67 – అనంత తృతీయ వ్రత మహత్త్వము

అనంత ఫలప్రదమైన అనంత తృతీయ వ్రత ఆచరణ విశేషములను శ్రీవరాహమూర్తి భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. వైశాఖ మాసపు తదియ నాడు అనంత పద్మనాభస్వామిని పూజించి పాయస దానము చేయుట ద్వారా అంతులేని పుణ్యరాశి లభించి సకల వంశోద్ధరణ జరుగుతుందని చాటబడింది.

68 – రత్నత్రయ వ్రత విధి

సత్యము, ధర్మము మరియు శాంతి యను మూడు దివ్య రత్నములను భగవత్స్వరూపముగా భావించి పూజించే రత్నత్రయ వ్రత విధానము ఇందులో వివరింపబడింది. రత్నములతో కూడిన కలశమును దానమిచ్చుట ద్వారా సమస్త కర్మబంధములు వీడి జ్ఞాన రత్నము ప్రకాశించి ఆత్మసాక్షాత్కారము కలుగుతుంది.

69 – అగస్త్యార్ఘ్య దాన వ్రత కల్పము

భాద్రపద మాసమున అగస్త్య నక్షత్రోదయ కాలమున ఆచరించవలసిన అగస్త్యార్ఘ్య దాన వ్రత ప్రభావము ఇందులో వర్ణింపబడింది. సముద్రమును ఆపోశనము పట్టిన అగస్త్య మహర్షిని స్మరిస్తూ అర్ఘ్య ప్రదానము చేయుట ద్వారా జల సంబంధిత దోషములు, సమస్త గ్రహపీడలు నశించి వర్ష సమృద్ధి మరియు లోకక్షేమము కలుగుతాయి.

70 – ప్రాయశ్చిత్త కల్పము మరియు పాపక్షయ మార్గములు

తెలిసీ తెలియక చేసిన కాయక, వాచిక, మానసిక పాపముల నుండి విముక్తి పొందుటకు శాస్త్రము నిర్దేశించిన వివిధ ప్రాయశ్చిత్త విధులను భగవానుడు ఉపదేశించాడు. కృచ్ఛ్ర, చాంద్రాయణాది కఠిన వ్రతములు, తీర్థస్నానములు మరియు హరినామ సంకీర్తనము ద్వారా సమస్త మహాపాపములు భస్మమై అంతఃకరణ శుద్ధి కలుగుతుందని విశదీకరించబడింది.

71 – సదాచార విధి మరియు కర్మ పరిశుద్ధి

మానవుని దైనందిన జీవనములో ఆచరించవలసిన పవిత్ర సదాచార నియమములను, బ్రాహ్మ ముహూర్త జాగరణము, దంతధావనము, సంధ్యావందనము మరియు దేవతార్చన విధులను శ్రీహరి ప్రబోధించాడు. సదాచార సంపన్నుడైన మానవుని యందు సమస్త దేవతలు నివసిస్తారని, ఆచారహీనునకు ఎటువంటి యజ్ఞ దానములు సత్ఫలితములను ఇవ్వవని చాటిచెప్పబడింది.

72 – భువనకోశ వర్ణనము – జంబూద్వీప వైభవము

సమస్త విశ్వ నిర్మాణమును తెలియజేసే భువనకోశ వర్ణనలో భాగంగా లక్ష యోజనముల విస్తీర్ణము గల జంబూద్వీప భౌగోళిక స్వరూపము ఇందులో రమణీయముగా వర్ణింపబడింది. మధ్యలో సువర్ణమయమైన మేరు పర్వతము, దాని చుట్టూ గల ఇలావృత, హరి, రమ్యక, హిరణ్మయ, భారత వర్షముల వైభవము మరియు గంగానదీ ప్రవాహ దివ్య చరితము వివరించబడింది.

73 – ప్లక్ష మరియు శాల్మలీ ద్వీప వర్ణనము

జంబూద్వీపమును ఆవరించి ఉన్న లవణ సముద్రము మరియు దాని ఆవల గల ప్లక్ష ద్వీపము, ఇక్షురస సముద్రము, శాల్మలీ ద్వీపముల విస్తారము ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. ఆయా ద్వీపములలోని పర్వతములు, పవిత్ర నదులు మరియు అచ్చటి ప్రజలు ఆచరించే భగవదారాధనా పద్ధతులు సవివరముగా వర్ణితమైనవి.

74 – కుశ మరియు క్రౌంచ ద్వీప వర్ణనము

సురా సముద్రముతో చుట్టబడిన కుశ ద్వీపము మరియు సర్పిస్సముద్రముతో ఆవృతమైన క్రౌంచ ద్వీపముల దివ్య విశేషాలు ఇందులో విశదీకరింపబడ్డాయి. ఆయా ద్వీపాధిపతుల ధర్మపాలన, అగ్ని మరియు వరుణ దేవుల ఉపాసనా క్రమములు మరియు ప్రజల దీర్ఘాయుర్దాయ వైభవము నిరూపించబడింది.

75 – శాక మరియు పుష్కర ద్వీప వర్ణనము

దధి సముద్ర పరివేష్టిత శాక ద్వీపము మరియు క్షీర సముద్రముతో ఆవృతమై మహోన్నత కమలము వలె భాసిల్లే పుష్కర ద్వీప దివ్య స్వరూపము ఇందులో వర్ణింపబడింది. స్వాదుదక సముద్రము మరియు బ్రహ్మదేవుని నివాస స్థానమైన పుష్కర ద్వీపమునందు దేవతలు, సిద్ధులు నిరంతరము హరినామ ధ్యానము చేయు క్రమము తెలియజేయబడింది.

76 – లోకాలోక పర్వత విన్యాసము

బ్రహ్మాండము యొక్క సరిహద్దుగా భాసిల్లే లోకాలోక పర్వతము మరియు దాని ఆవల గల తమోమయ అంధకార ప్రదేశముల వివరములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. సూర్య ప్రకాశము చేరే లోక భాగము మరియు ప్రకాశము లేని అలోక భాగములకు మధ్య అవరోధముగా నిలిచిన ఈ దివ్య పర్వత రక్షణ బాధ్యతను దిక్పాలకులు నిర్వర్తించే విధానము వర్ణితమైనది.

77 – సూర్య చంద్రాది గ్రహ మండల గతి వర్ణనము

కాల చక్రమునకు ఆధారమైన సూర్యభగవానుని రథ గమనము, చంద్రుని కళా వృద్ధి క్షయములు మరియు కుజ బుధ గురు శుక్ర శని గ్రహముల కక్ష్యలు ఇందులో సవివరముగా ప్రతిపాదింపబడ్డాయి. భగవత్సంకల్పముతో నియంత్రించబడే గ్రహ సంచారము వలన ఋతువులు, పగలు రాత్రులు ఏర్పడే ఖగోళ యథార్థములు ప్రబోధించబడ్డాయి.

78 – నక్షత్ర విన్యాసము మరియు శిశుమార చక్రము

ఆకాశ మండలమున భాసిల్లే ఇరువది ఏడు నక్షత్రములు, సప్తర్షి మండలము మరియు వాటన్నింటికీ కేంద్రమైన ధ్రువ మండల శిశుమార చక్ర స్వరూపము ఇందులో వర్ణింపబడింది. శిశుమార రూపములో ఉన్న శ్రీమన్నారాయణుని తోక యందు ధ్రువుడు నిలిచి సమస్త జ్యోతిశ్చక్రాన్ని తిప్పుతున్న పరమ రహస్య తత్త్వము విశదపరచబడింది.

79 – సప్త పాతాళ లోక వర్ణనము

భూమి క్రింద వరుసగా ఉన్న అతల, వితల, సుతల, రసాతల, తలాతల, మహాతల మరియు పాతాళ లోకముల దివ్య భోగములు మరియు వైభవము ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. సుతల లోకమున బలిచక్రవర్తికి రక్షకుడిగా నిలిచిన వామనమూర్తి లీలలు మరియు పాతాళమున వేయి పడగలతో భూమిని మోస్తున్న అనంత శేష భగవానుని మాహాత్మ్యము గానము చేయబడింది.

80 – నరక లోక వర్ణనము మరియు యాతనా విశేషములు

పాపకర్మలు ఆచరించిన దుర్మార్గులు అనుభవించవలసిన రౌరవ, కుంభీపాక, తామిస్ర, అసిపత్రవనాది ఇరువది ఎనిమిది ఘోర నరకముల యాతనలు ఇందులో భక్తిభయములు కలిగేలా వర్ణింపబడ్డాయి. పరపీడనము, పరస్త్రీ వ్యామోహము, గురుద్రోహము చేసిన వారికి కలుగు భయంకర దండనలను వివరించి మానవులను సన్మార్గమున నడిపించే హితబోధ చేయబడింది.

81 – యమసభ మరియు ధర్మరాజ దివ్య దర్శనము

న్యాయస్వరూపుడైన యమధర్మరాజుయొక్క దివ్య సభా వైభవము, చిత్రగుప్తుని పాపపుణ్య లేఖన విధానము మరియు ధర్మాత్ములకు లభించే సత్కారములు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. హరిభక్తులను, శివపూజా తత్పరులను మరియు మాతాపితృ సేవకులను యమదూతలు సమీపించలేరని, వారికి ధర్మరాజు స్వయముగా ప్రణమిల్లుతాడని భగవానుడు వెల్లడించాడు.

82 – కర్మానురూప జన్మలు మరియు జీవగతి

మానవులు తాము పూర్వజన్మలలో చేసిన కర్మల ననుసరించి వృక్ష, కీటక, పశు, పక్షి మరియు మానవ యోనులలో జన్మించే కర్మఫల రహస్యము ఇందులో విశదీకరింపబడింది. జ్ఞానోదయము కలిగి భగవద్భక్తిని ఆశ్రయించనంత వరకు జీవుడు సంసార భ్రమణములో నానా జన్మల యెత్తుచూ దుఃఖములను అనుభవించునని ప్రబోధించబడింది.

83 – పాపకర్మ విపాకము మరియు దుర్గతి నివారణ

ఏయే పాపకర్మలకు ఎటువంటి వ్యాధులు మరియు వికలాంగత్వములు ప్రాప్తిస్తాయో వివరించే పాప విపాక వివరములు ఇందులో ప్రతిపాదింపబడ్డాయి. ఆయా దోషములకు శాస్త్రోక్త దానములు, గాయత్రీ జపము మరియు ప్రాయశ్చిత్తములు ఆచరించి దుర్గతి నుండి ఏ విధముగా విముక్తి పొందాలో శ్రీవరాహ ప్రభువు ఉపదేశించాడు.

84 – పుణ్యకర్మ విపాకము మరియు స్వర్గలోక ప్రాప్తి

వాపీ కూప తటాక నిర్మాణములు, దేవాలయ ప్రతిష్ఠలు, అన్నదాన విద్యారక్షణలు కావించిన పుణ్యాత్ములు పొందే స్వర్గలోక దివ్య భోగములు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. పుణ్యకర్మల వలన దేవేంద్ర సమాన వైభవము లభించినప్పటికీ, పుణ్యక్షయము కాగానే పునః పతనము తప్పదని, శాశ్వత సుఖమునకు భగవత్పాద పద్మ శరణాగతియే శ్రేష్ఠమని చాటబడింది.

85 – విష్ణుమాయా విలాసము మరియు సంసార చక్రము

గుణత్రయమయమైన దుస్తర విష్ణుమాయ మానవులను ఏ విధముగా మోహింపజేస్తుందో తెలియజేసే సంసార విలాసము ఇందులో వర్ణింపబడింది. భగవంతుని మాయాజాలమును ఛేదించుటకు అనన్య భక్తితో కూడిన ఆత్మసమర్పణయే ఏకైక మార్గమని శ్రీహరి పృథ్వీదేవికి తేటతెల్లము చేశాడు.

86 – జ్ఞానయోగము మరియు పరమ మోక్షమార్గము

శరీరేంద్రియములకు అతీతమైన శుద్ధ చైతన్య ఆత్మస్వరూపమును దర్శించే జ్ఞానయోగ విధానము ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. నిష్కామ కర్మ, సమాధి నిష్ఠ, ప్రాణాయామ ధ్యానముల ద్వారా పరమాత్మ యందు జీవాత్మ లీనమై కైవల్య ముక్తిని పొందే పరమ రహస్యము వివరింపబడింది.

87 – రుద్రగీత – సంసార మోచన స్తోత్రము

పరమశివుడు పూర్వము ప్రచేతసులకు ఉపదేశించిన పరమ పావనమైన రుద్రగీత ఇందులో రమణీయముగా గానము చేయబడింది. సర్వాంతర్యామియైన శ్రీమన్నారాయణుని సగుణ నిర్గుణ రూపములను శివభగవానుడు భక్తిపరవశముతో స్తుతించిన ఈ దివ్య స్తోత్ర పారాయణము సంసార బంధములను భస్మము చేసి ముక్తిని ప్రసాదిస్తుందని చాటబడింది.

88 – త్రిమూర్తి ఏకత్వ తత్త్వ వివేకము

బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ముగ్గురూ ఒక్క పరబ్రహ్మ తత్త్వముయొక్క విభిన్న లీలా రూపములేనని నిరూపించే త్రిమూర్తి సమన్వయము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. హరిహరుల మధ్య భేదభావమును చూపే అజ్ఞానులకు నరక ప్రాప్తి కలుగుతుందని, ఇరువురినీ ఏకస్వరూపముగా దర్శించు జ్ఞానులకే శాశ్వత మోక్షము లభిస్తుందని స్పష్టము చేయబడింది.

89 – ప్రకృతి పురుష సంయోగ వివేచన

సాంఖ్య శాస్త్రోక్తమైన ప్రకృతి మరియు పురుషుల పరస్పర సంబంధము, సృష్టి పరిణామ క్రమము ఇందులో వివరింపబడింది. క్షేత్రజ్ఞుడైన జీవుడు క్షేత్రమైన ప్రకృతి ధర్మములను వీడి పరమ పురుషుడైన శ్రీహరిని ఆశ్రయించినపుడే కైవల్య స్థితి ప్రాప్తిస్తుందని వేదాంత సారము ప్రబోధించబడింది.

90 – త్రిశక్తి ప్రాదుర్భావము – బ్రాహ్మీ, వైష్ణవీ, రౌద్రీ శక్తులు

లోక సంరక్షణార్థము మరియు దానవ సంహారార్థము సత్త్వ, రజస్, తమో గుణముల అధిష్ఠాన దేవతలుగా బ్రాహ్మీ, వైష్ణవీ, రౌద్రీ శక్తులు ఆవిర్భవించిన దివ్య చరితము ఇందులో వర్ణింపబడింది. త్రిమూర్తుల తేజస్సుల నుండి ఉద్భవించిన ఈ త్రిశక్తులు సృష్టి, స్థితి, లయ కారక దివ్య లీలలను నిర్వర్తించే వైభవము శ్లాఘించబడింది.

91 – వైష్ణవీ శక్తి దివ్య మాహాత్మ్యము

శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క పరాశక్తియైన వైష్ణవీ దేవి శంఖ చక్ర గదా పద్మధారిణియై గరుడారూఢురాలై లోకములను పాలించే మహిమ ఇందులో వర్ణితమైనది. ధర్మరక్షణ కొరకు వైష్ణవీ శక్తి అవతరించి భక్తులను ఆపదల నుండి కాపాడి సకల శుభములను అనుగ్రహించే కరుణారస ప్రవాహము గానము చేయబడింది.

92 – రౌద్రీ శక్తి ఆవిర్భావము మరియు దానవ సంక్షోభము

దుష్ట రాక్షసుల ఆగడములను అంతమొందించుటకు త్రినేత్రుని దివ్య క్రోధాగ్ని నుండి రౌద్రీ శక్తి త్రిశూలధారిణియై ఆవిర్భవించిన ఉగ్ర రూపము ఇందులో వివరింపబడింది. దేవతలను పీడిస్తూ యజ్ఞయాగాదులను ధ్వంసము చేస్తున్న మహిషాసురాది దానవుల గర్వభంగము చేయుటకు అమ్మవారు సిద్ధమైన ఘట్టము రమణీయముగా వర్ణితమైనది.

93 – మహిషాసుర సంహార మహోత్సవము

మహిష రూపమున ముల్లోకములను గడగడలాడించిన దుష్ట దానవుడు మహిషాసురునితో జగన్మాత జరిపిన భీకర యుద్ధము మరియు వాడియైన శూలముతో వానిని సంహరించిన దివ్య చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో వర్ణింపబడింది. మహిషాసుర మర్దనముతో సమస్త దేవతలు ఆనందబాష్పములతో దేవిని స్తుతించి లోకశాంతిని పొందిన అద్భుత వైభవము కీర్తించబడింది.

94 – రురు దానవ వధోపాఖ్యానము

దేవతలను బంధించి వేధించిన రురుడను క్రూర రాక్షసుని దురహంకారము మరియు వాని సంహారార్థము చాముండీ దేవి పూనుకున్న తీరు ఇందులో వర్ణితమైనది. అమ్మవారి తీక్షణ బాణముల తాకిడికి రురుని సైన్యమంతా నాశనమై, అంత్యమున రురుడు దేవీ చేతిలో హతుడై దేవతలకు విముక్తి కలిగిన వృత్తాంతము ఉపదేశింపబడింది.

95 – చాముండీ ప్రాదుర్భావము మరియు అంధకాసుర సంగ్రామము

కాలరాత్రి స్వరూపిణియైన చాముండీ దేవి ఆవిర్భావము మరియు వర గర్వముతో అజేయుడై విర్రవీగిన అంధకాసురునితో పరమశివుడు, చాముండీ దేవి జరిపిన భయంకర మహాసంగ్రామము ఇందులో విస్తారముగా వర్ణింపబడింది. అంధకాసురుని శరీరము నుండి కారే ప్రతి రక్తపు బొట్టు నుండి వేలాది రాక్షసులు పుట్టుకొచ్చే విచిత్ర ఘట్టము విశదీకరించబడింది.

96 – అంధకాసుర సంహార వృత్తాంతము

అంధకాసురుని రక్తబిందువులు నేలపై పడకుండా చాముండీ దేవి తన నాలుకతో త్రాగివేయుచుండగా, పరమశివుడు తన దివ్య త్రిశూలముతో అంధకాసురుని ఛాతీని చీల్చి సంహరించిన మహోన్నత ఘట్టము ఇందులో గానము చేయబడింది. అసుర సంహారానంతరము అంధకాసురుడు పశ్చాత్తాపముతో శివుని స్తుతించి భృంగిరిటి యను గణపదవిని పొందిన పవిత్ర చరిత్ర వివరించబడింది.

97 – మాతృకా గణావిర్భావము మరియు రక్తబీజ నిర్మూలనము

రక్తబీజుడను దానవుని నిర్మూలించుటకై బ్రాహ్మీ, మాహేశ్వరీ, కౌమారీ, వైష్ణవీ, వారాహీ, ఇంద్రాణీ, చాముండ, నారసింహ్యాది అష్టమాతృకల ఆవిర్భావము ఇందులో వర్ణింపబడింది. మాతృకా శక్తుల సమష్టి పరాక్రమముతో రక్తబీజుని రక్తమంతయూ పానము చేయబడి రాక్షస వంశము సమూలముగా నాశనమైన చారిత్రక విజయోత్సవము కీర్తించబడింది.

98 – కార్తికేయ జననము మరియు తారకాసుర సంహారము

దేవతల ప్రార్థనలను మన్నించి అగ్నిదేవుని ద్వారా గంగా నదీ తీరమున శరవణ భవమునందు ఆవిర్భవించిన కుమారస్వామి జననము మరియు తారకాసుర వధ ఇందులో వర్ణితమైనవి. దేవసేనాధిపతియైన స్కందుడు తన శక్తి ఆయుధముతో తారకాసురుని వధించి ఇంద్రాది దేవతలకు స్వర్గరాజ్యాన్ని పునఃప్రతిష్ఠించిన వైభవము గానము చేయబడింది.

99 – శక్తి తీర్థములు మరియు దేవీ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము

భారతవర్షమునందు వెలసిన పరమ పావన శక్తిపీఠములు, దేవీ క్షేత్రములు మరియు తీర్థస్నాన మహిమలు ఇందులో సవివరముగా ఉపదేశింపబడ్డాయి. ఈ దివ్య శక్తి తీర్థములను దర్శించి అమ్మవారిని భక్తితో ఆరాధించు భక్తులకు సర్వపాప విముక్తి, శత్రుజయము మరియు భోగమోక్షములు సులభముగా లభిస్తాయని వరాహ భగవానుడు అనుగ్రహించాడు.

100 – ధర్మసాధన మరియు వైష్ణవ యోగ సమన్వయము

సమస్త వ్రతములు, తీర్థములు, దేవీ ఉపాసనలు మరియు జ్ఞాన కర్మల అంతిమ లక్ష్యము శ్రీమన్నారాయణుని దివ్య చరణారవిందములను చేరుటయే యని చాటిచెప్పే వైష్ణవ యోగ సమన్వయముతో నూరవ అధ్యాయము పరిసమాప్తి చెందుతుంది. భక్తి ప్రపత్తులతో స్వధర్మాన్ని ఆచరిస్తూ, సర్వభూతములలో వాసుదేవుని దర్శించే పరమ భాగవతోత్తముడు భవసాగరాన్ని అవలీలగా దాటి శ్రీహరి శాశ్వత మోక్షధామాన్ని అధిరోహిస్తాడనే పరమ సత్యము ఘనముగా ఉపదేశింపబడింది.

101 – పూజాపరాధ వర్ణనము మరియు నివారణోపాయములు

భగవదారాధన సమయములో సాధకులు తెలియక లేదా ప్రమాదవశాత్తు చేసే విభిన్న పూజాపరాధములు మరియు వాటివలన కలిగే దోషములను శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. భగవానుని సన్నిధికి అశుచిగా వెళ్ళుట, అపవిత్ర వస్త్రములను ధరించుట, దర్పముతో ప్రవర్తించుట వంటి దోషములను వివరించి, నిష్కల్మష భక్తితో క్షమాపణ వేడుకుంటూ నామసంకీర్తనము చేయుట ద్వారా ఆ దోషములు సమసిపోతాయని భగవానుడు ఉపదేశించాడు.

102 – ద్వాత్రింశత్ పూజాపరాధ నిరూపణము

శాస్త్రోక్తముగా నిషిద్ధములైన ముప్పది రెండు రకముల సేవ మరియు పూజాపరాధముల యథార్థ స్వరూపములను శ్రీహరి సవివరముగా విశదపరచాడు. భగవన్నివేదనము చేయకుండా ఆహారమును స్వీకరించుట, ఆగ్రహముతో దేవాలయ ప్రవేశము చేయుట, అసత్య భాషణము వంటి అపరాధములను పరిహరించి వినయవిధేయతలతో స్వామిని సేవించినప్పుడే సంపూర్ణ పూజాఫలము దక్కుతుందని చాటిచెప్పబడింది.

103 – కర్మార్చన విధి మరియు వైష్ణవాచారములు

శ్రీమహావిష్ణువును షోడశోపచారములతో ఆరాధించే శాస్త్రీయ కర్మార్చన విధానము మరియు నిత్య జీవితములో పాటించవలసిన వైష్ణవ సదాచార నియమములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. తులసీదళములు, సుగంధ పుష్పములు, ధూపదీప నైవేద్యములతో పరమాత్ముని ప్రీతిపరచే పద్ధతులను భగవానుడు పృథ్వీదేవికి కరుణతో బోధించాడు.

104 – భగవత్సేవా విశేషములు మరియు ధూపదీప ఫలశ్రుతి

శ్రీహరి ఆలయములో అఖండ దీపారాధన చేయుట, దివ్య సుగంధ ధూపములను సమర్పించుట మరియు చామర వీచనాది కైంకర్యముల వలన కలిగే అమోఘ పుణ్యవిశేషములు ఇందులో ప్రతిపాదింపబడ్డాయి. భగవత్సన్నిధిలో ఒక్క దీపమును వెలిగించిన భక్తుని వంశమంతా పాపవిముక్తమై జ్ఞానజ్యోతితో ప్రకాశిస్తుందని నిరూపించబడింది.

105 – హరిభక్త లక్షణములు మరియు భాగవత ధర్మములు

పరమ భాగవతోత్తముల దివ్య గుణగణములు మరియు సమాజములో వారు ఆచరించే ధర్మబద్ధమైన జీవన విధానము ఇందులో విపులీకరింపబడింది. సర్వభూతముల యందు భగవంతుని దర్శిస్తూ, ఈర్ష్యాద్వేషములు లేక నిరంతర హరినామ స్మరణలో మునిగితేలే ఉత్తమ భక్తులే లోకమును పావనము చేసే దివ్య తీర్థములని భగవానుడు శ్లాఘించాడు.

106 – పాశుపత వ్రత విధానము మరియు శైవ సమన్వయము

శివకేశవుల అభేద తత్త్వమును చాటుతూ భస్మధారణ, రుద్రాక్షమాలికలతో పరమశివుని ఆరాధించే పాశుపత వ్రత కల్పము ఇందులో వర్ణింపబడింది. హరిహరులను ఏకస్వరూపముగా భావించి పూజించే సాధకులకు పరమేశ్వర అనుగ్రహముతో పాటు శ్రీమన్నారాయణుని శాశ్వత కృప లభిస్తుందని ప్రబోధించబడింది.

107 – రుద్రగణోత్పత్తి మరియు శివస్తుతి

పరమశివుని దివ్య అనుచరులైన రుద్రగణముల ప్రాదుర్భావము మరియు వారు సదా శివనామ సంకీర్తనముతో కైలాస పర్వతమునందు విహరించే పవిత్ర చరిత్ర ఇందులో వర్ణితమైనది. దేవతలు, మునులు పరమశివుని విశ్వరూపాన్ని దర్శించి భక్తిపరవశముతో చేసిన దివ్య స్తోత్రములు ఇందులో గానము చేయబడ్డాయి.

108 – గోకర్ణ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము

పశ్చిమ సముద్ర తీరమున వెలసిన పరమ పావన గోకర్ణ మహాక్షేత్ర మహిమ మరియు అచ్చటి మహాబలేశ్వర లింగ ప్రాశస్త్యము ఇందులో వివరింపబడింది. రావణాసురుని అహంకార భంగముతో ఆవిర్భవించిన ఆత్మలింగమును దర్శించి పూజించిన భక్తులకు బ్రహ్మహత్యాది మహాపాపములు సమసిపోయి ముక్తి లభిస్తుందని చాటబడింది.

109 – త్రిపురాసుర సంహార వృత్తాంతము

ముల్లోకములను పీడించిన తారకాక్ష, కమలాక్ష, విద్యున్మాలి యను త్రిపురాసురులను పరమశివుడు భూమిని రథముగా, వేదములను గుర్రములుగా, శ్రీమహావిష్ణువును వాడియైన బాణముగా ధరించి సంహరించిన దివ్య చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో మహిమాన్వితముగా వర్ణింపబడింది.

110 – తీర్థయాత్రా విధి మరియు పుణ్యతీర్థ సంకీర్తనము

భారతవర్షమునందలి పుణ్యనదులు, పవిత్ర క్షేత్రముల తీర్థయాత్రలను ఆచరించే పద్ధతులు మరియు పాటించవలసిన నియమములు ఇందులో ఉపదేశింపబడ్డాయి. దానధర్మములు, ఇంద్రియ నిగ్రహము మరియు భగవద్భావముతో కూడిన తీర్థస్నానము మాత్రమే సంపూర్ణ పాపక్షయాన్ని ప్రసాదిస్తుందని భగవానుడు విశదపరచాడు.

111 – ప్రయాగ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు వేణీస్నాన ఫలము

తీర్థరాజమైన ప్రయాగ క్షేత్రమున గంగా, యమునా, సరస్వతీ నదుల పవిత్ర త్రివేణీ సంగమ వైభవము మరియు మాఘ మాస స్నాన ఫలశ్రుతి ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. ప్రయాగలో భక్తితో వేణీస్నానము మరియు పితృతర్పణములు ఆచరించిన వారికి అశ్వమేధ యాగ ఫలము లభించి విష్ణులోక ప్రాప్తి కలుగుతుందని చెప్పబడింది.

112 – వారణాసీ క్షేత్ర విశేషములు మరియు ముక్తిదాయక తత్త్వము

అవిముక్త క్షేత్రమైన కాశీ పట్టణ మహిమ మరియు విశ్వేశ్వరుని దివ్య సన్నిధిలో జీవులకు లభించే తారకమంత్ర మోక్ష ప్రాశస్త్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. గంగానదీ తీరమున వెలసిన వారణాసిలో నివసించుచు భగవదారాధన గావించు మానవులకు పునర్జన్మ భయము ఉండదని వరాహ ప్రభువు తెలియజేశాడు.

113 – మథురా క్షేత్ర ప్రశంస మరియు వరాహ భూదేవి సంవాదము

ముక్తినిచ్చే సప్తపురులలో అత్యుత్తమమైన మథురా క్షేత్ర మహిమను వరాహ భగవానుడు భూదేవికి వర్ణించుటతో పరమ పావన మథురా మాహాత్మ్యము ఆరంభమౌతుంది. ముల్లోకములలోని సమస్త తీర్థముల కన్నా మథురా మండలము తనకు అత్యంత ప్రియమైనదని, అచ్చట అడుగుపెట్టినంతనే సర్వపాపములు పటాపంచలవుతాయని భగవానుడు ప్రకటించాడు.

114 – మథురా మండల దివ్య స్వరూపము

ఇరువది యోజనముల విస్తీర్ణము గల మథురా మండల దివ్య భౌగోళిక స్వరూపము మరియు అచ్చటి దివ్య వనముల మహత్త్వము ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. భగవానుని సాక్షాత్ లీలాధామమైన మథురా పరిసరములు నిత్యము దేవతలు, సిద్ధులు మరియు మునులచే సేవింపబడుతూ మోక్షసామ్రాజ్య ద్వారముగా భాసిల్లుతున్న తీరు విశదీకరింపబడింది.

115 – విశ్రాంతి తీర్థ మాహాత్మ్యము

కంస వధానంతరము శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు మరియు బలరాముడు సేదతీరిన పరమ పవిత్ర విశ్రాంతి తీర్థ విశేషములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. విశ్రాంతి తీర్థమునందు యమునా స్నానము చేసి శ్రీకృష్ణుని పూజించిన సాధకులకు సమస్త సంసార తాపత్రయములు నశించి శాశ్వత ఆనంద విశ్రాంతి లభిస్తుందని చాటబడింది.

116 – అశోకవన మరియు ద్వాదశ వన వర్ణనము

మథురా పరిసర ప్రాంతములలో విస్తరించి ఉన్న పవిత్ర అశోకవనము మరియు ప్రధానమైన పన్నెండు దివ్య వనముల ఆవిర్భావ చరితము ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ పవిత్ర వనములలో శ్రీహరి వివిధ రూపములలో విహరిస్తూ భక్తుల కోరికలను నెరవేరుస్తాడనే పరమ సత్యము ప్రబోధించబడింది.

117 – యమునా నదీ దివ్య స్నాన ఫలశ్రుతి

సూర్యనందిని, యమధర్మరాజు సోదరియైన కాళింది యమునా నది యొక్క అమోఘ పావనత్వము ఇందులో కీర్తింపబడింది. యమునా జలములలో భక్తితో మునిగి స్నానమాచరించిన సాధకులను యమదూతలు ఎన్నడూ సమీపించలేరని, వారికి సాక్షాత్ శ్రీహరి వైకుంఠ ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తాడని భగవానుడు అనుగ్రహించాడు.

118 – అక్రూర తీర్థ వైభవము

శ్రీకృష్ణ బలరాములను మథురకు తీసుకొని వెళ్ళుచున్న తరుణములో అక్రూరునికి యమునా జలములలో దివ్య వైకుంఠ శేషశాయి స్వరూపము సాక్షాత్కరించిన అక్రూర తీర్థ మహిమ ఇందులో వర్ణితమైనది. ఈ తీర్థమునందు స్నానదానములు ఆచరించిన వారికి సమస్త యజ్ఞఫలములు మరియు భగవత్సాక్షాత్కారము సిద్ధిస్తాయి.

119 – శ్రీకృష్ణ జన్మభూమి విశేషములు

దుష్ట కంసుని కారాగారములో వసుదేవ దేవకీల పుణ్యఫలముగా జగన్నాథుడు శ్రీకృష్ణుడుగా అవతరించిన పవిత్ర జన్మస్థాన మాహాత్మ్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. జన్మభూమిని దర్శించి సాష్టాంగ ప్రణామములు ఆచరించు భక్తులకు కర్మబంధములు వీడి అమృతత్వము ప్రాప్తిస్తుందని నిరూపించబడింది.

120 – గోవర్ధన పర్వత మాహాత్మ్యము మరియు గిరిప్రదక్షిణ విధి

దేవేంద్రుని గర్వభంగము చేసి గోవులను, గోపాలురను రక్షించుటకై చిటికెన వ్రేలిపై ఎత్తిన దివ్య గోవర్ధన గిరి వైభవము మరియు గిరిప్రదక్షిణ విధానము ఇందులో వివరింపబడింది. గోవర్ధన పర్వతమును భక్తితో పూజించి ప్రదక్షిణము చేసినవారికి సకల కామితార్థములు నెరవేరి అక్షయ సుఖములు చేకూరుతాయి.

121 – బృందావన వైభవము మరియు రాసక్రీడా క్షేత్రము

గోపికలతో కలిసి శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు దివ్య ప్రేమలీలలను, రాసక్రీడను ఆచరించిన పరమ పావన బృందావన వన వైభవము ఇందులో గానము చేయబడింది. తులసీ వనములతో శోభిల్లే బృందావనమునందు ఒక్క క్షణకాలము హరిస్మరణ చేసినా కోట్ల జన్మల పాపములు దహించుకుపోతాయని చాటబడింది.

122 – గోకుల మరియు భాండీరవన మాహాత్మ్యము

బాలకృష్ణుడు తన బాల్య లీలలతో యశోదానందులను పరవశింపజేసిన గోకుల క్షేత్రము మరియు బ్రహ్మదేవుడు రాధాకృష్ణుల వివాహము జరిపించిన భాండీరవన మహిమ ఇందులో రమణీయముగా వర్ణింపబడింది. భాండీర వటవృక్ష ఛాయలో శ్రీహరిని ఆరాధించిన వారికి సకల మనోరథములు సిద్ధించును.

123 – కామ్యవన మరియు నందగ్రామ వర్ణనము

భక్తుల సమస్త సత్సంకల్పములను నెరవేర్చే కామ్యవన క్షేత్రము మరియు నందమహారాజు నివాసమైన నందగ్రామ పవిత్ర వైభవము ఇందులో వివరింపబడింది. కామ్యవనమునందలి పుణ్య తీర్థములలో స్నానమాచరించిన వారికి ధర్మార్థ కామ మోక్షములను భగవానుడు ప్రసాదిస్తాడు.

124 – మధువన మరియు తాలవన విశేషములు

పూర్వము ధ్రువ మహారాజు తపస్సు చేసి శ్రీమన్నారాయణుని సాక్షాత్కారము పొందిన మధువనము మరియు బలరాముడు ధేనుకాసురుని సంహరించిన తాలవన లీలా విశేషములు ఇందులో మహిమాన్వితముగా వర్ణితమైనవి.

125 – కుముదవన మరియు బహుళావన మహిమ

కమలములు, కుముద పుష్పములతో శోభిల్లే కుముదవనము మరియు సత్యపాలనతో ప్రసిద్ధిగాంచిన బహుళా గోవుయొక్క పవిత్ర స్థానమైన బహుళావన మాహాత్మ్యము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. ఈ వనములలో శ్రీహరిని అర్చించుట వలన సత్యనిష్ఠ మరియు అఖండ ఐశ్వర్యములు ప్రాప్తిస్తాయి.

126 – ఖదిరవన మరియు లోహవన వర్ణనము

శ్రీకృష్ణుడు బకాసురుని సంహరించి గోపబాలురను రక్షించిన ఖదిరవనము మరియు లోహాసురుని వధించిన లోహవన పవిత్ర చారిత్రక కథలు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ఈ వనముల దర్శనము వలన భయములు నశించి సర్వత్ర విజయము కలుగుతుంది.

127 – భద్రవన మరియు మహావన వైభవము

సకల మంగళములను చేకూర్చే భద్రవనము మరియు పూతనా శకటాసుర సంహార లీలలు జరిగిన రమణీయ మహావన ప్రాశస్త్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. మహావనమునందు వెలసిన బాలకృష్ణుని రూపమును ధ్యానించు భక్తులకు సంతాన ప్రాప్తి మరియు గృహశాంతి కలుగుతాయి.

128 – మథురా పంచతీర్థ స్నాన విధి

మథురా క్షేత్రమునందు ప్రధానముగా భాసిల్లే విశ్రాంతి, అసోక, ప్రయాగ, కోటి మరియు ఆద్య తీర్థములను పంచతీర్థములుగా పేర్కొంటూ వాటి స్నాన క్రమమును భగవానుడు ఉపదేశించాడు. ఈ పంచతీర్థములలో క్రమముగా స్నానము చేసి దానధర్మములు ఆచరించిన వారికి అశ్వమేధ సహస్ర ఫలము దక్కుతుంది.

129 – కాళియహ్రద మాహాత్మ్యము మరియు నాగదమన లీల

యమునా నదిలో విషజ్వాలలు చిమ్ముతున్న కాళియుడను దుష్ట సర్పాన్ని అణచి, వాని పడగలపై దివ్య నాట్యము చేసి యమునను అమృతతుల్యముగా మార్చిన శ్రీకృష్ణుని కాళియదమన లీలా విశేషములు ఇందులో గానము చేయబడ్డాయి. కాళియహ్రద స్నానము వలన సర్వ సర్పదోషములు మరియు విషభయములు తొలగిపోతాయి.

130 – కంసఖాత మరియు భూతేశ్వర తీర్థ వైభవము

కంసుని వధించిన పిమ్మట ఏర్పడిన కంసఖాత తీర్థము మరియు మథురా నగరానికి రక్షకుడిగా వెలసిన భూతేశ్వర మహాదేవుని సన్నిధి మహిమ ఇందులో వర్ణింపబడింది. భూతేశ్వర స్వామిని దర్శించి పూజించుట ద్వారా సమస్త భూతప్రేత పిశాచ బాధలు నశించి భయవిముక్తి కలుగుతుంది.

131 – గతాశ్రమ తీర్థము మరియు మోక్షప్రాప్తి

జీవిత ప్రయాణములోని సమస్త బడలికలను, శ్రమలను పోకార్చి పరమ ప్రశాంతతను అందించే గతాశ్రమ తీర్థ వైభవము ఇందులో వివరింపబడింది. గతాశ్రమ తీర్థమునందు పితృదేవతలకు పిండప్రదానము చేసినచో వారి ఆత్మలకు శాశ్వత పుణ్యలోక నివాసము లభిస్తుంది.

132 – మథురా క్షేత్ర ప్రదక్షిణ విధి మరియు మహత్త్వము

మథురా మండలము చుట్టూ భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రదక్షిణము చేసే విధివిధానములు మరియు దాని అమోఘ ఫలితములు ఇందులో ప్రతిపాదింపబడ్డాయి. కాలినడకన నామసంకీర్తనము చేస్తూ మథురా ప్రదక్షిణము చేసే భక్తునికి అడుగడుగునా యజ్ఞఫలము లభించి భవబంధములు తొలగిపోతాయి.

133 – మథురా తీర్థ దానధర్మములు మరియు శ్రాద్ధ విధి

మథురా పుణ్యభూమిలో ఆచరించవలసిన అన్నదాన, సువర్ణదాన, గోదానాది సత్కార్యముల ప్రాశస్త్యము మరియు పితృ శ్రాద్ధ కల్పము ఇందులో ఉపదేశింపబడ్డాయి. మథురలో సమర్పించిన తిలతర్పణములు పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తిని చేకూర్చి వంశవృద్ధిని కలిగిస్తాయి.

134 – వైకుంఠ గుహా తీర్థ వర్ణనము

మథురా క్షేత్రమునందు రహస్యముగా భాసిల్లే వైకుంఠ గుహ మరియు సాధకులు అచ్చట ఆచరించే ధ్యానయోగ విశేషములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ఈ పవిత్ర గుహా తీర్థమునందు నిశ్చల చిత్తముతో ప్రణవ జపము చేయు యోగులకు భగవంతుని నిర్గుణ సగుణ సాక్షాత్కారములు సులభముగా లభిస్తాయి.

135 – మథురా క్షేత్ర నివాస ఫలశ్రుతి

మథురా పుణ్యక్షేత్రములో నివసించు మానవులు, పశుపక్ష్యాదులు సైతం పుణ్యాత్ములై జన్మరాహిత్యాన్ని పొందుతారని శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. మథురలో నివసించే ప్రతి జీవి నా హృదయమునందు నివసిస్తున్నట్లేయని స్వామి స్వయముగా ప్రబోధించాడు.

136 – మథురా మాహాత్మ్య ముగింపు మరియు భూదేవి ఆనందము

మథురా క్షేత్ర సమగ్ర మాహాత్మ్యమును విని పరమానందభరితురాలైన పృథ్వీదేవి వరాహ ప్రభువును భక్తితో స్తుతించిన పరమ పవిత్ర ఘట్టముతో మథురా మాహాత్మ్య భాగము ముగుస్తుంది. ఈ కథను పఠించినా, విన్నా సమస్త పాపములు నశించి హరిభక్తి దృఢపడుతుందని ఫలశ్రుతి చాటబడింది.

137 – కోకాముఖ క్షేత్ర మాహాత్మ్యారంభము

హిమవత్పర్వత ప్రాంతమునందు వెలసిన పరమ రహస్యమైన కోకాముఖ క్షేత్ర వైభవమును వరాహ భగవానుడు వివరించుటతో ఈ అధ్యాయము ఆరంభమౌతుంది. భూదేవిని ఉద్ధరించిన వరాహరూపముతో తాను స్వయముగా కొలువైయున్న అత్యంత పవిత్ర స్థానముగా కోకాముఖాన్ని భగవానుడు అభివర్ణించాడు.

138 – కోకాముఖ తీర్థ విభాగాలు మరియు జలపాత వైభవము

కోకాముఖ క్షేత్రమునందలి విభిన్న పవిత్ర జలధారలు, జలపాతములు మరియు శిలావిశేషముల మాహాత్మ్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ పర్వత జలములలో స్నానమాచరించిన మాత్రముననే అజ్ఞాన తిమిరములు తొలగి దివ్య జ్ఞానోదయము కలుగుతుందని నిరూపించబడింది.

139 – మత్స్యశిలా మరియు వరాహతీర్థ మహిమ

కోకాముఖమునందలి మత్స్యశిల, వరాహతీర్థముల ఆవిర్భావ చారిత్రక విశేషములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ఈ పవిత్ర శిలల సమీపమున వరాహ భగవానుని ధ్యానించు భక్తులకు సర్వకార్యసిద్ధి మరియు భయవిముక్తి లభిస్తాయి.

140 – జలప్రవేశ పుణ్యము మరియు పశుపక్షి ముక్తి వృత్తాంతము

కోకాముఖ క్షేత్ర జలములలో ప్రాణత్యాగము చేసిన పశుపక్ష్యాదులు సైతం దివ్య విమానారూఢులై ముక్తిని పొందిన యథార్థ సంఘటనలు ఇందులో వర్ణితమైనవి. కేవల స్పర్శమాత్రముచేతనే మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఈ క్షేత్ర మహిమను భగవానుడు ఘనముగా శ్లాఘించాడు.

141 – బదరికాశ్రమ మాహాత్మ్యము మరియు నరనారాయణ తపస్సు

హిమాలయాల మంచు శిఖరాలలో వెలసిన బదరికాశ్రమ క్షేత్రము మరియు లోకకల్యాణార్థము నిరంతర తపస్సులో నిమగ్నమైన నరనారాయణ భగవానుల దివ్య చరిత్ర ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. బదరికాశ్రమ దర్శనము సమస్త మానవాళికి పునర్జన్మ రాహిత్యాన్ని ప్రసాదించే అమృత తత్త్వముగా వర్ణించబడింది.

142 – బదరీ క్షేత్ర తీర్థములు మరియు తప్తకుండ స్నాన ఫలము

బదరీనాథుని సన్నిధిలో గల అలకనందా నదీ ప్రవాహము మరియు అతిశీతల వాతావరణములో వేడినీటితో ప్రవహించే తప్తకుండ తీర్థ మహిమ ఇందులో వివరింపబడింది. తప్తకుండములో స్నానమాచరించి బదరీ విశాలుని దర్శించిన వారికి సమస్త రోగములు మరియు పాపములు నశిస్తాయి.

143 – బదరీవన శ్రాద్ధ కల్పము మరియు బ్రహ్మకపాల వైభవము

బదరికాశ్రమమునందలి బ్రహ్మకపాల తీర్థమున పితృదేవతలకు పిండప్రదానము చేయు పవిత్ర శ్రాద్ధ విధి ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. బ్రహ్మకపాలములో ఒక్కసారి శ్రాద్ధము నిర్వర్తించినచో పితృదేవతలు శాశ్వత ముక్తిని పొంది సంతసించి వంశమును ఆశీర్వదిస్తారని చాటబడింది.

144 – కుబ్జామ్రక క్షేత్ర మాహాత్మ్యము

గంగాతీరమునందు వెలసిన పరమ పావన కుబ్జామ్రక క్షేత్ర ఆవిర్భావము మరియు అచ్చట శ్రీమహావిష్ణువు కుబ్జామ్రక రూపములో కొలువైయున్న దివ్య కథ ఇందులో వర్ణింపబడింది. మునులకు దర్శనమిచ్చి వారి తపస్సును ఫలప్రదము చేసిన శ్రీహరి లీలలు ఇందులో గానము చేయబడ్డాయి.

145 – కుబ్జామ్రక తీర్థములు మరియు మాయాపురీ ప్రశంస

కుబ్జామ్రక పరిసరములలోని పంచతీర్థములు మరియు మోక్షపురియైన మాయాపురి హరిద్వార వైభవము ఇందులో వివరింపబడింది. గంగాద్వారమునందు స్నానము చేసి హరిపాదములను సేవించు భక్తులకు కైవల్య పదవి సులభముగా లభిస్తుందని భగవానుడు తెలిపాడు.

146 – శాలగ్రామ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు గండకీ నదీ మహిమ

నేపాల్ హిమాలయాలలో ప్రవహించే పరమ పవిత్ర గండకీ నది మరియు అచ్చట స్వయంభువుగా ఆవిర్భవించే శాలగ్రామ శిలా క్షేత్ర మహిమ ఇందులో వర్ణితమైనది. గండకీ నదిలో స్నానమాచరించి శాలగ్రామ తీర్థమును సేవించిన వారికి సమస్త తీర్థయాత్రా ఫలములు ఒక్కమారుగా ప్రాప్తిస్తాయి.

147 – శాలగ్రామ శిలా లక్షణములు మరియు అర్చనా ఫలము

శంఖ చక్ర గదా పద్మ రేఖలతో విలసిల్లే వివిధ శాలగ్రామ శిలా మూర్తుల దివ్య లక్షణములు మరియు వాటి పూజా విధానము ఇందులో శాస్త్రీయముగా వివరింపబడింది. గృహములో శాలగ్రామ మూర్తిని నిలిపి తులసీదళములతో నిత్య పూజ గావించు ఇంట లక్ష్మీదేవి స్థిరనివాసము ఏర్పరచుకుంటుందని నిరూపించబడింది.

148 – స్తుతస్వామి క్షేత్ర వైభవము

భగవానుడు దేవతలచే స్తుతింపబడి కొలువైన దివ్య స్తుతస్వామి క్షేత్ర ప్రాదుర్భావము మరియు అచ్చటి దివ్య విగ్రహ మహిమ ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ క్షేత్రమునందు భగవానుని స్తోత్రములతో అర్చించిన వారికి వాక్శుద్ధి, విద్యావిజయములు మరియు సకల అభీష్టములు నెరవేరుతాయి.

149 – మందార క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు మధుసూదన పూజ

మందార పర్వత ప్రాంతమునందు వెలసిన మధుసూదన భగవానుని దివ్య క్షేత్ర మహిమ మరియు మధుకైటభ సంహార చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో వివరింపబడింది. మందార క్షేత్రమున మధుసూదనుని ఆరాధించు సాధకులకు శత్రుభయములు సమసిపోయి సర్వత్ర విజయము లభిస్తుంది.

150 – హిమాలయ తీర్థ సంగ్రహము మరియు ముక్తిసాధనా క్రమము

కోకాముఖ, బదరీ, కుబ్జామ్రక, శాలగ్రామాది సమస్త హిమాలయ తీర్థముల సమగ్ర సంక్షిప్త సారమును మరియు తీర్థయాత్రల ద్వారా పరమపదాన్ని పొందే ముక్తిసాధనా మార్గాన్ని శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి ఉపదేశించడంతో ఈ అధ్యాయము పరిసమాప్తి చెందుతుంది. భక్తి ప్రపత్తులతో ఈ దివ్య క్షేత్రములను దర్శించి, స్వధర్మాచరణతో పరమాత్మయందు మనస్సు లగ్నము చేసిన మానవుడు భవసాగరాన్ని దాటి శాశ్వతానందాన్ని పొందుతాడనే పరమ సత్యము ఘనముగా చాటబడింది.

101 – పూజాపరాధ వర్ణనము మరియు నివారణోపాయములు

భగవదారాధన సమయములో సాధకులు తెలియక లేదా ప్రమాదవశాత్తు చేసే విభిన్న పూజాపరాధములు మరియు వాటివలన కలిగే దోషములను శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. భగవానుని సన్నిధికి అశుచిగా వెళ్ళుట, అపవిత్ర వస్త్రములను ధరించుట, దర్పముతో ప్రవర్తించుట వంటి దోషములను వివరించి, నిష్కల్మష భక్తితో క్షమాపణ వేడుకుంటూ నామసంకీర్తనము చేయుట ద్వారా ఆ దోషములు సమసిపోతాయని భగవానుడు ఉపదేశించాడు.

102 – ద్వాత్రింశత్ పూజాపరాధ నిరూపణము

శాస్త్రోక్తముగా నిషిద్ధములైన ముప్పది రెండు రకముల సేవ మరియు పూజాపరాధముల యథార్థ స్వరూపములను శ్రీహరి సవివరముగా విశదపరచాడు. భగవన్నివేదనము చేయకుండా ఆహారమును స్వీకరించుట, ఆగ్రహముతో దేవాలయ ప్రవేశము చేయుట, అసత్య భాషణము వంటి అపరాధములను పరిహరించి వినయవిధేయతలతో స్వామిని సేవించినప్పుడే సంపూర్ణ పూజాఫలము దక్కుతుందని చాటిచెప్పబడింది.

103 – కర్మార్చన విధి మరియు వైష్ణవాచారములు

శ్రీమహావిష్ణువును షోడశోపచారములతో ఆరాధించే శాస్త్రీయ కర్మార్చన విధానము మరియు నిత్య జీవితములో పాటించవలసిన వైష్ణవ సదాచార నియమములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. తులసీదళములు, సుగంధ పుష్పములు, ధూపదీప నైవేద్యములతో పరమాత్ముని ప్రీతిపరచే పద్ధతులను భగవానుడు పృథ్వీదేవికి కరుణతో బోధించాడు.

104 – భగవత్సేవా విశేషములు మరియు ధూపదీప ఫలశ్రుతి

శ్రీహరి ఆలయములో అఖండ దీపారాధన చేయుట, దివ్య సుగంధ ధూపములను సమర్పించుట మరియు చామర వీచనాది కైంకర్యముల వలన కలిగే అమోఘ పుణ్యవిశేషములు ఇందులో ప్రతిపాదింపబడ్డాయి. భగవత్సన్నిధిలో ఒక్క దీపమును వెలిగించిన భక్తుని వంశమంతా పాపవిముక్తమై జ్ఞానజ్యోతితో ప్రకాశిస్తుందని నిరూపించబడింది.

105 – హరిభక్త లక్షణములు మరియు భాగవత ధర్మములు

పరమ భాగవతోత్తముల దివ్య గుణగణములు మరియు సమాజములో వారు ఆచరించే ధర్మబద్ధమైన జీవన విధానము ఇందులో విపులీకరింపబడింది. సర్వభూతముల యందు భగవంతుని దర్శిస్తూ, ఈర్ష్యాద్వేషములు లేక నిరంతర హరినామ స్మరణలో మునిగితేలే ఉత్తమ భక్తులే లోకమును పావనము చేసే దివ్య తీర్థములని భగవానుడు శ్లాఘించాడు.

106 – పాశుపత వ్రత విధానము మరియు శైవ సమన్వయము

శివకేశవుల అభేద తత్త్వమును చాటుతూ భస్మధారణ, రుద్రాక్షమాలికలతో పరమశివుని ఆరాధించే పాశుపత వ్రత కల్పము ఇందులో వర్ణింపబడింది. హరిహరులను ఏకస్వరూపముగా భావించి పూజించే సాధకులకు పరమేశ్వర అనుగ్రహముతో పాటు శ్రీమన్నారాయణుని శాశ్వత కృప లభిస్తుందని ప్రబోధించబడింది.

107 – రుద్రగణోత్పత్తి మరియు శివస్తుతి

పరమశివుని దివ్య అనుచరులైన రుద్రగణముల ప్రాదుర్భావము మరియు వారు సదా శివనామ సంకీర్తనముతో కైలాస పర్వతమునందు విహరించే పవిత్ర చరిత్ర ఇందులో వర్ణితమైనది. దేవతలు, మునులు పరమశివుని విశ్వరూపాన్ని దర్శించి భక్తిపరవశముతో చేసిన దివ్య స్తోత్రములు ఇందులో గానము చేయబడ్డాయి.

108 – గోకర్ణ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము

పశ్చిమ సముద్ర తీరమున వెలసిన పరమ పావన గోకర్ణ మహాక్షేత్ర మహిమ మరియు అచ్చటి మహాబలేశ్వర లింగ ప్రాశస్త్యము ఇందులో వివరింపబడింది. రావణాసురుని అహంకార భంగముతో ఆవిర్భవించిన ఆత్మలింగమును దర్శించి పూజించిన భక్తులకు బ్రహ్మహత్యాది మహాపాపములు సమసిపోయి ముక్తి లభిస్తుందని చాటబడింది.

109 – త్రిపురాసుర సంహార వృత్తాంతము

ముల్లోకములను పీడించిన తారకాక్ష, కమలాక్ష, విద్యున్మాలి యను త్రిపురాసురులను పరమశివుడు భూమిని రథముగా, వేదములను గుర్రములుగా, శ్రీమహావిష్ణువును వాడియైన బాణముగా ధరించి సంహరించిన దివ్య చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో మహిమాన్వితముగా వర్ణింపబడింది.

110 – తీర్థయాత్రా విధి మరియు పుణ్యతీర్థ సంకీర్తనము

భారతవర్షమునందలి పుణ్యనదులు, పవిత్ర క్షేత్రముల తీర్థయాత్రలను ఆచరించే పద్ధతులు మరియు పాటించవలసిన నియమములు ఇందులో ఉపదేశింపబడ్డాయి. దానధర్మములు, ఇంద్రియ నిగ్రహము మరియు భగవద్భావముతో కూడిన తీర్థస్నానము మాత్రమే సంపూర్ణ పాపక్షయాన్ని ప్రసాదిస్తుందని భగవానుడు విశదపరచాడు.

111 – ప్రయాగ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు వేణీస్నాన ఫలము

తీర్థరాజమైన ప్రయాగ క్షేత్రమున గంగా, యమునా, సరస్వతీ నదుల పవిత్ర త్రివేణీ సంగమ వైభవము మరియు మాఘ మాస స్నాన ఫలశ్రుతి ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. ప్రయాగలో భక్తితో వేణీస్నానము మరియు పితృతర్పణములు ఆచరించిన వారికి అశ్వమేధ యాగ ఫలము లభించి విష్ణులోక ప్రాప్తి కలుగుతుందని చెప్పబడింది.

112 – వారణాసీ క్షేత్ర విశేషములు మరియు ముక్తిదాయక తత్త్వము

అవిముక్త క్షేత్రమైన కాశీ పట్టణ మహిమ మరియు విశ్వేశ్వరుని దివ్య సన్నిధిలో జీవులకు లభించే తారకమంత్ర మోక్ష ప్రాశస్త్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. గంగానదీ తీరమున వెలసిన వారణాసిలో నివసించుచు భగవదారాధన గావించు మానవులకు పునర్జన్మ భయము ఉండదని వరాహ ప్రభువు తెలియజేశాడు.

113 – మథురా క్షేత్ర ప్రశంస మరియు వరాహ భూదేవి సంవాదము

ముక్తినిచ్చే సప్తపురులలో అత్యుత్తమమైన మథురా క్షేత్ర మహిమను వరాహ భగవానుడు భూదేవికి వర్ణించుటతో పరమ పావన మథురా మాహాత్మ్యము ఆరంభమౌతుంది. ముల్లోకములలోని సమస్త తీర్థముల కన్నా మథురా మండలము తనకు అత్యంత ప్రియమైనదని, అచ్చట అడుగుపెట్టినంతనే సర్వపాపములు పటాపంచలవుతాయని భగవానుడు ప్రకటించాడు.

114 – మథురా మండల దివ్య స్వరూపము

ఇరువది యోజనముల విస్తీర్ణము గల మథురా మండల దివ్య భౌగోళిక స్వరూపము మరియు అచ్చటి దివ్య వనముల మహత్త్వము ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. భగవానుని సాక్షాత్ లీలాధామమైన మథురా పరిసరములు నిత్యము దేవతలు, సిద్ధులు మరియు మునులచే సేవింపబడుతూ మోక్షసామ్రాజ్య ద్వారముగా భాసిల్లుతున్న తీరు విశదీకరింపబడింది.

115 – విశ్రాంతి తీర్థ మాహాత్మ్యము

కంస వధానంతరము శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు మరియు బలరాముడు సేదతీరిన పరమ పవిత్ర విశ్రాంతి తీర్థ విశేషములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. విశ్రాంతి తీర్థమునందు యమునా స్నానము చేసి శ్రీకృష్ణుని పూజించిన సాధకులకు సమస్త సంసార తాపత్రయములు నశించి శాశ్వత ఆనంద విశ్రాంతి లభిస్తుందని చాటబడింది.

116 – అశోకవన మరియు ద్వాదశ వన వర్ణనము

మథురా పరిసర ప్రాంతములలో విస్తరించి ఉన్న పవిత్ర అశోకవనము మరియు ప్రధానమైన పన్నెండు దివ్య వనముల ఆవిర్భావ చరితము ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ పవిత్ర వనములలో శ్రీహరి వివిధ రూపములలో విహరిస్తూ భక్తుల కోరికలను నెరవేరుస్తాడనే పరమ సత్యము ప్రబోధించబడింది.

117 – యమునా నదీ దివ్య స్నాన ఫలశ్రుతి

సూర్యనందిని, యమధర్మరాజు సోదరియైన కాళింది యమునా నది యొక్క అమోఘ పావనత్వము ఇందులో కీర్తింపబడింది. యమునా జలములలో భక్తితో మునిగి స్నానమాచరించిన సాధకులను యమదూతలు ఎన్నడూ సమీపించలేరని, వారికి సాక్షాత్ శ్రీహరి వైకుంఠ ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తాడని భగవానుడు అనుగ్రహించాడు.

118 – అక్రూర తీర్థ వైభవము

శ్రీకృష్ణ బలరాములను మథురకు తీసుకొని వెళ్ళుచున్న తరుణములో అక్రూరునికి యమునా జలములలో దివ్య వైకుంఠ శేషశాయి స్వరూపము సాక్షాత్కరించిన అక్రూర తీర్థ మహిమ ఇందులో వర్ణితమైనది. ఈ తీర్థమునందు స్నానదానములు ఆచరించిన వారికి సమస్త యజ్ఞఫలములు మరియు భగవత్సాక్షాత్కారము సిద్ధిస్తాయి.

119 – శ్రీకృష్ణ జన్మభూమి విశేషములు

దుష్ట కంసుని కారాగారములో వసుదేవ దేవకీల పుణ్యఫలముగా జగన్నాథుడు శ్రీకృష్ణుడుగా అవతరించిన పవిత్ర జన్మస్థాన మాహాత్మ్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. జన్మభూమిని దర్శించి సాష్టాంగ ప్రణామములు ఆచరించు భక్తులకు కర్మబంధములు వీడి అమృతత్వము ప్రాప్తిస్తుందని నిరూపించబడింది.

120 – గోవర్ధన పర్వత మాహాత్మ్యము మరియు గిరిప్రదక్షిణ విధి

దేవేంద్రుని గర్వభంగము చేసి గోవులను, గోపాలురను రక్షించుటకై చిటికెన వ్రేలిపై ఎత్తిన దివ్య గోవర్ధన గిరి వైభవము మరియు గిరిప్రదక్షిణ విధానము ఇందులో వివరింపబడింది. గోవర్ధన పర్వతమును భక్తితో పూజించి ప్రదక్షిణము చేసినవారికి సకల కామితార్థములు నెరవేరి అక్షయ సుఖములు చేకూరుతాయి.

121 – బృందావన వైభవము మరియు రాసక్రీడా క్షేత్రము

గోపికలతో కలిసి శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముడు దివ్య ప్రేమలీలలను, రాసక్రీడను ఆచరించిన పరమ పావన బృందావన వన వైభవము ఇందులో గానము చేయబడింది. తులసీ వనములతో శోభిల్లే బృందావనమునందు ఒక్క క్షణకాలము హరిస్మరణ చేసినా కోట్ల జన్మల పాపములు దహించుకుపోతాయని చాటబడింది.

122 – గోకుల మరియు భాండీరవన మాహాత్మ్యము

బాలకృష్ణుడు తన బాల్య లీలలతో యశోదానందులను పరవశింపజేసిన గోకుల క్షేత్రము మరియు బ్రహ్మదేవుడు రాధాకృష్ణుల వివాహము జరిపించిన భాండీరవన మహిమ ఇందులో రమణీయముగా వర్ణింపబడింది. భాండీర వటవృక్ష ఛాయలో శ్రీహరిని ఆరాధించిన వారికి సకల మనోరథములు సిద్ధించును.

123 – కామ్యవన మరియు నందగ్రామ వర్ణనము

భక్తుల సమస్త సత్సంకల్పములను నెరవేర్చే కామ్యవన క్షేత్రము మరియు నందమహారాజు నివాసమైన నందగ్రామ పవిత్ర వైభవము ఇందులో వివరింపబడింది. కామ్యవనమునందలి పుణ్య తీర్థములలో స్నానమాచరించిన వారికి ధర్మార్థ కామ మోక్షములను భగవానుడు ప్రసాదిస్తాడు.

124 – మధువన మరియు తాలవన విశేషములు

పూర్వము ధ్రువ మహారాజు తపస్సు చేసి శ్రీమన్నారాయణుని సాక్షాత్కారము పొందిన మధువనము మరియు బలరాముడు ధేనుకాసురుని సంహరించిన తాలవన లీలా విశేషములు ఇందులో మహిమాన్వితముగా వర్ణితమైనవి.

125 – కుముదవన మరియు బహుళావన మహిమ

కమలములు, కుముద పుష్పములతో శోభిల్లే కుముదవనము మరియు సత్యపాలనతో ప్రసిద్ధిగాంచిన బహుళా గోవుయొక్క పవిత్ర స్థానమైన బహుళావన మాహాత్మ్యము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. ఈ వనములలో శ్రీహరిని అర్చించుట వలన సత్యనిష్ఠ మరియు అఖండ ఐశ్వర్యములు ప్రాప్తిస్తాయి.

126 – ఖదిరవన మరియు లోహవన వర్ణనము

శ్రీకృష్ణుడు బకాసురుని సంహరించి గోపబాలురను రక్షించిన ఖదిరవనము మరియు లోహాసురుని వధించిన లోహవన పవిత్ర చారిత్రక కథలు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ఈ వనముల దర్శనము వలన భయములు నశించి సర్వత్ర విజయము కలుగుతుంది.

127 – భద్రవన మరియు మహావన వైభవము

సకల మంగళములను చేకూర్చే భద్రవనము మరియు పూతనా శకటాసుర సంహార లీలలు జరిగిన రమణీయ మహావన ప్రాశస్త్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. మహావనమునందు వెలసిన బాలకృష్ణుని రూపమును ధ్యానించు భక్తులకు సంతాన ప్రాప్తి మరియు గృహశాంతి కలుగుతాయి.

128 – మథురా పంచతీర్థ స్నాన విధి

మథురా క్షేత్రమునందు ప్రధానముగా భాసిల్లే విశ్రాంతి, అసోక, ప్రయాగ, కోటి మరియు ఆద్య తీర్థములను పంచతీర్థములుగా పేర్కొంటూ వాటి స్నాన క్రమమును భగవానుడు ఉపదేశించాడు. ఈ పంచతీర్థములలో క్రమముగా స్నానము చేసి దానధర్మములు ఆచరించిన వారికి అశ్వమేధ సహస్ర ఫలము దక్కుతుంది.

129 – కాళియహ్రద మాహాత్మ్యము మరియు నాగదమన లీల

యమునా నదిలో విషజ్వాలలు చిమ్ముతున్న కాళియుడను దుష్ట సర్పాన్ని అణచి, వాని పడగలపై దివ్య నాట్యము చేసి యమునను అమృతతుల్యముగా మార్చిన శ్రీకృష్ణుని కాళియదమన లీలా విశేషములు ఇందులో గానము చేయబడ్డాయి. కాళియహ్రద స్నానము వలన సర్వ సర్పదోషములు మరియు విషభయములు తొలగిపోతాయి.

130 – కంసఖాత మరియు భూతేశ్వర తీర్థ వైభవము

కంసుని వధించిన పిమ్మట ఏర్పడిన కంసఖాత తీర్థము మరియు మథురా నగరానికి రక్షకుడిగా వెలసిన భూతేశ్వర మహాదేవుని సన్నిధి మహిమ ఇందులో వర్ణింపబడింది. భూతేశ్వర స్వామిని దర్శించి పూజించుట ద్వారా సమస్త భూతప్రేత పిశాచ బాధలు నశించి భయవిముక్తి కలుగుతుంది.

131 – గతాశ్రమ తీర్థము మరియు మోక్షప్రాప్తి

జీవిత ప్రయాణములోని సమస్త బడలికలను, శ్రమలను పోకార్చి పరమ ప్రశాంతతను అందించే గతాశ్రమ తీర్థ వైభవము ఇందులో వివరింపబడింది. గతాశ్రమ తీర్థమునందు పితృదేవతలకు పిండప్రదానము చేసినచో వారి ఆత్మలకు శాశ్వత పుణ్యలోక నివాసము లభిస్తుంది.

132 – మథురా క్షేత్ర ప్రదక్షిణ విధి మరియు మహత్త్వము

మథురా మండలము చుట్టూ భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రదక్షిణము చేసే విధివిధానములు మరియు దాని అమోఘ ఫలితములు ఇందులో ప్రతిపాదింపబడ్డాయి. కాలినడకన నామసంకీర్తనము చేస్తూ మథురా ప్రదక్షిణము చేసే భక్తునికి అడుగడుగునా యజ్ఞఫలము లభించి భవబంధములు తొలగిపోతాయి.

133 – మథురా తీర్థ దానధర్మములు మరియు శ్రాద్ధ విధి

మథురా పుణ్యభూమిలో ఆచరించవలసిన అన్నదాన, సువర్ణదాన, గోదానాది సత్కార్యముల ప్రాశస్త్యము మరియు పితృ శ్రాద్ధ కల్పము ఇందులో ఉపదేశింపబడ్డాయి. మథురలో సమర్పించిన తిలతర్పణములు పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తిని చేకూర్చి వంశవృద్ధిని కలిగిస్తాయి.

134 – వైకుంఠ గుహా తీర్థ వర్ణనము

మథురా క్షేత్రమునందు రహస్యముగా భాసిల్లే వైకుంఠ గుహ మరియు సాధకులు అచ్చట ఆచరించే ధ్యానయోగ విశేషములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ఈ పవిత్ర గుహా తీర్థమునందు నిశ్చల చిత్తముతో ప్రణవ జపము చేయు యోగులకు భగవంతుని నిర్గుణ సగుణ సాక్షాత్కారములు సులభముగా లభిస్తాయి.

135 – మథురా క్షేత్ర నివాస ఫలశ్రుతి

మథురా పుణ్యక్షేత్రములో నివసించు మానవులు, పశుపక్ష్యాదులు సైతం పుణ్యాత్ములై జన్మరాహిత్యాన్ని పొందుతారని శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. మథురలో నివసించే ప్రతి జీవి నా హృదయమునందు నివసిస్తున్నట్లేయని స్వామి స్వయముగా ప్రబోధించాడు.

136 – మథురా మాహాత్మ్య ముగింపు మరియు భూదేవి ఆనందము

మథురా క్షేత్ర సమగ్ర మాహాత్మ్యమును విని పరమానందభరితురాలైన పృథ్వీదేవి వరాహ ప్రభువును భక్తితో స్తుతించిన పరమ పవిత్ర ఘట్టముతో మథురా మాహాత్మ్య భాగము ముగుస్తుంది. ఈ కథను పఠించినా, విన్నా సమస్త పాపములు నశించి హరిభక్తి దృఢపడుతుందని ఫలశ్రుతి చాటబడింది.

137 – కోకాముఖ క్షేత్ర మాహాత్మ్యారంభము

హిమవత్పర్వత ప్రాంతమునందు వెలసిన పరమ రహస్యమైన కోకాముఖ క్షేత్ర వైభవమును వరాహ భగవానుడు వివరించుటతో ఈ అధ్యాయము ఆరంభమౌతుంది. భూదేవిని ఉద్ధరించిన వరాహరూపముతో తాను స్వయముగా కొలువైయున్న అత్యంత పవిత్ర స్థానముగా కోకాముఖాన్ని భగవానుడు అభివర్ణించాడు.

138 – కోకాముఖ తీర్థ విభాగాలు మరియు జలపాత వైభవము

కోకాముఖ క్షేత్రమునందలి విభిన్న పవిత్ర జలధారలు, జలపాతములు మరియు శిలావిశేషముల మాహాత్మ్యము ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ పర్వత జలములలో స్నానమాచరించిన మాత్రముననే అజ్ఞాన తిమిరములు తొలగి దివ్య జ్ఞానోదయము కలుగుతుందని నిరూపించబడింది.

139 – మత్స్యశిలా మరియు వరాహతీర్థ మహిమ

కోకాముఖమునందలి మత్స్యశిల, వరాహతీర్థముల ఆవిర్భావ చారిత్రక విశేషములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ఈ పవిత్ర శిలల సమీపమున వరాహ భగవానుని ధ్యానించు భక్తులకు సర్వకార్యసిద్ధి మరియు భయవిముక్తి లభిస్తాయి.

140 – జలప్రవేశ పుణ్యము మరియు పశుపక్షి ముక్తి వృత్తాంతము

కోకాముఖ క్షేత్ర జలములలో ప్రాణత్యాగము చేసిన పశుపక్ష్యాదులు సైతం దివ్య విమానారూఢులై ముక్తిని పొందిన యథార్థ సంఘటనలు ఇందులో వర్ణితమైనవి. కేవల స్పర్శమాత్రముచేతనే మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఈ క్షేత్ర మహిమను భగవానుడు ఘనముగా శ్లాఘించాడు.

141 – బదరికాశ్రమ మాహాత్మ్యము మరియు నరనారాయణ తపస్సు

హిమాలయాల మంచు శిఖరాలలో వెలసిన బదరికాశ్రమ క్షేత్రము మరియు లోకకల్యాణార్థము నిరంతర తపస్సులో నిమగ్నమైన నరనారాయణ భగవానుల దివ్య చరిత్ర ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. బదరికాశ్రమ దర్శనము సమస్త మానవాళికి పునర్జన్మ రాహిత్యాన్ని ప్రసాదించే అమృత తత్త్వముగా వర్ణించబడింది.

142 – బదరీ క్షేత్ర తీర్థములు మరియు తప్తకుండ స్నాన ఫలము

బదరీనాథుని సన్నిధిలో గల అలకనందా నదీ ప్రవాహము మరియు అతిశీతల వాతావరణములో వేడినీటితో ప్రవహించే తప్తకుండ తీర్థ మహిమ ఇందులో వివరింపబడింది. తప్తకుండములో స్నానమాచరించి బదరీ విశాలుని దర్శించిన వారికి సమస్త రోగములు మరియు పాపములు నశిస్తాయి.

143 – బదరీవన శ్రాద్ధ కల్పము మరియు బ్రహ్మకపాల వైభవము

బదరికాశ్రమమునందలి బ్రహ్మకపాల తీర్థమున పితృదేవతలకు పిండప్రదానము చేయు పవిత్ర శ్రాద్ధ విధి ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. బ్రహ్మకపాలములో ఒక్కసారి శ్రాద్ధము నిర్వర్తించినచో పితృదేవతలు శాశ్వత ముక్తిని పొంది సంతసించి వంశమును ఆశీర్వదిస్తారని చాటబడింది.

144 – కుబ్జామ్రక క్షేత్ర మాహాత్మ్యము

గంగాతీరమునందు వెలసిన పరమ పావన కుబ్జామ్రక క్షేత్ర ఆవిర్భావము మరియు అచ్చట శ్రీమహావిష్ణువు కుబ్జామ్రక రూపములో కొలువైయున్న దివ్య కథ ఇందులో వర్ణింపబడింది. మునులకు దర్శనమిచ్చి వారి తపస్సును ఫలప్రదము చేసిన శ్రీహరి లీలలు ఇందులో గానము చేయబడ్డాయి.

145 – కుబ్జామ్రక తీర్థములు మరియు మాయాపురీ ప్రశంస

కుబ్జామ్రక పరిసరములలోని పంచతీర్థములు మరియు మోక్షపురియైన మాయాపురి హరిద్వార వైభవము ఇందులో వివరింపబడింది. గంగాద్వారమునందు స్నానము చేసి హరిపాదములను సేవించు భక్తులకు కైవల్య పదవి సులభముగా లభిస్తుందని భగవానుడు తెలిపాడు.

146 – శాలగ్రామ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు గండకీ నదీ మహిమ

నేపాల్ హిమాలయాలలో ప్రవహించే పరమ పవిత్ర గండకీ నది మరియు అచ్చట స్వయంభువుగా ఆవిర్భవించే శాలగ్రామ శిలా క్షేత్ర మహిమ ఇందులో వర్ణితమైనది. గండకీ నదిలో స్నానమాచరించి శాలగ్రామ తీర్థమును సేవించిన వారికి సమస్త తీర్థయాత్రా ఫలములు ఒక్కమారుగా ప్రాప్తిస్తాయి.

147 – శాలగ్రామ శిలా లక్షణములు మరియు అర్చనా ఫలము

శంఖ చక్ర గదా పద్మ రేఖలతో విలసిల్లే వివిధ శాలగ్రామ శిలా మూర్తుల దివ్య లక్షణములు మరియు వాటి పూజా విధానము ఇందులో శాస్త్రీయముగా వివరింపబడింది. గృహములో శాలగ్రామ మూర్తిని నిలిపి తులసీదళములతో నిత్య పూజ గావించు ఇంట లక్ష్మీదేవి స్థిరనివాసము ఏర్పరచుకుంటుందని నిరూపించబడింది.

148 – స్తుతస్వామి క్షేత్ర వైభవము

భగవానుడు దేవతలచే స్తుతింపబడి కొలువైన దివ్య స్తుతస్వామి క్షేత్ర ప్రాదుర్భావము మరియు అచ్చటి దివ్య విగ్రహ మహిమ ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ క్షేత్రమునందు భగవానుని స్తోత్రములతో అర్చించిన వారికి వాక్శుద్ధి, విద్యావిజయములు మరియు సకల అభీష్టములు నెరవేరుతాయి.

149 – మందార క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు మధుసూదన పూజ

మందార పర్వత ప్రాంతమునందు వెలసిన మధుసూదన భగవానుని దివ్య క్షేత్ర మహిమ మరియు మధుకైటభ సంహార చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో వివరింపబడింది. మందార క్షేత్రమున మధుసూదనుని ఆరాధించు సాధకులకు శత్రుభయములు సమసిపోయి సర్వత్ర విజయము లభిస్తుంది.

150 – హిమాలయ తీర్థ సంగ్రహము మరియు ముక్తిసాధనా క్రమము

కోకాముఖ, బదరీ, కుబ్జామ్రక, శాలగ్రామాది సమస్త హిమాలయ తీర్థముల సమగ్ర సంక్షిప్త సారమును మరియు తీర్థయాత్రల ద్వారా పరమపదాన్ని పొందే ముక్తిసాధనా మార్గాన్ని శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి ఉపదేశించడంతో ఈ అధ్యాయము పరిసమాప్తి చెందుతుంది. భక్తి ప్రపత్తులతో ఈ దివ్య క్షేత్రములను దర్శించి, స్వధర్మాచరణతో పరమాత్మయందు మనస్సు లగ్నము చేసిన మానవుడు భవసాగరాన్ని దాటి శాశ్వతానందాన్ని పొందుతాడనే పరమ సత్యము ఘనముగా చాటబడింది.

151 – మందార క్షేత్ర సంశయచ్ఛేదము మరియు మధుసూదన దివ్య దర్శనము

మందార పర్వత క్షేత్రమునందు నెలకొన్న శ్రీ మధుసూదన భగవానుని అనంత లీలలను, అక్కడ ఆచరించవలసిన పూజా నియమములను శ్రీవరాహ ప్రభువు భూదేవికి విశదపరచాడు. పూర్వము అమృత మథన సమయములో మందార గిరిని మోసిన శ్రీహరి దివ్య స్పర్శచే ఆ క్షేత్రము పరమ పావనమైనదని, అక్కడ మధుసూదనుని నామసంకీర్తనముతో పూజించిన భక్తుల సమస్త సంశయములు పటాపంచలై దివ్య భగవత్సాక్షాత్కారము కలుగుతుందని ప్రబోధించబడింది.

152 – అనంతశయన క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు పద్మనాభ తీర్థము

దక్షిణాపథమునందు వెలసిన పరమ పవిత్ర అనంతశయన క్షేత్ర మహిమ మరియు క్షీరసాగర శయనుడైన పద్మనాభ భగవానుని దివ్య వైభవము ఇందులో వర్ణింపబడింది. అనంత పద్మనాభస్వామిని దర్శించి పద్మనాభ తీర్థమునందు స్నానమాచరించిన సాధకులకు సమస్త సర్పదోషములు, జన్మాంతర పాపములు తొలగి అఖండ ఐశ్వర్యములతో పాటు అంత్యమున పరమపద ప్రాప్తి సిద్ధిస్తుందని భగవానుడు అనుగ్రహించాడు.

153 – సౌకరవ క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు వరాహ తీర్థ దర్శనము

గంగాతీరమునందు స్వయముగా వరాహ భగవానుడు ఆవిర్భవించిన పరమ పుణ్యస్థలమైన సౌకరవ క్షేత్ర దివ్య ప్రాశస్త్యము ఇందులో వివరింపబడింది. రసాతలము నుండి పృథ్విని ఉద్ధరించిన పరమాత్ముని లీలా స్థానమైన సౌకరవమునందు గల వరాహ తీర్థములో మునిగి భక్తితో వరాహమూర్తిని సేవించిన మానవులు సంసార చక్రము నుండి విముక్తులై జీవన్ముక్తులవుతారని నిరూపించబడింది.

154 – ప్రద్యుమ్న క్షేత్ర వర్ణనము మరియు రుక్మిణీ సుతుని ఆరాధన

శ్రీకృష్ణ రుక్మిణీ దేవుల దివ్య కుమారుడైన ప్రద్యుమ్న భగవానుడు తపస్సు చేసి కొలువైన ప్రద్యుమ్న క్షేత్ర వైభవము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. మనోవాంఛలను నెరవేర్చే ప్రద్యుమ్న ప్రభువును భక్తితో అర్చించు సాధకులకు సౌందర్యము, శౌర్యము, కామక్రోధాది అరిషడ్వర్గ జయము మరియు సకల కార్యసిద్ధి లభిస్తాయని చాటబడింది.

155 – సౌరధర్మ ప్రవచనము మరియు ప్రత్యక్ష భాను పూజా విధి

సకల లోకములకు కంటివలె భాసిల్లే ప్రత్యక్ష దైవము సూర్యభగవానుని సౌరధర్మములను మరియు శాస్త్రీయ పూజా క్రమమును వరాహ భగవానుడు భూదేవికి ఉపదేశించాడు. ఉదయకాలమున అర్ఘ్యప్రదానము చేసి గాయత్రీ మంత్రముతో సూర్యోపస్థానము చేయుట వలన ఆయుస్సు, వర్చస్సు, కంటి చూపు మరియు బ్రహ్మతేజస్సు వృద్ధి చెందుతాయని భగవానుడు విశదపరచాడు.

156 – సూర్యలోక వైభవము మరియు సూర్యోపాసనా క్రమము

తేజోమయమైన సూర్య మండలము, సూర్య రథ విన్యాసము మరియు సూర్యలోక దివ్య వైభవములు ఇందులో రమణీయముగా వర్ణింపబడ్డాయి. సూర్యభగవానుని మండలమునందు నిరంతరము భగవద్గీతలను గానము చేయు గంధర్వులు, ఋషుల తపోమహిమను వివరించి, నిత్య సూర్యోపాసన ద్వారా సూర్యలోక ప్రాప్తి సులభముగా లభిస్తుందని ప్రబోధించబడింది.

157 – ద్వాదశాదిత్య స్తోత్రము మరియు రవి దివ్య మహిమ

ధాత, అర్యమ, మిత్ర, వరుణ, ఇంద్ర, వివస్వాన్, పూషా, పర్జన్య, అంశుమాన్, భగ, త్వష్టా, విష్ణు యను ద్వాదశాదిత్యుల దివ్య స్వరూపములు మరియు వారిని స్తుతించే పరమ రహస్య స్తోత్రము ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. ప్రతి నెలా సూర్యుని ఆయా దివ్య రూపములను ధ్యానిస్తూ ఈ స్తోత్రమును పఠించే సాధకులకు సమస్త గ్రహదోషములు నశించి నిత్య విజయము చేకూరుతుంది.

158 – ఆదిత్య హృదయ పూర్వక పూజా విధానము మరియు రోగనివారణ

సకల శత్రుజయమును మరియు సర్వరోగ నివారణను ప్రసాదించే ఆదిత్య హృదయ పవిత్ర పూజా కల్పము ఇందులో వివరింపబడింది. రక్తచందనము, ఎర్రని పుష్పములతో సూర్యుని షోడశోపచారములతో అర్చించి ఆదిత్య హృదయ స్తోత్రమును జపించినచో అసాధ్యమైన దీర్ఘకాలిక కుష్ఠు, క్షయాది వ్యాధులు సైతం నశించి వజ్రసమాన దేహారోగ్యము ప్రాప్తిస్తుంది.

159 – సాంభోపాఖ్యానము మరియు సూర్య వరప్రదానము

శ్రీకృష్ణ జాంబవతీల పుత్రుడైన సాంబుడు దుర్వాస మహర్షి శాపము వలన కుష్ఠురోగగ్రస్తుడై, చంద్రభాగా నదీ తీరమున సూర్య భగవానుని గూర్చి ఘోర తపస్సు చేసి దివ్య వరములను పొందిన పరమ పావన చారిత్రక గాథ ఇందులో వర్ణితమైనది. భానుని దివ్య కృపతో సాంబుడు తన పూర్వ సౌందర్యాన్ని పొంది శాపవిముక్తుడైన వృత్తాంతము భక్తులలో అచంచల భక్తివిశ్వాసాలను నింపుతుంది.

160 – మిత్రవన మాహాత్మ్యము మరియు దివ్య సూర్య మందిర ప్రతిష్ఠ

సాంబుడు సూర్యభగవానుని ఆదేశానుసారము మిత్రవన క్షేత్రమునందు దివ్య సూర్య విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించి నిర్మించిన మహోన్నత దేవాలయ వైభవము ఇందులో వర్ణింపబడింది. మిత్రవనమునందు సూర్యనారాయణుని దర్శించి పూజించు భక్తులకు దారిద్ర్య నాశనము మరియు సమస్త సంపదలు చేకూరుతాయని చాటబడింది.

161 – దానధర్మ వైభవము మరియు షోడశ మహాదాన ప్రశంస

సనాతన ధర్మములో దానమునకు గల పరమోన్నత స్థానమును, నిష్కామ దానము వలన కలిగే అపరిమిత పుణ్యరాశిని శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి వెల్లడించాడు. కలియుగములో మానవులను పాపపంకిలము నుండి రక్షించుటకు షోడశ మహాదానములే సర్వోత్కృష్ట సాధనములని, వాటి ఆచరణ వలన జీవుడు నేరుగా వైకుంఠాన్ని చేరుకుంటాడని భగవానుడు ప్రబోధించాడు.

162 – తులాపురుష మహాదాన కల్పము

షోడశ మహాదానములలో ప్రథమమైన తులాపురుష దాన విధానము మరియు దాని శాస్త్రీయ క్రమము ఇందులో సవివరముగా ఉపదేశింపబడింది. సువర్ణముతో తన శరీర బరువుతో సమానముగా తూచి, ఆ బంగారమును సత్ప్రవర్తన గల సద్బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చుట ద్వారా జన్మజన్మాంతర మహాపాతకములు నశించి బ్రహ్మలోక నివాసము లభిస్తుంది.

163 – హిరణ్యగర్భ మహాదాన విధానము

బ్రహ్మాండ సృష్టికి ప్రతీకయైన సువర్ణమయ హిరణ్యగర్భ పాత్రను నిర్మించి, అందు వేదమంత్రోక్తముగా పూజలు జరిపి దానము చేయు పవిత్ర హిరణ్యగర్భ మహాదాన విధి ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఈ దానము నాచరించిన సాధకుడు పునర్జన్మ రాహిత్యమును పొంది సాక్షాత్ పరబ్రహ్మ స్వరూపుడై భాసిల్లుతాడు.

164 – బ్రహ్మాండ దాన మహత్త్వము

సమస్త లోకములతో కూడిన బ్రహ్మాండ స్వరూపాన్ని సువర్ణముతో నిర్మించి రత్నములతో అలంకరించి సమర్పించే బ్రహ్మాండ దాన కల్పము ఇందులో వివరింపబడింది. ఈ మహాదానమును శ్రద్ధతో నిర్వర్తించిన భక్తునికి సమస్త విశ్వమును దానము చేసినంతటి అనంత పుణ్యఫలము దక్కుతుంది.

165 – కల్పపాదప దాన విధి

సకల కోరికలను తీర్చే దివ్య కల్పవృక్ష స్వరూపాన్ని బంగారముతో తీర్చిదిద్ది భక్తితో సమర్పించే కల్పపాదప దాన మహిమ ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. ఈ దానము వలన మానవుడు ఇహలోకమున సమస్త భోగభాగ్యములను అనుభవించి అంత్యమున ఇంద్రలోక మహోన్నత వైభవాన్ని అధిరోహిస్తాడు.

166 – గోసహస్ర దాన కల్పము

వేయి గోవులను వాటి దూడలతో సహా వస్త్రాలంకార, సువర్ణ శృంగములతో అలంకరించి యోగ్యులైన విప్రులకు సమర్పించే గోసహస్ర దాన విధి ఇందులో ఉపదేశింపబడింది. వేయి గోవులను దానమిచ్చిన పుణ్యాత్ముడు తన పితృదేవతల ఇరువది ఒక్క తరముల వారిని నరక బాధల నుండి ఉద్ధరించి విష్ణులోకమునకు చేరుస్తాడు.

167 – హిరణ్యకామధేను దాన విధానము

సకల కామితార్థములను ప్రసాదించే కామధేనువును సువర్ణముతో నిర్మించి రత్నాభరణములతో పూజించి దానమిచ్చే హిరణ్యకామధేను దాన విశేషములు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. ఈ మహాదాన ప్రభావము వలన సకల దారిద్ర్యములు సమూలముగా తొలగి అక్షయ సంపదలు కలుగుతాయి.

168 – హిరణ్యాశ్వ దాన మహత్త్వము

సూర్య రథాశ్వములకు ప్రతీకయైన సువర్ణమయ అశ్వమును పూజించి దానము చేయు హిరణ్యాశ్వ దాన కల్పము ఇందులో వివరింపబడింది. ఈ దానము నాచరించు రాజులకు మరియు సాధకులకు అపారమైన కీర్తిప్రతిష్ఠలు, శౌర్యపరాక్రమములు మరియు సూర్యలోక ప్రాప్తి చేకూరుతాయి.

169 – హిరణ్యాశ్వ రథ దాన కల్పము

బంగారు గుఱ్ఱములు పూన్చిన సువర్ణ రథమును దివ్యముగా అలంకరించి దానము చేయు హిరణ్యాశ్వ రథ దాన విధి ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. ఈ మహాదానము వలన సర్వత్ర విజయోత్సాహములు మరియు అంత్యమున దివ్య విమానారూఢుడై శ్రీహరి సన్నిధికి చేరే భాగ్యము లభిస్తుంది.

170 – హేమహస్తిరథ దాన విధి

బంగారు ఏనుగులు మరియు సువర్ణ రథముతో కూడిన అద్భుత హేమహస్తిరథ దాన కల్పమును భగవానుడు విశదపరచాడు. ఈ దానమును భక్తితో నిర్వర్తించిన సాధకుడు సమస్త పాపవిముక్తుడై దేవేంద్ర సమాన భోగములను అనుభవించి శాశ్వత మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

171 – పంచలాంగల దాన విధానము

ఐదు సువర్ణ నాగళ్లను, బలమైన ఎద్దులను భూమితో సహా సమర్పించే పంచలాంగల దాన మహత్త్వము ఇందులో వివరింపబడింది. వ్యవసాయాభివృద్ధి, అన్న సమృద్ధి మరియు భూమి సంబంధిత సమస్త దోషముల నివారణకు ఈ దానము అత్యుత్తమ సాధనముగా చాటబడింది.

172 – ధరాదాన కల్పము మరియు పృథ్వీ సమర్పణ ఫలము

సకల సస్యశ్యామలమైన భూమిని లేదా సువర్ణ భూమండల ప్రతిమను భక్తితో దానము చేయు ధరాదాన విధి ఇందులో వర్ణింపబడింది. భూదానము చేసిన మానవునికి సూర్యచంద్రులు ఉన్నంత కాలము స్వర్గలోక నివాసము మరియు అక్షయ పుణ్యము లభిస్తాయని శ్రీవరాహస్వామి స్వయముగా ప్రకటించాడు.

173 – విశ్వచక్ర దాన మహత్త్వము

శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క సుదర్శన చక్ర స్వరూపముగా విశ్వచక్రాన్ని బంగారముతో నిర్మించి షోడశారములతో పూజించి సమర్పించే విశ్వచక్ర దాన విధి ఇందులో వివరింపబడింది. ఈ దానము వలన సకల శత్రుబాధలు, భయములు నశించి చక్రధారియైన శ్రీహరి అనుగ్రహము సంపూర్ణముగా లభిస్తుంది.

174 – మహాకల్పలతా దాన విధి

సకల దివ్య లతలను సువర్ణముతో తీర్చిదిద్ది సమర్పించే మహాకల్పలతా దాన విధానము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. ఈ దానము నాచరించిన స్త్రీ పురుషులకు అఖండ సౌభాగ్యము, సంతాన సమృద్ధి మరియు బ్రహ్మలోక నివాసము చేకూరుతాయి.

175 – సప్తసాగర దాన కల్పము

సప్త సముద్రములకు ప్రతీకగా ఏడు సువర్ణ పాత్రలలో విభిన్న రత్నములు, ధాన్యములు నింపి సమర్పించే సప్తసాగర దాన విశేషములు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. ఈ మహాదానము వలన సమస్త సముద్ర స్నాన పుణ్యఫలము లభించి అంతులేని పాపరాశులు క్షణమాత్రములో భస్మమైపోతాయి.

176 – రత్నధేను దాన విధానము

నవరత్నములతో అలంకరింపబడిన రత్నధేనువును నిర్మించి శాస్త్రోక్తముగా సమర్పించే రత్నధేను దాన మహిమ ఇందులో వివరింపబడింది. ఈ దానము వలన నవగ్రహ దోషములు సమసిపోయి సర్వ శుభములు మరియు కుబేర సమాన ధనధాన్య సంపదలు ప్రాప్తిస్తాయి.

177 – మహాభూతఘట దాన మహత్త్వము

పంచమహాభూతముల అధిష్ఠాన దేవతలను సువర్ణ కుంభమునందు ఆవాహన చేసి పూజించి సమర్పించే మహాభూతఘట దాన కల్పము ఇందులో వర్ణితమైనది. షోడశ మహాదానములలో అంతిమమైన ఈ దానము ద్వారా పంచభూతములచే నిర్మితమైన శరీరము పవిత్రమై సంపూర్ణ జీవన్ముక్తి లభిస్తుంది.

178 – ప్రాయశ్చిత్త కల్పము మరియు పాపక్షయ మార్గములు

తెలిసీ తెలియక చేసిన కాయక వాచిక మానసిక పాపములకు శాస్త్రము నిర్దేశించిన విభిన్న ప్రాయశ్చిత్త కల్పములను శ్రీవరాహ భగవానుడు ఉపదేశించాడు. పాపములను దాచకుండా పశ్చాత్తాప చిత్తముతో ప్రాయశ్చిత్తములను ఆచరించి నిరంతర హరిస్మరణ చేయుట ద్వారా అంతఃకరణము పరిశుద్ధమౌతుందని విశదపరచబడింది.

179 – కృచ్ఛ్ర చాంద్రాయణాది కఠిన వ్రత విశేషములు

పాప ప్రక్షాళన కొరకు మహర్షులు ఆచరించిన కృచ్ఛ్ర, అతికృచ్ఛ్ర, పరాక మరియు చాంద్రాయణ వ్రతముల కఠిన నియమములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. చంద్రుని కళలను అనుసరిస్తూ ఆహార నియమములను పాటిస్తూ ఆచరించే చాంద్రాయణ వ్రతము వలన ఘోర పాతకములు సైతం నశించి ఆత్మశుద్ధి కలుగుతుందని నిరూపించబడింది.

180 – బ్రాహ్మణ ధర్మములు మరియు వైదిక సదాచార నియమములు

సమాజమునకు మార్గదర్శకులైన బ్రాహ్మణుల నిత్య వైదిక ధర్మములు, సంధ్యావందనము, గాయత్రీ జపము, వేదాధ్యయనము మరియు యజ్ఞయాగాది సదాచారములు ఇందులో ప్రబోధింపబడ్డాయి. తన ధర్మమునందు నిష్ఠతో జీవించే సదాచార సంపన్నుడైన విప్రుని తపస్సు లోకమునకంతటికీ రక్షణ కవచముగా నిలుస్తుందని భగవానుడు శ్లాఘించాడు.

181 – వర్ణాశ్రమ ధర్మ నిరూపణము మరియు జీవన విధి

బ్రహ్మచర్య, గృహస్థ, వానప్రస్థ, సన్న్యాసాశ్రమముల విధులను మరియు చతుర్వర్ణముల నిర్దేశిత కర్తవ్యములను శ్రీహరి సమగ్రముగా వివరించాడు. ఎవరికి నిర్దేశించిన స్వధర్మాన్ని వారు నిష్కామ భక్తితో భగవదర్పణముగా ఆచరించినప్పుడే సమాజములో ధర్మము వర్ధిల్లి మోక్షము సులభసాధ్యమౌతుందని చాటబడింది.

182 – వానప్రస్థాశ్రమ ధర్మములు మరియు తపోనిష్ఠ

గృహస్థ బాధ్యతలను పూర్తిచేసి అరణ్యములకు వెళ్లి కందమూలములు భక్షిస్తూ భగవద్ధ్యానములో గడిపే వానప్రస్థాశ్రమ ధర్మములు ఇందులో వర్ణింపబడ్డాయి. ఇంద్రియ సుఖములను త్యజించి, శీతోష్ణాది ద్వంద్వములను సహిస్తూ తపస్సు నాచరించే వానప్రస్థునికి పరమ వైరాగ్యము మరియు చిత్తశాంతి లభిస్తాయి.

183 – సన్న్యాసాశ్రమ ధర్మములు మరియు యతి లక్షణములు

సమస్త సంసార బంధములను, కర్మఫల సంగములను పరిత్యజించి పరబ్రహ్మ చింతనలో లీనమయ్యే పరమహంస సన్న్యాసి దివ్య లక్షణములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. అహింస, సత్యము, శౌచము, సర్వభూత సమత్వము కలిగి నిరంతర ప్రణవ ధ్యానము చేయు యతియే సాక్షాత్ నారాయణ స్వరూపుడని భగవానుడు ప్రబోధించాడు.

184 – అష్టాంగ యోగ ప్రబోధము – యమ నియమాసన ప్రాణాయామములు

పరమాత్మ సాక్షాత్కారమును సాధించుటకు మహర్షులు నిర్దేశించిన అష్టాంగ యోగమునందలి యమ, నియమ, ఆసన మరియు ప్రాణాయామ సాధనలు ఇందులో శాస్త్రీయముగా ఉపదేశింపబడ్డాయి. ప్రాణవాయువును నియంత్రించి మనస్సును నిశ్చలము చేయుట ద్వారా శరీర నాడీమండలమంతా పరిశుద్ధమై కుండలినీ శక్తి జాగృతమౌతుందని వివరించబడింది.

185 – ప్రత్యాహార ధారణా ధ్యాన సమాధి యోగ నిరూపణము

బాహ్య విషయముల నుండి ఇంద్రియములను ఉపసంహరించే ప్రత్యాహారము, హృదయకమలమున చిత్తమును నిలిపే ధారణ, నిరంతర భగవత్ చింతనయైన ధ్యానము మరియు ఆత్మ పరమాత్మల ఐక్యస్థితియైన నిర్వికల్ప సమాధి రహస్యములు ఇందులో అత్యంత రమణీయముగా ప్రతిపాదింపబడ్డాయి.

186 – మోక్షధర్మ వివేచన మరియు బ్రహ్మసాక్షాత్కారము

దేహాధ్యాసను వీడి నిత్య శుద్ధ బుద్ధ ముక్త స్వభావము గల పరమాత్మ తత్త్వమును అనుభూతి చెందే మోక్షధర్మ వివేచన ఇందులో వివరింపబడింది. గురుకృపతో జ్ఞాననేత్రము తెరుచుకున్న సాధకుడు సర్వత్రా పరబ్రహ్మను దర్శిస్తూ భవబంధ విముక్తుడై శాశ్వత కైవల్య ముక్తిని పొందుతాడని నిరూపించబడింది.

187 – నాచికేతోపాఖ్యానారంభము మరియు వాజశ్రవసుని యాగము

పరమ పవిత్రమైన నాచికేతోపాఖ్యానము ఈ అధ్యాయముతో ఆరంభమౌతుంది. వాజశ్రవసుడను మహర్షి సర్వస్వదక్షిణాయాగము చేస్తూ వృద్ధాప్యములో ఉన్న బలహీన గోవులను దానమిచ్చుచుండగా, ఆయన పుత్రుడైన నచికేతుడు ధర్మబుద్ధితో నన్ను ఎవరికి దానమిస్తావని తండ్రిని ప్రశ్నించిన చారిత్రక ఘట్టము రమణీయముగా వర్ణింపబడింది.

188 – నచికేతుని దివ్య యమలోక ప్రయాణము

తండ్రి కోపముతో నిన్ను యమునికి ఇస్తున్నానని పలికిన వాక్కును సత్యము చేయుటకై, పితృవాక్య పరిపాలనా తత్పరుడైన నచికేతుడు శరీరమును విడచి యోగశక్తితో దివ్య యమలోకమునకు ప్రయాణమైన అద్భుత సంఘటన ఇందులో వర్ణితమైనది. సత్యనిష్ఠ మరియు ధైర్యసాహసములతో యమపురిని చేరిన నచికేతుని నిష్కల్మష భక్తిని దేవతలు శ్లాఘించారు.

189 – యమలోక దర్శనము మరియు ధర్మరాజ సభా వైభవము

నచికేతుడు కనులారా దర్శించిన యమధర్మరాజుయొక్క దివ్య నగర వైభవము, రత్నసింహాసనారూఢుడైన ధర్మరాజు సభా విశేషాలు మరియు చిత్రగుప్తుని గణన విధానము ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. ధర్మస్వరూపుడైన యమరాజు నచికేతుని అతిథి సత్కారములతో పూజించి భక్తిప్రపత్తులను మెచ్చుకున్న తీరు ఇందులో వర్ణించబడింది.

190 – పుణ్యాత్ముల దివ్య లోకములు మరియు దివ్య విమాన దర్శనము

భూలోకములో సత్యము, అహింస, దానధర్మములు మరియు హరిభక్తితో జీవించిన పుణ్యాత్ములు పొందే స్వర్గలోకములు, అప్సరసల గానములు మరియు దివ్య విమానముల వైభవమును నచికేతుడు దర్శించిన తీరు ఇందులో వర్ణింపబడింది. సత్కర్మల ద్వారా లభించే దివ్య భోగముల అనంత వైభవాన్ని ధర్మరాజు నచికేతునికి విశదపరచాడు.

191 – పాపాత్ముల నరక యాతనలు మరియు కర్మవిపాక వర్ణనము

అధర్మపరులు, తల్లిదండ్రులను గురువులను దూషించినవారు, జీవహింస చేసినవారు అనుభవించే భయంకర రౌరవాది నరకకూపములు, అగ్నిజ్వాలల యాతనలు ఇందులో భక్తిభయములు కలిగేలా వర్ణించబడ్డాయి. తాము చేసిన పాపములకు తగినట్లుగా అనుభవించవలసిన కఠిన దండనలను చూసి నచికేతుడు కరుణతో చలించిపోయిన వృత్తాంతము వివరించబడింది.

192 – యమధర్మరాజు నచికేత సంవాదము

యమధర్మరాజు నచికేతుని ధర్మనిష్ఠకు మెచ్చి ప్రసాదించిన మూడు దివ్య వరముల వృత్తాంతము ఇందులో వర్ణింపబడింది. ప్రథమ వరముగా తండ్రి అనుగ్రహమును, ద్వితీయ వరముగా స్వర్గసాధకమైన నాచికేతాగ్ని విద్యా రహస్యమును పొందిన నచికేతుని విజ్ఞాన దాహాన్ని ధర్మరాజు ఎంతగానో ప్రశంసించాడు.

193 – నచికేతునికి యమధర్మరాజు చేసిన ఆత్మజ్ఞానోపదేశము

తృతీయ వరముగా మరణానంతరము ఆత్మ ఏమౌతుందనే పరమ గూఢ బ్రహ్మరహస్యమును నచికేతుడు అడుగగా, యమధర్మరాజు ఆయనకు శ్రేయస్సు మరియు ప్రేయస్సుల భేదాన్ని, ఓంకార తత్త్వాన్ని మరియు అమృతస్వరూప ఆత్మజ్ఞానాన్ని ఉపదేశించిన ఉపనిషత్ సార దివ్య ఘట్టము ఇందులో మహిమాన్వితముగా ప్రతిపాదింపబడింది.

194 – నచికేతుని భూలోక పునరాగమనము మరియు చరిత్ర ఫలశ్రుతి

యమధర్మరాజు నుండి సంపూర్ణ బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని పొందిన నచికేతుడు తిరిగి భూలోకమునకు వచ్చి తండ్రిని సేవించి లోకమునకు ముక్తిమార్గాన్ని చాటిచెప్పిన దివ్య చరితము ఇందులో వివరింపబడింది. ఈ పవిత్ర నాచికేతోపాఖ్యానమును భక్తితో పఠించినవారికి అకాల మృత్యు భయములు తొలగి శాశ్వత ఆత్మజ్ఞానము కలుగుతుందని ఫలశ్రుతి చాటబడింది.

195 – అగస్త్య భద్రాశ్వ సంవాదము

అగస్త్య మహర్షికి మరియు భద్రాశ్వ మహారాజునకు మధ్య జరిగిన పరమ పవిత్ర ఆధ్యాత్మిక సంవాదము ఈ అధ్యాయమునందు ఆరంభమౌతుంది. రాజు సంసార సాగర తరణోపాయాన్ని అడుగగా, అగస్త్య మహర్షి సకల వేదశాస్త్ర సారమైన విష్ణుభక్తి ప్రాధాన్యతను అత్యంత భక్తిరసభరితముగా ప్రబోధించాడు.

196 – విష్ణుధర్మ ప్రబోధము మరియు వైష్ణవ తత్త్వ ప్రకాశము

సకల జీవులలో అంతర్యామిగా నిండియున్న శ్రీమన్నారాయణుని ఆరాధించే వైష్ణవ ధర్మముల వైభవము ఇందులో వివరింపబడింది. ఏకాదశీ వ్రతము, తులసీ పూజ, నామసంకీర్తనము మరియు సర్వభూతదయ కలిగిన ఉత్తమ వైష్ణవుడు తన వంశమునంతటినీ తరింపజేసి భగవత్సాన్నిధ్యాన్ని పొందుతాడని నిరూపించబడింది.

197 – వరాహ గీత – పరమ రహస్య మోక్షోపాయము

శ్వేతవరాహ భగవానుడు భూదేవికి స్వయముగా ఉపదేశించిన పరమ పవిత్ర అమృతవాణియైన వరాహ గీత ఇందులో రమణీయముగా గానము చేయబడింది. సర్వధర్మములను తనయందే సమర్పించి, సర్వవ్యాపకుడైన పరమాత్ముని శరణువేడిన భక్తుని సంసార బంధముల నుండి తానే స్వయముగా ఉద్ధరిస్తానని భగవానుడు అభయప్రదానము చేసిన దివ్య గీతా తత్త్వము ఇందులో ప్రబోధించబడింది.

198 – భగవద్భక్తి సమర్పణము మరియు నిష్కామ కర్మయోగము

కర్మఫల త్యాగము ద్వారా చిత్తశుద్ధిని సాధించి, నిరంతర భగవత్సేవలో జీవితాన్ని తరింపజేసుకునే నిష్కామ కర్మయోగ విశేషములు ఇందులో వివరింపబడ్డాయి. సమస్త కర్మలను శ్రీకృష్ణార్పణముగా భావించి జీవించే సాధకునికి ఎటువంటి పాపపుణ్య బంధములు అంటవని భగవానుడు తేటతెల్లము చేశాడు.

199 – పురాణ శ్రవణ పఠన మహిమ మరియు తీర్థఫల సమన్వయము

సమస్త తీర్థముల, దానముల, వ్రతముల మరియు యోగముల సమగ్ర సారాంశమైన శ్రీ వరాహ పురాణ శ్రవణ పఠన మహిమ ఇందులో ఘనముగా వర్ణింపబడింది. ఈ పురాణ గ్రంథాన్ని భక్తితో పూజించి నిత్యము పారాయణము చేయు గృహమునందు లక్ష్మీనారాయణులు నిరంతరము కొలువైయుంటారని చాటబడింది.

200 – వరాహ పురాణ పూర్వభాగ నిగమనము మరియు సర్వఫలశ్రుతి

వరాహ భగవానుడు మరియు భూదేవిల పరమ పావన సంవాదముతో కూడిన ఈ మహోన్నత పూర్వభాగ గ్రంథ సమాప్తి మరియు సమగ్ర ఫలశ్రుతితో రెండు వందల అధ్యాయము పరిసమాప్తి చెందుతుంది. ఈ దివ్య పురాణాన్ని భక్తిప్రపత్తులతో ఆలకించిన మానవులు ఇహలోకమున సమస్త ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యములను, ధర్మార్థ కామములను అనుభవించి అంత్యమున పునర్జన్మ లేని శ్రీవైకుంఠ శాశ్వత దివ్య ధామాన్ని అధిరోహిస్తారనే పరమ సత్యము భక్తిరసభరితముగా ప్రతిపాదింపబడింది.

201 – అశ్వశిరోపాఖ్యానము మరియు మోక్షధర్మ వివేచన

అశ్వశిరుడను మహారాజు పూర్వజన్మల యందు సంపాదించిన పుణ్యవిశేషములతో సకల రాజభోగములను అనుభవిస్తూనే, అంతఃకరణ యందు అచంచలమైన వైరాగ్యమును కలిగి శ్రీమన్నారాయణుని ఆరాధించి మోక్షమును సాధించిన చారిత్రక గాథను శ్రీవరాహ భగవానుడు భూదేవికి అనుగ్రహించాడు. బాహ్య ప్రపంచములోని సర్వ సంపదలు అశాశ్వతములని, కేవలము పరమాత్ముని పాదారవిందముల యందు నిష్కామ భక్తిని నిలుపుటయే శాశ్వతానందదాయకమైన పరమ మోక్షమార్గమని భగవానుడు ఈ అధ్యాయములో విశదపరచాడు.

202 – భాగవత సదాచార విధి మరియు సంసార బంధ విముక్తి

నిత్య జీవితములో ఒక ఉత్తమ వైష్ణవ సాధకుడు ఆచరించవలసిన పవిత్ర భాగవత ధర్మములు, సత్య సంభాషణము, సర్వభూతదయ మరియు నిరంతర హరిస్మరణా విధానము ఇందులో విపులీకరింపబడ్డాయి. సంసార చక్రమను మహావృక్షమును ఛేదించుటకు భగవన్నామ సంకీర్తనమే పదునైన గొడ్డలి వంటిదని, సర్వసంగ పరిత్యాగముతో శ్రీహరిని ఆశ్రయించిన భక్తుడు సమస్త భవబంధముల నుండి సులభముగా విముక్తుడవుతాడని చాటిచెప్పబడింది.

203 – ప్రహ్లాద చరిత్రారంభము మరియు నారసింహ భక్తి

దివ్య భాగవతోత్తముడైన ప్రహ్లాదుని పరమ పవిత్ర చారిత్రక జననము మరియు గర్భస్థ శిశువుగా ఉన్నప్పుడే నారద మహర్షి నుండి నారాయణ మంత్రోపదేశము పొందిన దివ్య ఘట్టము ఇందులో వర్ణింపబడింది. తండ్రియైన హిరణ్యకశిపుడు ఎన్ని కఠిన చిత్రహింసలకు గురిచేసినప్పటికీ, అచంచల విశ్వాసముతో నిరంతరము శ్రీహరి నామమునే జపించిన ప్రహ్లాదుని నిష్కల్మష భక్తిని భగవానుడు ఎంతగానో శ్లాఘించాడు.

204 – నారసింహ ప్రాదుర్భావము మరియు హిరణ్యకశిపు వధ

తన పరమ భక్తుడైన ప్రహ్లాదుని రక్షించుటకు మరియు బ్రహ్మదేవుని వరములను సత్యము చేయుటకు శ్రీమహావిష్ణువు సభా స్తంభమును చీల్చుకుని అద్భుతమైన లక్ష్మీనారసింహ స్వరూపముతో ఆవిర్భవించిన దివ్య చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో మహిమాన్వితముగా వర్ణితమైనది. సంధ్యా సమయమున గడపపై హిరణ్యకశిపుని తన వాడియైన గోళ్లతో వధించి, లోకములకు భయవిముక్తి కలిగించి ప్రహ్లాదునికి అభయ వరప్రదానము చేసిన భగవానుని కరుణారస ప్రవాహము రమణీయముగా గానము చేయబడింది.

205 – బలిచక్రవర్తి యజ్ఞము మరియు వామనాగమనము

ముల్లోకములను జయించి నర్మదా నదీ తీరమున అశ్వమేధ యాగమును నిర్వహిస్తున్న బలిచక్రవర్తి యజ్ఞవాటికకు కశ్యప అదితి పుత్రుడైన వామన భగవానుడు బ్రహ్మచారి రూపమున విచ్చేసిన చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో వర్ణింపబడింది. సాక్షాత్ యజ్ఞపురుషుడే బాలుని వేషములో రాగా, శుక్రాచార్యుని హెచ్చరికలను సైతం లెక్కచేయక సత్యపాలనార్థము దానము చేయుటకు సిద్ధపడిన బలిచక్రవర్తి దానగుణము ఇందులో కీర్తించబడింది.

206 – త్రివిక్రమ విశ్వరూప దర్శనము మరియు బలి బంధనము

మూడడుగుల నేలను దానముగా స్వీకరించిన పిమ్మట వామనమూర్తి అనంతమైన త్రివిక్రమ విశ్వరూపాన్ని ధరించి ఒక పాదముతో భూమండలాన్ని, రెండవ పాదముతో ఆకాశ స్వర్గలోకములను కొలిచిన దివ్య వైభవము ఇందులో వర్ణితమైనది. మూడవ పాదమునకు స్థానము లేకపోయినపుడు తన శిరస్సునే సమర్పించిన బలిచక్రవర్తిని భగవానుడు వరుణపాశములతో బంధించి ఆయన అహంకార రహిత సమర్పణా భావాన్ని పరీక్షించిన వృత్తాంతము వివరింపబడింది.

207 – సుతల లోక ప్రాప్తి మరియు బలికి శ్రీహరి అనుగ్రహము

బలిచక్రవర్తి యొక్క అనన్య భక్తికి, సత్యనిష్ఠకు పరవశుడైన భగవానుడు ఆయనను స్వర్గము కన్నా మిన్నయైన సుతల లోకమునకు అధిపతిగా నియమించి రాబోయే సావర్ణి మన్వంతరములో ఇంద్రపదవిని అనుగ్రహించిన దివ్య సంఘటన ఇందులో వర్ణింపబడింది. అంతేకాకుండా భక్తునిపై గల అపారమైన వాత్సల్యముతో శ్రీహరి స్వయముగా సుతల లోకమునందు గదాధరుడై బలిచక్రవర్తి భవనమునకు ద్వారపాలకునిగా నిలిచిన పరమ పవిత్ర లీల ప్రబోధించబడింది.

208 – సూర్యవంశ వర్ణనము మరియు ఇక్ష్వాకు మహారాజ చరిత్ర

సూర్యభగవానుని పుత్రుడైన వైవస్వత మనువు మరియు ఆయన వంశమున జన్మించిన పరమ ధర్మాత్ముడైన ఇక్ష్వాకు మహారాజు దివ్య చరితము ఇందులో వివరింపబడింది. ఇక్ష్వాకు చక్రవర్తి భూమండలాన్ని ధర్మబద్ధముగా పరిపాలిస్తూ శ్రీమహావిష్ణువును ఆరాధించి తన వంశములో శ్రీరామచంద్ర ప్రభువు వంటి మహనీయుల ఆవిర్భావమునకు పునాది వేసిన పవిత్ర వృత్తాంతము మహిమాన్వితముగా చాటబడింది.

209 – పురూరవ చక్రవర్తి వృత్తాంతము మరియు ఊర్వశీ లీల

చంద్రవంశ ప్రముఖుడైన పురూరవ మహారాజునకు మరియు దివ్య అప్సరసయైన ఊర్వశికి మధ్య జరిగిన పరమ పవిత్ర అనుబంధము మరియు యజ్ఞాగ్నుల ప్రాదుర్భావ చరిత్ర ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. భౌతిక సుఖములలో చిక్కుకున్న జీవుడు అంత్యమున యజ్ఞయాగాదుల ద్వారా భగవత్ప్రీతిని పొంది గంధర్వలోక వైభవమును అధిగమించి మోక్షమార్గాన్ని అన్వేషించిన తీరు విశదీకరింపబడింది.

210 – భగీరథ తపస్సు మరియు పరమ పావన గంగావతరణము

కపిల మహర్షి క్రోధాగ్నికి భస్మమైపోయిన తన పితృదేవతలైన సగర పుత్రుల ఉద్ధరణార్థము భగీరథ మహారాజు ఆచరించిన అత్యుగ్ర తపస్సు మరియు బ్రహ్మ విష్ణు శివుల అనుగ్రహముతో దివి నుండి భువికి దిగివచ్చిన గంగానదీ చారిత్రక ఘట్టము ఇందులో వర్ణింపబడింది. పరమశివుని జటాజూటమున బంధింపబడి భగీరథుని ప్రార్థనతో బిందుసరోవరము గుండా ప్రవహించి సాగర సంగమమును చేరి పితృదేవతలకు సద్గతిని ప్రసాదించిన గంగాదేవి కరుణారస వైభవము గానము చేయబడింది.

211 – గంగా తీర్థ మాహాత్మ్యము మరియు స్నాన దాన ఫలములు

భారతవర్షమునందు ప్రవహించే సమస్త పుణ్యతీర్థములలో శిరోమణియైన గంగానదియొక్క దివ్య పావనత్వము మరియు గంగాస్నాన శ్రాద్ధ దానముల అమోఘ ఫలములు ఇందులో వర్ణించబడ్డాయి. గంగాజలములోని ఒక్క బిందువును స్పర్శించినా, గంగా నామమును భక్తితో ఉచ్చరించినా జన్మజన్మాంతర మహాపాతకములు నశించి శాశ్వత విష్ణులోక నివాసము లభిస్తుందని వరాహ ప్రభువు ఉపదేశించాడు.

212 – ప్రయాగ మాహాత్మ్యము మరియు వేణీ సంకీర్తనము

గంగా, యమునా మరియు అంతర్వాహినియైన సరస్వతీ నదుల దివ్య కలయికతో భాసిల్లే తీర్థరాజమైన ప్రయాగ క్షేత్ర సమగ్ర మాహాత్మ్యము ఇందులో ప్రతిపాదింపబడింది. మాఘ మాసమునందు ప్రయాగ త్రివేణీ సంగమమున వేణీస్నానము ఆచరించి మాధవ భగవానుని పూజించు సాధకులకు సకల యజ్ఞముల, సమస్త తీర్థముల పుణ్యఫలము ఒక్కమారుగా లభించి మోక్షద్వారములు తెరుచుకుంటాయని నిరూపించబడింది.

213 – వారణాసీ అవిముక్త క్షేత్ర మాహాత్మ్యము మరియు మోక్ష తత్త్వము

పరమశివుని త్రిశూలాగ్రమున నిలిచి ప్రళయ కాలమున సైతం నాశనము లేని అవిముక్త క్షేత్రమైన కాశీ పట్టణ దివ్య వైభవము ఇందులో వర్ణింపబడింది. ఉత్తరవాహినియైన గంగాతీరమున విశ్వనాథుని సన్నిధిలో ప్రాణత్యాగము చేయు జీవుల కర్ణములలో పరమేశ్వరుడే స్వయముగా తారక రామమంత్రమును ఉపదేశించి శాశ్వత కైవల్య ముక్తిని ప్రసాదిస్తాడనే పరమ సత్యము ప్రబోధించబడింది.

214 – బ్రహ్మ సనత్కుమార సంవాదము మరియు పరమాత్మ జ్ఞానము

సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మదేవునికి మరియు ఆయన మానసపుత్రుడైన పరమయోగి సనత్కుమారునకు మధ్య జరిగిన పరమ పావన ఆధ్యాత్మిక సంవాదము ఇందులో రమణీయముగా ఉపదేశింపబడింది. నామరూపాత్మకమైన ఈ జగత్తు పరబ్రహ్మయొక్క లీలావిలాసమేనని, హృదయ గుహ యందు వెలుగొందే ఆత్మజ్యోతిని ధ్యానించుట ద్వారా జీవాత్మ పరమాత్మల ఏకత్వ స్థితి సిద్ధించునని బ్రహ్మదేవుడు ప్రబోధించాడు.

215 – పరబ్రహ్మ తత్త్వ నిర్ణయము మరియు ముక్తి వివేచన

సకల వేదములు, ఉపనిషత్తులు మరియు సాంఖ్యయోగ శాస్త్రముల సమగ్ర సారాంశమైన శుద్ధ పరబ్రహ్మ స్వరూప నిర్ణయము ఇందులో అత్యున్నత తాత్త్విక దృష్టితో వివరింపబడింది. శ్రీమన్నారాయణుడే సర్వకారణకారణుడైన పరమపురుషుడని, ఆయన యందు అనన్య శరణాగతిని పొందుటయే సంసార సాగరమును దాటించే ఏకైక తరణోపాయమని నిర్ణయింపబడింది.

216 – వరాహ పురాణ దాన విధి మరియు పూజా కల్పము

పరమ పవిత్రమైన శ్రీ వరాహ పురాణ గ్రంథరాజాన్ని సువర్ణ సింహాసనముపై ప్రతిష్ఠించి వస్త్ర గంధ పుష్పాద్యుపచారములతో పూజించి సదాచార సంపన్నుడైన ఉత్తమ విప్రునకు దానమిచ్చే శాస్త్రీయ విధివిధానములు ఇందులో వర్ణింపబడ్డాయి. ఈ మహాపురాణాన్ని భక్తితో లేఖనము చేయించి దానమిచ్చిన పుణ్యాత్ముడు తన సమస్త పితృగణములతో సహా శ్రీవైకుంఠ ధామాన్ని అధిరోహించి శాశ్వతానందాన్ని పొందుతాడు.

217 – పురాణ శ్రవణ పఠన ఫలశ్రుతి మరియు పృథ్వీమాత కృతజ్ఞతా స్తోత్రము

సమస్త సంశయములను నివారించి ముక్తిమార్గాన్ని ప్రసాదించిన శ్రీవరాహ భగవానుని అమృత ప్రబోధములను విని పరమానందభరితురాలైన పృథ్వీదేవి సాష్టాంగ ప్రణామములతో పరమాత్ముని స్తుతించిన దివ్య కృతజ్ఞతా స్తోత్రము ఇందులో గానము చేయబడింది. ఈ పురాణమును ఒక్క అధ్యాయమైనా నిత్యము భక్తితో పఠించినా లేక శ్రవణము చేసినా సకల పాపక్షయమై, ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యములు చేకూరి అంత్యమున హరిసాన్నిధ్యము లభించునని ఫలశ్రుతి చాటబడింది.

218 – వరాహ పురాణ సమగ్ర ముగింపు మరియు సర్వమంగళాచరణము

నైమిశారణ్యములో శౌనకాది మహర్షులకు సూత మహర్షి ఈ సంపూర్ణ వరాహ పురాణ దివ్య కథాస్రవంతిని వినిపించి ముగించిన మహోన్నత చారిత్రక పరిసమాప్తితో మరియు సమస్త లోకములకు శాంతి మంగళములు కలగాలని ప్రార్థించే సర్వమంగళాచరణముతో గ్రంథము సంపూర్ణమౌతుంది. సకల జగద్రక్షకుడైన శ్రీమహావిష్ణువు శ్వేతవరాహరూపమున పృథ్విని రక్షించినట్లే, ఈ గ్రంథమును ఆశ్రయించిన సమస్త మానవాళిని సంసార సముద్రము నుండి ఉద్ధరించి శాశ్వత ధర్మమును, పరమ శాంతిని మరియు పరమపద ప్రాప్తిని అనుగ్రహించుగాక యని ప్రార్థింపబడింది.`

Read Varāha Purāṇa Online in Telugu