Read Liṅga Purāṇa in Telugu
శ్రీ లింగ పురాణము సనాతన ధర్మములోని పద్ధెనిమిది మహాపురాణములలో అత్యంత పవిత్రమైనది, పరమ శివ తత్త్వమును మరియు నిరాకార సాకార లింగ స్వరూపమును సమగ్రముగా వర్ణించు దివ్య గ్రంథము. ఈ మహాపురాణము ఏకొండు వేల శ్లోకములతో అలరారుచు, పూర్వార్ధము మరియు ఉత్తరార్ధము అను రెండు విశాల భాగములుగా విభజించబడినది. అందు పూర్వార్ధ భాగము నూరు ఎనిమిది అధ్యాయములతో శోభిల్లుచు, సృష్టి క్రమము, విశ్వ గోళ వర్ణన, కాల గణనము, భగవంతుడైన శివుని పంచ ముఖముల మహిమ, లింగోద్భవ మహాకథ, పాశుపత వ్రతము, అష్టాంగ యోగము, సూర్య చంద్ర వంశాల పవిత్ర వంశావళులు మరియు వివిధ దివ్య లీలలను విస్తారముగా వివరించును. నైమిషారణ్యమున శౌనకాది మహర్షులు సత్రయాగము నొనర్చు సమయమున, సూత రోమహర్షణ మహర్షి వ్యాసభగవానుని అనుగ్రహముచే లభించిన ఈ పవిత్ర జ్ఞానమును మహర్షులకు వినిపించెను. పూర్వార్ధమునందలి ప్రతి అధ్యాయము పరమేశ్వరుని కళ్యాణ గుణములను, నిష్కామ భక్తి మార్గమును మరియు భవబంధ విమోచనోపాయములను అత్యంత భక్తిపూర్వకమైన ఆఖ్యాన శైలిలో అందించి సాధకుని అమృతత్వము వైపు నడిపించును.
లింగ పురాణము పూర్వార్ధము యొక్క ప్రధాన లక్ష్యము మరియు కేంద్ర బిందువు పరంబ్రహ్మయైన పరమేశ్వరుని సర్వోన్నత సత్తాను, ఆయన సర్వవ్యాపక అలింగ స్వరూపమును మరియు సర్వమంగళకరమైన లింగ రూప మహిమను గానము చేయుటయే. ఈ పురాణమున లింగము అనగా కేవలము బాహ్య ప్రతీక మాత్రమే కాక, ప్రాకృతిక మరియు పురుషుల అభేద సమ్మేళనమైన సమస్త విశ్వోత్పత్తి, స్థితి, లయకారక పరబ్రహ్మ స్వరూపముగా వర్ణించబడినది. పాశుపత యోగము, భస్మ ధారణ మహిమ, పంచాక్షరీ మంత్ర ప్రభావము, అష్టాంగ యోగ సాధన ద్వారా జీవుడు అజ్ఞాన పాశముల నుండి విముక్తుడై శివత్వమును పొందు మార్గము ఇట విపులముగా వివరింపబడినది. శ్రీమన్నారాయణుడు, బ్రహ్మదేవుడు మరియు శివుల మధ్యగల అభేద తత్త్వమును ఈ పురాణము బహుధా ఉద్ఘాటించును. అంతేగాక కాలచక్రము, చతుర్యుగ ధర్మాలు, క్షేత్ర మహాత్మ్యము, శివ సహస్రనామములు, దక్షయజ్ఞ విధ్వంసము, మదన దహనము, పార్వతీ పరమేశ్వరుల దివ్య కళ్యాణము, శ్వేత మరియు ఉపమన్యు వంటి పరమ భక్తుల ఉద్ధరణ వృత్తాంతాలు పూర్వార్ధమునందలి ముఖ్య విషయములు. ఈ దివ్య గ్రంథము కేవలము పురాణ కథా సమూహము మాత్రమే గాక, భక్తి జ్ఞాన వైరాగ్యములను మరియు సదాచారమును ప్రసాదించు అమృత వాహిని.
లింగ పురాణము యొక్క ఉత్తరార్ధ భాగము ఈ దివ్య మహాపురాణమునకు పరమ పవిత్రమైన ముగింపుగా అలరారుచు, ఏభై ఐదు మహోన్నత అధ్యాయములతో శోభిల్లుచున్నది. పూర్వార్ధమునందు విశ్వ సృష్టి, కాల గణనము, భువన కోశము మరియు పరమేశ్వరుని మూల లీలలు వివరింపబడగా, ఉత్తరార్ధమునందు సాధకునికి ప్రత్యక్ష మోక్షదాయకమైన ఉపాసనా మార్గములు, భస్మ ధారణ విధి, లింగ అర్చన, దాన ధర్మాలు, క్షేత్ర మహాత్మ్యము మరియు అద్వైత ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానము విశదముగా అందించబడినవి. ఈ భాగము దేవర్షి సత్తముడైన సనత్కుమారుడు మరియు భగవానుడైన మహేశ్వరుని ప్రధాన అనుచరుడు నందీశ్వరుల మధ్య జరిగిన పవిత్ర సంవాదముతో ప్రారంభమగును. అందు శ్రీమన్నారాయణుని తీవ్ర తపస్సు, విష్ణు సహస్రనామములు, అష్టమూర్తి వైభవము, పఞ్చాక్షరీ మహా మంత్ర ప్రభావము బహు రమణీయముగా వర్ణించబడెను. తదనంతరము భస్మ త్రిపుండ్ర ధారణ, బిల్వ వృక్ష ప్రాశస్త్యము, ఉమామహేశ్వర వ్రతము, కళ్యాణసుందర వ్రతము మొదలగు దివ్య వ్రతముల విధానము వివరింపబడినది. ఇట్లే తిల పర్వత, గో, భూమి, సువర్ణాది షోడశ మహాదానముల క్రమము, లింగ ప్రతిష్ఠా విధి, ఆలయ నిర్మాణ మరియు జీర్ణోద్ధార పుణ్యఫలములు విస్తారముగా తెలుపబడెను. భద్రాయు మహారాజు, శ్వేతకేతువు, దధీచి మహర్షి, అగస్త్య మహర్షుల భక్తి పూరిత గాథల ద్వారా శివానుగ్రహ శక్తి నిరూపించబడినది. అంతిమముగా పాశుపత యోగము, కాశీ అవిముక్త క్షేత్ర మహిమ, ప్రలయ క్రమము, జీవన్ముక్త లక్షణాలు, శివాద్వైత దర్శన ప్రబోధముతో ఈ పవిత్ర గ్రంథము సమగ్రమైన ఫలశ్రుతితో మంగళాంతమగును.
Read Liṅga Mahā Purāṇa Online in Telugu
పూర్వార్ధము – విషయ సూచిక
1 – ఉపోద్ఘాతము
పావన నైమిషారణ్య పుణ్యక్షేత్రమున మహర్షులు వేయి సంవత్సరముల సత్రయాగమును నిర్వహించుచున్న సమయమున, దివ్యలోకములలో శివారాధన ముగించుకొని వచ్చిన నారద మహర్షిని సాదరముగా స్వగతించిరి. సూత రోమహర్షణ మహర్షి సభాసదులైన ఋషులకు నమస్కరించి, సృష్టికర్తయైన బ్రహ్మ, పాలకుడైన విష్ణువు మరియు సంహారకుడైన రుద్రుని స్వరూపమైన పరమేశ్వరునికి సాష్టాంగ ప్రణామములు అర్పిస్తూ పరమ పవిత్రమైన లింగ పురాణ కథానాదమును ప్రారంభించెను.
2 – విషయ అనుక్రమణిక
ఈ అధ్యాయమున సూత మహర్షి లింగ పురాణమునందలి పూర్వార్ధ మరియు ఉత్తరార్ధ భాగములలో వర్ణించబడిన సమస్త విషయములను, అధ్యాయముల జాబితాను సంక్షిప్తముగా వివరించెను. ప్రథమ సృష్టి క్రమము, శివ పంచముఖ మహిమ, లింగోద్భవ రహస్యము, పాశుపత యోగము, రాజవంశాల కథలు మరియు శివానుగ్రహ ప్రాప్తికి మార్గములు ఇట క్రమబద్ధముగా ప్రస్తావించబడినవి.
3 – ప్రాథమిక సృష్టి
సృష్టికి పూర్వము గుణరహితము, నిరాకారము, అవ్యక్తము అయిన పరంబ్రహ్మము మాత్రమే సత్యముగా ఉండెనని ఈ అధ్యాయము వివరించును. పరమేశ్వరుని దివ్య సంకల్పముచే అవ్యక్త ప్రకృతి నుండి మహత్తత్త్వము, అహంకారము, పంచతన్మాత్రలు, పంచభూతములు ఉద్భవించి, అంతిమముగా బ్రహ్మదేవుని ఆవిర్భావమునకు మూలమైన దివ్య హిరణ్యగర్భ అండము నిర్మితమాయెను.
4 – సృష్టి ప్రారంభము
దివ్య అండమునందు ఆవిర్భవించిన బ్రహ్మదేవుడు నలుదిక్కులా గాఢాంధకారమును గాంచి, పరమేశ్వరుని ధ్యానించుచు తీవ్రమైన తపస్సు నొనర్చెను. బ్రహ్మదేవుని నిశ్చల భక్తికి ప్రసన్నుడైన ఆశుతోషుడు ఆయనకు దివ్యజ్ఞానమును, సృష్టిరచనా సామర్థ్యమును ప్రసాదించగా, బ్రహ్మదేవుడు సకల లోకములను, దేవతలను, పితృదేవతలను మరియు ప్రాణులను సృష్టించు కార్యమును ప్రారంభించెను.
5 – ప్రజాసృష్టి
ఈ అధ్యాయమున బ్రహ్మదేవుని మానస సృష్టి వర్ణించబడినది. సనక, సనందన, సనాతన, సనత్కుమారులనే నిష్కామ యోగులతో పాటు మరీచి, అత్రి, అంగిరసుడు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, వసిష్ఠుడు, భృగువు, దక్షుడు అను నవ బ్రహ్మలు ఆవిర్భవించిరి. తదనంతరము దేవతలు, అసురులు, మానవులు మరియు సమస్త చరాచర భూతముల నివాసములు, ధర్మాలు నిర్ణయించబడెను.
6 – శివ మహిమ
సకల జగత్తునకు ఏకైక ప్రభువు, అంతర్యామి అయిన పరమేశ్వరుని దివ్య స్వరూపమును సూతమహర్షి ఇట గానము చేసెను. భగవంతుడైన శివుడు పృథివి, జలము, తేజస్సు, వాయువు, ఆకాశము, సూర్యుడు, చంద్రుడు మరియు యజమానుడు అను అష్టమూర్తి స్వరూపములతో విశ్వమంతటా వ్యాపించి సమస్త ప్రాణులను పోషించుచు అభయమందించును.
7 – లింగ తత్త్వము
ఈ అధ్యాయమున లింగ తత్త్వము యొక్క మహోన్నత ఆధ్యాత్మిక రహస్యము ఆవిష్కరించబడినది. నిరాకార శివుడు అలింగమనియు, వ్యక్త ప్రకృతి ఆయన పవిత్ర చిహ్నమైన లింగమనియు వర్ణించబడెను. పరమేశ్వరుడు మరియు పరాశక్తియైన ఉమాదేవిల అభేద ఐక్యతే సకల జగత్తు యొక్క ఉత్పత్తి, స్థితి మరియు లయములకు మూలకారణము.
8 – అష్టాంగ యోగము
పవిత్రమైన అష్టాంగ యోగ మార్గమును వివరిస్తూ యమ, నియమ, ఆసన, ప్రాణాయామ, ప్రత్యాహార, ధారణ, ధ్యాన, సమాధి అను ఎనిమిది అంగముల సాధనా విధి ప్రబోధించబడినది. సాధకుడు విషయ వాసనల నుండి చిత్తమును మళ్లించి పరమేశ్వరుని చరణారవిందములలో ధ్యానము నిలిపి పరమపదమును పొందు క్రమము ఇట వివరింపబడినది.
9 – యోగ విఘ్నాలు
యోగ సాధన మార్గమున ఎదురవు వ్యాధులు, మానసిక చంచలత్వము, ఆలస్యము, సంశయము మరియు సిద్దుల వలన కలుగు మోహము మొదలగు విఘ్నముల గురించి ఇట వివరింపబడినది. పరమేశ్వరుని నామస్మరణ, నిరంతర ధ్యానము మరియు శరణాగతి ద్వారా మాత్రమే ఈ విఘ్నములను అధిగమించి సాధకుడు యోగసిద్ధిని పొందగలడని సూత మహర్షి తెలిపేను.
10 – ప్రత్యక్ష సిద్ధి
ఉత్తమ యోగ సాధన ద్వారా అంతఃకరణము పరిశుద్ధమైనప్పుడు సాధకునికి భూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలముల ప్రత్యక్ష జ్ఞానము సిద్ధించును. ఈ అధ్యాయమున యోగులు పొందు దివ్య శక్తులను వర్ణిస్తూ, సాధకుడు సిద్ధుల పట్ల ఆకర్షితుడు కాక కేవలము పరమేశ్వర ప్రాప్తినే ఏకైక లక్ష్యముగా ఉంచుకోవాలని హెచ్చరించబడినది.
11 – సద్యోజాత మహిమ
భగవంతుడైన శివుని ఐదు దివ్య ముఖములలో ప్రథమమైన పశ్చిమ ముఖము సద్యోజాత మహిమ ఇట గానము చేయబడినది. శ్వేత వర్ణము కలిగి సృష్టి కార్యమునకు మూలమైన సద్యోజాత మూర్తి శ్వేతకల్పమున ఆవిర్భవించి బ్రహ్మదేవునికి పరమ విద్యను, సృష్టి రచనారహస్యములను అనుగ్రహించెను.
12 – వామదేవ మహిమ
పరమేశ్వరుని ఉత్తర ముఖమైన వామదేవ మూర్తి యొక్క దివ్య స్వరూపము వర్ణించబడినది. రక్తాంబరధారియై రక్షణ శక్తికి ప్రతీకయైన వామదేవుడు రక్తకల్పమున వ్యక్తమై బ్రహ్మదేవునికి భక్తి మార్గమును, ధ్యాన విధానములను ఉపదేశించి లోక కళ్యాణము గావించెను.
13 – తత్పురుష మహిమ
శివుని తూర్పు ముఖమైన తత్పురుష మూర్తి యొక్క అలౌకిక మహిమ ఇట నిరూపించబడినది. స్వర్ణ కాంతితో ప్రకాశించు తత్పురుష భగవానుడు పీతకల్పమున ఉద్భవించి మహర్షులకు వేదముల అంతరార్థమును, అనన్య భక్తి మార్గమును ప్రబోధించెను.
14 – అఘోర ప్రాదుర్భావము
శివుని దక్షిణ ముఖమైన అఘోర మూర్తి ఆవిర్భావ కథ వర్ణించబడినది. కృష్ణకల్పమున నల్లని మేఘము వంటి కాంతితో ఉగ్రరూపమున వ్యక్తమైన అఘోర రుద్రుడు అజ్ఞానమును, అధర్మమును, ఆసురి శక్తులను సంహరించి ధర్మమును రక్షించెను.
15 – అఘోరేశ మహిమ
ఈ అధ్యాయమున అఘోర రుద్రుని उपासना మరియు ధ్యాన ఫలము వివరింపబడినది. నిష్కామ భావముతో భగవంతుడైన అఘోరేశుని శరణుజొచ్చు సాధకుడు సమస్త ఘోర పాపముల నుండి, భయముల నుండి విముక్తుడై పరమేశ్వరుని దివ్య ధామమును పొందును.
16 – ఈశాన మహిమ
పరమేశ్వరుని ఐదవదైన ఊర్ధ్వ ముఖము ఈశాన స్వరూపము స్పటిక నిర్మలమైనదిగా, సర్వవ్యాపకమైన అనుగ్రహ శక్తిగా వర్ణించబడినది. ఈశాన రూపమే సమస్త విద్యలకు, వేదములకు, కళలకు మూల ఆధారమనియు, ఆయన అనుగ్రహముచేతనే జీవునికి ఆత్యంతిక మోక్షము లభించుననియు వివరింపబడెను.
17 – లింగోద్భవము
ఒకానొక సమయమున బ్రహ్మదేవునికి మరియు శ్రీమన్నారాయణునికి తమలో ఎవరు గొప్ప అను వివాదము ఏర్పడగా, వారి మధ్య అపరిమితమైన అనంత జ్యోతిర్లింగ స్తంభము ఆవిర్భవించెను. వేల సంవత్సరములు వెతికిననూ ఆ దివ్య స్తంభము యొక్క ఆది అంతములను కనుగొనలేక ఇరువురు దేవులు పరమేశ్వరుని స్తోత్రము చేయగా, శివుడు ప్రసన్నుడై లింగరూపమున దర్శనమిచ్చెను.
18 – విష్ణు కృత శివ స్తుతి
అనంత జ్యోతిర్లింగమును దర్శించి భక్తి పారవశ్యముతో శ్రీమన్నారాయణుడు పరమేశ్వరుని దివ్య స్తోత్రము చేసెను. విష్ణుభగవానుడు శివుని సర్వలోక మూలకారణునిగా, త్రిమూర్తులకు అతీతుడైన పరబ్రహ్మముగా కీర్తిస్తూ ఆయన చరణములలో శాశ్వత భక్తిని యాచించెను.
19 – విష్ణు బోధ
శ్రీమన్నారాయణుని నిష్కామ భక్తికి అత్యంత ప్రసన్నుడైన పరమేశ్వరుడు జ్యోతిర్లింగము నుండి ఆవిర్భవించి ఆయనకు దివ్యజ్ఞానమును, సుదర్శన చక్రమును ప్రసాదించెను. విష్ణువు తన హృదయమనియు, విష్ణుభక్తులకు తన అనుగ్రహము సదా లభించుననియు పరమేశ్వరుడు అభయమిచ్చెను.
20 – బ్రహ్మ బోధ
విష్ణుభగవానుని అనంతరం బ్రహ్మదేవుడు తన అహంకారమును విడనాడి పరమేశ్వరునికి పూర్ణ శరణాగతి వేడెను. ఆశుతోషుడైన శివుడు బ్రహ్మదేవుని అపరాధమును క్షమించి, ఆయనకు తిరిగి సృష్టిరచనా జ్ఞానమును, వేద శక్తులను అనుగ్రహించెను.
21 – ప్రభు స్తుతి
లింగోద్భవ అనంతురము బ్రహ్మదేవుడు, విష్ణుభగవానుడు, సకల దేవతలు మరియు మహర్షులు ఏకమై పరమేశ్వరుని మహా స్తుతిని గానము చేసిరి. సమస్త దివ్య సమూహము జగద్గురువైన శివుని సర్వరక్షకునిగా, పరమ ముక్తిదాతగా కీర్తించెను.
22 – రుద్ర సృష్టి
బ్రహ్మదేవుని मानस సృష్టి విస్తరింపకపోగా ఆయన తీవ్రమైన తపస్సు నొనర్చెను, దానచే ఆయన లలాటము నుండి నీలలోహిత రుద్రుడు ఆవిర్భవించెను. ఆ రుద్రుని నుండి ఏకాదశ రుద్రులు, అసంఖ్యాక ఉగ్ర రూపములు వ్యక్తమై బ్రహ్మాండ రక్షణ భారమును స్వీకరించెను.
23 – కల్ప వర్ణన
సూత మహర్షి కాలచక్రమునందలి వివిధ కల్పములైన శ్వేత, రక్త, పీత, కృష్ణ, విశ్వరూప కల్పముల వివరములను అందించెను. ప్రతి కల్పమునందు పరమేశ్వరుడు ఏవిధముగా భిన్న రూపములతో ఆవిర్భవించి లోక కళ్యాణము గావించునో ఇట వర్ణించబడెను.
24 – శివావతారాలు
వైవస్వత మన్వంతరమునందలి ప్రతి కలియుగమున ధర్మ పునరుద్ధరణకై ఆవిర్భవించు భగవంతుడైన శివుని ఇరవై ఎనిమిది దివ్య అవతారములైన శ్వేత, సుతార, దమన, సుహోత్ర, లకులీశాదుల వృత్తాంతము వివరింపబడినది.
25 – ఆచమన మరియు స్నాన విధి
శివారాధనకు పూర్వము శరీర అంతఃకరణ శుద్ధి కొరకు ఆచమన, మార్జన, స్నాన విధుల వైదిక విధానము ఇట ప్రబోధించబడినది. పవిత్ర నదులలో మంత్రపూర్వక స్నానము సాధకుని త్రికరణ పాపములను ప్రక్షాళన చేయును.
26 – భస్మ స్నాన విధి
ఈ అధ్యాయమున భస్మ స్నానము లేదా ఆగ్నేయ స్నానము యొక్క పరమ పవిత్రత వర్ణించబడినది. శివాగ్ని సంభూతమైన దివ్య భస్మమును మంత్రపూర్వకముగా శరీరమున ధరించుటచే సాధకుడు పరమ పవిత్రుడై శివపూజాధికారమును పొందును.
27 – లింగ పూజా విధి
భగవంతుడైన శివుని పార్థివ లేదా ప్రాకృతిక లింగమునకు జలము, క్షీరము, బిల్వపత్రములు, గంధము, పుష్పములు, ధూప దీప నైవేద్యములు సమర్పించు శాస్త్రోక్త పూజా విధానము బహు వివరముగా వివరింపబడినది.
28 – మానస పూజ
బాహ్య ద్రవ్యములు లేకయే తన హృదయ కమలమున పరమేశ్వరుని భావనా పూర్వకముగా ఆరాధించు మానస పూజా విధానము ఇట వర్ణించబడినది. అహింస, సత్యము, దయ, క్షమా, జ్ఞానము అను ఆత్మ పుష్పములతో చేయు మానస పూజ పరమేశ్వరునికి అత్యంత ప్రియమైనది.
29 – మృత్యుంజయ విద్య
కాలభయమును హరించు పవిత్ర మృత్యుంజయ విద్య మరియు ఆ మహా మంత్ర మహిమ ఇట గానము చేయబడినది. మృత్యుంజయ స్వరూపుడైన శివుని ధ్యానించు సాధకుడు అపమృత్యువు నుండి, సంసార భయము నుండి విముక్తుడై అమృతత్వము పొందును.
30 – శ్వేత ముని ఉద్ధరణ
పరమ శివభక్తుడైన శ్వేతముని యొక్క పావన చరిత్ర వివరింపబడినది. యమధర్మరాజు శ్వేతముని ప్రాణములను తీసికొనిపోవుటకు రాగా, లింగము నుండి పరమేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై యముని దండించి, తన భక్తునికి అజరామరత్వమును, పరమపదమును ప్రసాదించెను.
31 – శివ స్తోత్రము
సమస్త దేవతలు మరియు మహర్షులు రచించిన పరమ పవిత్ర శివ స్తోత్రము ఇట నిరూపించబడినది. ఈ స్తోత్రమును నిత్యము పఠించు సాధకుని అంతఃకరణము నుండి అజ్ఞానాంధకారము తొలగి దివ్య శివభక్తి ప్రకాశించును.
32 – प्रभु స్తోత్రము
త్రిపురాంతకుడు, విషపాయి, ఉమాపతి అయిన శివుని మహిమను కీర్తించు మరొక దివ్య స్తోత్రము ఇట వివరింపబడినది, ఇది తాపత్రయ పీడితులైన జీవులకు పరమ శాంతిని, ఆశ్రయమును ఒసగును.
33 – ఋషి వాక్యము
నైమిషారణ్య మహర్షులు సూతమహర్షి పట్ల పరమ కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ శివకథా అమృత మహిమను కొనియాడిరి. దుర్లభమైన మానవ జన్మలో శివతత్త్వ శ్రవణమే అత్యున్నత లాభమని ఋషులు ఉద్ఘాటించిరి.
34 – యోగి ప్రశంస
నిరంతరము శివధ్యానమున మునిగియుండు నిష్కామ శివయోగి యొక్క అలౌకిక మహిమ వర్ణించబడినది. అట్టి యోగి సంచరించు పవిత్ర తీర్థము వంటివాడనియు, ఆయన దర్శన మాత్రముచేతనే లోకము పునీతమగుననియు తెలపబడెను.
35 – క్షుప దధీచ వివాదము
విష్ణుభక్తుడైన క్షుప మహారాజునకు మరియు శివభక్తుడైన దధీచి మహర్షికి నడుమ జరిగిన వివాద చరిత్ర ఇట వర్ణించబడినది. క్షుపుడు రాజధికార గర్వము చూపగా, దధీచి మహర్షి తన తపోబలముచే ఆయనను ఓడించి శివభక్తి సర్వోన్నతత్వమును నిరూపించెను.
36 – క్షుప దధీచ సంవాదము
క్షుప మహారాజు మరియు దధీచి మహర్షుల మధ్య బ్రహ్మబలము మరియు క్షాత్రబలములపై జరిగిన గంభీర చర్చ ఇట వివరింపబడెను. అంతిమముగా శ్రీహరి మరియు శివుల ప్రేరణతో క్షుపుడు తన పొరపాటును గ్రహించి దధీచి చరణములకు ప్రణమిల్లెను.
37 – బ్రహ్మకు వరప్రదానము
సృష్టి నిర్వహణలో ఎదురవు విఘ్నములను తొలగించుకొనుటకై బ్రహ్మదేవుడు చేసిన తీవ్ర తపస్సుకు ప్రసన్నుడై పరమేశ్వరుడు దివ్య వరములను, అఖండ సృష్టిరచనా సామర్థ్యమును అనుగ్రహించెను.
38 – బ్రహ్మ ఉత్పత్తి
ప్రతి కల్ప ప్రారంభమున పరమేశ్వరుడు తన దివ్య సంకల్పముచే బ్రహ్మదేవుని తిరిగి వ్యక్తము చేయుట మరియు ఆయనకు వేదజ్ఞానమును ఉపదేశించుట అను సూక్ష్మ ఆధ్యాత్మిక విశేషములు ఇట వివరింపబడెను.
39 – యుగ ధర్మాలు
కృత, త్రేతా, ద్వాపర, కలి యుగముల క్రమ పరిణామము మరియు ఆయా యుగముల విశిష్ట ధర్మాలు వర్ణించబడినవి. కలియుగమున తపస్సు యజ్ఞములు కష్టసాధ్యములు కాగా, కేవలము నామసంకీర్తనము ద్వారానే పరమగతి లభించునని తెలపబడెను.
40 – యుగ ప్రమాణము
మానవ సంవత్సరములు, దివ్య సంవత్సరములు, చతుర్యుగములు, మన్వంతరములు మరియు బ్రహ్మదేవుని ఒక పగలు అను కల్ప ప్రమాణముల కచ్చితమైన గణిత శాస్త్ర కాల గణన ఇట అందించబడినది.
41 – బ్రహ్మ జన్మ
శ్రీమన్నారాయణుని నాభికమలము నుండి బ్రహ్మదేవుని ఆవిర్భావము మరియు కమలనాళమున అన్వేషించిన పిదప శివానుగ్రహముచే తన నిజ స్వరూపమును, కర్తవ్యమును గ్రహించిన వృత్తాంతము వివరింపబడినది.
42 – నందీశ్వర ఉత్పత్తి
పరమ జ్ఞానియైన శిలాద మహర్షి అయోనిజుడైన అమర పుత్రుని కొరకు చేసిన ఘోర తపస్సుకు ప్రసన్నుడై, స్వయముగా పరమేశ్వరుడే ఆయన యజ్ఞవేదిక నుండి నందీశ్వరునిగా ఆవిర్భవించిన దివ్య కథ ఇట వర్ణించబడినది.
43 – నందీశ్వర పట్టాభిషేకము
బాలక నంది యొక్క అనన్య భక్తికి ప్రసన్నులై పరమేశ్వరుడు మరియు పార్వతీదేవి సమస్త గణాలు, దేవతలు, ఋషుల సమక్షంలో నందీశ్వరునికి గణాధిపత్యము, ద్వారపాలక పఠాభిషేకము గావించిరి.
44 – నందీశ్వర అనుగ్రహము
ఆశుతోషుడైన శివుడు నందీశ్వరునికి అజరామరత్వమును, అణిమాది సిద్ధులను, కైలాస ధామ సర్వ రక్షణాధికారమును ప్రసాదించి సమస్త శివభక్తులకు మార్గదర్శకునిగా చేసెను.
45 – పాతాళ లోక వర్ణన
అతల, వితల, సుతల, రసాతల, తలాతల, మహాతల, పాతాళ అను సప్త పాతాళ లోకముల అద్భుత రచన, అందలి భవనములు, నాగులు, దైత్యుల నివాసముల భౌగోళిక వర్ణన ఇట అందించబడినది.
46 – ద్వీప వర్ణన
జంబూ, ప్లక్ష, శాల్మలీ, కుశ, క్రౌంచ, శాక, పుష్కర అను సప్త ప్రధాన ద్వీపములు మరియు వాటిని ఆవరించియున్న సప్త సముద్రముల దివ్య వ్యవస్థ ఇట వర్ణించబడినది.
47 – భారతవర్ష మహిమ
కర్మభూమియైన భారతవర్షము యొక్క అలౌకిక మహిమను గానము చేస్తూ, మానవుడు శుభకర్మలు మరియు శివారాధన ద్వారా స్వర్గ మోక్షములను పొందుటకు ఇదియే ఏకైక పావన భూమి అని వివరింపబడెను.
48 – మేరు పర్వత వర్ణన
జంబూద్వీప కేంద్రమున వెలుగొందు స్వర్ణమయ మేరు పర్వత విశాలత, దాని శిఖరములు మరియు అందలి బ్రహ్మ, విష్ణు, శివ, లోకపాలకుల దివ్య నగరముల మనోహర వర్ణన ఇట ఇవ్వబడినది.
49 – ఇలావృత వర్షము
మేరు పర్వత మధ్యమునగల ఇలావృత వర్ష వర్ణన చేయబడినది, ఇచ్చట స్వయముగా పరమేశ్వరుడు పార్వతీదేవి మరియు దివ్య అనుచరులతో కలసి నిత్య ఆనందమున నివసించును.
50 – దేవలోక వర్ణన
మేఘములు, నక్షత్రములు, దేవతలు మరియు గంధర్వుల నివాస స్థానముల విస్తృత భౌగోళిక మరియు ఖగోళ విజ్ఞాన వివరములు ఈ అధ్యాయమున ప్రస్తావించబడినవి.
51 – వివిధ వర్షాలు
రమ్యక, హిరణ్మయ, ఉత్తరకురు, భద్రాశ్వ, కేతుమాలాది ఇతర పవిత్ర వర్షముల వాతావరణము, నివాసుల ఆయుష్షు మరియు జీవన విధాన వర్ణన ఇట ఇవ్వబడినది.
52 – భువన కోశము
సమస్త పృథివి మరియు దివ్య బ్రహ్మాండ సరిహద్దులు, దాని విస్తారము మరియు శివ సంకల్పముచే నడుపబడు సూక్ష్మ నిర్మాణ సమీక్ష ఇట చేయబడినది.
53 – భువన కోశ విస్తరణ
లోకాలోక పర్వతము, అంధకార సరిహద్దులు మరియు బ్రహ్మాండ కటాహ ప్రమాణముల సూక్ష్మ నిరూపణ జగత్తు యొక్క అద్భుత రచనను వెల్లడించును.
54 – జ్యోతిశ్చక్రము
ధ్రువ నక్షత్రమును కేంద్రముగా చేసుకొని సూర్య, చంద్ర, గ్రహములు నిరంతరము పరిభ్రమించు కాలచక్ర ఖగోళ వర్ణన ఇట వివరింపబడినది.
55 – సూర్య రథము
సూర్యభగవానుని ఏకచక్ర దివ్య రథము, దాని ఏడు ఛందోమయ అశ్వములు మరియు సూర్య కిరణముల ద్వారా జల ఆకర్షణ, వృష్టి నిర్వహణ క్రమము వర్ణించబడినది.
56 – చంద్ర వర్ణన
చంద్రుని రథము, ఆయన కళల క్షయ వృద్ధి క్రమము మరియు దేవతలకు, పితృదేవతలకు అమృతపానము చేయించు సోమమండల విశేషములు ఇట వర్ణించబడెను.
57 – గ్రహ గతులు
కుజ, బుధ, బృహస్పతి, శుక్ర, శని, రాహు, కేతువుల గతులు, దూరములు మరియు మానవ జీవితముపై వాటి ప్రభావముల వివరణ ఇవ్వబడినది.
58 – సూర్యాది పట్టాభిషేకము
బ్రహ్మదేవునిచే సూర్యునికి నక్షత్రాధిపత్యము, చంద్రునికి ఓషధ్యాధిపత్యము మరియు ఇతర దేవతలకు ఆయా లోకాధిపత్యములు నియోజించబడిన వృత్తాంతము ఇట ఇవ్వబడెను.
59 – సూర్య కిరణాల స్వరూపము
సూర్యుని వివిధ కిరణముల నామములు, వాటి వర్ణములు మరియు వేర్వేరు కిరణముల ద్వారా లోక పోషణ, వర్ష సంపాత నిర్వహణ రహస్యములు ఆవిష్కరించబడినవి.
60 – సూర్య మండల వర్ణన
ప్రతి మాసమునందు సూర్యుని రథమున అధిష్టించు ఋషులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, నాగులు మరియు గ్రామణుల నామావళి, వారి బాధ్యతల వివరములు ఇవ్వబడినవి.
61 – గ్రహ స్థితులు
భూమి నుండి సూర్య, చంద్ర, నక్షత్ర, గ్రహముల క్రమానుగత ఎత్తు మరియు యోజన ప్రమాణముల ప్రామాణిక ఖగోళ కోష్ఠకము ఇట వర్ణించబడినది.
62 – ధ్రువ స్థానము
బాలక ధ్రువుని తీవ్ర తపస్సు, విష్ణు శివులచే ఆయన పొందిన అచల పదాధిపత్యము మరియు సమస్త జ్యోతిశ్చక్రమునకు ఆధారమైన ధ్రువ స్థాన వర్ణన చేయబడినది.
63 – దేవాది సృష్టి
దక్షప్రజాపతి పుత్రికలకు కశ్యప, ధర్మ, భృగువాది మహర్షులతో వివాహము తదనంతరము దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగుల ఉత్పత్తుల వంశావళి ఇవ్వబడినది.
64 – పులస్త్య వరప్రదానము
పులస్త్య మహర్షి పరాశర మహర్షికి పురాణ సంహితల రచన మరియు వేదజ్ఞాన ప్రచారము కొరకు ఒసగిన అలౌకిక వరప్రదాన కథ ఇట వర్ణించబడినది.
65 – శివ సహస్రనామములు
బ్రహ్మదేవునిచే మహర్షుల కళ్యాణము కొరకు వ్యక్తము చేయబడిన పరమ పవిత్రమైన భగవంతుడైన శివుని సహస్ర నామముల మహిమ మరియు జపఫలము ఇట నిరూపించబడినది.
66 – యయాతి చరిత్రము
చంద్రవంశపు మహారాజైన యయాతి ధర్మబద్ధ పాలన, ఆయన దిగ్విజయ యాత్రలు మరియు విశాల ధర్మ యజ్ఞముల నిర్వహణను వర్ణించు సుందర చారిత్రక కథ ఇది.
67 – యయాతి వైరాగ్యము
శుక్రాచార్యుని శాపముచే యయాతికి వార్ధక్యము ప్రాప్తించుట, ఆయన పుత్రుడైన పూరుడు తన యౌవనమును తండ్రికి ఒసగుట, అంతిమముగా యయాతి విషయ భోగముల అసారతను గ్రహించి వైరాగ్యము పొందుట వర్ణించబడెను.
68 – జ్యామఘ వంశము
జ్యామఘ మహారాజు మరియు ఆయన పరమ పతివ్రతయైన శైబ్యారాణిల దివ్య చరిత్ర వర్ణన, వారి భక్తి ధర్మబలముచే వంశము ఉద్ధరించబడిన వృత్తాంతము ఇట ఇవ్వబడినది.
69 – శ్రీకృష్ణ అవతార చరిత్ర
యదువంశమున సర్వేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణ భగవానుని పవిత్ర అవతారము, ఆయన బాల్య లీలలు, కంసవధ మరియు పరమేశ్వరుని నుండి పొందిన అజేయ వరముల పావన గాథ ఇది.
70 – వివిధ సృష్టులు
వివిధ మన్వంతరముల రాజులు, మహర్షులు మరియు వైవస్వత మనువు పుత్రుల వంశావళుల విస్తృత వర్ణన ఈ అధ్యాయమున చేయబడినది.
71 – నందికేశ్వర వచనము
శివుని పరమ అనుచరుడైన నందికేశ్వరుడు మహర్షులకు శివపూజ, వ్రత నియమములు మరియు భక్తి మార్గముల ఆధ్యాత్మిక రహస్యములను ప్రబోధించిన ఉపదేశము ఇది.
72 – రుద్ర రథ నిర్మాణము
తారకాక్షాది దానవుల స్వర్ణ, రజత, అయోమయ త్రిపురాసుర సంహారము కొరకు సమస్త బ్రహ్మాండ శక్తులచే భగవంతుడైన శివునికి దివ్య రథ నిర్మాణము గావించబడిన భవ్య కథ ఇది.
73 – శివ పూజా మహిమ
నిశ్చల భక్తితో సమర్పించు ఒక జలధార, ఒక బిల్వపత్రము లేదా కేవలము ‘నమః శివాయ’ నామ స్మరణము వలన లభించు అనంత పుణ్యఫలము ఇట నిరూపించబడినది.
74 – శివలింగ లక్షణాలు
స్వయంభూ, రత్నజ, ధాతుజ, శైలజ, పార్థివాది వివిధ శివలింగముల నిర్మాణము, వాటి భేదములు మరియు పూజా ఫలముల ప్రామాణిక లక్షణములు ఇవ్వబడినవి.
75 – శివాద్వైతము
పరమేశ్వరుని సర్వవ్యాపక, ఏకమేవాద్వితీయ అద్వైత స్వరూప దార్శనిక నిరూపణ, ఇట జగత్తు మరియు జీవుడు ఆయన పరాశక్తి యొక్క వివర్తముగా వివరింపబడెను.
76 – లింగ ప్రతిష్ఠా విధి
దేవాలయములలో శివలింగ లేదా శివ విగ్రహముల శాస్త్రోక్త ప్రతిష్ఠాపన, అధివాసన, ప్రాణప్రతిష్ఠ మరియు మంత్రన్యాస విధులు విస్తారముగా వివరింపబడినవి.
77 – శివ ఆలయాలు
పరమేశ్వరుని సుందర ఆలయముల నిర్మాణము, జీర్ణోద్ధారము మరియు ఆలయ ప్రదక్షిణము వలన వంశమునందలి నూరు తరములకు లభించు ముక్తి మహిమ వర్ణించబడినది.
78 – ఆలయ మార్జన మహిమ
శివాలయమున ఊడ్చుట, కడుగుట, ముగ్గులు పెట్టుట మరియు భక్తి సేవలు చేయు భక్తులకు లభించు మహోన్నత పుణ్యఫల భావపూర్వక వర్ణన ఇట ఇవ్వబడినది.
79 – శివ అర్చన క్రమము
గృహస్థులు మరియు విరక్తులు ప్రాతఃకాలము నుండి రాత్రి వరకు ఆచరించవలసిన ప్రామాణిక శివపూజ, హారతి, స్తోత్రముల క్రమానుగత విధి వివరింపబడినది.
80 – పాశుపత వ్రతము
భగవంతుడైన శివునిచే స్వయముగా వ్యక్తము చేయబడిన పరమ పావన పాశుపత వ్రతము మరియు శరీరమున భస్మ త్రిపుండ్ర ధారణ చేయు వైదిక విధానము ఇట వివరింపబడెను.
81 – పశుపాశ విమోచనము
అజ్ఞాన పాశముచే బంధించబడిన జీవుడు (పశువు) పరమేశ్వరుని అనుగ్రహము మరియు పాశుపత యోగము ద్వారా విముక్తుడై శివత్వము పొందు రహస్యము ఆవిష్కరించబడినది.
82 – వ్యపోహన స్తోత్రము
త్రైకరణిక పాపముల తక్షణ నివారణకై సర్వపాపహరమైన ‘వ్యపోహన’ అను పరమ పవిత్ర శివ స్తోత్ర పఠన విధి ఇట నిరూపించబడినది.
83 – శివ వ్రతాలు
చతుర్దశి, అష్టమి, ప్రదోష, శివరాత్రి వంటి అతిపావన తిథులందు ఆచరించు ఉపవాస, జాగరణ, పూజా నియమముల ప్రామాణిక విధానము ఇవ్వబడినది.
84 – ఉమామహేశ్వర వ్రతము
ఉమామహేశ్వరుల సంయుక్త ప్రీత్యర్థము మార్గశిర లేదా ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి నాడు ఆచరించు మహావ్రత విధి మరియు దానఫలములు వివరింపబడినవి.
85 – పంచాక్షరీ మంత్ర మహిమ
శివభక్తికి ప్రాణస్వరూపమైన ‘నమః శివాయ’ అను దివ్య పంచాక్షరీ మహా మంత్ర అగాధ మహిమ, అక్షరార్థములు మరియు సర్వసిద్ధిప్రదాతృత్వము గానము చేయబడినది.
86 – ధ్యాన యజ్ఞము
బాహ్య కర్మకాండల కంటే అంతఃకరణమునందు భగవంతుడైన శివుని జ్యోతిర్మయ స్వరూపమును నిరంతరము ధ్యానించు ధ్యాన యజ్ఞమే సర్వోత్తమమైనదని చాటబడినది.
87 – ముని మోహ శమనము
దారుక వనమున ఋషుల కర్మ గర్వమును అణచుటకై పరమేశ్వరుడు భిక్షాటన రూపమున వేంచేసి, వారికి నిజ జ్ఞాన మార్గమును ప్రబోధించిన అలౌకిక లీల ఇది.
88 – పాశుపత యోగ సమీక్ష
యమ నియమముల నుండి సమాధి వరకుగల పాశుపత యోగ సమగ్ర సిద్ధాంతముల సార సంగ్రహము సాధకుల సులభబోధకై ఇట ప్రసంగించబడినది.
89 – సదాచార లక్షణాలు
సత్యము, అహింస, గురుసేవ, అతిథి సత్కారము మరియు ధర్మానుకూల జీవన నియమములైన సదాచార లక్షణముల విస్తృత వర్ణన చేయబడినది.
90 – యతి ప్రాయశ్చిత్తాలు
సన్యాసులు లేదా విరక్త సాధకులు ప్రమాదవశాత్తు ఆచరణలో చేయు లోపముల నివారణకై శాస్త్రోక్త ప్రాయశ్చిత్తములు, తపస్సుల విధి వివరింపబడినది.
91 – అరిష్ట లక్షణాలు
శరీరము, స్వప్నము మరియు ప్రకృతి యందు సంభవించు భావి అరిష్ట లేదా మృత్యు సూచక లక్షణములు మరియు వాటి నివారణకై శివజప నిర్దేశము ఇవ్వబడినది.
92 – శ్రీశైల మహిమ
ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగములలో పావనమైన శ్రీశైల క్షేత్రము మరియు మల్లికార్జున భ్రమరాంబికల దర్శన మాత్రముచే సమస్త పాపక్షయము, మోక్షప్రాప్తి కలుగు మహిమ గానము చేయబడినది.
93 – అంధకాసుర సంహారము
అంధకాసురుని గర్వము, ఆయన కైలాసముపై దండెత్తుట మరియు పరమేశ్వరుడు తన త్రిశూలమున ఆయనను ఉంచి అంతిమముగా ఉద్ధరించి గణపతిగా చేసిన కథ ఇది.
94 – భూమి ఉద్ధరణ
దైత్యుడైన హిరణ్యాక్షుని నుండి భూదేవిని ఉద్ధరించుటకై శ్రీమన్నారాయణుడు ఎత్తిన వరాహ అవతారము మరియు శివానుగ్రహముచే ఆ కార్యము సిద్ధించిన వృత్తాంతము ఇట వర్ణించబడినది.
95 – నృసింహ లీల మరియు శరభావతారము
హిరణ్యకశిపుని సంహరించిన నృసింహభగవానుని ఉగ్ర తాపమును చల్లార్చుటకై పరమేశ్వరుడు ధరించిన దివ్య శరభావతార కథ ఇట వర్ణించబడినది.
96 – శివ ప్రార్థన
శరభావతారముచే నృసింహస్వామి శాంతించిన పిదప బ్రహ్మ, విష్ణు మరియు సమస్త దేవతలు పరమేశ్వరుని చరణారవిందములకు చేసిన వినీత ప్రార్థన ఇది.
97 – జలంధర సంహారము
సముద్ర పుత్రుడైన మహాబలి జలంధరుని ఉపద్రవము మరియు భగవంతుడైన శివుడు తన కాలి బొటనవేలితో చక్రమును నిర్మించి ఆయనను సంహరించిన వృత్తాంతము ఇది.
98 – విష్ణు కృత శివ सहస్రనామములు
శ్రీమన్నారాయణుడు సుదర్శన చక్ర ప్రాప్తి కొరకు వేయి కమలములతో శివార్చన చేయగా, ఒక కమలము తగ్గగా తన నేత్రమునే సమర్పించిన పరమ భక్తి కథ మరియు శివ సహస్రనామములు ఇట వివరింపబడెను.
99 – దక్ష యజ్ఞ విధ్వంసము
దక్షప్రజాపతి శివ తిరస్కారము, సతీదేవి యోగాగ్నియందు దేహత్యాగము చేయుట, క్రుద్ధుడైన మహేశ్వరుడు వీరభద్రుని పంపి దక్షయాగమును విధ్వంసము చేసిన వృత్తాంతము ఇది.
100 – దక్షుని ఉద్ధరణ
వీరభద్రునిచే దక్షుని శిరస్సు ఛేదించబడిన పిదప మేక శిరస్సును అమర్చి పునర్జీవితుని చేయుట, దక్షుడు శివ శరణాగతి పొంది స్తోత్రము చేయుట ఇట వర్ణించబడెను.
101 – మదన దహనము
తారకాస సంహారము కొరకు కార్తికేయుని జన్మ మార్గము సుగమము చేయుటకై శివ తపస్సును భంగపరచ వచ్చిన మన్మథుని పరమేశ్వరుడు తృతీయ నేత్రముచే భస్మము చేసిన కథ ఇది.
102 – ఉమా దేవి తపస్సు
హిమవత్పుత్రి పార్వతీదేవి పరమేశ్వరుని పతిగా పొందుటకై పంచాగ్నుల నడుమ చేసిన अत्यंत ఘోర తపస్సు మరియు పరమేశ్వరుడు ఆమె భక్తిని పరీక్షించి స్వీకరించిన వృత్తాంతము ఇది.
103 – పార్వతీ పరిణయము
సమస్త దేవతలు, మహర్షులు, లోకముల సమక్షమున పరమేశ్వరుడు మరియు పార్వతీదేవిల దివ్య అద్భుత కళ్యాణ మహోత్సవ భవ్య వర్ణన ఇది.
104 – దేవ స్తుతి
పార్వతీ పరమేశ్వరుల దివ్య కళ్యాణ అనంతురము సమస్త దేవతలు, అప్సరసలు, గంధర్వులు జగత్పితరులకు గానము చేసిన ఆనందమయ స్తుతి ఇది.
105 – వినాయక ఉత్పత్తి
పార్వతీదేవి తన నలుగు పిండి నుండి గణపతిని నిర్మించుట, శివుడు ఆయనకు గణాధిపత్యము, ప్రథమ పూజ్యత ప్రసాదించిన పావన కథ ఇట వర్ణించబడినది.
106 – తాండవ నృత్యము
పరమేశ్వరుడు సమస్త దివ్య సమూహము మరియు భవానీదేవి సమక్షమున కావించిన దివ్య తాండవ నృత్య వర్ణన, ఇది విశ్వము యొక్క పంచ కృత్యములను నడుపును.
107 – ఉపమన్యు చరిత్రము
పాల కొరకు అలమటించిన బాలక ఉపమన్యుని నిశ్చల భక్తికి ప్రసన్నుడై ఆశుతోషుడు ఆయనకు క్షీరసముద్రమునే ప్రసాదించి తన పుత్రునిగా స్వీకరించిన భావోద్వేగ కథ ఇది.
108 – పాశుపత వ్రత ఫలశ్రుతి
లింగ పురాణ పూర్వార్ధము ముగింపుగా ఈ నూరు ఎనిమిది అధ్యాయముల శ్రవణ పఠనముల వలన మరియు పాశుపత వ్రతానుష్ఠానము వలన లభించు అనంత మోక్ష ఫలము యొక్క అంతిమ ప్రకటన ఇది.
ఉత్తరార్ధము – విషయ సూచిక
1 – విష్ణు తపస్సు మహిమ
ఈ ప్రథమ అధ్యాయమున శ్రీమన్నారాయణుడు మందరాచల పర్వతముపై పరమేశ్వరుని అనుగ్రహము కొరకు కావించిన అత్యంత ఘోర తపస్సు వర్ణించబడినది. శ్రీహరి యొక్క నిశ్చల భక్తికి, తపస్సుకు ప్రసన్నుడైన ఆశుతోషుడు తన స్ఫటిక సంకాశ దివ్య స్వరూపమున ప్రత్యక్షమై ఆయనకు బ్రహ్మాండ రక్షణ భారమును, అమోఘ దివ్య అస్త్రములను, సమస్త ఐశ్వర్యములను ప్రసాదించి హరిహరుల అభేద సంబంధమును పునఃప్రతిష్ఠించెను.
2 – సనత్కుమార నంది సంవాదము
ఈ అధ్యాయమున శ్రీశైల దివ్య ధామమున బ్రహ్మదేవుని मानस పుత్రుడైన సనత్కుమారుడు మరియు భగవంతుడైన మహేశ్వరుని ప్రధాన అనుచరుడు నందీశ్వరుల మధ్య జరిగిన పరమ రహస్య ఆధ్యాత్మిక సంవాదము నిరూపించబడినది. సనత్కుమారుని వినీత ప్రశ్నలకు నందీశ్వరుడు పరమేశ్వరుని మూల స్వరూపమును, జగత్తు ఉత్పత్తిని మరియు జీవుల మోక్షోపాయములను ప్రవచించెను.
3 – అష్టమూర్తి వర్ణన
భగవంతుడైన మహేశ్వరుని సర్వవ్యాపక అష్టమూర్తి స్వరూపమును వివరిస్తూ ఆయన పృథివి రూపమున శర్వుడని, జల రూపమున భవుడని, అగ్ని రూపమున రుద్రుడని, వాయు రూపమున ఉగ్ర అని, ఆకాశ రూపమున భీముడని, జీవుని రూపమున పశుపతి అని, సూర్య రూపమున ఈశానుడని, చంద్ర రూపమున మహాదేవుడని వర్ణించబడెను, కావున సమస్త ప్రకృతిని సేవించుటయే శివుని ప్రత్యక్ష పూజ అని తెలపబడెను.
4 – విష్ణు సహస్రనామములు
ఈ అధ్యాయమున స్వయముగా పరమేశ్వరునిచే ఆవిష్కరించబడిన శ్రీమన్నారాయణుని వేయి దివ్య నామముల సంహిత మరియు మహిమ వివరింపబడినది. విష్ణు సహస్రనామములను నిత్యము పఠించు మానవుడు సమస్త ఘోర పాపముల నుండి, శత్రు భయముల నుండి, వ్యాధుల నుండి విముక్తుడై పరమపదమును పొందునని భగవంతుడైన శివుడు ప్రబోధించెను.
5 – నవధా సృష్టి
బ్రహ్మదేవుడు పరమేశ్వరుని ఆజ్ఞచే గావించిన తొమ్మిది రకముల సృష్టుల క్రమబద్ధ విశ్లేషణ ఈ అధ్యాయమున ఇవ్వబడినది. ఇందు మహత్తత్త్వము, తన్మాత్రలు, అహంకారము అను ప్రాకృత సృష్టులు మరియు స్థావర, తిర్యక్, దేవ, మానవ, అనుగ్రహ అను వైకృత సృష్టుల విశిష్ట జ్ఞానము ప్రసాదించబడెను.
6 – పంచాక్షరీ మహిమ
శివ భక్తికి మూల ఆధారమైన ‘నమః శివాయ’ అను దివ్య పఞ్చాక్షరీ మహా మంత్ర అగాధ మహిమను గానము చేస్తూ నందీశ్వరుడు ఈ మంత్రము నలుగు వేదముల సారమని తెలిపేను. ఈ పావన మంత్రము సంసార సాగరమును దాటించు సుదృఢ నౌక వంటిదనియు, నిష్కామ జపకర్తకు ఇహపర సుఖములను ప్రసాదించుననియు వివరింపబడెను.
7 – భస్మ మహాత్మ్యము
ఈ అధ్యాయమున ఆగ్నేయ భస్మము యొక్క అలౌకిక ఉత్పత్తి, దాని పవిత్రత మరియు పాపనాశన శక్తి గానము చేయబడినది. శివాగ్ని శేషమైన దివ్య భస్మమును ధరించుటచే జీవుని సమస్త సంచిత అజ్ఞానజన్య పాపములు తక్షణమే దహించబడి ఆయన శివసాయుజ్యమునకు అర్హుడుగా మాఱును.
8 – త్రిపుండ్ర ధారణ విధి
శరీరమునందలి వివిధ అంగములపై భస్మముతో మూడు సమాంతర రేఖల త్రిపుండ్ర ధారణ చేయు శాస్త్రోక్త వైదిక విధానము ఇట వివరింపబడినది. లలాటము, భుజములు, హృదయము, నాభి యందు మంత్రపూర్వకముగా త్రిపుండ్రమును ధరించు సాధకునికి అపమృత్యువు, విఘ్నములు, నకారాత్మక శక్తుల భయము ఉండదని నందీశ్వరుడు తెలిపేను.
9 – నిత్య పూజా విధి
శివోపాసకులు మరియు గృహస్థ సాధకుల కొరకు ప్రాతఃకాల ఆచమన, స్నాన, సంధ్యావందనముల అనంతరం శివలింగమునకు జలము, గంధము, అక్షతలు, పుష్పములు, ధూప దీపములు సమర్పించు నిత్య పూజ సంహిత ఇట ఇవ్వబడినది, ఇది సాధకుని గృహమున అఖండ లక్ష్మిని శాంతిని చేకూర్చును.
10 – పుష్ప పత్ర వర్ణన
భగవంతుడైన శివుని అర్చనలో ఉపయోగించు వివిధ పవిత్ర పుష్పములైన కమలము, మల్లె, దత్తూరము, గన్నేరు మరియు ద్రోణ పుష్పముల మహిమ తెలపబడెను. దీనితో పాటు పూజలో వర్జనీయమైన పుష్పముల పట్టికను ఇస్తూ సాధకుడు శాస్త్రోక్త విధానమున మాత్రమే పూజించవలెనని నిర్దేశించబడెను.
11 – బిల్వ వృక్ష మహిమ
సాక్షాత్తు ఉమామహేశ్వరుల స్వరూపమైన పావన బిల్వ వృక్షము మరియు దాని త్రిదళ పత్రముల అలౌకిక మహిమ వర్ణించబడినది. శివలింగముపై ఒక బిల్వపత్రమును సమర్పించిన మూడు జన్మల పాపములు నశించుననియు, బిల్వ వృక్ష ఛాయనందు శివధ్యానము చేసిన సమస్త తీర్థ స్నాన ఫలము లభించుననియు వివరింపబడెను.
12 – ఉమామహేశ్వర వ్రతము
మాతా ఉమాదేవి మరియు పరమేశ్వరుల యుగల స్వరూప ప్రీత్యర్థము పౌర్ణమి తిథి నాడు ఆచరించు అతిపావన ఉమామహేశ్వర వ్రత సమగ్ర విధానము ఇట వర్ణించబడినది. ఈ వ్రతమును నిష్ఠతో ఆచరించుటచే కుటుంబ సౌఖ్యము, అఖండ సౌభాగ్యము, అంత్యమున శివలోక ప్రాప్తి కలుగును.
13 – కళ్యాణసుందర వ్రతము
పార్వతీ పరమేశ్వరుల దివ్య కళ్యాణ పవిత్ర స్మృతియందు నిర్వహించు కళ్యాణసుందర వ్రత ఉపవాస, పూజ, రాత్రి జాగరణ, దాన పుణ్యముల విధి తెలపబడినది, ఇది సాధకుల జీవితమునందలి సమస్త కలహములను నివారించి మంగళమును చేకూర్చును.
14 – శివలింగ దానము
స్వర్ణ, రజత, తామ్ర, పాషాణ లేదా మృత్తికచే శివలింగమును నిర్మించి దానిని విద్వాంసులైన బ్రాహ్మణులకు లేదా దేవాలయములకు దానము చేయుట వలన లభించు అక్షయ పుణ్యఫలము ఇట వర్ణించబడినది. భక్తిభావముతో చేయు లింగ దానము దాత పితృదేవతలను ఉద్ధరించి శివలోకమున స్థానము ఒసగును.
15 – గో దానము మరియు భూ దానము
ఉత్తమ విద్వాంసులకు, శివభక్తులకు క్షీరప్రదములైన ధేనువులను, సస్యశ్యామల భూమిని దానము చేయు విధాన నిరూపణ ఇది. భూ దానము అత్యంత శ్రేష్ఠమైనదని తెలుపుతూ, దేవాలయమునకు లేదా ఆశ్రమమునకు భూమి దానము చేయు మానవుడు భావి జన్మలలో చక్రవర్తియై అంత్యమున మోక్షము పొందునని తెలపబడెను.
16 – మహాదాన వర్ణన
సనాతన ధర్మమునందలి అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక షోడశ మహాదానములైన తులాపురుష దానము, హిరణ్యగర్భ దానము, బ్రహ్మాండ దానము, కల్పవృక్ష దానాదుల విస్తృత శాస్త్రోక్త విధి ఇట ఇవ్వబడినది, ఇది మహారాజులు మరియు సమర్థుల సంచిత పాపములను ప్రక్షాళన చేసి దేవతుల్య పదవిని ప్రసాదించును.
17 – తిల పర్వత దానము
నువ్వులు, సువర్ణము, రత్నములు, వస్త్రములతో విశాల తిల పర్వతమును నిర్మించి దానము చేయు భావపూర్వక వర్ణన ఇది. తపస్సు అగ్ని నుండి ఉద్భవించిన నువ్వుల దానము పిత్సాదేవతలకు తృప్తిని, వంశవృద్ధిని చేకూర్చి దుష్టగ్రహ పీడలను తక్షణమే శాంతింపచేయును.
18 – దాన విధి
దానము చేయు దాత యొక్క మానసిక పవిత్రత, దేశ, కాల, పాత్ర మరియు నిరహంకార భావముల ప్రాముఖ్యత ఇట నిరూపించబడినది. గర్వముతో, ఖ్యాతి కొరకు చేయు దానము నిష్ఫలమనియు, శ్రద్ధా నమ్రతలతో చేయు స్వల్ప దానము కూడా అనంత గుణ ఫలమును ఒసగునని నందీశ్వరుడు స్పష్టము చేసెను.
19 – దాన ఫలము
వివిధ రకముల సాత్త్విక దానములైన జల, అన్న, దీప, వస్త్ర, ఛత్ర, పాదుకా దానముల వలన లభించు దివ్య లోక భోగముల, స్వర్గీయ సుఖముల విస్తృత జాబితా ఇవ్వబడినది, ఇది గృహస్థులకు ధర్మమార్గమున నడుచుటకు నిరంతర ప్రేరణ నిచ్చును.
20 – శాంతిక విధి
దుఃస్వప్నములు, మహమ్మారులు, క్షామము మరియు గ్రహముల ప్రతికూల గతుల వలన కలుగు అరిష్టముల నివారణకై వైదిక మంత్ర, శివ హోమ, గ్రహశాంతి అనుష్ఠానముల శాస్త్రోక్త విధి ఇట వర్ణించబడినది, ఇది సమజమునందు శాంతిని స్థాపించును.
21 – విగ్రహ ప్రతిష్ఠా విధి
పాషాణ లేదా ధాతు నిర్మిత శివలింగముల మరియు దివ్య విగ్రహముల శాస్త్రోక్త ప్రక్షాళన, జలాధివాస, అన్నాధివాస, న్యాస, ప్రాణప్రతిష్ఠలు చేయు సూక్ష్మ ఆగమోక్త విధానము ఇవ్వబడినది, దానచే మంత్రాంగముల ద్వారా విగ్రహమునందు సాక్షాత్తు దేవచేతన వ్యక్తమగును.
22 – దేవాలయ ప్రతిష్ఠా విధి
నవనిర్మిత శివాలయముల శిఖరముపై కలశ స్థాపన, ధ్వజారోహణ, వాస్తుశాంతి, యజ్ఞము, ఆచార్య పూజలతో చేయు భవ్య ప్రతిష్ఠా మహోత్సవ వర్ణన ఇది. ఆలయ నిర్మాణము చేయించు భక్తుడు తన వంశమునందలి అనేక తరములతో కలసి శివధామమును పొందును.
23 – జీర్ణోద్ధార విధి
ప్రాచీన, ఖండిత లేదా శిథిలమైన శివాలయములను, విగ్రహములను తిరిగి జీర్ణోద్ధారము చేసి పునఃప్రతిష్ఠించు పావన విధి తెలపబడినది. నూతన ఆలయ నిర్మాణము కంటే శిథిల ఆలయ జీర్ణోద్ధారము చేయుట ద్విగుణీకృత పుణ్యఫలమును ఒసగునని నందీశ్వరుడు చెప్పెను.
24 – భూత శుద్ధి
సాధకుని భౌతిక శరీరమునందలి పృథివి, జల, అగ్ని, వాయు, ఆకాశములనే పంచభూతములను బీజమంత్రములు, ప్రాణాయామముల ద్వారా శుద్ధి చేసి దివ్య శివశరీరముగా మార్చు సూక్ష్మ యోగ ప్రక్రియ వర్ణించబడినది, ఇది నిత్య పూజకు మూల ఆధారము.
25 – అభిషేక విధి
శివలింగముపై క్షీర, దధి, ఘృత, మధు, శర్కరల పంచామృతములతో మరియు గంగాజల సుగంధ ద్రవ్యములతో చేయు రుద్రాభిషేక పావన విధి నిరూపించబడినది. ప్రతి ద్రవ్యముచే చేయు అభిషేకమునకు లభించు ఆరోగ్య, లక్ష్మి, విద్యా, పాపక్షయ ఫలములు ఇట తెలపబడెను.
26 – పాశుపత యోగ నిరూపణ
భగవంతుడైన మహేశ్వరునిచే జీవుల భవబంధ విమోచనకై ఆవిష్కరించబడిన పాశుపత యోగ గంభీర దార్శనిక విశ్లేషణ ఇది. ఇంద్రియ నిగ్రహము, వైరాగ్యము, ధ్యానము మరియు కార్యకారణములను ఈశ్వరునికి సమర్పించి సాధకుడు అజ్ఞాన పాశము నుండి విముక్తుడై అద్వైత శివతత్త్వమున లీనమగును.
27 – సిద్ధి ప్రాప్తి
పాశుపత యోగ అత్యున్నత స్థితియందు యోగులకు లభించు దూరశ్రవణ, దూరదర్శన, అణిమాది అష్టసిద్ధుల మరియు అలౌకిక సామర్థ్యముల వర్ణన ఇది. దీనితో పాటు సత్యసాధకుడు ఈ సిద్ధుల మోహమున పడక కేవలము పరమేశ్వర పదవినే లక్ష్యముగా ఉంచుకోవాలని హెచ్చరించబడెను.
28 – మోక్ష ప్రాప్తి
అజ్ఞానము, అహంకారము, కర్మ అను మూడు దృఢ బంధముల నుండి విముక్తుడై జీవుడు (పశువు) పరమేశ్వరుని (పతి) సాయుజ్యమును పొందు మోక్ష నిరూపణ ఇది. ముక్త ఆత్మ శివలోకమున అఖండ ఆనందముతో, నిత్య ప్రకాశ స్వరూపమున స్థిరపడి ఉండును.
29 – భద్రాయు మహారాజు చరిత్రము
విషప్రయోగము మరియు రాజ్యభ్రష్టత అను తీవ్ర సంకటములో ఉన్న బాలక రాజకుమారుడైన భద్రాయువు ఋషభ మహర్షి అనుగ్రహముచే, ‘శివకవచ’ ప్రభావముచే పునర్జీవనము పొంది, అజేయ పరాక్రమముతో తన రాజ్యమును తిరిగి పొందిన అలౌకిక చారిత్రక వృత్తాంతము ఇట వర్ణించబడినది.
30 – శ్వేతకేతు ఉద్ధరణము
అల్పాయుర్యోగముతో జన్మించిన పరమ శివభక్తుడైన బాలక శ్వేతకేతువు కథ ఇది. యమధర్మరాజు రాకను గాంచి శివలింగమును ఆలింగనము చేసుకొని మహేశ్వరుని ప్రార్థించగా, ఆశుతోషుడు స్వయముగా ప్రత్యక్షమై యముని వెనక్కు నెట్టి బాలకునికి అమరత్వమును ప్రసాదించెను.
31 – దధీచి మహర్షి ఆత్మత్యాగము
ఆసురి శక్తులు మరియు వృత్రాసురుని అరాచకముల నుండి దేవతలను రక్షించుటకై పరమ శివభక్తుడైన దధీచి మహర్షి తన భౌతిక శరీరమును యోగాగ్నియందు త్యాగము చేసిన కథ ఇది, ఆయన అస్థులచే విశ్వకర్మ వజ్రాయుధమును నిర్మించి ఇంద్రునికి ఒసగగా ధర్మ విజయము సిద్ధించెను.
32 – ప్రాయశ్చిత్త విధి
అజ్ఞానవశాత్తు లేదా ప్రమాదవశాత్తు జరిగిన గురుతర పాపముల పరిమార్జనకై శాస్త్రోక్త కృచ్ఛ్ర వ్రతములు, ప్రాయశ్చిత్తములు, ఉపవాసములు, రుద్రాధ్యాయ పఠనము, తిల హోమముల విధానము ఇవ్వబడినది, ఇది పశ్చాత్తాప దగ్ధ మనస్సును తిరిగి పరమ పవిత్రము చేయును.
33 – శిలాద తపస్సు
పరమ జ్ఞానియైన శిలాద ముని అయోనిజ పుత్రప్రాప్తి కొరకు వేల సంవత్సరములు చేసిన ఘోర వాయుభక్షణ తపస్సు వృత్తాంతము ఇది, దానికి ప్రసన్నుడై స్వయముగా పరమేశ్వరుడే ఆయన యజ్ఞకుండము నుండి బాలక నందిగా ఆవిర్భవించి ఆయన గృహమును ధన్యము చేసెను.
34 – పరమేశ్వరుని దివ్య అవతారాలు
ధర్మహాని అధర్మాభ్యుత్థాన సమయములందు భక్తుల పరిరక్షణకై భగవంతుడైన పరమేశ్వరుడు ధరించిన వివిధ లీలా అవతారములు మరియు ఆయన లోకోపకారక చరిత్రముల భక్తిపూరిత గానము ఈ అధ్యాయమున ప్రసంగించబడినది.
35 – దశరథ మహారాజు ఆఖ్యానము
అయోధ్యాధిపతియైన సూర్యవంశపు దశరథ మహారాజు తన పూర్వజన్మ పాపతాప శమనము కొరకు సూర్యభగవానుని, శివుని ఆరాధించుట మరియు ఆశుతోషుని అనుగ్రహముచే శ్రీరామచంద్రునితో పాటు నలుగురు దివ్య పుత్రులను పొందిన పావన కథ ఇది.
36 – కాశీ క్షేత్ర మహిమ
అవిముక్త క్షేత్రమైన కాశీ నగర మహా మహిమను గానము చేస్తూ, ఈ పుణ్యనగరి భగవంతుడైన శివుని త్రిశూల అగ్రముపై స్థితమై ఉన్నదనియు, మహాప్రలయమునందు కూడా దీనికి వినాశనము ఉండదనియు వివరింపబడెను. ఇచ్చట దేహత్యాగము చేయు ప్రతి ప్రాణికి అనాయాసముగా మోక్షము లభించును.
37 – కాశీ పుణ్య తీర్థాలు
కాశీ క్షేత్రమునందలి మణికర్ణికా, దశాశ్వమేధ, లలితా, జ్ఞానవాపి మరియు కాలభైరవాది పరమ పవిత్ర తీర్థములు, కుండములు, శివలింగముల విస్తృత వర్ణన ఇది, ఇచ్చట స్నాన దర్శనములచే జన్మాంతర సంచిత పాపములు తక్షణమే నశించును.
38 – అవిముక్త క్షేత్ర రహస్యము
అవిముక్త క్షేత్రమునందలి గూఢ ఆధ్యాత్మిక రహస్యము ఆవిష్కరించబడినది. ఇచ్చట మరణించు ప్రాణి కుడి చెవిలో స్వయముగా పరమేశ్వరుడే అంతిమ క్షణమున ‘తారక మంత్రము’ను ఉపదేశించును, దానచే ఆ జీవుడు పునర్జన్మ రహిత ముక్తిని పొందును.
39 – ప్రలయ వర్ణన
విశ్వ ప్రలయ చక్ర సూక్ష్మ వివరణ ఇవ్వబడినది. బ్రాహ్మ, ప్రాకృత, ఆత్యంతిక ప్రలయ సమయములందు సమస్త పృథివి, జల, తేజ, వాయు, ఆకాశములు మరియు కాలము పరమేశ్వరుని అవ్యక్త స్వరూపమున లీనమగు భయావహ జ్ఞానప్రద వర్ణన ఇది.
40 – ప్రకృతి పురుష విచారము
అవ్యక్త త్రిగుణాత్మక ప్రకృతి (శక్తి) మరియు నిత్య చేతనామయ పురుషుల (శివుడు) పరస్పర సంబంధ గంభీర దర్శనము ప్రసంగించబడినది. వీరిద్దరి సామ్యావస్థ మరియు అనన్య సంయోగముచేతనే సమస్త బ్రహ్మాండ రచన, స్థితి, లయముల లీల నడుపబడును.
41 – శివాద్వైత సిద్ధాంతము
సనాతన దర్శనపు సర్వోన్నత శివాద్వైత సిద్ధాంత వ్యాఖ్యానము ఇది. సాధకుడు ‘సోహమ్’ మరియు ‘శివోహమ్’ భావనతో తన నిజ ఆత్మను సాక్షాత్తు పరమేశ్వరునిగా సాక్షాత్కరించుకొని ద్వైత భ్రాంతులను పటాపంచలు చేయును.
42 – శివ గాయత్రీ మంత్రము
పరమ పావన శివ గాయత్రీ మంత్ర ఆవిర్భావము, దాని పదముల గూఢ ఆధ్యాత్మికార్థము మరియు నిత్య జపాది విధి తెలపబడినది, ఇది సాధకుని బుద్ధిని సన్మార్గమున ప్రేరేపించి పరిశుద్ధ జ్ఞాన ప్రకాశమును నింపును.
43 – జీవన్ముక్త లక్షణాలు
భౌతిక శరీరమున ఉన్ననూ సంసార వికారములకు అంటక, సమదర్శియై, అఖండ శివభావమున స్థిరపడిన ‘జీవన్ముక్త’ మహాపురుషుని అలౌకిక లక్షణముల సుందర వర్ణన ఇది, వారు సమస్త లోకములకు వందనీయులు.
44 – ఉత్క్రాంతి విధి
యోగులు అంతిమ సమయమున తమ ప్రాణములను సుషుమ్ణా నాడీ మార్గమున బ్రహ్మరంధ్రము వైపునకు నడిపించి దేహత్యాగము చేయు परम गोपनीय ఉత్క్రాంతి విధి నిరూపించబడినది, దానచే ఆత్మ నేరుగా శివలోకమున ప్రవేశించును.
45 – భక్తి యోగ మహిమ
కలియుగమున ఈశ్వర ప్రాప్తికి భక్తి యోగమే అత్యంత సులభమైన, మధురమైన, సర్వోత్తమ మార్గమని చాటబడినది. నిష్కామ ప్రేమ, అనన్య శరణాగతి కలిగిన భక్తునికి భగవంతుడైన ఆశుతోషుడు ఏ విధమైన కఠిన తపస్సు లేకయే స్వయముగా లభించును.
46 – అగస్త్య మహర్షి శివభక్తి
వింధ్యాచల పర్వత గర్వమును అణచిన, సముద్రమును ఆచమనము చేసిన అగస్త్య మహర్షి అనన్య శివభక్తి, తపోబలము మరియు దక్షిణ భారతమున ఆయన ప్రతిష్ఠించిన పవిత్ర శివలింగముల పావన చారిత్రక వృత్తాంతము ఇది.
47 – దానవ సంహారము మరియు ఋషి రక్షణ
సజ్జనుల రక్షణకై భగవంతుడైన శివునిచే అగస్త్య మహర్షికి ఒసగబడిన దివ్య అస్త్రములు మరియు వాతాపి ఇల్వలులనే క్రూర రాక్షసులను సంహరించి ఋషులను ధర్మమును రక్షించిన అలౌకిక కథా వర్ణన ఇది.
48 – ఉపమన్యునికి దివ్య ఉపదేశము
బాలక ఉపమన్యుని నిశ్చల భక్తికి ప్రసన్నుడై స్వయముగా పరమేశ్వరుడే ఆయనకు ప్రసాదించిన అత్యంత గూఢ అంతర్యాగ, మంత్ర సాధనా, ధ్యాన, ఉమాశివ స్వరూప ప్రామాణిక దివ్య ఉపదేశము ఇట నమోదు చేయబడినది.
49 – పంచ బ్రహ్మమంత్రాలు
శివుని ఐదు దివ్య ముఖములకు సంబంధించిన సద్యోజాత, వామదేవ, తత్పురుష, అఘోర, ఈశాన అను ఐదు అత్యంత శక్తివంతమైన బ్రహ్మమంత్రముల శాస్త్రోక్త వినియోగ, ధ్యాన, జపఫలములు తెలుపబడెను.
50 – మంత్ర శాస్త్ర రహస్యము
మంత్రముల బీజాక్షరములు, నూసములు, శ్వాస నియంత్రణ, జప విధులు (వాచిక, ఉపాంశు, మానస) మరియు గురుకృపచే మంత్ర జాగృతి సూక్ష్మ విజ్ఞాన శాస్త్రోక్త నిరూపణ ఈ అధ్యాయమున చేయబడినది.
51 – శివ ధ్యాన విధి
కైలాస పర్వత స్వర్ణ మంటపమున విరాజిల్లుచు, పంచముఖ, దశభుజ, చంద్రమౌళియై, మాతా భవానీదేవితో శోభిల్లు భగవంతుడైన శివుని అతి సుందర సాకార స్వరూప మానస ధ్యాన సంహిత ఇట ఇవ్వబడినది.
52 – లింగ పురాణ సార సంగ్రహము
సూత రోమహర్షణ మహర్షిచే లింగ పురాణ పూర్వార్ధమునందలి నూరు ఎనిమిది అధ్యాయముల మరియు ఉత్తరార్ధమునందలి ఏభై ఐదు అధ్యాయముల సమగ్ర సారతత్త్వము ఒకే చోట సంక్షిప్తముగా సమీక్షించబడి ముగించబడెను.
53 – ఫలశ్రుతి
ఈ పరమ పవిత్ర లింగ పురాణ పఠన, శ్రవణ, మనన, ప్రచారముల వలన లభించు అనంత పుణ్యఫల నిరూపణ ఇది. దీనిని నిత్యము పఠించు మానవుడు నూరు జన్మల పాపముల నుండి విముక్తుడై శివసాయుజ్యము పొందునని సూతమహర్షి ప్రకటించెను.
54 – గ్రంథ దాన విధి
శుభ ముహూర్తములందు మరియు పౌర్ణమి వంటి పవిత్ర తిథులందు లింగ పురాణ హస్తలిఖిత లేదా ముద్రిత సంహితను సుందర వస్త్రములలో చుట్టి విద్వాంసుడైన శివభక్తునికి దానము చేయు శాస్త్రోక్త విధి మరియు దానికి లభించు సమగ్ర పృథివీ దాన తుల్య పుణ్యఫలము తెలపబడెను.
55 – మంగళాచరణము మరియు ముగింపు
ఈ అంతిమ అధ్యాయమున పరమేశ్వరుడు, మాతా జగదంబ, శ్రీమన్నారాయణుడు, బ్రహ్మదేవుడు, నందీశ్వరుడు మరియు సమస్త మహర్షుల చరణములకు పదేపదే ప్రణమిల్లుచు, సమస్త బ్రహ్మాండమునందు శాంతి, వృష్టి, ధర్మ వృద్ధి మరియు ప్రాణుల కళ్యాణము కొరకు పరమ మంగళాచరణముతో పురాణము ముగించబడెను.